ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ
ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΙΓ΄ – ΣΥΝΟΔΟΣ Α΄
ΔΙΑΡΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΚΑΙ
ΔΙΑΡΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΟΥ
Αποκέντρωση, απλοποίηση και ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των διαδικασιών του Εθνικού Στρατηγικού Πλαισίου Αναφοράς (ΕΣΠΑ) 2007-2013 και άλλες διατάξεις» (2η συνεδρίαση).
Τετάρτη 17 Μαρτίου 2010
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ: Κυρία Υπουργέ,
Προβλήματα διαχείρισης υλοποίησης αλλά και προγράμματος όπως και προβλήματα επάρκειας της δημόσιας διοίκησης, είχαμε, έχουμε και θα έχουμε και μετά από αυτό το νομοσχέδιο. Το θέμα είναι να εντοπίζονται οι αιτίες των προβλημάτων και να διορθώνονται. Η βασική διαφορά μας με το νομοσχέδιό σας είναι ότι εσείς δίνετε έμφαση στο ποιος διαχειρίζεται και ποιος σχεδιάζει τα προγράμματα, ενώ εμείς στο “πώς’’. Το “πώς’’ στο σχεδιασμό των προγραμμάτων το απαντά ο αναπτυξιακός οργανισμός περιφέρειας. Σας καλώ να αναζητήσετε τη σχετική μελέτη, που είναι πάντα επίκαιρη, η οποία τεκμηριώνει την αδυναμία σχεδιασμού σε περιφερειακό επίπεδο. Αδυναμία που υπάρχει, και πρέπει να διορθωθεί.
Τώρα, το “πώς’’ στην υλοποίηση είναι ένα ζήτημα, το οποίο εμείς προσπαθήσαμε να αντιμετωπίσουμε με την επάρκεια των τελικών δικαιούχων που κακώς καταργείτε. Επειδή ακούγονται όμως πολλές μεγαλοστομίες, επιτρέψτε μου να σταθώ λίγο στο Γ΄ Κ.Π.Σ. Κατ’ αρχήν ένα θετικό που είχε κάνει η Κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ τότε, ήταν η θέσπιση του ειδικού συμβούλου ποιοτικού ελέγχου για τα δημόσια έργα, ένα μεγάλο βήμα προόδου, το οποίο θα πρέπει στην πορεία, ως νέα Κυβέρνηση, να συνεχίσετε. Ωστόσο, θέλω να σας θυμίσω ότι το 2004, παραλάβαμε από εσάς ένα σύστημα παραγωγής δημοσίων έργων, εντελώς εκτός κοινοτικής νομιμότητας. Σας θυμίζει κάτι ο ν. 2576/1998; Είναι ο νόμος του μαθηματικού τύπου. Ήρθε τότε, η Ε.Ε. και μας είπε ότι όλα τα έργα που ανατέθηκαν με αυτόν, είναι εκτός κοινοτικής νομιμότητας. Σας θυμίζει τίποτα ο ν. 716/1977, για τις μελέτες των δημοσίων έργων; Παραλάβαμε μελέτες και βάσει αυτών, δημοπρατήσεις και συμβάσεις, που, επίσης, ήταν εκτός κοινοτικής νομιμότητας.
Σας θυμίζει τίποτα ο ν. 2190 για τις “επί έλασσον’’ δαπάνες; Εσάς, ίσως να μην σας θυμίζει, θυμίζει όμως, στον κάθε Έλληνα πολίτη που παρακολουθούσε όλα αυτά τα χρόνια, έργα να διαλύονται από τις κακές καιρικές συνθήκες και να εξαφανίζονται.
Όλα αυτά, κυρία Υπουργέ, και η τεράστια προσπάθεια που κάναμε να ανατάξουμε το Γ΄ Κ.Π.Σ., δεν σας επιτρέπουν να απευθύνεστε με τέτοιες μεγαλοστομίες. Εμείς σωστά επικεντρώσαμε στην εξάντληση όλων των διαχειριστικών ευελιξιών των κανονισμών, στην αναδιάταξη όλου του θεσμικού πλαισίου παραγωγής δημοσίων έργων, στην ανάλυση κινδύνου του Γ΄Κ.Π.Σ., σε crash προγράμματα για κάθε επιχειρησιακό. Στην πράξη, φέραμε το Γ΄ Κ.Π.Σ. να “κλείσει’’ ενάντια στα προγνωστικά σας, αλλά και ενάντια στην προϊστορία του ΠΑΣΟΚ σε ό,τι αφορά τη διαχείριση των κοινοτικών πόρων.
Πάμε τώρα, στο ΕΣΠΑ. Εφαρμόσαμε πρότυπες διαδικασίες διαβούλευσης τόσο στο σχεδιασμό, όσο και στο ν.3614. Κάναμε εξαντλητικές διαβουλεύσεις με το σύνολο των φορέων που λειτουργούν στην Ελλάδα. Σας το λέω αυτό, γιατί δώσατε και εσείς έμφαση στη διαβούλευση.
Υπάρχει κάτι που δεν έχει γίνει αντιληπτό. Παρακαλώ, λοιπόν, εσάς και τους συνεργάτες σας να μελετήσετε την πλήρη ανατροπή του καθεστώτος επιλεξιμότητας της χώρας μεταξύ του Γ΄ και του Δ΄ Κ.Π.Σ.. Οκτώ ή εννέα νέοι Κοινοτικοί Κανονισμοί, πλαφόν απορρόφησης στις περιφέρειες, υποχρέωση διαχείρισης και κατεύθυνσης πόρων στη στρατηγική της Λισσαβόνας με ποσοτικοποιημένους στόχους π.χ. 69% σε περιφέρειες σταδιακής εξόδου από το στόχο 1 κτλ. Εσείς, τώρα, ανοίγετε την πόρτα σε μικρά έργα για να πιάσετε αυτό το στόχο;
Δεν μπορώ να αντιληφθώ εάν αυτό το νομοθέτημα προέρχεται από κάποια στοιχειώδη έστω, διαβούλευση με τις υπηρεσίες Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Έρχομαι τώρα στον αναπτυξιακό νόμο. Βρήκατε ένα νόμο που διεύρυνε τα όρια συμμετοχής, χορήγησε νέα κίνητρα, διεύρυνε τις επιλεξιμότητες δραστηριοτήτων. Βρήκατε και ένα ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστημα για να παρακολουθούνται και να αξιολογούνται οι επενδύσεις. Εσείς σταματήσατε αυτόν τον αναπτυξιακό νόμο. Πολύ κακώς, γιατί ο νόμος αυτός είναι ανταποδοτικός. Φέρνει έσοδα από την Ε.Ε., δεδομένου ότι οι επενδύσεις εντάσσονται στο ΕΣΠΑ. Μπορεί προσωρινά, να έχετε ταμειακό πρόβλημα, αλλά ο Νόμος φέρνει έσοδα. Ξεχάσατε, επίσης, κάτι πολύ βασικό. Έως το τέλος του 2010 ισχύουν υψηλές εντάσεις ενίσχυσης. Από 1/1/2011, με βάση τον χάρτη περιφερειακών ενισχύσεων αυτό αλλάζει. Θα μπορούσατε να σταματήσετε τον ν.3299, στις 29 Ιανουαρίου και την 1η Φεβρουαρίου να ξεκινούσατε το δικό σας. Πολύ σωστό, αλλά ο νέος νόμος δεν υπάρχει. Άρα, λοιπόν, πλην της επενδυτικής απραξίας, όταν θα είναι έτοιμος ο νόμος, σας φαντάζομαι πριν το καλοκαίρι, θα έχετε λίγους μόνο μήνες να εκμεταλλευθείτε τα υψηλά ποσοστά ενίσχυσης. Θα ήθελα να μου απαντήσετε, εάν όλα αυτά τα έχετε λάβει υπόψη.
Θυμάμαι πολύ καλά, ότι, στις 18 Νοεμβρίου, ανακοινώσατε σε συνέντευξή σας, ότι θα διαμορφώσετε νέες πολιτικές προτεραιότητες στο ΕΣΠΑ. Κάνατε και κάποιες εξαγγελίες περί αναδιάρθρωσης της παραγωγικής βάσης. Αυτά, όμως, δεν τα είδαμε. Είδαμε ακύρωση πολιτικών, ακύρωση προγραμμάτων, είδαμε να σταματάει κάθε συντονισμός, κάθε νέα προκήρυξη του ΕΣΠΑ, να μη λειτουργεί το πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων. Αν δείτε τη λειτουργία προγράμματος δημοσίων επενδύσεων σε σχέση με το 2009 θα διαπιστώσετε 60% πτώση. Ίσως, όμως, να μην φταίτε εσείς σε αυτό αλλά η πρόχειρη αναδιάρθρωση των Υπουργείων και η περιπλοκή των αρμοδιοτήτων.
Έρχομαι τώρα στο νόμο. Υπάρχουν φραστικά ατοπήματα, τα οποία βλέπω στην Αιτιολογική Έκθεση. Μετά από 5 μήνες θα περιμέναμε κάτι καλύτερο, κυρία Υπουργέ.
Πάμε τώρα στα ειδικά θέματα. Επιχειρησιακές συμφωνίες υλοποίησης. Τι είναι αυτές οι συμφωνίες; Είναι υποπρογράμματα, είναι συμπληρώματα προγραμματισμού, όπως είχαμε στο προηγούμενο Κ.Π.Σ.; Η εξειδίκευση, κυρία Υπουργέ, είναι μια κυλιόμενη διαδικασία, δεν είναι στατική, δεν γίνεται να εξειδικεύω τώρα και να κάθομαι μέχρι το 2015 να απορροφώ. Στην ουσία θα προσθέσετε και δεν θα αφαιρέσετε γραφειοκρατία. Την εκχώρηση των πόρων μπορείτε να την κάνετε εδώ και τώρα. Ο ν. 3614 σας επιτρέπει να το κάνετε αυτό. Η εκχώρηση όμως χρειάζεται μια πολιτική συμφωνία. Ποιες είναι οι πολιτικές σας; Η πράσινη ανάπτυξη; Εμείς είχαμε βάλει στους κωδικούς πράσινης ανάπτυξης 900 εκατομμύρια. Εάν είναι λίγα κάντε τα 2 δις. Αυτοί οι κωδικοί λειτουργούν και θα μπορούσατε με μια εκχώρηση των πόρων και στις περιφέρειες σταδιακής εισόδου και στις περιφέρειες στατικής εξόδου να το λύσετε αυτό το πρόβλημα.
Στην ουσία οι επιχειρησιακές συμφωνίες υλοποίησης, ό, τι και να είναι, είναι εντελώς άστοχες.
Πάμε στα θέματα της διαχειριστικής επάρκειας. Λέτε ότι ο στόχος σας είναι η ενίσχυση της διαχείρισης. Όμως, ο στόχος σας πρέπει να είναι η ενίσχυση της υλοποίησης. Κυρία Υπουργέ, έχουν γίνει αποτυχημένες προσπάθειες από πλευράς μας και το λέω μετά λόγου γνώσεως να ενισχύσουμε την υλοποίηση. Το 2004 προσπαθήσαμε να προσλάβουμε τεχνικούς συμβούλους, να τους στείλουμε στις περιφέρειες και να στηρίξουμε τις υπηρεσίες, ώστε να γίνουν σωστές μελέτες. Οι περιφέρειες το απέβαλαν. Δεν τα καταφέραμε γιατί δεν θέλουν οι περιφέρειες αυτή τη στήριξη. Εάν, όμως δεν επιμείνετε στην υποστήριξη της υλοποίησης, ο νόμος σας θα είναι απόλυτη αποτυχία.
Ένα άλλο εργαλείο που χρησιμοποιήσαμε, για την υποστήριξη της υλοποίησης, ήταν και η πιστοποίηση της διαχειριστικής επάρκειας. Αυτά τα είχαμε συμφωνήσει τότε και με την ΚΕΔΚΕ, και είναι εδώ ο κ. Κουκουλόπουλος, με τον οποίο, μάλιστα, είχαμε συμφωνήσει και τη δημιουργία της ΔΗΜΟΣ Α.Ε.. Απευθυνόμενος ειδικά στον κ. Κουκουλόπουλο, που είναι αγαπητός φίλος και συνάδελφος, θα ήθελα να του πω ότι το μέγεθος που θα δώσει ο «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ» στους Δήμους, δεν θα λύσει το θέμα της επάρκειας.
Δίνεται με το άρθρο 6 παρ. 2, η δυνατότητα σε κάθε Ν.Π.Ι.Δ. να οριστεί ενδιάμεσος φορέας. Έχετε αντιληφθεί πόσες χιλιάδες είναι αυτά τα Ν.Π.Ι.Δ. που θα πιέσουν τις περιφέρειες ώστε να οριστούν ενδιάμεσοι φορείς;
Πάμε τώρα στη δυνατότητα – που δίνετε στις υπηρεσίες – να επικαιροποιήσουν τις μελέτες. Ο ν. 3316 του κ. Σουφλιά τότε, είχε δύο άρθρα, το 9 και το 10. Το άρθρο 10 δίνει τη δυνατότητα απευθείας ανάθεσης για την επικαιροποίηση αυτή. Επειδή, οι υπηρεσίες έχουν αδυναμία επικαιροποίησης των μελετών του 716/2007, νόμο με τον οποίο, επί 30 χρόνια, η χώρα μας μελετούσε τα δημόσια έργα, θα τις οδηγήσετε σε απευθείας αναθέσεις γι αυτή την επικαιροποίηση.
Ολοκληρώνοντας θα ήθελα να αναφερθώ στην κατάργηση του συντονισμού. Εμείς είχαμε καταργήσει το συντονισμό έως 5 εκατομμύρια ευρώ. Εσείς τον καταργείτε από 5 εκατομμύρια ευρώ και πάνω. Πολύ καλά κάνετε, αλλά πόσα είναι αυτά τα έργα που κοστίζουν πάνω από 5 εκατομμύρια ευρώ; Είναι πολύ λίγα, άρα, αυτή η ρύθμιση δεν έχει καμία αξία.
Όσον αφορά στην άμεση αξιολόγηση. Εμείς είχαμε βάλει συγκριτική αξιολόγηση. Πραγματικά, ο εκσυγχρονισμός είναι μια προσπάθεια, η οποία έχει απώλειες πόρων. Αν θέλουμε, λοιπόν, να εκσυγχρονίσουμε το σύστημα και τη χώρα, θα υποστούμε και τις απώλειες πόρων. Όμως, να είμαι περιφερειάρχης και να σφυρίζω στο φίλο μου το Δήμαρχο να μου στείλει ένα project και να το αξιολογήσω άμεσα, δεν είναι πρόοδος.
Καταργείτε την Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων. Εμείς κάναμε αυτή την Επιτροπή, ώστε να έχει το Υπουργείο μια άποψη, σχετικά με τα μέτρα που προωθούν τα άλλα Υπουργεία για τα δημόσια έργα από πλευράς επιπτώσεων στην απορρόφηση. Να έχετε ένα επιστημονικό όργανο που να σας εισηγείται τι είναι αυτό που σχεδιάζει ο Υπουργός Περιβάλλοντος.
ΛΟΥΚΑ ΚΑΤΣΕΛΗ (Υπουργός Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας): Υπάρχει το ΚΕΠΕ.
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ: Το ΚΕΠΕ δεν ξέρει από δημόσια έργα, κυρία Υπουργέ. Πονάμε στα δημόσια έργα, εκεί χάνουμε λεφτά, εκεί υπάρχει αδιαφάνεια και εκεί πληρώνουμε πρόστιμα. Καλώ εσάς και όλους τους συναδέλφους να πάρουν το σκεπτικό της απόφασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με την οποία καταλογίστηκε το πρόστιμο, να δούμε εκεί πως περιγράφονται με οδυνηρό τρόπο αυτά που σας λέω εγώ.
Για τις συμπράξεις τώρα δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Μπορεί να έχετε δίκιο, κυρία Υπουργέ, στα ΣΔΙΤ. Εμείς είχαμε επιλέξει τότε να ωριμάζουν τα έργα και μετά να βγαίνουμε στην προκήρυξη, ώστε να βρούμε επενδυτή. Υπάρχουν και άλλοι τρόποι που θα μπορούσατε να το κάνετε αυτό. Είναι ένα εργαλείο που θα πρέπει να το φέρετε πιο κοντά στο ΕΣΠΑ. Είναι ένα εργαλείο που δίνει απορροφήσεις όπως και ο αναπτυξιακός νόμος που σταματήσατε.
Αυτές είναι οι βασικές μου παρατηρήσεις και νομίζω εξήγησα για ποιο λόγο εμείς καταψηφίζουμε το νομοσχέδιο.
Ευχαριστώ.
Add comment
Για να σχολιάσετε πρέπει να συνδεθείτε.