Διαρκής Επιτροπή_Διαχείριση και προστασία ακινήτων Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης

ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ
ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΙΓ΄ – ΣΥΝΟΔΟΣ Γ΄
ΔΙΑΡΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΟΥ

«Διαχείριση και προστασία ακινήτων Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων – Ρύθμιση εμπραγμάτων δικαιωμάτων και λοιπές διατάξεις» (συζήτηση επί της αρχής).

Τρίτη 14 Φεβρουαρίου 2012

ΠΡΩΤΟΛΟΓΙΑ

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ (Εισηγητής της Μειοψηφίας): Συζητούμε σήμερα για την πολιτική αγροτικής γης, η οποία βασίζεται σε αμέτρητες και παμπάλαιες διατάξεις, που χρονολογούνται από την εποχή του Υπουργείου Εποικισμού, πρόδρομο του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, το οποίο προχωρούσε σε απαλλοτριώσεις, προκειμένου να διανείμει αγροτική σε κληρούχους πρόσφυγες. Πιστεύω, κ. Υπουργέ, ότι σε αυτό το σημείο θα πρέπει να αναζητήσουμε τη ρίζα του προβλήματος του γεωργικού τομέα, που είναι ο κατακερματισμός του κλήρου. Είναι γνωστό ότι το 80% περίπου των αγροτεμαχίων σήμερα είναι κάτω από 4 στρέμματα και νομίζω ότι το νομοσχέδιο που συζητάμε ενισχύει αυτήν την πολιτική, ενώ θα πρέπει, στην ουσία, να την αποτρέπει. Το λέω αυτό γιατί, τόσο η εισηγητική έκθεση, όσο και διάφορες καταργούμενες διατάξεις, ανοίγουν το δρόμο για περαιτέρω κατάτμηση κληροτεμαχίων. Αυτό μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την υπολειπόμενη αγροτική γη, η οποία μπορεί με τις διατάξεις του νομοσχεδίου να κατατμηθεί, αλλά και να αλλάξει χρήση. Αναγνωρίζουμε πάντως, κ. Υπουργέ, ότι το νομοσχέδιο είναι σκόπιμο και ότι οι προθέσεις που δείχνει είναι καλές. Άλλωστε, από την εποχή του Υπουργείου Εποικισμού μέχρι σήμερα, έχουν απομείνει διαθέσιμες και κοινόχρηστες εκτάσεις, κυρίως βοσκοτόπια, που και μπορούμε και πρέπει να προστατεύσουμε και να αξιοποιήσουμε.

Πιστεύουμε, όμως, κ. Υπουργέ, ότι οι καλές προθέσεις θα ακυρωθούν στην πράξη και ίσως να επιφέρουν και αντίθετα αποτελέσματα. Δεν το λέω αυτό μόνο γιατί ρυθμίζουμε εκτάσεις που ενδέχεται να είναι καταπατημένες και δεν το ξέρουμε, αλλά το λέω κυρίως γιατί αυτό το σχέδιο θα έπρεπε, κατά τη γνώμη μας, να εντάσσεται σε ένα ευρύτερο σχέδιο αξιοποίησης της αγροτικής γης ή γενικότερα της γης την οποία διαχειρίζεται το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Με δύο λόγια, χρειάζεται ολοκληρωμένη κεντρική πολιτική με προσανατολισμό στις χρήσεις γης και όχι ό,τι προκύψει από τον πιθανό χρήστη, όπως νομίζουμε ότι θα γίνει με το νομοσχέδιο αυτό. Προφανώς, αυτό δε σημαίνει πως δεν χρειάζεται ένα πλαίσιο διαχείρισης που να εξασφαλίζει ότι η πολιτική θα λειτουργήσει αυτή. Ένα τέτοιο πλαίσιο διαχείρισης είναι απαραίτητο, αλλά έπεται.

Θέλω να κάνω ορισμένες γενικότερες παρατηρήσεις επί της αρχής. Το νομοσχέδιο αυτό παρουσιάζει ανάγλυφα τον τρόπο με τον οποίο το Δημόσιο έχει αντιμετωπίσει και αντιμετωπίζει ακόμη τα περιουσιακά του στοιχεία. Κατά τη γνώμη μας, αυτό οφείλεται σε δύο λόγους, πρώτον στην αδυναμία του και να τα προστατεύσει και να τα αξιοποιήσει, αλλά ίσως και στην έλλειψη πολιτικής βούλησης να προσεγγίσουμε, επιτέλους, το θέμα με τρόπο ολοκληρωμένο και λειτουργικό. Το νομοσχέδιο πάσχει, έχει υψηλή νομική πολυπλοκότητα και αυτό σαφώς δημιουργεί κινδύνους που εμείς εντοπίζουμε στο άρθρο 8..

Το νομοσχέδιο επιχειρεί, επίσης, να αντιμετωπίσει, υπό τις παρούσες οικονομικές και διοικητικές συνθήκες – υπογραμμίζω το «διοικητικές», λόγω Καλλικράτη – πλήθος ζητημάτων που έχουν ρυθμιστεί νομοθετικά προ 60 και 70 ετών, όπως ο αγροτικός κώδικας, ο κτηνοτροφικός κώδικας του 1941, βασιλικά διατάγματα κ.λπ.. Αυτές οι ρυθμίσεις, στη διάρκεια όλων αυτών των 60 – 70 ετών, έχουν υποστεί πολύπλοκες, αλλεπάλληλες και πολλαπλές προσαρμογές. Υπάρχει η αίσθηση, για όποιον δεν είναι ειδικός με τα θέματα αυτά, ότι έχει χαθεί το ίχνος της πολιτικής αξιοποίησης και προστασίας γεωργικής γης.

Προσπαθώντας να διευκολύνετε τη διαχείριση με την ενιαία χρήση του όρου «ακίνητα», μέσα από το κείμενο αποκαλύπτεται σύγχυση εννοιών. Συγκεκριμένα, ως προς τις εποικιστικές, κοινόχρηστες και διαθέσιμες εκτάσεις, ακίνητα, κτήματα, αποστραγγιζόμενες γαίες, εκτάσεις κτηνοτροφικής αποκατάστασης ή αποκατάστασης ακτημόνων γεωργών και γεωργοκτηνοτρόφων. Αυτή η σύγχυση πιστεύουμε, κ. Υπουργέ, φτάνει μέχρι του σημείου αναντιστοιχίας των εννοιών κυριότητας και νομής ακόμη και με τον αστικό κώδικα.

Επίσης, το νομοσχέδιο αδυνατεί να διαγνώσει και να αντιμετωπίσει και τη διοικητική σύγχυση που θα προκύψει από τον σημερινό επιμερισμό της αρμοδιότητας διαχείρισης των αγροτικών ακινήτων στο Υπουργικό Συμβούλιο, τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης, τον Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, το Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας της Ναυτιλίας, το Γενικό Γραμματέα της αποκεντρωμένης διοίκησης, τον αιρετό περιφερειάρχη, αλλά και από ένα σωρό συναρμοδιότητες που παρεμβάλλονται σε όλα τα ενδιάμεσα στάδια.

Επίσης, το νομοσχέδιο δείχνει να μη λαμβάνει υπόψη το γεγονός ότι υπάρχει πλήθος ειδικών παραχωρητηρίων για διάφορους σκοπούς, αναπτυξιακούς, κοινωφελείς, γεωργικούς, κτηνοτροφικούς, τουριστικούς, λατομικούς και μεταλλευτικούς. Στους λατομικούς θα επανέλθω σε σχέση με την αρμοδιότητα που εκχωρείται στους περιφερειάρχες. Η εκχώρηση αρμοδιοτήτων στην περιφέρεια θα έπρεπε, κατά τη γνώμη μας, να έχει αποφασιστεί με γνώμονα την έως τώρα εμπειρία από την άσκηση των αρμοδιοτήτων αυτών από τους περιφερειάρχες. Θα σας πω ένα παράδειγμα σε σχέση με τις επιτροπές. Εκκρεμεί ακόμη ο καθορισμός επιτροπών για τις λατομικές ζώνες. Άλλες περιφέρειες έχουν προχωρήσει και άλλες όχι, λόγω πολιτικών ή άλλου τύπου δυσκολιών.

Είναι, λοιπόν, αντιληπτό ότι η εκχώρηση αυτών των αρμοδιοτήτων ενδέχεται να μην οδηγήσει στην πολιτική αξιοποίησης και προστασίας της γεωργικής γης με ενιαίο τρόπο σε όλη τη χώρα. Αν κάνω λάθος, θα ήθελα να με διορθώσετε.

Επίσης, υπάρχει και ένα ερώτημα εδώ. Είναι σωστό η αρμοδιότητα παραχώρησης να ανήκει στον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης, αν ο ενδιαφερόμενος είναι το Δημόσιο ή ΟΤΑ και στον περιφερειάρχη αν ο ενδιαφερόμενος είναι νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου ή νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου; Θα ήθελα να τεκμηριωθεί η ορθότητα αυτής σας της επιλογής. Μήπως – και αυτό είναι έμμεση πρόταση – ο επιμερισμός θα πρέπει να γίνει με κριτήριο τη δυνατότητα που έχει κάθε επίπεδο να αναλάβει τη διαχείριση αυτού του εγχειρήματος;

Το νομοσχέδιο δεν λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες που έχει κάθε περιφερειακή ενότητα, κάθε νομός. Για παράδειγμα το Κιλκίς και η Αττική έχουν την ίδια οριζόντια αντιμετώπιση. Για άλλη μια φορά από νομοθετήματα της κυβέρνησης και κυρίως παραγωγικών Υπουργείων απουσιάζει η διάσταση της περιφερειακής ανάπτυξης. Πάλι βλέπετε με τυφλά, οριζόντια, όλες τις περιοχές της χώρας μας.

Επιπλέον το νομοσχέδιο αυτό δείχνει τη διάθεση του Υπουργείου σας να μη θέλει να αναλάβει ευθύνη σε κεντρικό επίπεδο. Αυτό ίσως να οδηγεί σε αβεβαιότητα. Για μας πρόκειται περί αποσυγκέντρωσης αρμοδιοτήτων και όχι περί αποκέντρωσης. Επιπλέον αρμοδιότητες στο ήδη μισοβυθισμένο σκάφος του Καλλικράτη ενδέχεται να δημιουργήσουν περαιτέρω προβλήματα. Κρατώ μια επιφύλαξη σε σχέση με τις καταργούμενες διατάξεις των νόμων 2040 και 3147. Θα επανέλθω αύριο στο θέμα αυτό ιδίως όσον αφορά στις κτηνοτροφικές εκτάσεις.

Ακόμα και αν όλα όσα προανέφερα είχαν ή μπορούσαν να είχαν αντιμετωπιστεί, υπάρχουν δύο σημαντικά εμπόδια που ανατρέπουν το σχεδιασμό σας και, έτσι, δεν μας επιτρέπουν να στηρίξουμε αυτό το νομοσχέδιο. Το πρώτο και βασικότερο είναι ότι δεν έχετε γνώση ποια είναι τα ακίνητα, πόσα είναι, που βρίσκονται, αλλά και σε ποια κατάσταση βρίσκονται; Δηλαδή, ποια, πόσα και πότε παραχωρήθηκαν κατά κυριότητα ή ακόμη και καταπατήθηκαν. Με λίγα λόγια δεν γνωρίζετε τι ακριβώς πρόκειται να διαχειριστούμε και να προστατεύσουμε.

Το δεύτερο είναι ότι δεν υπάρχει μια οργανωτική δομή που να μπορεί να επικαιροποιήσει όλα τα δεδομένα. Αναφέρομαι συγκεκριμένα στη δημιουργία βάσης δεδομένων, στον ΟΠΕΚΕΠΕ, καθώς και στις ενημερώσεις των μεταβολών που πρόκειται να επέλθουν. Η εμπειρία που έχουμε από τον ΟΠΕΚΕΠΕ σε σχέση με τη διαχείριση των άμεσων και έμμεσων επιδοτήσεων στο πλαίσιο της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής δεν είναι καλή. Για εμάς αυτό δεν αποτελεί εχέγγυο. Πιστεύουμε πως ο φορέας αυτός δεν είναι η καλύτερη επιλογή για ένα τόσο κρίσιμο ζήτημα, όπως η αξιοποίηση και η προστασία της κρατικής περιουσίας.

Ένα δεύτερο θέμα σε σχέση με το ίδιο αντικείμενο είναι ότι και οι διευθύνσεις αγροτικής ανάπτυξης στην περιφέρεια δεν έχουν πλέον τεχνογνωσία για να κάνουν την αποτύπωση των εκτάσεων ή των ακινήτων, διότι έχουν καταργηθεί τα παλαιά γραφεία τοπογραφικής.

Θα καταθέσω λοιπόν συγκεκριμένη πρόταση. Για μας θα μπορούσατε να εξετάσετε τη δυνατότητα να αναλάβει η «ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΑ.Ε.» το έργο αυτό ως φορέας υλοποίησης, ως εργολάβος δηλαδή, το Υπουργείο σας να είναι ο κύριος του έργου και το συντονισμό να αναλάβει μια επιτροπή καθοδήγησης στην οποία θα μετέχει ο ΟΠΕΚΕΠΕ ως μελλοντικός χρήστης του έργου. Δεν πρόκειται λοιπόν το έργο να «φύγει» από το φυσικό του χώρο. Σε αυτή την επιτροπή καθοδήγησης θα μπορούσαν να μετέχουν φορείς όπως το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, το οποίο διαθέτει γεωγραφικά συστήματα πληροφοριών, η ΑΓΡΟΓΗ, το Υπουργείο Οικονομίας, το ΥΠΕΚΑ με τα δασαρχεία κ.ο.κ.. Συνοψίζω: επιτροπή καθοδήγησης και υλοποίησης του έργου , της βάσης δεδομένων, από ένα φορέα με εμπειρία σε δύσκολα και παράλληλα συναφή με το αντικείμενο συστήματα και, τέλος, χρήστης, ο ΟΠΕΚΕΠΕ, ο οποίος να το παραλάβει με το κλειδί στο χέρι.

Επίσης, στην ίδια περίπτωση που συζητάμε τώρα, η υποχρέωση των αρμοδίων υπηρεσιών για το πώς θα ενημερώνεται η βάση δεδομένων, αλλά και ποιες κυρώσεις θα υφίσταται σε περίπτωση μη ενημέρωσης. Δηλαδή, ακόμη κι αν έχουμε δικαστική απόφαση δεν προκύπτει πώς θα ενημερώνονται οι αρμόδιες υπηρεσίες. Με αυτή την έννοια, θα μπορούσατε, αν δεν είστε βέβαιοι για τη μέθοδο, να επιφυλάξετε μια Κοινή Υπουργική Απόφαση που να περιγράφει όλο αυτό το σύστημα από τεχνικής πλευράς.

Θα πρέπει ακόμη να μας πείτε εάν η νέα βάση δεδομένων θα ενταχθεί στο εθνικό γεωδοτικό σύστημα απεικόνισης και εάν αυτό το σύστημα θα υπερισχύει, νομικά και λειτουργικά, των άλλων.

Τέλος, μια τρίτη μεγάλη διαφωνία μας αφορά στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται η γη στην περιφέρεια της Αττικής. Η γη στην Αττική έχει πλέον οικοπεδική και όχι γεωργική αξία. Παράλληλα, έχουμε τη βεβαιότητα ότι κληροτεμάχια παραχωρούνται σε δικαιούχους τρίτης γενιάς και αυτό δημιουργεί επιφυλάξεις. Στο πλαίσιο αυτό, θα ήθελα να ακούσω, κύριε Υπουργέ, την άποψή σας σχετικά με την παρακάτω πρότασή μου: να επικαιροποιηθούν όλα τα στοιχεία σε σχέση με τις διαθέσιμες εκτάσεις και τους κοινόχρηστους χώρους στην Αττική, με βάση την αποτύπωση της επιτροπή που είχε συσταθεί το 1981. Ζητώ την επικαιροποίηση αυτή, διότι εκείνη η επιτροπή, από ό,τι έχω πληροφορηθεί, είχε διαπιστώσει πάρα πολλές καταπατημένες εκτάσεις και μάλιστα, είχαν εκδοθεί και αποφάσεις διοικητικής αποβολής. Αντιλαμβάνεστε και εσείς, άλλα και όλοι οι συνάδελφοι, ότι από το 1981 μέχρι σήμερα, δεν πρέπει να έχει υπάρξει κάποια ανατροπή ή να έχουν γίνει διοικητικές ή νομικές ενέργειες.

Τέλος θα ήθελα να σας ενημερώσω ότι ο κύριος Κασσαπίδης, η κυρία Μερεντίτη και εγώ έχουμε επεξεργαστεί μια πρόταση, την οποία θα καταθέσουμε υπό μορφή τροπολογίας, σχετικά με την αξιοποίηση των ακινήτων που σήμερα ανήκουν στην Αγροτική Τράπεζα. Πριν την καταθέσουμε θα τη συζητήσουμε μαζί σας, κύριε Υπουργέ.

Όπως αντιλαμβάνεστε από την εισήγησή μου η Ν.Δ. δεν μπορεί να στηρίξει αυτό το νομοσχέδιο επί της αρχής.

ΔΕΥΤΕΡΟΛΟΓΙΑ:

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ (Εισηγητής της Μειοψηφίας): Κύριε υπουργέ, θα ήθελα να σας διαβεβαιώσω, όπως και όλο το Σώμα ότι δεν υπήρχε καμία πολιτική κατεύθυνση. Θα ήθελα να πω επίσης ότι μάλλον αναφέρεστε στις επεξεργασίες που έγιναν ή σε προτάσεις που έκαναν συνάδελφοι από την περιφέρεια, αλλά η επεξεργασία του νομοσχεδίου στη Βουλή γίνεται σήμερα. Είναι η πρώτη του ανάγνωση. Τώρα το επεξεργαζόμαστε. Εμείς με βάση αυτό που παραλάβαμε και αξιολογήσαμε, κάναμε αυτή την τοποθέτηση. Θα ήθελα επίσης να διευκρινίσω ότι η προηγούμενη αναφορά μου δεν ήταν για το άρθρο 8 – το είπα εκ παραδρομής γιατί είχα μπροστά μου το κείμενο της διαβούλευσης – αλλά για το άρθρο 36. Περαιτέρω, λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι εσείς ο ίδιος είπατε ότι δέχεστε να συζητήσετε ζητήματα όπως αυτά που έθιξα, και με δεδομένο ότι είστε σε θέση να δώσετε συγκεκριμένες διευκρινίσεις σε σχέση με τα θέματα της αξίας γης, ειδικότερα στην περίπτωση της Αττικής, εμείς επιφυλασσόμεθα επί της αρχής.