ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ
ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΙΓ΄ ΣΥΝΟΔΟΣ Α΄
ΔΙΑΡΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΟΥ
Ενημέρωση των μελών της Επιτροπής, από την Υπουργό Περιβάλλοντος, για το υπό κατάθεση νομοσχέδιο: «Επιτάχυνση της ανάπτυξης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής».
Τετάρτη 03 Φεβρουαρίου 2010
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ (Εισηγητής Μειοψηφίας): Είναι γνωστό ότι, οι ανανεώσιμες πηγές δεν είναι μια οποιαδήποτε ενεργειακή επιλογή, ακριβώς, γιατί συνδέονται με την βιώσιμη ανάπτυξη και με τη διαχείριση της κλιματικής αλλαγής. Στο πνεύμα αυτό, εμείς καλωσορίζουμε το νομοσχέδιο και χαιρετίζουμε την αναγνώριση που κάνατε στη δουλειά της προηγούμενης Κυβέρνησης, σε ό,τι αφορά στην προετοιμασία του. Είναι ένα σημαντικό βήμα, αλλά δεν είναι το μοναδικό, προκειμένου η χώρα να αποκτήσει ένα ενιαίο πλαίσιο ανάπτυξης των ανανεώσιμων πηγών.
Εδώ, θα κάνω ορισμένες γενικές παρατηρήσεις και μετά θα περάσω στις ειδικές. Γνωρίζουμε ότι η χώρα μας εισάγει πάνω από το 70% των ενεργειακών της αναγκών. Αυτό τι σημαίνει; Σημαίνει ότι είναι εκτεθειμένη σε περιβαλλοντικά – διότι οι εισαγωγές αυτές αφορούν συμβατικά καύσιμα – και οικονομικά κόστη. Παράλληλα, έχει – σύμφωνα με τις προβλέψεις – να αντιμετωπίσει προβλήματα επάρκειας εφεδρείας. Έχουν γίνει διάφορα σενάρια – και από το CS και από το ΚΑΠΕ, αλλά και από την ίδια την ΡΑΕ – που δείχνουν ότι έχουμε ένα ελλειμματικό ενεργειακό μοντέλο. Αν, λοιπόν, το ενεργειακό μοντέλο είναι ελλειμματικό και παράλληλα – λόγω των συμβατικών καυσίμων – ρυπογόνο, έχει πρόβλημα βιωσιμότητας, αλλά και πρόβλημα ανταγωνιστικότητας. Διότι, όταν χρησιμοποιείς περισσότερα συμβατικά καύσιμα με υψηλό κόστος, χωρίς να εκσυγχρονίσεις τις μονάδες σου, θα αντιμετωπίσεις και το κόστος των ρύπων και τις διακυμάνσεις του κόστους τους.
Αυτά τα λέω, για να συνεννοηθούμε όλοι, ότι το ζήτημα αυτό είναι σύνθετο και απαιτεί μια ολοκληρωμένη προσέγγιση, με την έννοια που δίνει και η Ε.Ε. σε αυτό. Δηλαδή, υποδομές, μέσα, υπηρεσίες. Παράλληλα, χρειάζονται και κάποιες «τολμηρές» λύσεις κυρία Υπουργέ. Αυτές τις λύσεις μπορεί να της δώσει η ενεργειακή πολιτική, κάτω από προϋποθέσεις. Θα σας πω κάποιες από αυτές.
Πρώτα απ’ όλα, μια σοβαρή αξιολόγηση των δυνατοτήτων όλων των πηγών καυσίμων. Είναι κάτι, που είχαμε ξεκινήσει και περιμένουμε να δούμε πως θα το εξελίξετε. Μια λεπτομερής εξειδίκευση του ενεργειακού μείγματος, που θέλουμε να έχουμε σε αυτή τη χώρα. Βέβαια, τις τελικές αποφάσεις δεν τις λαμβάνουμε εμείς, τις λαμβάνει η αγορά, η οποία κάνει και τις επενδύσεις. Αυτές οι αποφάσεις εκτίθενται στις διακυμάνσεις του κόστους των ρίπων – όπως είπα και πριν. Εμείς, ως Κυβέρνηση προχωρήσαμε σε ένα μακροχρόνιο σχεδιασμό, τον επικαιροποιήσαμε και μελετήσαμε προσεκτικά όλες τις παραμέτρους – πράγμα που πιστεύω, ότι θα έπρεπε να έχετε κάνει και εσείς, εάν δεν το έχετε κάνει ήδη. Δηλαδή, την εξέλιξη των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας, την εξέλιξη της ζήτησης για ηλεκτρική ενέργεια – έχουμε δει κάμψεις και διακυμάνσεις, στα πλαίσια της οικονομικής κρίσης – την εξέλιξη της κατανάλωσης φυσικού αερίου και τα σενάρια διείσδυσης των ανανεώσιμων πηγών – για να έρθω πιο κοντά, σε αυτό που συζητάμε σήμερα.
Για να είναι εφικτές οι λύσεις, που θα δώσει η ενεργειακή πολιτική, χρειάζεται να είναι ξεκάθαρη και η οικονομική και η χωροταξική πολιτική. Όταν λέω «οικονομική πολιτική», εννοώ τα κίνητρα, το οποίο δίνονται στους επενδυτές, για να αναλάβουν τα ρίσκα. Όταν λέω «επενδυτές», συμπεριλαμβάνω και παραγωγούς και διαχειριστές δικτύων, που κάποια στιγμή θα τους βρούμε μπροστά μας. Δεύτερον, ένα θεσμικό ρυθμιστικό πλαίσιο κατάλληλο, προκειμένου να δίνει ασφάλεια στον επενδυτή, να μπορεί να αναζητήσει κατάλληλη χρηματοδότηση.
Οι στόχοι της Ελλάδας, οι οποίοι συμπίπτουν απόλυτα με αυτούς της Ε.Ε., προϋποθέτουν και εξορθολογισμό του μείγματος και ειδικά για μας, μια παραπάνω προσπάθεια – και αυτό είναι που καταβάλλουμε, σαν χώρα, σήμερα – να αξιοποιήσουμε το δυναμικό μας.
Σημειώνω τέσσερα μειονεκτήματα, σε σχέση με τα όσα συμβαίνουν στην υπόλοιπη Ευρώπη. Αυτό πρέπει να ξεκαθαριστεί, γιατί συχνά συγκρίνεται η Ελλάδα με τη Δανία. Στη Δανία δεν υπάρχουν αρχεία, δεν υπάρχουν τόσες εκτεταμένες περιοχές Natura, δεν υπάρχει το ίδιο γεωγραφικό ανάγλυφο κ.ο.κ..
Το πρώτο είναι μεγαλύτερη εξωτερική εξάρτηση για την Ελλάδα. Το δεύτερο είναι οι υψηλότερες εκπομπές ανά μονάδα ακαθάριστης εγχώριας κατανάλωσης. Έλλειψη κοινωνικής συναίνεσης – αυτό είναι μείζον θέμα – και βέβαια, ένας πολύ μεγαλύτερος χρόνος ωρίμανσης, για να εφαρμοστούν όλα αυτά. Όταν λέω «ωρίμανσης», εννοώ και γραφειοκρατικής – δηλαδή, των υπηρεσιών – αλλά και στην ίδια την κοινωνία.
Με βάση αυτά, θέλω να σας ρωτήσω, κυρία Υπουργέ: Έχετε εξασφαλίσει συναντίληψη, σε όλο το φάσμα της οικονομίας και της κοινωνίας, ότι αυτό το νομοσχέδιο θα εφαρμοστεί; Έχετε υπολογίσει τις επενδύσεις, που θα πρέπει να γίνουν στα δίκτυα, για να μπορέσει να απορροφηθεί αυτή η ισχύς, που πρόκειται να παραχθεί, με βάση την επιτάχυνση που θα φέρει το νομοσχέδιο;
Δεύτερον, χρηματοδοτικά μέσα. Πιστεύω, ότι αυτό πρέπει να πάει παράλληλα με τον εμπλουτισμό των χρηματοδοτικών μέσων. Δηλαδή, όταν βλέπουμε να «παγώνει» ο αναπτυξιακός νόμος ή να μην προωθούνται νέα χρηματοδοτικά εργαλεία «Green Banking» – εάν μπορώ να τα αποκαλέσω έτσι. Βλέπω ότι τα μέσα, που προανέφερα, δεν είναι διαθέσιμα, για να λειτουργήσει αυτός ο νόμος.
Παράλληλα, συνεργασία με τα άλλα συναρμόδια Υπουργεία. Αναφέρω επιγραμματικά: το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης – για την συμπαραγωγή στον αγροτικό τομέα – του Υπουργείο Τουρισμού, το Υπουργείο Υποδομών – για τις μεταφορές – κ.ο.κ..
Ενημέρωση και πληροφόρηση επενδυτών. Είναι πάρα πολύ σημαντικό και θα το βρείτε μπροστά σας.
Τέλος, πως το Υπουργείο το δικό σας θα ανταποκριθεί σε έναν τεράστιο φόρτο, που έχει να κάνει με τη συμμόρφωσή μας στις κοινοτικές οδηγίες. Είναι μακρύς ο κατάλογος. Εάν πολλαπλασιάσουμε τρεις έως πέντε εκθέσεις ανά Οδηγία, μπορείτε να αντιληφθείτε, ότι, ένα τέτοιο πράγμα εάν δεν το εξωτερικεύσετε, θα είναι αδύνατον να ανταποκριθείτε. Σας το λέω, γιατί έχουμε αυτή την εμπειρία.
Τώρα, πάμε στους στόχους. Ο στόχος του 18%, «χρήση ενεργείας από ΑΠΕ στη συνολική κατανάλωση», από 7% που είναι σήμερα, εσείς προσθέτετε και ένα 2% και στη συνέχεια, η μετάφρασή του σε όρους ηλεκτροπαραγωγής από ΑΠΕ – στη συνολική κατανάλωση, πάντα – 30% πριν, 40% τώρα. Αυτό σημαίνει ότι είτε 18 είτε 20, έχουμε ένα εύρος νέας εγκατάστασης ισχύος, που κυμαίνεται από 11.000 Μεγαβάτ – στο πλέον αισιόδοξο σενάριο – σε 5000 Μεγαβάτ – στο πλέον απαισιόδοξο. Άρα, δεν έχει σημασία το νούμερο, έχει σημασία το πώς θα προσεγγίσουμε ακόμα και το απαισιόδοξο σενάριο.
Η απόκλιση αυτή, είναι λογικό, να οφείλεται σε πάρα πολλές παραδοχές. Η μια παραδοχή είναι πώς θα εξελιχθούν οι τιμές του ρεύματος. Δεύτερον, πόσο παραγωγικοί θα είναι οι σταθμοί. Εδώ, έχουμε ξεχάσει, ότι για να στηρίξουμε τις ΑΠΕ, χρειαζόμαστε αντίστοιχη ισχύ θερμικών μονάδων. Αυτό πρέπει να το επιβεβαιώσετε, ότι σήμερα είναι έτσι. Τρίτον, να πάνε όλα κατ’ ευχήν, σε ό,τι αφορά την εξοικονόμηση ενέργειας, διότι, δεν έχει νόημα να προωθείς τις ανανεώσιμες, όταν είσαι στάσιμος στο θέμα της βελτίωσης της ενεργειακής αποδοτικότητας.
Η εμπειρία στη χώρα μας έδειξε τέσσερα προβλήματα. Το πρώτο, είναι ο χωροταξικός σχεδιασμός. Αυτό αντιμετωπίστηκε, αλλά θέλουμε να μας πείτε: η εξαγγελθείσα τροποποίηση του ειδικού χωροταξικού για τις ΑΠΕ σε τί ακριβώς υφίσταται; Δηλαδή, με ποια κριτήρια θα γίνει αυτή η τροποποίηση του ειδικού χωροταξικού; Πότε ακριβώς θα γίνει – το χρονοδιάγραμμα της – και πως ακριβώς θα επηρεάσει την υφιστάμενη κατάσταση, από πλευράς αδειοδοτήσεων; Γιατί δεν έχουν σταματήσει τα πάντα στη χώρα και περιμένουν έναν νέο χωροταξικό, είναι σε εξέλιξη. Άρα χρειάζεται κάποια προσαρμογή και μετάβαση.
Το δεύτερο είναι η έλλειψη αποδοχής από τις κοινωνίες και οι τοπικές αντιδράσεις. Εδώ, επιτρέψτε μου να σας πω, ότι τις πιο «λυσσαλέες» τοπικές αντιδράσεις τις γνωρίσαμε από την Πρωτοβάθμια Αυτοδιοίκηση και αυτό αφορά δημάρχους και των δύο κομμάτων. Ένα θέμα για τον περιορισμό, την αντιμετώπιση ή την άμβλυνση αυτών των αντιδράσεων είναι η πρόταση που υιοθετήσατε – και κάνατε πολύ καλά – για το ειδικό τέλος ΑΠΕ και ένα δεύτερο είναι η ενημέρωση της τοπικής κοινωνίας. Εμείς είχαμε ξεκινήσει πολλές πρωτοβουλίες γι’ αυτό. Υπάρχει σε εξέλιξη – εάν δεν έχει τελειώσει – και μια διαγωνιστική διαδικασία, μπορείτε και εσείς να το κάνετε αυτό, για να ξεπεράσετε πολύ πιο εύκολα αυτά τα ζητήματα. Βέβαια, εδώ βάζετε πράσινο ταμείο. Στην Οδηγία 32, για την βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας στην τελική χρήση ενέργειας – που είναι σε τελική μορφή στο Υπουργείο σας – υπάρχει και εκεί συγκρότηση πράσινου ταμείου. Κάποια στιγμή, όταν έρθει το άρθρο, θα ήθελα να το δούμε σε βάθος αυτό, γιατί μπορούν να δημιουργηθούν αρκετές επικαλύψεις με άλλα χρηματοδοτικά εργαλεία.
Το τρίτο και το βασικότερο είναι το θέμα των δικτύων. Χωρίς δίκτυα που να μπορούν να απορροφήσουν την παραγόμενη ισχύ επαρκώς, δεν υπάρχουν ΑΠΕ.
Εμείς με τον ν.3426 και με τον ν.3468 κάναμε αρκετά βήματα σε αυτό και με τη μελέτη ανάπτυξης του συστήματος μεταφοράς, όπου για πρώτη φορά προβλέψαμε και τη διασύνδεση για τα μη διασυνδεδεμένα νησιά. Βέβαια, όλα αυτά προσκρούουν σε μεγάλα προβλήματα. Το ένα είναι το κόστος και ποιος θα το καλύψει. Θα ήθελα να ακούσω τον Εισηγητή του Κομμουνιστικού Κόμματος, μια άποψη για το ποιος θα καλύψει αυτό το επιπλέον κόστος, ο φορολογούμενος ή ο καταναλωτής.
Όσον αφορά στα δύο βασικά προβλήματα, το ένα ο κορεσμός των δικτύων. Πολύ σωστά το νομοσχέδιο παρεμβαίνει- και αυτό το είχαμε και εμείς προβλέψει- στην άρση αυτού του κορεσμού, λαμβάνοντας υπόψη ότι δεσμεύεις ισχύ μόνο όταν είσαι περιβαλλοντικά αδειοδοτημένος, διαφορετικά είναι τελείως άστοχο και αναγκαζόμαστε πολλές φορές να προβούμε σε υπερδέσμευση ισχύος,κάτι το οποίο εμείς το είχαμε κυνηγήσει αρκετά για την ανατολική Μακεδονία – Θράκη, που εκεί υπήρχε έντονο πρόβλημα απορρόφησης. Το δεύτερο είναι το σημερινό νομοσχέδιο, αρκεί να κρατήσετε και να κάνετε ακόμη πιο σαφή τη δυνατότητα στο Δ.Ε.Σ.Μ.Η.Ε. να περικόπτει φορτίο πάνω από τα 5.500 MWATT. Διότι, κακά τα ψέματα, ένα σύστημα πρέπει να είναι ισορροπημένο. Είδαμε τι είχε γίνει με το blackout στη Γερμανία, το οποίο το προκάλεσαν, η υπερβολική έγχυση ισχύος από φωτοβολταϊκά.
Νομίζω ότι κάποιοι συνάδελφοι τεχνικοί που το γνωρίζουν το θέμα μπορούν να επανέλθουν.
Το δεύτερο είναι οι γραμμές μεταφοράς. Μείζον θέμα. Ο χρόνος ωρίμανσης ξεπερνάει πολλές φορές τα πέντε και έξι χρόνια. Τι νόημα έχει να προσπαθεί ένα νομοσχέδιο να λύσει ή να περιορίσει τη γραφειοκρατία, όταν από την άλλη μεριά δεν μπορούμε να αναπτύξουμε έργα μεταφοράς. Τώρα έρχομαι στις ειδικές διατυπώσεις του νομοσχεδίου. Η κατάργηση της διαδικασίας για την υπογραφή αδειών παραγωγής είναι στη θετική κατεύθυνση.
Αλλά επειδή θεώρησα χρήσιμο είπα από την αρχή ότι θα κάνουμε μια παρέκκλιση, αλλά και εσείς να σεβασθείτε λίγο το χρόνο.
Εμείς είχαμε- ας μου επιτραπεί ο όρος- «εκφυλλίσει» την άδεια παραγωγής σε προέγκριση σκοπιμότητας με την έννοια όχι την περιβαλλοντική αλλά την τεχνική. Εσείς όμως, την κρατάτε εκεί αλλά την ονομάζετε άδεια. Δεν μπορώ να καταλάβω γιατί αλλάξετε το όνομα, κρατήσετε την προέγκριση σκοπιμότητας γιατί η λέξη “άδεια” είναι πιο βαριά από αυτό που θέλετε να διατυπώσετε στο άρθρο. Όσον αφορά την αύξηση της εγγυημένης τιμής, αυξάνεται το “feed in tariff”. Εδώ πρέπει να μας πείτε εάν διακόπτετε τις ενισχύσεις μέσω του αναπτυξιακού νόμου.
Εδώ θέλει πολύ μεγάλη προσοχή, διότι στο πλαίσιο της υφιστάμενης χρηματοοικονομικής κρίσης. Οι τράπεζες ειδικά στις Α.Π.Ε. δεν είναι πολύ θετικές και δεν παίρνουν τόσο μεγάλα ρίσκα, δεν θα μπορούν να δανειστούν, με αποτέλεσμα να έχουμε ακριβώς αντίθετες επιπτώσεις από αυτές που επιθυμεί το ίδιο το νομοσχέδιο. Κάνατε κάποια σενάρια βιωσιμότητας των επενδύσεων; Διότι εγώ βλέπω τιμές σχεδόν εξωφρενικές. Προφανώς τα κάνατε, αλλά αυτά θέλω να τα δούμε και θέλω να τα δούμε στα πλαίσια της διαβούλευσης, γιατί κυρία Υπουργέ άκουσα με μεγάλη προσοχή ότι στη συνέντευξη που είχατε δώσει παλαιότερα, οι τιμές θα διαμορφωθούν κατόπιν διαβούλευσης με τους ενδιαφερόμενους φορείς. Δηλαδή, θα ρωτήσουμε τους επενδυτές να μας πουν πόσο θέλουν να αμειφθούν για να κάνουν τα έργα. Πιστεύω ότι είναι σωστό αυτό, να τεκμηριώνεται με βάση πραγματικά σενάρια, που βγάζουν ένα εσωτερικό βαθμό απόδοσης σοβαρό για να μπορούμε να προχωρήσουμε.
Παράλληλα, κρούω τον κώδωνα του κινδύνου στον αναπτυξιακό νόμο. Νομίζω ότι, αν το καταργήσετε για την πράσινη ανάπτυξη, βάζετε μεγάλο φρένο στην υλοποίηση των επενδύσεων, λόγω και της οικονομικής κρίσης. Τρίτον, σε ό,τι αφορά στο ποσοστό που αυξάνεται από 18 και 20, το είπα και πριν, νομίζω ότι είναι περισσότερο επικοινωνιακό παρά ουσιαστικό, σε σχέση με την ισχύ. Όσο για την ειδική υπηρεσία, μετονομάζετε τη διεύθυνση Α.Π.Ε. και εξοικονόμησης ενέργειας σε μια ειδική υπηρεσία, δεν ήθελα να πω ότι θα προκαλέσει γραφειοκρατία, το αντίθετο θα μπορούσε να συμβεί εφόσον μια τέτοια ειδική υπηρεσία δεν είναι one stop shop, αλλά one stop decision making, μοναδικό σημείο λήψης απόφασης, όχι μοναδικό σημείο εξυπηρέτησης, αλλά η διασπορά της διαδικασίας λήψεως αποφάσεων. Στο άρθρο 9 κρατάω μια επιφύλαξη σε σχέση με το αν πραγματικά υπάρχει περιβαλλοντική ελάφρυνση ή επιβάρυνση, σε ότι αφορά πάντα τον χωροταξικό σχεδιασμό.
Add comment
Για να σχολιάσετε πρέπει να συνδεθείτε.