Διαρκής Επιτροπή_Λειτουργία Ενεργειακών Αγορών_2η Συνεδρίαση

ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ
ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΙΓ΄ – ΣΥΝΟΔΟΣ Β΄
ΔΙΑΡΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΕΜΠΟΡΙΟΥ

«Λειτουργία Ενεργειακών Αγορών Ηλεκτρισμού και Φυσικού Αερίου για Έρευνα, Παραγωγή και δίκτυα μεταφοράς Υδρογονανθράκων και άλλες ρυθμίσεις».

Τετάρτη 13 Ιουλίου 2011 (απόγευμα)

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ: Θα ξεκινήσω με ένα γενικό πολιτικό σχόλιο. Αυτό το νομοσχέδιο, που συζητάμε, είναι το πρώτο νομοσχέδιο αμιγώς ΠΑ.ΣΟ.Κ., που κατατίθεται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής. Με αυτή την έννοια δεν θα έχετε την απόλυτη ανοχή μας. Έχουμε εντοπίσει τις προβληματικές ρυθμίσεις, τις οποίες θα σχολιάσουμε στη συζήτηση επί των άρθρων.

Το δεύτερο σχόλιο είναι ότι θα περίμενα, κύριε Υπουργέ, μια αυτοκριτική στην Εισηγητική Έκθεση του νομοσχεδίου, ιδίως σε ό,τι αφορά τις ευθύνες που έχει η κυβερνούσα παράταξη, διαχρονικά, στο θέμα της ενεργειακής κατάστασης της χώρας. Το τελευταίο το συνδέω ευθέως με τον συνδικαλισμό στις εταιρείες, οι οποίες σήμερα βρίσκονται υπό καθεστώς πωλήσεως.

Καλωσορίζω την αναφορά σας στο Μακροχρόνιο Ενεργειακό Σχεδιασμό. Σήμερα η Ελλάδα είναι κατά 72% εξαρτημένη από τρίτες πηγές ενέργειας. Πρόκειται για ένα τεράστιο ποσοστό, το οποίο κινδυνεύει να εξελιχθεί σε ωρολογιακή βόμβα, αν δει κάποιος τις αβεβαιότητες που υπάρχουν σε διεθνές επίπεδο. Με αυτή την έννοια ο Μακροχρόνιος Ενεργειακός Σχεδιασμός, όπως τον αποτυπώνετε σε αυτό το σχέδιο νόμου, είναι θετικός μεν, πλην, όμως, δεν είναι κατανοητός. Ποιος είναι αυτός που θα εκπονεί τα σενάρια δεκαετίας; Ποια δομή;

Δυστυχώς, κ. Υπουργέ, «πολιτικοποιείτε» το ενεργειακό μείγμα της χώρας. Αυτό το κάνατε, ήδη, στις ΑΠΕ, οι οποίες είχαν μια πολιτική και όχι επιστημονική αντιμετώπιση του ενεργειακού μείγματος μέσω Υπουργικών Αποφάσεων, και το ίδιο κάνετε και στο Μακροχρόνιο Ενεργειακό Σχεδιασμό. Νομίζω ότι θα πρέπει να προβλέψετε μια δομή, η οποία θα ασχοληθεί με αυτά τα σενάρια, και να εμπλέξετε και το Κοινοβούλιο στη συζήτηση για αυτόν το σχεδιασμό, όπως είχαμε κάνει εμείς στο παρελθόν και νομίζω ότι δεν ήταν λάθος. Πολύ δε περισσότερο, όταν ένας Μακροχρόνιος Ενεργειακός Σχεδιασμός αποτελεί προϋπόθεση για να λειτουργήσει σωστά η απελευθερωμένη αγορά. Το τρίπτυχο «βιώσιμο, ανταγωνιστικό και ασφαλές ενεργειακό περιβάλλον» δεν εξασφαλίζεται με μια Υπουργική Απόφαση, αλλά χρειάζεται διάλογο και μοντέλα – σενάρια, τα οποία πρέπει να μελετώνται και να επικαιροποιούνται διαρκώς.

Είμαστε σύμφωνοι με την ενσωμάτωση. Η εναρμόνιση των Κοινοτικών Οδηγιών 72 και 73 του 2009, είναι μια υπόθεση η οποία έχει ένα παρελθόν. Με αυτή την εναρμόνιση μπορούμε να αντιμετωπίσουμε την ισότιμη πρόσβαση στην αγορά όλων των ενεργειακών εταίρων, τη διαφάνεια και την παροχή πληροφοριών και πρόσβαση τρίτων με ίσους όρους στα δίκτυα, την αποφυγή ασύμμετρης πληροφόρησης – προσέχω καλά το τι λέω – και τη μη κατάχρηση της δεσπόζουσας θέσης. Σε αυτό το σημείο θα ήθελα να πω, παρενθετικά, ότι η κοινοτική νομοθεσία δεν απαγορεύει τη δεσπόζουσα θέση, αλλά την κατάχρησή της.

Ο αποτελεσματικός διαχωρισμός των δικτύων είναι ένα θέμα το οποίο μπορούμε να συζητήσουμε. Το σχήμα, κύριε Υπουργέ, του Ανεξάρτητου Διαχειριστή Μεταφοράς, το γνωστό μοντέλο του «ΙΤΟ», όπως έχουν εξελιχθεί τα πράγματα, δηλαδή στη σημερινή κατάσταση πωλήσεων και εκποιήσεων, στην οποία έχει υποχρεωθεί η χώρα με βάση το Μνημόνιο και το Μεσοπρόθεσμο, δεν είναι η κατάλληλη επιλογή. Ο εισηγητής μας σας πρότεινε να επανέλθετε στο μοντέλο του ιδιοκτησιακού διαχωρισμού. Αυτό το υπογραμμίζω και συμμερίζομαι αυτή την άποψη, διότι μόνο έτσι, υπό το σημερινό καθεστώς, μπορεί να εξασφαλιστεί η απελευθέρωση, με βάση τις αρχές που προανέφερα.

Είχα την τιμή να συμμετέχω στις διαπραγματεύσεις που έγιναν για την κατάρτιση και την υιοθέτηση των Οδηγιών και τότε είχαμε εξασφαλίσει μαζί με συμμάχους – δεν θα αναφέρω τις χώρες, γιατί σήμερα αυτές δεν είναι τόσο σύμμαχοι – την τρίτη λύση, του ΙΤΟ. Ωστόσο, βλέπω ότι σήμερα πρέπει να πάμε αλλού.

Θα ήθελα να θέσω δύο ερωτήματα. Πώς επιλέγετε τον ITO, δηλαδή τη διαχείριση της μεταφοράς, από μία θυγατρική κατά 100%, στην αρχή, της ΔΕΗ, όταν δεν είναι γνωστό τι θα σημαίνει πλέον ΔΕΗ; Έχουμε γνώση όλοι οι συνάδελφοι σε αυτή την αίθουσα του τι θα σημαίνει πλέον ΔΕΗ; Σχετικά με αυτό, θα ήθελα να μου επιβεβαιώσετε αν σε αυτά που αναφέρονται στο άρθρο 2, παρ. 4 του εφαρμοστικού Νόμου 3986, όπου λέει ότι στο Ταμείο Αξιοποίησης Περιουσίας μεταβιβάζονται, χωρίς αντάλλαγμα, κατά πλήρη κυριότητα κινητές αξίες, δικαιώματα και ακίνητα, σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα του Μεσοπρόθεσμου, εμπίπτει και η ΔΕΗ. Η ΔΕΗ, όπως γνωρίζετε, περιλαμβάνεται στο πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων του Μεσοπρόθεσμου και ως εκ τούτου μάλλον σχεδιάζουμε πάνω σε μια «κινούμενη άμμο». Για να το πω πιο απλά, αύριο ή μεθαύριο δε θα συνομιλεί κάποιος με εσάς, κύριε Υπουργέ, σε ό,τι αφορά στην εξέλιξη της υπόθεσης της ΔΕΗ, αλλά με τους υπευθύνους του Ταμείου, αν δεν κάνω λάθος.

Το δεύτερο ερώτημα είναι πώς επιλέγετε τον ΙΤΟ, δηλαδή, τη διαχείριση μεταφοράς, ή μάλλον πως διασφαλίζετε τη διαφάνεια σε ένα μοντέλο πολύπλοκο, γιατί αυτό το μοντέλο του ΙΤΟ είναι πολύπλοκο. Πώς θα διασφαλίσετε τη διαφάνεια όταν ο λειτουργός της χονδρεμπορικής αγοράς, ο Λ.ΑΓ.Η.Ε, θα είναι αποδυναμωμένος, γιατί δεν θα έχει τη διαχείριση των δικτύων, ή την αρμοδιότητα για την κατανομή των μονάδων; Καλύτερα να δώσουμε τα δίκτυα σε μια κρατική αρχή, να είναι διακριτά. Επίσης, να γίνουν κι οι επενδύσεις που πρέπει να γίνουν. Διότι μόνο μέσα από αυτές τις επενδύσεις δικτύων διασφαλίζεται η αξιοπιστία του συστήματος κι ο ενεργειακός εφοδιασμός της χώρας -η ασφάλεια, δηλαδή, που είναι ιδιαίτερα σημαντική- και ακόμα και με τον ιδιοκτησιακό διαχωρισμό μπορεί η ΔΕΗ να κρατήσει ένα μειοψηφικό πακέτο στη μεταφορά, το επιτρέπει άλλωστε και η Οδηγία. Πιστεύω ότι η ΔΕΗ θα είναι άλλωστε πιο ελκυστική, μόνον όταν τα περιουσιακά της στοιχεία είναι εντελώς ξεκάθαρα. Εδώ, μέσα από αυτό το νεφέλωμα, δεν φαίνεται ότι θα είναι ξεκάθαρα μέσα από το πλέγμα των θυγατρικών.

Ένα επιπλέον πρόβλημα προστίθεται με το ρόλο του ρυθμιστή. Εάν πάμε στη λύση ΙΤΟ, η ΡΑΕ αναλαμβάνει τεράστιο βάρος και δεν ξέρω αν θα είναι σε θέση να ανταπεξέλθει στο ρυθμιστικό της ρόλο. Όπως παρατηρώ όμως, έχετε αποφασίσει να δημιουργήσετε μια Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας – Υπερυπουργείο. Δίνετε υπερεξουσιοδοτήσεις και εδώ θα ήθελα, κύριε Υπουργέ, μια ξεκάθαρη απάντηση από εσάς. ΄Ετσι όπως εξελίσσονται τα πράγματα και λαμβάνοντας υπόψη ότι ήδη το Υπουργείο στο οποίο προΐστασθε είναι αποδυναμωμένο από στελέχη και γνώση, διότι παραδοσιακά και προ της απελευθέρωσης λειτουργούσε με τους αποκεντρωμένους φορείς -βασιζόταν δηλαδή για τεχνογνωσία στη ΔΕΗ, στη ΔΕΠΑ, στον ΔΕΣΦΑ, στην ΡΑΕ, σε όλους αυτούς τους φορείς- τώρα που αυτοί οι φορείς απελευθερώνονται ακόμα περισσότερο, κόβεται ο ομφάλιος λώρος που τους συνδέει με το Υπουργείο και επιπλέον περνάτε και τέτοιες διοικητικές εξουσίες στο ρυθμιστή, τι θα παραμείνει στο Υπουργείο; Πώς θα χαράσσεται η ενεργειακή πολιτική; Θα μείνετε μόνος σας και το λέω μετά λόγου γνώσεως. Άρα, δείτε το, προβλέψτε κάτι που να ισχυροποιεί το ρόλο του Υπουργείου ως διοίκηση.

Ένα ερώτημα σε σχέση με το φυσικό αέριο. Γιατί δεν προβλέπετε και στο αέριο μια Συμβουλευτική Επιτροπή των χρηστών; Το κάνετε στον ηλεκτρισμό, είναι το άρθρο 121. Θα ήθελα μια πειστική εξήγηση.

Επίσης, δεν έχω καταλάβει τι γίνεται με τα μη διασυνδεδεμένα νησιά. Υπάρχουν κάποιες διάσπαρτες ρυθμίσεις για τα μη διασυνδεδεμένα νησιά. Θα σας πρότεινα να τις μαζέψετε όλες μαζί σε δύο τρία άρθρα που να πηγαίνουν μαζί και να μας εξηγήσετε τι ακριβώς ισχύει. Επίσης, πώς εννοείτε την αποτελεσματική ανάπτυξη διασυνδέσεων; Επειδή αυτό το θέμα αφορά και στην ισόρροπη ανάπτυξη της χώρας πρωτίστως, αλλά και στη θωράκισή της έναντι εξωτερικών κινδύνων, θα ήθελα ρητές προβλέψεις για τα μη διασυνδεδεμένα νησιά σε όλους τους τομείς: παραγωγή, διανομή, εμπορία κ.ο.κ.

Σε σχέση με το θέμα του φορέα υδρογονανθράκων, θα ήθελα να πω κατ΄αρχήν ότι με μεγάλη πλειοψηφία υπερψηφίστηκε χθες στην Επιτροπή Βιομηχανίας Έρευνας και Ενέργειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου μια έκθεση σχετικά με το ενιαίο ευρωπαϊκό πλαίσιο εξόρυξης υδρογονανθράκων. Είναι μια ιδιαίτερα σημαντική έκθεση και θα ήθελα να μας πείτε εάν έχετε λάβει υπόψη σας την εξέλιξη αυτή και κατά πόσο θα διασφαλίσετε την εναρμόνιση με την έκθεση αυτή. Για το φορέα νομίζω ότι η λέξη ‘διαχείριση’ στον τίτλο του, τον αδικεί. Ο φορέας αυτός θα κάνει προγραμματισμό, θα κάνει προετοιμασία των διαφόρων μεθόδων παραχώρησης, θα κάνει και διαπραγματεύσεις. Θα έλεγα να ξαναδείτε τον τίτλο, να παραμείνει η ανώνυμη εταιρεία, δεν αντιλέγω, ωστόσο να δώσετε περισσότερο κύρος στο καθεστώς του και στον τίτλο και όχι μόνο στο περιεχόμενο των αρμοδιοτήτων του.

Για το αρχείο των ΕΛΠΕ. Πρόκειται για ένα εθνικό αρχείο εμπιστευτικού χαρακτήρα. Έχετε μια μικρή ρύθμιση μέσα, ωστόσο θα ήθελα να είναι σαφές, όχι μόνο το ιδιοκτησιακό καθεστώς, αλλά και ο τρόπος αξιοποίησης αυτών των πληροφοριών που περιλαμβάνονται σ΄αυτό το αρχείο.

Για τις νέες Εταιρείες Παροχής Αερίου (ΕΠΑ). Χαιρετίζω το γεγονός ότι προβλέπεται 34% συμμετοχή του δημοσίου, ή του όποιου δημοσίου, γιατί δεν ξέρουμε πού θα καταλήξουν αυτές οι ΕΠΑ, αυτό θα κάνει το διαγωνισμό πολύ πιο εύκολο. Να θυμίσω ότι το 2008 είχαμε πάρει μια εξαίρεση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Να θυμίσω, ότι θα λειτουργήσουν αυτές οι εταιρείες σχεδόν σαν μονοπώλιο, θα έχουν, δηλαδή, τη μοναδικότητα πρόσβασης σ΄αυτά τα δίκτυα. Είναι μια περιουσία. Θέλω να μας πείτε πιο είναι το χρονοδιάγραμμά σας για τα επόμενα βήματα, δεδομένου ότι έχουν περάσει ήδη τρία χρόνια απ΄αυτή την εξαίρεση και πώς θα τα προχωρήσετε.

Για την υπόγεια αποθήκη στην Καβάλα, ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 2011 μια ενημέρωση της Βουλής από σας και στη συνέχεια στο θέμα ενεπλάκη ο κύριος Παμπούκης ως τότε Υπουργός Επικρατείας και τελικά το έργο κατέληξε να φωτογραφίζεται στο μεσοπρόθεσμο ως αποκρατικοποίηση στα έτη 2013-2014. Πρόκειται για κραυγαλέες παλινωδίες, λαμβάνοντας υπόψη ότι και θεσμικό πλαίσιο υπάρχει -το οποίο τροποποιείτε τώρα- και διαχειριστής υπάρχει για να βάλει όρους, αλλά και επενδυτής υπάρχει εκεί. Δηλαδή, τι είναι αυτό που οδηγεί την κυβέρνηση μια επένδυση που θα μπορούσε να μπει μπροστά αύριο το πρωί, να τη μεταφέρει στο 2013, ενώ αποκρατικοποιήσεις που έπρεπε να γίνουν με σύνεση και με προσοχή φεύγουν άρον – άρον, όπως – όπως και όσο –όσο.

Κλείνοντας, θα ήθελα να κάνω μια παρέμβαση για τα λιγνιτικά. Βλέπω ότι ο κύριος Παπακωνσταντίνου αφήνει ανοικτά όλα τα ενδεχόμενα σε σχέση με τις μεθόδους αποκρατικοποίησης της ΔΕΗ. Είναι μεγάλο λάθος να βγαίνεις προς την αγορά και να λες «τα συζητάω όλα», σ΄αυτή τη φάση. Πρέπει να μπει μια κόκκινη γραμμή. Ποια είναι η πολιτική της κυβέρνησης στο θέμα των λιγνιτών για παράδειγμα; Θα σας πω απλώς ότι με βάση απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ήταν ξεκάθαρο, πριν προκύψουν μνημόνια και μεσοπρόθεσμα, ότι η ανάθεση του λιγνιτωρυχείου της Βεύης εξασφάλιζε την απαίτηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για πρόσβαση τρίτων στα λιγνιτικά αποθέματα.

(Συνέχεια ομιλίας, κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗ)

Φτάσαμε να συζητάμε για πώληση αυτοτελών μονάδων. Θα σας δώσω γραπτώς την ίδια την απόφαση και θα σας απαντήσω σε επόμενη ευκαιρία σχολιάζοντας την απάντηση του Υπουργείου σε ερώτηση που είχα κάνει σχετικά με την Βεύη, πριν από αρκετό καιρό. Θέλω να είστε ξεκάθαρος σε αυτό και να το συνδέσετε με τη διαδικασία απελευθέρωσης. Πρέπει να μας πείτε τώρα, έτσι ώστε να ξέρει το Κοινοβούλιο και η αγορά, ποιος είναι ο προσανατολισμός της Κυβέρνησης. Διαφορετικά μπορώ να πω ότι άγεστε και φέρεστε από συγκυρίες. Ευχαριστώ.