Διαρκής Επιτροπή_Πανεπιστήμιο Αιγαίου

ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ
ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΙΓ΄- ΣΥΝΟΔΟΣ Γ΄
ΔΙΑΡΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ

«Συζήτηση για θέματα που αφορούν το Πανεπιστήμιο Αιγαίου».

Τρίτη 20 Δεκεμβρίου 2011

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ: Θα ήθελα να καλωσορίσω τον αναπληρωτή Υπουργό Παιδείας, το Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου και τον κ. Πρύτανη με μια γενική παρατήρηση, από την περυσινή έκθεση του ΟΟΣΑ: «η εκπαίδευση με μια ματιά». Η έκθεση αυτή αναφέρει ότι η επένδυση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση έχει τρία άμεσα αποτελέσματα: την υποστήριξη της δυναμικής ανάπτυξης, την υποστήριξη της προσαρμογής της αγοράς εργασίας στις τεχνολογικές εξελίξεις – και η προσαρμογή που τώρα γνωρίζουμε δεν είναι αυτή που εννοεί η έκθεση και, τέλος, η αύξηση των φορολογικών εσόδων.

Αναφέρει επίσης η έκθεση ότι την 8ετία 2000-2008 παρατηρήθηκε αύξηση μεσοσταθμικά της δαπάνης ανά σπουδαστή κατά 14 ποσοστιαίες μονάδες, χωρίς όμως να υπήρξαν αποτελέσματα όσον αφορά τη βελτίωση της ποιότητας της εκπαίδευσης. Αυτό ισχύει για την Ευρώπη και τις ΗΠΑ, αλλά όχι για την Ασία, γεγονός που ίσως εξηγεί και την οικονομική κρίση, δηλαδή ότι κάτι καλύτερο γίνεται στην Ασία στο τομέα της εκπαίδευσης που δεν γίνεται στην Ευρώπη.

Έρχομαι στο Πανεπιστήμιο του Αιγαίου. Διαβάζω το πολύ καλό ενημερωτικό που μας μοίρασε ο πρύτανης. Στη σελίδα 7 αναφέρεται ότι οι δαπάνες από τον τακτικό προϋπολογισμό για το πανεπιστήμιο του Αιγαίου είναι, τα τελευταία χρόνια, σταθερά κάτω από τα 40 εκατομμύρια ευρώ. Οι δε δημόσιες επενδύσεις –προφανώς σε αυτό το νούμερο αναφέρθηκε ο κ. Υπουργός- είναι κάτω από δύο εκατομμύρια ευρώ και βαίνουν διαρκώς μειούμενες από το 2006 μέχρι σήμερα. Αυτό δείχνει κατ΄ αρχήν την τάση που υπάρχει στο πανεπιστήμιο να αποεπενδύει ή να μην συντηρεί τις υφιστάμενες υποδομές του, γεγονός, κυρία πρόεδρε, που δεν συνάδει ούτε με τον «πολυνησιακό» χαρακτήρα του πανεπιστημίου, αλλά ούτε και με τις ιδιαιτερότητες που έχει το Αιγαίο. Για εμένα είναι σαφές ότι αυτή η διαφορετικότητα ανέφερε ο πρύτανης ότι το πανεπιστήμιο έχει 5 σχολές, 17 τμήματα σε 6 διαφορετικά νησιά και 2 περιφέρειες- προκαλεί εξ ορισμού υψηλότερα κόστη στη λειτουργία του, στις μετακινήσεις αλλά και στη διαβίωση των φοιτητών.

Ωστόσο, στην επιστημονική έρευνα δεν φαίνεται να συμβαίνει το ίδιο. Αναφέρατε, κύριε Πρύτανη, πολύ σημαντικά αποτελέσματα. Το πανεπιστήμιό σας αριστεύει, διακρίνεται, προοδεύει διεθνώς, δικτυώνεται και ως εκ τούτου αποτελεί για το Αιγαίο έναν πολύπλευρο αναπτυξιακό παράγοντα. Αυτό δεν πρέπει να χαθεί. Τα αποτελέσματα αυτά οφείλονται καθαρά στην τεχνογνωσία, στην εξωστρέφεια, αλλά και στο ανθρώπινο δυναμικό του πανεπιστημίου.

Κάνω, λοιπόν, μια πρώτη διαπίστωση κυρία πρόεδρε, ότι η βιωσιμότητα του πανεπιστημίου του Αιγαίου, το οποίο σαφώς διακρίνεται από τα περιφερειακά πανεπιστήμια, δεν συναρτάται με τον κατακερματισμένο και απομονωμένο νησιωτικό χώρο. Ας κρατήσουμε λοιπόν αυτή τη διαπίστωση και να μην κάνουμε το ίδιο λάθος που κάνουμε με τα νησιά, δηλαδή να τα θεωρούμε ως κλειστά συστήματα, τα οποία δεν μπορούν να αυτοσυντηρηθούν. Μπορούν να αυτοσυντηρηθούν εφόσον η Πολιτεία επενδύσει πάνω στα πλεονεκτήματά τους.

Εκτιμώ, ότι η προσφορά του Πανεπιστημίου στην εκπαίδευση και στη γνώση γενικότερα, αλλά και στην περιφερειακή ανάπτυξη, είναι σαφώς αντιστρόφως ανάλογη των μέσων που διαθέτει.

Αν αφήσουμε το πανεπιστήμιο στην τύχη του είναι βέβαιο ότι θα οδηγηθεί στη περιθωριοποίηση, στον μαρασμό. Πέρα από τους εκπαιδευτικούς αλλά και τους εθνικούς λόγους στους οποίους αναφέρθηκε ο Υπουργός, υπάρχουν και άλλοι λόγοι, ιστορικοί και ίσων ευκαιριών – για να είμαστε εντάξει και με το Σύνταγμα, αλλά και λόγοι πολιτισμικοί. Θα ήθελα να σταθώ σε τρία σημεία:

Πρώτα από όλα στις εξωτερικές απειλές που δέχεται το πανεπιστήμιο. Σας καλώ, κύριε Πρύτανη, να τοποθετηθείτε επί αυτών στη δευτερολογία σας. Η κυριότερη από αυτές τις απειλές, είναι κατά τη γνώμη μου η σταδιακή ένταξη των κολεγίων στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα. Το λέω αυτό γιατί κάποια στιγμή το κόστος φοίτησης σε ένα κολέγιο στις μεγάλες πόλεις θα είναι σαφέστατα μικρότερο από το κόστος φοίτησης σε ένα περιφερειακό πανεπιστήμιο όπως το Πανεπιστήμιο Αιγαίου.

Δεύτερον, η σταδιακή εισαγωγή της από απόστασης εκπαίδευσης και παροχής πτυχιακού τίτλου.

Τρίτον, η μείωση λόγω της κρίσης, του ποσοστού αποφοίτων λυκείου που αποφασίζει να εισέλθει στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Μια τέτοια μείωση θίγει περισσότερο το πανεπιστήμιο του Αιγαίου σε σχέση με οποιοδήποτε άλλο περιφερειακό πανεπιστήμιο.

Αυτό, λοιπόν, είναι το πλέγμα των εξωτερικών απειλών που δέχεται το πανεπιστήμιο του Αιγαίου και σας καλώ να το σχολιάσετε.

Είναι δε σημαντικό, εμείς, να φροντίζουμε να μην προσθέτουμε νέες απειλές, κυρία Πρόεδρε. Ο καθένας μπορεί να έχει τις σκέψεις του για τα πανεπιστήμια, αν ρωτήσουμε όμως το μέσο Έλληνα να μας χαρακτηρίσει με μια λέξη τον τρόπο με τον οποίο η πολιτεία αντιμετωπίζει τα πανεπιστήμια διαχρωνικά, είμαι βέβαιος ότι θα χρησιμοποιήσει τη λέξη απαξίωση.

Εγώ θα σταθώ στην έλλειψη χρηματοδότησης που οδηγεί στην απαξίωση. Είναι σαφές αν στο πανεπιστήμιο του Αιγαίου δεν γίνονται επενδύσεις σε υποδομές, το κόστος λειτουργίας και ιδιαίτερα το κόστος των ενοικίων θα συμπιέζει διαρκώς τις δαπάνες για σίτιση, για στέγαση ή γενικά για παροχή υπηρεσιών προς τους φοιτητές. Άρα, το Πανεπιστήμιο δεν θα είναι ελκυστικό για φοίτηση και αυτό είναι ένα μεγάλο ζήτημα.

Ο κ. Πρύτανης μπορεί να μας εξηγήσει, αλλά και να αναφερθεί και στο θέμα της Πανεπιστημιούπολης στη Χίο. Θα ήθελα να πάρετε θέση, κύριε Πρύτανη, είναι επιτακτική ανάγκη. Βλέπω στο ενημερωτικό, ότι το κόστος ενοικίων ανέρχεται σε 200.000 ευρώ το χρόνο. Φανταστείτε τι επιπτώσεις θα έχει στην βελτίωση της ποιότητας παροχής υπηρεσιών στους φοιτητές η εξοικονόμηση των πόρων αυτών.

Στη Χίο υπάρχει διαθέσιμη έκταση υψηλού κόστους ανάπλασης, υπάρχει όμως και άλλη χαμηλότερου κόστους. Το θέμα είναι να ληφθεί πολιτική απόφαση.

Έρχομαι στις διαφορές ανάμεσα σε ένα περιφερειακό πανεπιστήμιο και σε ένα κεντρικό.

Κατ΄ αρχήν διαφορές ως προς τους φοιτητές, όπου ειδικά στο Αιγαίο σχεδόν κανείς δεν κατάγεται από τα νησιά στα οποία φοιτά, αλλά και ως προς τα μέλη ΔΕΠ, που είναι σαφώς λιγότερα στο πανεπιστήμιο του Αιγαίου σε σχέση με οποιοδήποτε κεντρικό πανεπιστήμιο.

(Συνέχεια ομιλίας κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗ)

Με χαρά σημείωσα ότι προσλαμβάνονται 13 καινούργια μέλη ΔΕΠ όπως είπε ο Υπουργός αλλά αι 40 διδάσκοντες του Π.Δ. 407/80.

Κυρία Πρόεδρε, χάρηκα που αναγνωρίσατε την πρωτοβουλία μου, αλλά θα χαρώ ακόμα περισσότερο αν μου δώσετε λίγο την ανοχή σας στο χρόνο. Θέλω να αναφερθώ σε δύο περιστατικά, τα οποία κατά τη γνώμη μου δείχνουν την εχθρική στάση της πολιτείας απέναντι στο πανεπιστήμιο του Αιγαίου αλλά και στις ίδιες τις Ακαδημαϊκές Αρχές.

Το πρώτο περιστατικό, αφορά στην κατάργηση, το 2010, του τμήματος Οικονομίας και Διοίκησης Τουρισμού στη Χίο, το οποίο είχε εγκαινιαστεί το Δεκέμβριο του 2009. Προσοχή. Το Φεβρουάριο του 2010 η κυρία Διαμαντοπούλου, Υπουργός, είχε πει ότι το να μην ανοίξει κανένα νέο τμήμα σε καμία περιοχή της Ελλάδος ήταν μια πολιτική απόφαση, νομίζω 13 ήταν τα νέα τμήματα. Είχα στείλει τότε μια επιστολή στην Υπουργό επικαλούμενος όλα τα επιχειρήματα που έδειχναν ότι το συγκεκριμένο τμήμα δεν ήταν σε καμία περίπτωση μία ευκαιριακή πολιτική επιλογή ενός τοπικού παράγοντα που ξαφνικά είπε θα κάνω ένα τμήμα ακόμα για να ξαναβγώ στις επόμενες εκλογές. Πρώτον, το τμήμα αυτό είχε ενταχθεί στον ολοκληρωμένο στρατηγικό σχεδιασμό του Πανεπιστημίου, τον οποίο αγνόησε η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου. Δεύτερον, διέθετε κτιριακές υποδομές, γραμματειακή υποστήριξη, πληροφοριακά συστήματα, πλούσια βιβλιοθήκη, ακόμα και ένα ενεργό εργαστήριο τουριστικών μελετών. Επίσης, αποδεδειγμένα, μπορούσε να λειτουργήσει με μέλη ΔΕΠ από άλλα τμήματα. Και εδώ να ανοίξω μια παρένθεση για να πω ότι η Διοίκηση Τουρισμού περιλαμβάνει και προπτυχιακό τμήμα, στο πλαίσιο των επιστημών της διοίκησης, αλλά και μεταπτυχιακό τμήμα τουρισμού, το οποίο μάλιστα έχει δώσει 215 πτυχία, 8 διδακτορικά και επιπλέον, έχει λάβει μέρος στη διαμόρφωση προγραμμάτων σπουδών τουρισμού σε ξένα πανεπιστήμια. Από αυτά που είπα νομίζω είναι σαφές ότι δεν επρόκειτο για μια ευκαιριακή επιλογή.

Το δεύτερο περιστατικό, αφορά στο θέμα ίδρυσης Πολυτεχνικής σχολής. Απ’ ότι κατάλαβα τα νέα είναι ευχάριστα, αλλά θα πρέπει να σταθώ στο γεγονός ότι ενώ η ίδρυση Πολυτεχνικής Σχολής είχε εγκριθεί από το Συμβούλιο Ανώτατης Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης, αυτό και πάλι αγνοήθηκε από πολιτική ηγεσία του Υπουργείου. Να σημειώσω επίσης ότι η 15η Σύνοδος των Πρυτάνεων Πολυτεχνείου και Κοσμητόρων Πολυτεχνικών Σχολών, είχε τονίσει ότι πληρούνταν όλοι οι όροι δημιουργίας μιας Πολυτεχνικής σχολής ομπρέλας που θα κάλυπτε τα τρία τμήματα πχ ως προς το πρόγραμμα σπουδών, την υπεροχή των μηχανικών στα μέλη των ΔΕΠ και ούτω καθεξής, είχε δε προταθεί στη διοίκηση του ΤΕΕ να προχωρήσει στην ένταξη των διπλωματούχων μηχανικών μίας εκ των τριών σχολών στο ΤΕΕ αλλά και στη θέσπιση νέας ειδικότητας μηχανικών οικονομίας.

Ανέφερα δύο παραδείγματα, τα οποία θα πρέπει να τύχουν σχολιασμού από το Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου. Να μας εξηγήσει γιατί ελήφθησαν αυτές οι πολιτικές αποφάσεις και αν η αντιμετώπιση της πολιτείας απέναντι στο Πανεπιστήμιο του Αιγαίου ήταν εχθρική ή όχι.

Κυρία Πρόεδρε, δυστυχώς αργούμε πάρα πού σε αυτή τη χώρα. Τα παραδείγματα που ανέφερα είναι ενδεικτικά. Τόσο το Τμήμα Οικονομίας και Διοίκησης Τουρισμού όσο και η Πολυτεχνική Σχολή δεν είχαν οικονομικό κόστος.

Πιστεύω ότι θα συμφωνήσετε μαζί μου ότι είναι ευκαιρία σ’ αυτή την Επιτροπή, να καταλήξουμε όλοι από κοινού σε ένα συμπέρασμα: ότι απαιτείται το να διασφαλιστεί τόσο η απρόσκοπτη εκπαιδευτική και επιστημονική λειτουργία του Πανεπιστημίου, όσο και να διαμορφωθεί ένα μακρόπνοο όραμα για το πανεπιστήμιο του Αιγαίου και πάνω σ’ αυτό, να δεσμευτεί η πολιτεία ότι θα προχωρήσει σε όλες τις απαραίτητες επενδύσεις ακόμα και όταν συγκυρία, όπως τώρα, δεν είναι ευνοϊκή. Αυτό πιστεύω ότι πρέπει να είναι το κεντρικό μήνυμα της σημερινής συζήτησης: το Πανεπιστήμιο του Αιγαίου πρέπει να αντιμετωπιστεί διακριτά σε σχέση με τα περιφερειακά πανεπιστήμια και να του αποδοθεί η σημασία που του αρμόζει από την πολιτεία.

Ευχαριστώ.