Διαρκής Επιτροπή_Υδρογονάνθρακες

ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ
ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΙΓ΄- ΣΥΝΟΔΟΣ Γ΄
ΔΙΑΡΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ & ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ
ΔΙΑΡΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΕΜΠΟΡΙΟΥ

Ενημέρωση, σύμφωνα με το άρθρ. 36 παρ. 5 του Κανονισμού της Βουλής, από τον Υφυπουργό Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, κ. Ιωάννη Μανιάτη, σχετικά με τους Υδρογονάνθρακες και τους Ορυκτούς Πόρους ως πηγές νέου πλούτου στη χώρα.

Τετάρτη 07 Δεκεμβρίου 2011

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ: Θέλω αρχικά να επισημάνω ότι για άλλη μια φορά αποδεικνύεται η πάγια αδυναμία της χώρας μας να σχεδιάζει στρατηγικά, να διοικεί επιτελικά και να υλοποιεί με ολοκληρωμένο τρόπο μια στρατηγική της επιλογή.

Μια εθνική στρατηγική για το θέμα που συζητάμε, είναι το Α και το Ω. Καλώ λοιπόν τον Υπουργό να κρατήσει σημείωση, ώστε σε κάποια επόμενη συζήτηση να φέρει θεσμικό πλαίσιο. Δεν χρειάζεται ολόκληρος νόμος, μια απλή ρύθμιση με την οποία να αντιμετωπίζονται τα θέματα στρατηγικής, αρκεί.

Διακρίνοντας τους ενεργειακούς από τους μη ενεργειακούς ορυκτούς πόρους, θα προσέθετα δυο ακόμα τομείς στους άξονες πολιτικής τους οποίους μας αναφέρατε, κύριε Υπουργέ.

Ο πρώτος, που είναι και η ομπρέλα, αφορά στην ενεργειακή αυτάρκεια της χώρας -ειδικά στο θέμα του πετρελαίου, όπου είμαστε σχεδόν 100% ελλειμματικοί. Η εθνική παραγωγή καλύπτει μόνο το 0.5% των αναγκών μας σε πετρέλαιο, παρά το γεγονός ότι είμαστε μία πετρελαιοκίνητη χώρα. Άρα ο πρώτος στόχος των ενεργειακών ορυκτών είναι η απεξάρτηση της χώρας ή η μείωση της εξάρτησής της από το πετρέλαιο.

Ο δεύτερος είναι η αναβάθμιση του γεωστρατηγικού μας ρόλου. Ό, τι και να κάνουμε με τον ενεργειακό ορυκτό πλούτο, θα πρέπει να συνδέεται με την αναβάθμιση του γεωστρατηγικού μας ρόλου.

Σας προτείνω λοιπόν, κύριε Υπουργέ, να εμπλουτίσετε τους τρεις άξονες.

Ειδικότερα στον τρίτο άξονα, για την κοινωνικά δίκαιη κατανομή των ωφελειών στις τοπικές κοινωνίες, θα πρέπει να δώσετε κάποια κατεύθυνση.

Με απόλυτο σεβασμό στην αιρετή τοπική αυτοδιοίκηση, θα ήθελα να πω ότι χρειάζονται τρία πράγματα.

Το πρώτο είναι ένα master plan αξιοποίησης των ορυχείων και των λατομείων της χώρας, με κατευθύνσεις που να ενσωματώνονται ως υποχρεώσεις στους περιβαλλοντικούς όρους. Έτσι γίνεται σε όλο το δυτικό κόσμο, ειδικά στα λιγνιτωρυχεία, έχουμε πολλά παραδείγματα. Να ξέρουμε δηλαδή πριν μπει ο εκσκαφέας μέσα, ποια χρήση θα έχει αυτός ο χώρος μετά την εκμετάλλευση. Έχω να σας κάνω γραπτή πρόταση για τα λιγνιτωρυχεία.

Δεύτερον: τα αντισταθμιστικά οφέλη να αντιμετωπίζονται, κύριε Υπουργέ, με μία προγραμματική λογική. Μπορείτε να εμπνευστείτε από το λιγνιτικό πόρο. Δεν είναι δυνατό να μεταβιβάζουμε αντισταθμιστικά, χωρίς τη δυνατότητα και την υποχρέωση προγραμματισμού. Αντισταθμιστικά δεν σημαίνει βάζω τους πόρους στην τσέπη μου, αλλά τους κατευθύνω σε συγκεκριμένα έργα, πχ περιβαλλοντικά και τα υποστηρίζω με χρηματοδότηση.

Τρίτον: να χρησιμοποιήσετε το ΕΣΠΑ κύριε Υπουργέ, για την αξιοποίηση χώρων που είναι εγκαταλελειμμένοι μετά από την εκμετάλλευση τους.

Να δούμε κάποια θετικά παραδείγματα. Το έργο «βαγονέτο» (στο Νομό Βοιωτίας) είναι μία επένδυση η οποία δεν αποδίδει αυτή καθαυτή, όμως έχει δημιουργήσει μεγάλη προστιθέμενη αξία στην περιοχή. Δουλεύουν τα χωριά, τα μαγαζιά, αλλά η επένδυση δεν αποδίδει. Άρα θέλει υποστήριξη από το κράτος για να υπάρξει προστιθέμενη αξία στην τοπική κοινωνία.

Άλλα παραδείγματα που έχουμε και μπορεί και το ΙΓΜΕ να ασχοληθεί με αυτά, είναι τα μουσεία. Υπάρχει στη Βόρεια Χίο μία παλιά επένδυση του Μποδοσάκη: το μεταλλείο αντιμονίου το οποίο έχει συνδεθεί με μια μαύρη σελίδα της τοπικής ιστορία. Είχαμε νεκρούς, ένα ολόκληρο χωριό ξεκληρίστηκε. Ο χώρος του μεταλλείου θα μπορούσε να συνδεθεί με την τοπική ιστορία και να αξιοποιηθεί τουριστικά.

Έρχομαι στο θέμα των υδρογονανθράκων. Καταρχήν να μην ανησυχούν οι συνάδελφοι από την Αριστερά: υπάρχει συνταγματική προστασία για τους υδρογονάνθρακες, στα άρθρα 18 και 106 του Συντάγματος.

Το ζήτημα όμως δεν είναι αυτό, αλλά το αν διαθέτουμε αξιόπιστες διοικητικές υποδομές για να υποστηρίξουμε το εγχείρημα της έρευνας και της εκμετάλλευσης.

Κύριε Υπουργέ, πολύ αμφιβάλω εάν ο νέος φορέας με τα πέντε άτομα προσωπικό που λέτε ότι θα διαθέτει και μάλιστα χαίρεστε που θα είναι τόσο λίγα – μπορεί να καλύψει όλες τις ανάγκες ενός αντίστοιχου φορέα. Κάντε μια βόλτα στη Μεγάλη Βρετανία να δείτε πώς δουλεύουν εκεί, στο DTI, ενδεχομένως να έχει αλλάξει το όνομά του. Θα δείτε ποια υποδομή υπάρχει εκεί για να υποστηρίξει όλο το εγχείρημα μαζί και ασφαλιστικοί σύμβουλοι, νομικοί σύμβουλοι, σύμβουλοι παραχωρήσεων κ.ο.κ..

Αμφιβάλω λοιπόν, πώς θα καταφέρει αυτός ο φορέας να λειτουργήσει αποτελεσματικά. Θα ήθελα επίσης να μας πείτε, εάν προβλέπεται να λειτουργήσει κάτω από το δημόσιο λογιστικό. Διότι αυτά τα πράγματα θέλουν μεγάλη ευελιξία. Θα διαθέτει πόρους για να μπορεί να προσλαμβάνει από την αγορά ad hoc συμβουλευτική υποστήριξη, ανάλογα με το είδος του ζητήματος που μπορεί μα προκύψει σε μια προκήρυξη, ναι ή όχι;

Εκτός από τη διοικητική υποστήριξη, υπάρχει και το θέμα της πολιτικής διεύθυνσης. Το Υπουργείο σας, με όλο το σεβασμό στα στελέχη του, δεν έχει τη δυνατότητα να σας υποστηρίξει, ως πολιτική ηγεσία, προκειμένου να διευθύνετε πολιτικά το όλο εγχείρημα. Άρα, θα σας πρότεινα να ξαναδούμε το φορέα αυτό, να μεγαλώσει περισσότερο, να διευρυνθούν οι αρμοδιότητές του για να καλύψουν όλες τις ανάγκες. Το λέω αυτό γιατί με τις ανακατατάξεις που γίνονται στη δημόσια διοίκηση, μπορεί να μείνουμε τελικά με έναν αδύναμο φορέα, αφού θα έχει χαθεί και η όποια εμπειρία υπάρχει στο Υπουργείο.

Και κάτι ακόμη: τι ακριβώς αποκεντρώνουμε στην περιφέρεια; Σε επίπεδο αδειοδότησης για παράδειγμα. Όταν πάει κάποιος να κάνει σεισμολογικές έρευνες, δεν θα πρέπει να περάσει από περιφερειακά συμβούλια κ.ο.κ.; Είναι ξεκάθαρα αυτά τα πράγματα ή στην πορεία θα προκύψουν ζητήματα που θα αποθαρρύνουν τον όποιο φορέα αναλάβει τις έρευνες;

Κλείνω κύριε Πρόεδρε, με μια – δυο παρατηρήσεις ακόμη. Μίλησε ο κ. Υπουργός και το αναφέρει και η παρουσίασή του, περί «αξιοποίησης του χαμένου χρόνου». Θα μου επιτρέψετε να διαφωνήσω.

Θα σας θυμίσω τα πέντε συγκεκριμένα βήματα, κύριε Υπουργέ, που έγιναν στο πρόσφατο παρελθόν.

Πρώτον, μια νομοθετική ρύθμιση. Συγκεκριμένα με το άρθρο 20 του ν. 3587/2007, το δημόσιο ανέκτησε αυτοδικαίως τα δικαιώματα έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων που διέθετε η ΔΕΠ και η ΔΕΠ ΕΚΥ, πριν ιδιωτικοποιηθούν και μετεξελιχθούν στην Ελληνικά Πετρέλαια Α.Ε.. Αυτή ήταν η πρώτη θεσμική ενέργεια της Νέας Δημοκρατίας.

Δεύτερο. Η απόσπαση από τα ΕΛΠΕ και η απόκτηση από το Υπουργείο Ανάπτυξης, του αρχείου των πάσης φύσεως ερευνών, γεωλογικών, γεωχημικών, σεισμικών που έγιναν στη χώρα μας.

Τρίτο. Η αξιοποίηση του Συμβουλίου Εθνικής Ενεργειακής Στρατηγικής (ΣΕΕΣ), στο οποίο είχαμε αναθέσει να συγκροτήσει ειδική επιτροπή υπό τον Πρόεδρό του με δυο συγκεκριμένες εντολές. Αφενός να εξετάσει με ποιο μηχανισμό η Ελλάδα μπορεί να αναπτύξει την έρευνα και την εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων, και αφετέρου, να διερευνήσει τη μορφή που θα πρέπει να έχει ο φορέας. Και καλώ τον Υπουργό, ας το σημειώσουν οι συνεργάτες του γιατί αυτή τη στιγμή απουσιάζει, να μοιράσει στην Επιτροπή μας, την έκθεση του ΣΕΕΣ, στην οποία περιλαμβάνεται και μια αξιολόγηση των ικανοτήτων των φορέων προκειμένου να υποστηρίξουν αποτελεσματικά το εγχείρημα της έρευνας και εκμετάλλευσης των υδρογονανθράκων. Το λέω αυτό, γιατί αξιολογήθηκε και η εμπειρία του ΙΓΜΕ και θα είναι καλό να δούμε την άποψη που είχε μια ανεξάρτητη επιστημονική επιτροπή σχετικά με τη συγκεκριμένη δυνατότητα του ΙΓΜΕ. Το λέω αυτό για να μας φύγει και η ιδέα, ότι δηλαδή θα μπορούσε να παίξει το ρόλο εθνικού φορέα το ΙΓΜΕ και το κράτος του στέρησε αυτή τη δυνατότητα.

Τέταρτο. Η επένδυση στον Πρίνο. Από το 1982 μέχρι σήμερα η μοναδική επένδυση εξόρυξης υδρογονανθράκων στην Ελλάδα έγινε το 2008. Πρόκειται για άμεση επένδυση από ένα καινούργιο σχήμα που απορρόφησε την KABAΛΑ OIL, η οποία, υπό νέο πλέον επενδυτή, προχώρησε σε γεωτρήσεις και μάλιστα, επιτυχημένες, σε δύο κοιτάσματα, για τα οποία το ελληνικό δημόσιο, το Υπουργείο Ανάπτυξης, προχώρησε σε επέκταση της διάρκειας παραχώρησης. Τον Βόρειο Πρίνο και το Κοίτασμα Ε’. Και απ’ ό,τι κατάλαβα, έχει πάει καλά η επένδυση, έχει απόδοση 4.000 βαρέλια την ημέρα από 1.300. Άρα, λοιπόν, να μη λέμε ότι δεν έχει γίνει τίποτα στη χώρα.

Πέμπτο και τελευταίο: η προετοιμασία του θεσμικού πλαισίου. Όσα μας παρουσίασε ο Υπουργός, έχουν ένα υπόβαθρο. Συγκεκριμένα, τον Ιούλιο του 2009, ο κ. Χατζηδάκης τότε αρμόδιος Υπουργός, και εγώ ως Γενικός Γραμματέας, είχαμε παρουσιάσει νέο θεσμικό πλαίσιο. Άρα, λοιπόν, διαφωνώ με τη φράση του Υπουργού περί αξιοποίησης του χαμένου χρόνου.

Τον χαμένο χρόνο, κύριε Υπουργέ, τον αξιοποιήσαμε. Ξέρετε πάρα πολύ καλά και το τονίσατε και εσείς ο ίδιος, ότι πρόκειται για ένα δύσκολο εγχείρημα που δεν γίνεται από τη μια μέρα στην άλλη.

Εύχομαι και ελπίζω, αυτά που σας είπα να τα λάβετε σοβαρά υπόψη και ειδικότερα τα θέματα της στρατηγικής και του φορέα. Διαφορετικά θα συζητάμε επί χάρτου. Θα έχουμε ένα φορέα επτά – οκτώ ανθρώπων ο οποίος θα κληθεί να αντιμετωπίσει εταιρείες με στρατιές επιστημόνων και δικηγόρων, μέχρι, κάποια στιγμή, να σηκώσει τα χέρια ψηλά και αυτό δεν θα είναι επ’ ωφελεία της χώρας.

Ευχαριστώ.