Διημερίδα Υπουργείου Ανάπτυξης_ΣΗΘ και ΑΠΕ

Διημερίδα Υπουργείου Ανάπτυξης

Τετάρτη 19 Νοεμβρίου 2008, Χίος

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ: Σκοπός της παρούσας διημερίδας που διοργανώνει σήμερα το Υπουργείο Ανάπτυξης σε συνεργασία με τη Ν.Α. Χίου και την στήριξη του Δήμου Χίου στα πλαίσια του Έργου «Δράσεις ενημέρωσης – ευαισθητοποίησης για την προώθηση της διείσδυσης της Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού & Θερμότητας (ΣΗΘ) και των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ)» του ΕΠΑΝ, είναι η ενημέρωση της τοπικής κοινωνίας για τις προοπτικές ανάπτυξης της γεωθερμίας στη νήσο Χίο, και η παρουσίαση των σχετικών τεχνολογικών εξελίξεων, δια της δραστηριότητας των φορέων του ΥΠΑΝ στο συγκεκριμένο αντικείμενο. Πέρα όμως από τις ενημερωτικές παρουσιάσεις που θα γίνουν στο θέμα της γεωθερμίας, το πρόγραμμα περιλαμβάνει επίσης και ειδικές εισηγήσεις για το ιδιαίτερα επίκαιρο και ευαίσθητο θέμα της διαχείρισης των υδατικών πόρων. (πρόγραμμα Σαββάτου)

Σήμερα ο τομέας της ενέργειας αποτελεί πεδίο σημαντικών εξελίξεων, προκλήσεων, αλλά και ευκαιριών, για ολόκληρο τον πλανήτη, τις οποίες το ΥΠΑΝ παρακολουθεί και μετέχει. Σημαντικό στόχο για την κυβέρνηση αποτελεί η διείσδυση των ΑΠΕ στο ενεργειακό ισοζύγιο της χώρας, με τη διεθνή ενεργειακή και οικονομική κρίση να την αναδεικνύει σήμερα περισσότερο αναγκαία από ποτέ.

Η Ελλάδα δεσμεύεται απέναντι στη νέα Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Πολιτική και απαντά στο ενεργειακό της πρόβλημα με μια «ΕΞΥΠΝΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ» δανειζόμενος τον τίτλο της φετινής καμπάνιας του Υπουργείου. Μια ενέργεια που θα μειώσει την εξάρτηση της χώρας από συμβατικούς ενεργειακούς πόρους, θα μας οδηγήσει σε ένα πιο ισορροπημένο ενεργειακό ισοζύγιο και θα συμβάλλει αποφασιστικά στην προστασία του περιβάλλοντος. Αυτή λοιπόν η «ΕΞΥΠΝΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ» μπορεί να είναι η Γεωθερμική, η αιολική, η ηλιακή, η υδραυλική κτλ.

Όμως δεν πρέπει να σταθούμε μόνο στον όρο «ΕΝΕΡΓΕΙΑ» δηλαδή στο ότι η Ελλάδα πλέον προσθέτει και κάποιες άλλες μορφές ενέργειας στο ενεργειακό της μίγμα, αλλά οφείλουμε να ερμηνεύσουμε και τον όρο «ΕΞΥΠΝΗ». Γιατί με το να στρεφόμαστε ως χώρα στις πρακτικά ανεξάντλητες και ανανεώσιμες πηγές είναι μια έξυπνη κίνηση καθώς το σύνολο της τεχνολογίας των ΑΠΕ αποτελεί πρώτης τάξεως πεδίο ανάπτυξης της νέας επιχειρηματικότητας, με κοινωνικές και περιβαλλοντικές ευαισθησίες, με νέες προτεραιότητες, νέα νοοτροπία και σχέδια για το μέλλον. Επίκεντρο λοιπόν των στρατηγικών επιλογών μας στο Υπουργείο Ανάπτυξης είναι η εφαρμογή νέας, δυναμικής, εξωστρεφούς και διορατικής ενεργειακής πολιτικής, με βασικό χαρακτηριστικό την περιβαλλοντική ευαισθησία.

Το πρότυπο του μοντέλου παραγωγής και κατανάλωσης ενέργειας που πρέπει να εφαρμόζει κάθε κράτος μέλος της Ε.Ε. έχει συγκεκριμένες αρχές και παραμέτρους. Κάθε χώρα οφείλει να εξειδικεύει το ενεργειακό της μίγμα και να ιεραρχεί τις προτεραιότητές της ανάλογα με τη γεωγραφία, τη γεωμορφολογία και τους φυσικούς πόρους της, τα ιστορικά δεδομένα της ενεργειακής της κατάστασης, τις οικονομικές της δυνατότητες, τις ειδικές ευαισθησίες που τυχόν υπάρχουν. Ένα ενεργειακό μοντέλο που είναι σπάταλο, ρυπογόνο και ελλειμματικό δεν είναι ασφαλές και ανταγωνιστικό και συνεπώς δεν είναι βιώσιμο.

Η Χίος όμως μπορεί να αποτελέσει ένα παράδειγμα προτύπου ενεργειακού μοντέλου με τη συμμετοχή στο ενεργειακό της ισοζύγιο του υψηλού δυναμικού των ΑΠΕ που διαθέτει. Μετά τα αιολικά πάρκα, η Χίος μπορεί να είναι πρωτοπόρος και στην εκμετάλλευση του γεωθερμικού της δυναμικού χαμηλής θερμοκρασίας, ένα γεωθερμικό δυναμικό το οποίο είναι υψηλό όχι μόνο στη Χίο αλλά και σε ολόκληρη την Ελλάδα με πολύ περιορισμένες όμως μέχρι στιγμής εφαρμογές.

Τα γεωθερμικά πεδία των Νενήτων και των Θυμιανών με το ενεργειακό δυναμικό που διαθέτουν, μπορούν να προσφέρουν λύσεις κυρίως σε ενεργειακές ανάγκες ψύξης-θέρμανσης, εξοικονομώντας έτσι σημαντικές ποσότητες εισαγόμενων και ρυπογόνων ορυκτών καυσίμων.

Η πολιτεία μέσω των χρηματοδοτικών μηχανισμών της μεταξύ άλλων χρηματοδότησε και το ΙΓΜΕ το οποίο ολοκλήρωσε τις τεχνικές εκθέσεις του και παρέδωσε στο Υπουργείο Ανάπτυξης το πεδίο των Νενήτων, ενώ μέχρι το τέλος του έτους αναμένονται και οι τεχνικές εκθέσεις για το πεδίο των Θυμιανών. Όμως δεν πρέπει να μείνουμε εδώ. Οι μελέτες που έγιναν και τα χρήματα που δαπανήθηκαν από την πολιτεία δια μέσου των εποπτευόμενων φορέων της δεν πρέπει να μείνουν ανεκμετάλλευτα. Πρέπει άμεσα όλοι να δραστηριοποιηθούμε για να μην χαθεί η ευκαιρία. Πολιτεία και τοπική κοινωνία πρέπει να αναλάβουν ενεργό ρόλο, να αναλάβουν πρωτοβουλίες και να στηρίξουν την προσπάθεια. Η πολιτεία μέσω των εποπτευόμενων φορέων της ΙΓΜΕ και ΚΑΠΕ πρέπει να λειτουργεί ως τεχνικός σύμβουλος. Το ΙΓΜΕ ως Ινστιτούτο γεωεπιστημών μπορεί να παρέχει αξιόπιστες τεχνικές υπηρεσίες στην διαδικασία άντλησης του γ/θ ρευστού και στην καλύτερη διαχείριση των υπόγειων ταμιευτήρων (reservoirs), ενώ το ΚΑΠΕ με μεγάλη εμπειρία σε τεχνικές μελέτες και εφαρμογές, είναι σε θέση να λαμβάνει ενεργό ρόλο στην διακίνηση του γ/θ ρευστού.

Επίσης η Πολιτεία μέσω της επικείμενης τροποποίησης του Ν. 3175/2003 φροντίζει να φτιάξει ένα σταθερό κανονιστικό πλαίσιο, το οποίο προβλέπει κίνητρα για την ανάπτυξη της, και προσφέρει σταθερό έδαφος για βιώσιμα επενδυτικά πλάνα.

Συγκεκριμένα με τις ρυθμίσεις που προωθούνται στόχος είναι:

1. Επιμήκυνση του χρόνου εκμετάλλευσης του γεωθερμικού πεδίου σε πέντε επιπλέον χρόνια ώστε να γίνεται καλύτερος προγραμματισμός επενδύσεων με το μεγαλύτερο χρόνο απόσβεσης, με συνέπεια τη μείωση του κόστους για τον τελικό καταναλωτή. Πάντα η όποια παράταση γίνεται με την προϋπόθεση να έχουν τηρηθεί οι συμβατικοί, περιβαλλοντικοί και τεχνικοί όροι, διαφορετικά αφαιρείται το δικαίωμα έρευνας ή εκμετάλλευσης

2. Βελτίωση του τρόπου παραχώρησης των πεδίων, καθώς δίνονται περισσότερες δυνατότητες για την εκμετάλλευσή τους και πέρα από την άσκηση του δικαιώματος της έρευνας.

3. Θέσπιση για πρώτη φορά της πρόβλεψης ειδικών κινήτρων, τόσο για την οικιακή χρήση γεωθερμικών εφαρμογών, όσο και για την έρευνα και αξιοποίηση των γεωθερμικών πεδίων.

4. Πρόβλεψη για πρώτη φορά της δυνατότητας προτεραιότητας εκμετάλλευσης των γεωθερμικών πεδίων σε αγροτικές χρήσεις (νέες θερμοκηπιακές καλλιέργειες, συνήθως υψηλής προστιθεμένης αξίας), μετά από διαγωνισμό μεταξύ των αγροτών. Για την εξασφάλιση της ορθής εκμετάλλευσης του πόρου γίνεται η μελέτη του ΙΓΜΕ, ενώ για την καταλληλότητα της όποιας καλλιέργειας θα υπάρχει η γνώμη του ΕΘΙΑΓΕ.

5. Ορθολογικότερη αξιοποίηση των γεωθερμικών πεδίων χαμηλής θερμοκρασίας: Δίνεται η δυνατότητα με ενιαίο διαγωνισμό να παραχωρείται η εκμετάλλευση του βεβαιωμένου πεδίου χαμηλής θερμοκρασίας και άμεσα τέτοιου γειτονικού πιθανού γεωθερμικού πεδίου.

Παράλληλα, ετοιμάζεται νέα Υπουργική Απόφαση για τις οικιακές χρήσεις της γεωθερμίας που αντιμετωπίζει: α) Προβλήματα που προέκυψαν από την εφαρμογή της προηγούμενης στις διάφορες νομαρχίες της χώρας, β) απλοποιεί τις διαδικασίες μέσω τυποποίησης των σχετικών εντύπων, γ) προβλέπει πρόστιμα σε περίπτωση παραβιάσεων της απόφασης, των αδειών ή παράνομης εκμετάλλευσης

Όμως όπως ανέφερα και προηγουμένως δεν αρκεί μόνο η Πολιτεία να αναλάβει δράση. Οφείλει και πρέπει και η τοπική κοινωνία να δραστηριοποιηθεί. Και αυτό μπορεί να το κάνει με τους φορείς της, Σε επίπεδο πρώτου ή δεύτερου βαθμού τοπικής αυτοδιοίκησης, σε επίπεδο αναπτυξιακών επιχειρήσεων, σε επίπεδο απλού πολίτη. Το κράτος μέσω των χρηματοδοτικών εργαλείων που διαθέτει μπορεί να στηρίξει τις προσπάθειές σας, Η τοπική κοινωνία πρέπει να διερευνήσει τις πραγματικές της ενεργειακές ανάγκες, να σκεφτεί έξυπνα και ώριμα και να παρέχει στήριξη σε όποιον αναλάβει τελικά την πρωτοβουλία να αναπτύξει αυτό το καινοτόμο για τα τοπικά δεδομένα εγχείρημα. Γιατί ως γνωστόν, οι καλές πρακτικές (best practices) και οι καινοτόμες δράσεις είναι οδηγός προσέλκυσης κεφαλαίων, είναι πόλος οικονομικής ανάπτυξης, και δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας.

Σε βραχυπρόθεσμο χρονικό ορίζοντα στόχος μας δεν είναι μόνο η ανάπτυξη της γεωθερμίας στο νησί αλλά και η βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας μέσα από τη προώθηση ειδικών δράσεων ΕΞΕ και ΟΧΕ, ξεκινώντας πρώτα από τα δημόσια κτίρια με την εφαρμογή της Οδηγίας 2002/91/ΕΚ και με την προκύρηξη του προγράμματος «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ»

Σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα και σε πανελλαδικό πλέον επίπεδο σαν Υπουργείο Ανάπτυξης υλοποιούμε τα μεγάλα έργα ενεργειακών διασυνδέσεων για την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού μέσω της διαφοροποίησης των ενεργειακών πηγών και δημιουργούμε αξιόπιστα και σταθερά θεσμικά, ρυθμιστικά και ελεγκτικά πλαίσια για την ομαλή λειτουργία των ενεργειακών αγορών και του ανταγωνισμού.

Ο τελευταίος αυτός στόχος απαιτεί διαρκή προσπάθεια. Ιδίως στη χώρα μας όπου ο περιορισμός της γραφειοκρατίας και η απλούστευση της νομοθεσίας δεν είναι μια εύκολη υπόθεση. Γιατί προϋποθέτει ένα δεκτικό σε καινοτομίες δημόσιο τομέα που θα ρυθμίζει και θα χωροθετεί καλύτερα, θα παρέχει μια ισχυρότερη τεχνολογική βάση, ένα αρτιότερο δίκτυο άυλων και υλικών υποδομών και ένα αποτελεσματικότερο σύστημα χρηματοοικονομικής διαμεσολάβησης.

Κυρίες και κύριοι,

Εργαζόμαστε για μια εύρωστη και εξωστρεφή οικονομία με, σταθερά, υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης. Για μεταρρυθμίσεις που θα βελτιώσουν τη θέση μας στο διεθνή ανταγωνισμό. Για ένα δημόσιο τομέα σύγχρονο, αποτελεσματικό, μη γραφειοκρατικό, μη τυπολατρικό, που να αναλαμβάνει ευθύνες, να μην απαξιώνει τη γνώση, να συνδέει την αποδοτικότητα με το μισθό και την εξέλιξη της καριέρας. Για μια κοινωνία ευκαιριών και αλληλεγγύης. Στη σημερινή εκδήλωση αναμένουμε να εκφραστούν από τους ομιλητές ανησυχίες, να καταγραφούν τα προβλήματα, οι προβληματισμοί και να προταθούν λύσεις. Όλα αυτά αποτελούν για εμάς σύμμαχο οδηγό για δράσεις συγκεκριμένες, οικονομικά αποτελεσματικές και κοινωνικά αποδοτικές. Μόνο έτσι ενισχύουμε την ανταγωνιστικότητα, αφού δέσμευσή μας είναι να ενθαρρύνουμε συνεχώς την καινοτομία, να στηρίξουμε τη γεωθερμία, και να προωθήσουμε τις νέες τεχνολογίες.

Κλείνοντας θα ήθελα να αναφερθώ στη διάσημη φράση του John F. Kennedy την οποία μνημόνευσε πρώτος ο Επίτροπος για την Ενέργεια κ. Piebalgs. Είναι απόσπασμα από την εναρκτήρια ομιλία του τον Ιούνιο του 1963, κατά τη διάρκεια της κρίσης με την Κούβα.

Αν και το απόσπασμα αναφέρεται στην ειρήνη, είναι πάντα επίκαιρο και καλύπτει όλες τις μεγάλες προκλήσεις της γενιάς μας: “Our problems are man-made, therefore they can be solved by man, and man can be as big as he wants. No problem of human destiny is beyond human beings. Man’s reason and spirit have often solved the seemingly unsolvable, and we believe that he can do it again. ”

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
«Τα προβλήματά μας έχουν προκληθεί από τον Άνθρωπο, άρα μπορούν και να επιλυθούν από τον Άνθρωπο. Ο Άνθρωπος μπορεί να διευρύνει το όραμα και τις δυνατότητές του όσο θέλει. Κανένα πρόβλημα του ανθρώπινου μέλλοντος δεν είναι πέρα και εκτός των ικανοτήτων του Ανθρώπου. Η λογική και το πνεύμα του Ανθρώπου έχουν συχνά επιλύσει το φαινομενικά άλυτο, και πιστεύουμε ακράδαντα ότι μπορεί να το κάνει ξανά».