ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

Εφημερίδα Ελευθεροτυπία,
2007.03.10

Συνέντευξη Γενικού Γραμματέα Επενδύσεων και Ανάπτυξης
Υπουργείου Οικονομίας & Οικονομικών
www.enet.gr

1) Καταθέσατε το Σχέδιο του ΕΣΠΑ στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αλλά πότε θα … ξεκινήσει όμως η πρώτη “μπουλντόζα” για τα έργα του Δ ΚΠΣ;

Η Ελλάδα είναι η 13η κατά σειρά χώρα που έχει υποβάλει επίσημα ΕΣΠΑ και το οποίο αναμένεται να εγκριθεί εντός του Μαρτίου. H “μπουλντόζα” δουλεύει και θα συνεχίσει να δουλεύει. Δεν υπάρχει ‘κοιλιά’ μεταξύ των δύο περιόδων. Είμαστε σε πλήρη εξέλιξη του Γ΄ ΚΠΣ και η επιλεξιμότητα του Δ’ ΚΠΣ έχει ξεκινήσει από 1/1/2007. Όπως και για όλα τα Κράτη-Μέλη λοιπόν, μόλις εγκριθούν τα Προγράμματα του ΕΣΠΑ θα μπορούν να γίνουν προκηρύξεις νέων έργων. Επίσης, η διασφάλιση στη συνέχεια της υλοποίησης καθ’όλη τη διετία 2007-2008 προκύπτει και από τα «έργα γέφυρες» μεταξύ Γ και Δ ΚΠΣ. Θυμίζω ακόμη ότι από το Γ’ ΚΠΣ έχουμε εντάξει μελέτες ωρίμανσης και προετοιμασίας έργων προϋπολογισμού 300 εκατ. Ευρώ για έργα που θα γίνουν με το ΕΣΠΑ. Οι μελέτες αυτές μετά από συμφωνία με την Ε.Ε. έχουν γίνει αποδεκτές ως αυτοτελή έργα χρηματοδοτούμενα από το Γ ΚΠΣ. Τα έργα στα οποία αναφέρονται αυτές οι μελέτες μπορούν να ξεκινήσουν αφού θα είναι επιλέξιμα στο ΕΣΠΑ. Ως εκ τούτου η «μηχανή» του ΕΣΠΑ μπορεί κανείς να πει ότι θα αρχίσει να λειτουργεί με δαπάνες άμεσα και ότι σίγουρα έχουν ληφθεί όλα τα μέτρα ώστε να εκκινήσει ομαλά καθώς παράλληλα ολοκληρώνεται η προετοιμασία του νέου πλαισίου διαχείρισης και ελέγχου.

2) Ναι αλλά η «μπουλντόζα» πότε θα ξεκινήσει για το Δ ΚΠΣ;

Η ‘μπουλντόζα’ μπαίνει μπροστά από τη στιγμή που θα υπογραφεί η σύμβαση ενός έργου και οι πρώτες τέτοιες συμβάσεις αναμένονται μέσα στο 2007. Επιτρέψτε μου όμως να σας βγάλω από το σύνδρομο της ‘μπουλντόζας’. Ξέρετε, είμαστε πλέον και σε προετοιμασία Στόχου 2, το ΕΣΠΑ οφείλει να δώσει έμφαση σε πολιτικές που μας βγάζουν από το σύνδρομο αυτό: θα γίνουν και άλλου είδους έργα στο ΕΣΠΑ, μην ξεχνάμε δράσεις του Κοινωνικού Ταμείου και άλλες δράσεις καινοτομίας, στήριξης της επιχειρηματικότητας, υπηρεσιών προς τον πολίτη. Και επιτρέψτε μου τέλος, να πω ότι σημασία δεν έχει μόνο το πότε θα ξεκινήσουν, σας βεβαιώνω καταβάλλεται μεγάλη προσπάθεια για αυτό. Πρώτη φορά είναι η χώρα μας στην ώρα της. Σημασία όμως έχει επίσης και τι αποτελέσματα θα έχουν οι δράσεις, άρα σκόπιμο είναι να έχουν ποιότητα και να προετοιμαστούν σωστά.

3) Έχετε πάντως μετατρέψει το ΕΣΠΑ ή όπως το ξέρουμε μέχρι τώρα το Δ ΚΠΣ, σε ένα υπερσυγκεντρωτικό μηχανισμό με σημείο αναφοράς άμεσα ή έμμεσα το ΥΠΟΙΚ, αντί να είναι αποκεντρωμένο όπως προϋποθέτει η Ε.Ε.

Δεν μπορώ να οδηγηθώ σε αυτό το συμπέρασμα. Θα έλεγα το αντίθετο, το Δ ΚΠΣ οδηγεί σε μία αποσυγκέντρωση αρμοδιοτήτων. Ας πάρουμε το θέμα της διάθεσης των πόρων. Είναι γνωστό ότι οι πόροι που θα δοθούν στην Αττική έχουν κλειδώσει σε ένα συγκεκριμένο κονδύλι από την Ε.Ε. (καθώς είναι περιφέρεια μεταβατικής στήριξης και όχι Στόχου 1 πλέον) και δεν μπορεί η Αττική να πάρει πάνω από αυτό. Ως εκ τούτου όλοι οι υπόλοιποι πόροι θα επενδυθούν στις 12 περιφέρειες της χώρας. Άρα συγκέντρωση σε πόρους δεν υπάρχει, το αντίθετο.

Ας έρθουμε τώρα στο θέμα της υλοποίησης των έργων. Οι καθυστερήσεις που έχουν υπάρξει μέχρι τώρα στα ΚΠΣ εδώ και 20 χρόνια θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι ο …ήχος ενός παλιού κινητήρα. Όμως ο δρόμος που έχουμε να διανύσουμε είναι ανηφορικός γιατί πρέπει να ολοκληρώσουμε μέσα στα επόμενα ένα-δύο χρόνια το Γ ΚΠΣ και παράλληλα να πάρουμε και το «φορτίο» του Δ ΚΠΣ. Τα πρόστιμα που έχει υποστεί η Ελλάδα όλα αυτά τα χρόνια είναι ο «ρύπος» που εκπέμπει αυτός ο κινητήρας. Έγιναν προσπάθειες για να τον ανατάξουμε χωρίς τις οποίες θα μας είχε αφήσει στα μισά του δρόμου. Αναφέρομαι στο παρόν σύστημα διαχείρισης και ελέγχου το οποίο ανατάξαμε στα μέσα της περιόδου και εγκρίθηκε μόλις το 2005, ενώ το Γ΄ΚΠΣ άρχισε το 2000. Με το ΕΣΠΑ όμως είναι ευκαιρία να αλλάξουμε τον κινητήρα και να τον κάνουμε γρήγορο και αντιρυπογόνο…

Παράλληλα θα πρέπει να μπουν κάποια κριτήρια και για την επιλογή των έργων, αλλά και των φορέων που τα υλοποιούν χωρίς βέβαια να προ-αποκλείεται κανείς. Επίσης, η τεχνική υποστήριξη και η ανταλλαγή τεχνογνωσίας για ομοειδή έργα για παράδειγμα δεν είναι συγκέντρωση, είναι καλή πρακτική. Γιατί κάθε μικρός φορέας να ανακαλύπτει από την αρχή (με κόστος και με κόπο) πώς να κάνει ένα έργο για το οποίο ίσως δεν έχει εμπειρία? Αυτό το ερώτημα θέσαμε. Υπάρχουν μηχανισμοί υποστήριξης ή μπορούν να δημιουργηθούν και καινούριοι, μέσα από τους οποίους μπορούμε να υλοποιούμε αναπτυξιακά προγράμματα χωρίς ούτε να ρυπαίνουμε ούτε να αγκομαχούμε στην ανηφόρα. Αυτό ήδη το έχουμε ξεκινήσει με τους 13 τεχνικούς συμβούλους υποστήριξης στις Περιφέρειες.
 
4) Αλλάζουν πολλά όμως και στον τομέα χρηματοδότησης των έργων. Το σχέδιο του ΕΣΠΑ προβλέπει «νέα χρηματοδοτικά εργαλεία», όπως τα Ταμεία «Ανακυκλούμενων Πιστώσεων». Ποιος ο ρόλος τους; 

Το ΥΠΟΙΟ σε συνεργασία με την Ε.Ε. και τον Όμιλο της ΕΤΕπ μελετά την προώθηση νέων πρωτοβουλιών με σκοπό τη δημιουργία σύγχρονων χρηματοπιστωτικών μηχανισμών για τη διευκόλυνση χρηματοδότησης των ΜΜΕ. Κύριο χαρακτηριστικό των νέων χρηματοδοτικών μηχανισμών αποτελεί ο πολλαπλασιαστικός και ανακυκλούμενος χαρακτήρας των διατιθέμενων κεφαλαίων, η αποπληρωμή των οποίων θα οδηγήσει σε επανεπένδυσή τους σε νέες δράσεις, η διάθεση πόρων από τα επιχειρησιακά προγράμματα (σε εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο) και η παράλληλη δυνατότητα προσέλκυσης ιδιωτικών κεφαλαίων.

5) Τι θα χρηματοδοτούν αυτά τα Ταμεία (π.χ. το «Τζέρεμι»);

Με το «Τζέρεμι» επιδιώκεται, κυρίως, η τόνωση της ανταγωνιστικότητας των ΜΜΕ μέσω σύγχρονων χρηματοοικονομικών μέσων. Η χρηματοδότηση καλύπτει ένα ευρύ φάσμα προϊόντων, όπως ενδεικτικά αναφέρονται η συμμετοχή στο κεφάλαιο επιχειρήσεων, κεφάλαια ανάληψης επιχειρηματικού κινδύνου (venture capital), παροχή εγγυήσεων, συμβουλευτικές υπηρεσίες και τεχνική υποστήριξη. Τα εργαλεία αυτά αναμένεται να έχουν ένα ισχυρό πολλαπλασιαστικό συντελεστή, στοχεύοντας στην επένδυση ιδιωτικών κεφαλαίων μέσω της απορρόφησης κοινοτικών κονδυλίων.

Σήμερα, βρισκόμαστε σε ικανοποιητικό στάδιο διαπραγματεύσεων με την Ε.Ε. και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων (ΕΤαΕ) για τη σύναψη συμφωνίας η οποία θα αφορά αρχικές επενδύσεις ύψους έως 100 εκατ. Ευρώ.

6) Για τα νέα χρηματοδοτικά εργαλεία μας είπατε, για την συμμετοχή όμως ιδιωτικών πόρων στα ΚΠΣ δεν βλέπουμε να γίνεται κάτι ιδιαίτερα σοβαρό, ή όχι; 

Αν η ερώτηση είναι το αν υλοποιήθηκε η αρχική πρόβλεψη του Γ ΚΠΣ το 2000 για συμμετοχή περίπου 10 δισ. Ευρώ ιδιωτικών κεφαλαίων στο Γ ΚΠΣ, η απάντηση είναι όχι ακόμα. Για να δημιουργήσουν οι δημόσιοι πόροι αυτό που αποκαλούμε ‘μόχλευση’ στο ΚΠΣ, πρέπει να πούμε ότι αυτό δεν μπορεί να γίνει με …διατάγματα και εντολές. Πρέπει να ενημερωθεί, να προσελκυσθεί και να κινητοποιηθεί ο κόσμος για τις ευκαιρίες που δίνονται. Όλος αυτός ο μηχανισμός φέρνει ιδιωτική συμμετοχή στο ΚΠΣ. Αυτό γίνεται μέσω της συνολικής διαδικασίας υλοποίησης του ΚΠΣ.

Για παράδειγμα, οι Συμβάσεις Παραχώρησης των «Δρόμων Ανάπτυξης» που υλοποιεί το ΥΠΕΧΩΔΕ και έίναι συγχρηματοδοτούμενες, έχουν προκαλέσει τη συμμετοχή σημαντικού όγκου ιδιωτικών κεφαλαίων όπως επίσης και τα επενδυτικά σχέδια του Επενδυτικού Νόμου, ή ακόμα και οι κύκλοι ενίσχυσης των επενδύσεων των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στα ΠΕΠ, προκηρύξεις που ενισχύθηκαν πρόσθετα σε πόρους με τις αναθεωρήσεις του ΚΠΣ, ή τα προγράμματα ‘Κοινωνία της Πληροφορίας’ και ‘Ανταγωνιστικότητα’.

Εκτιμώ ότι στη μετάβαση από το Γ στο Δ ΚΠΣ θα αρχίσουμε να έχουμε τους καρπούς αυτής της δουλειάς, της προσπάθειας ενημέρωσης, ανοίγματος στην αγορά. Αυτή η διαδικασία θα είναι περισσότερο ώριμη στο ΕΣΠΑ 2007 – 2013 σε συνδυασμό με την προσπάθεια που γίνεται για την ικανοποίηση των απαιτήσεων της Στρατηγικής της Λισσαβόνας, αλλά και του Εθνικού Προγράμματος Μεταρρυθμίσεων (ΕΠΜ).