ΕΞΠΡΕΣ

Εφημερίδα Εξπρές,
2005.06.13

Συνέντευξη Γενικού Γραμματέα Επενδύσεων και Ανάπτυξης
Υπουργείου Οικονομίας & Οικονομικών
www.express.gr

1) Πόσο μεγάλος θεωρείτε ότι είναι ο οικονομικός αντίκτυπος για την Ελλάδα από την αποτυχία της Συνόδου Κορυφής και την αδυναμία εύρεσης κοινά αποδεκτής λύσης για τον προϋπολογισμό του Δ ΚΠΣ;

Θα σας απαντήσω αντίστροφα για να σας εξηγήσω τα οφέλη που θα είχε η Ελλάδα αν υπήρχε συμφωνία πάνω στην τελική πρόταση που κατέθεσε η Λουξεμβουργιανή προεδρία για τις δημοσιονομικές προοπτικές της περιόδου 2007 – 2013.

Πρέπει να σας πώς ότι η τελική πρόταση της Λουξεμβουργιανής προεδρίας προέβλεπε για την πολιτική συνοχής συνολικό ποσό ύψους 309,6 δις ευρώ. Για αυτό το ποσό αλλά και την εσωτερική κατανομή του, δόθηκαν «ομηρικές μάχες».

Το «πακέτο», αν θέλετε, που θα έπαιρνε η χώρα μας είχε φθάσει, με τη διαπραγμάτευση που διεξήχθη, στα 20,1 δις (18,2 δις ευρώ για το Δ’ ΚΠΣ και 1,9 δις ευρώ πόροι, που μεταφέρονται στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Αλιείας από τα διαρθρωτικά ταμεία). Ειδικότερα να σας αναφέρω ότι η Ελλάδα πέτυχε να αυξήσει σε 5,8 δις ευρώ, από 4 δις ευρώ, την τελική χρηματοδότηση των περιφερειών «στατιστικής σύγκλισης». Πρόκειται για τις Περιφέρειες Αττικής & Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας, οι οποίες χάνουν την πλήρη επιλεξιμότητά τους στο στόχο 1 αποκλειστικά και μόνο λόγω της στατιστικής επίπτωσης της διεύρυνσης. Επίσης, αυξήθηκε η συνολική χρηματοδότηση από το Ταμείο Συνοχής από 2,7 δις ευρώ σε 3,3 δις ευρώ.

Στην αποτυχία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου οδηγηθήκαμε, με την άρνηση της Μεγάλης Βρετανίας να αποδεχθεί την νέα συμφωνία για τον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης συμπαρασύροντας σε άρνηση την Ολλανδία, την Σουηδία και την Φιλανδία που δεν αποδέχθηκαν τους όρους για τις δημοσιονομικές προοπτικές της περιόδου 2007 – 2013.

2) Πολλοί θεωρούν όμως ότι δύσκολα μπορεί πλέον η Ελλάδα να βρεθεί κερδισμένη από τις διαπραγματεύσεις που θα γίνουν υπό την βρετανική προεδρία.

Αυτό θα εξαρτηθεί από το αν η Βρετανική προεδρία θα ξεκινήσει τις διαπραγματεύσεις για το Δ’ ΚΠΣ από μηδενική βάση ή από το κεκτημένο της Λουξεμβουργιανής προεδρίας. Το κεκτημένο για την Ελλάδα είναι ότι πέτυχε ειδική μεταχείριση για τις περιφέρειες «στατιστικής σύγκλισης». Πιο συγκεκριμένα, επετεύχθη η αποδοχή του πληθυσμιακού κριτηρίου, το οποίο πρακτικά σημαίνει ότι οι περιφέρειες αυτές θα ευνοούνται με μεγαλύτερη χρηματοδότηση από ότι οι περιφέρειες στατιστικής σύγκλισης άλλων κρατών μελών. Επίσης, αποτέλεσμα της διαπραγμάτευσης που έγινε με την Λουξεμβουργιανή Προεδρία είναι και η αύξηση της χρηματοδότησης από το Ταμείο Συνοχής και η επιπλέον ενίσχυση για τις περιφέρειες αμιγούς στόχου 1, με τη διατήρηση του συντελεστή εθνικής ευημερίας σε υψηλά επίπεδα. Αναφέρω εδώ ότι ο συντελεστής εθνικής ευημερίας ευνοεί περισσότερο τις «φτωχές» περιφέρειες που ανήκουν σε μία «φτωχή» χώρα, σε σχέση με τις «φτωχές» περιφέρειες που ανήκουν σε «πλούσια» χώρα.

3) Τι εκτιμάτε ότι θα συμβεί αν το θέμα του προϋπολογισμού για το Δ’ ΚΠΣ «κλίσει» το 2006;

Με βάση τα σημερινά δεδομένα υπάρχει κίνδυνος μειωμένης χρηματοδότησης για περισσότερες ελληνικές περιφέρειες γιατί η απόφαση για το συνολικό ποσό πιθανώς θα ληφθεί σύμφωνα με τα στοιχεία για το κατά κεφαλήν ΑΕΠ των περιφερειών (nuts II) του μέσου όρου της περιόδου 2001 – 2003. Σύμφωνα με τα στοιχεία του 2003 υπάρχουν περιφέρειες που ξεπερνούν τον κοινοτικό μέσο όρο με αποτέλεσμα να κινδυνεύουν είτε να τεθούν εκτός αμιγούς στόχου 1 (περιφέρειες στατιστικής σύγκλισης) είτε να εισέλθουν στον στόχο 2 (περιφέρειες φυσικής σύγκλισης) και να λάβουν αρκετά μικρότερη χρηματοδότηση.

4) Το Γ’ ΚΠΣ ήταν πακέτο ενίσχυσης έργων υποδομής. Από το Δ’ ΚΠΣ ποίοι τομείς της οικονομίας πιστεύεται ότι θα ωφεληθούν;

Αυτό που θα μπορούσαμε να πούμε για το Δ’ ΚΠΣ είναι ότι στοχεύουμε σε «λιγότερα». Τι «λιγότερα» όμως; Λιγότερα επιχειρησιακά προγράμματα, λιγότερους και αποδοτικότερους φορείς υλοποίησης και νέους προσανατολισμούς προκειμένου να πετύχουμε στόχους όπως η πλήρης διασύνδεση της Ελλάδας με τα ευρωπαϊκά δίκτυα μεταφορών και ενέργειας, η αναβάθμιση της ποιότητας ζωής στους τομείς της υγείας, του περιβάλλοντος και του πολιτισμού, η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας που θα βασίζεται στην επιχειρηματικότητα στην καινοτομία και στην κοινωνία της πληροφορίας, η δημιουργία σύγχρονης και «έξυπνης» δημόσιας διοίκησης, η αναβάθμιση και η αξιοποίηση των ανθρώπινων πόρων για την ανάπτυξη και την απασχόληση.

5) Πόσο αποδυναμώνει τη διαπραγματευτική ικανότητα της χώρας το γεγονός ότι η Ελλάδα έλαβε «χρηματική ποινή» για τις παρατυπίες που εντοπίσθηκαν στα επιχειρησιακά προγράμματα του Γ ΚΠΣ;

Πιστεύω ότι η κατάληξη των διαπραγματεύσεων με την Επιτροπή για τις «προβληματικές πληρωμές» μόνο θετικό αποτέλεσμα έχει για την εικόνα και τις θέσεις της χώρας. Και τα 518 εκατ. ευρώ που είναι, αν θέλετε το πρόστιμο για τα προβλήματα που εντοπίσθηκαν, είναι μικρό οικονομικό βάρος σε σχέση με αυτό που θα προέκυπτε ενδεχομένως εάν ελέγχαμε τα έργα με τους νέους αυστηρούς κανόνες που απαιτούσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Σε συνδυασμό με αυτό, εάν πηγαίναμε σε έλεγχο ανά έργο, δεν θα έκλεινε ποτέ η διαπραγμάτευση με την Ε. Επιτροπή. Θα ήταν έλεγχος χιλιάδων συμβάσεων ανά περίπτωση, με συνεχή αλληλογραφία Αθηνών-Βρυξελλών, χωρίς ομοιογένεια στην αντιμετώπιση. Το Γ΄ ΚΠΣ θα ήταν μια εκκρεμότητα, μία «ανοιχτή πληγή». Η Ελλάδα θα διατηρούσε την εικόνα των παρατάσεων και των προβλημάτων. Με τη συμφωνία που πετύχαμε με την Ε. Επιτροπή, υποβλήθηκαν οι διορθώσεις στις προβληματικές συμβάσεις, επομένως αυτές δεν θα αποτελέσουν αντικείμενο νέων ελέγχων και ενστάσεων, απελευθερώνοντας στο εξής την υλοποίηση. Παράλληλα, στο πλαίσιο αυτής της συμφωνίας, το Σύστημα Διαχείρισης και Ελέγχου των συγχρηματοδοτούμενων έργων πιστοποιείται από την Ε. Επιτροπή, αποκτώντας αξιοπιστία, για πρώτη φορά από την αρχή του Γ΄ ΚΠΣ.

Με τις παρεμβάσεις που έγιναν στο θεσμικό, διαχειριστικό και επιχειρησιακό περιβάλλον του ΚΠΣ, μπορούμε να ελπίζουμε πλέον σε καλύτερες μέρες.

6) Αυτό σημαίνει ότι το πλαίσιο ανάθεσης δημόσιων έργων γίνεται ακόμα πιο αυστηρό;

Οι νέες συμβάσεις για τα έργα θα υπόκεινται, εφεξής, σε κανόνες υπό το πλαίσιο του ανταγωνισμού που επιβάλλει η Συνθήκη των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και που δεν επιτρέπει την τροποποίηση των συμβάσεων, εκτός πολύ συγκεκριμένων περιπτώσεων. Σε αυτό το θέμα, η Ελλάδα είχε ήδη καθυστερήσει πολύ να εφαρμόσει το κοινοτικό δίκαιο, επομένως δεν υπήρχε κανένα περιθώριο. Οι μελέτες θα γίνονται σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που θέτει ο νέος νόμος του αρμοδίου Υπουργείου ΠΕΧΩΔΕ, η βάση των αναθέσεων θα γίνεται σύμφωνα με το μειοδοτικό σύστημα και θα εφαρμόζεται αυστηρό όριο στη χρήση των επί έλασσον δαπανών (μέσω της οποίας γίνονταν οι τροποποιήσεις των συμβάσεων). Οι συμβάσεις που θα υπογραφούν έως το τέλος του 2008 σαφώς και θα ελέγχονται για τα θέματα αυτά. Αυτό όμως που θεωρώ σημαντικό είναι, ότι στη λήξη του Γ΄ ΚΠΣ δεν θα χρειαστεί να βρεθούμε μπροστά στο πρόβλημα που αντιμετώπισε το κλείσιμο του Β΄ ΚΠΣ. Για το Β΄ ΚΠΣ είχε ανακοινωθεί ότι σημείωσε ρεκόρ απορρόφησης και στο τέλος η χώρα κλήθηκε να επιστρέψει κοινοτικούς πόρους ύψους 1,1 δις Ευρώ λόγω ενστάσεων που προέβαλε η Κοινότητα. Επιπλέον επιβαρύνθηκε υπέρμετρα ο εθνικός προϋπολογισμός για τα υπόλοιπα των έργων που ήταν υποχρεώσεις του Β΄ ΚΠΣ.

7) Οι διαπραγματεύσεις για το Γ’ ΚΠΣ τελείωσαν και τώρα πρέπει να καλυφθεί ο χαμένος χρόνος της ετήσιας απορρόφησης κοινοτικών πόρων και αυτό υπό την απειλή του κανόνα ν+2.

Η κατάσταση, όσον αφορά στην εφαρμογή του κανόνα ν+2, είναι ιδιαίτερα κρίσιμη φέτος. Το 2004 καταφέραμε να έχουμε μηδενικές απώλειες κοινοτικών πόρων γιατί εξαντλήσαμε όλες τις δυνατότητες συμπεριλαμβανομένων των εξαιρέσεων (νομικές-δικαστικές καθυστερήσεις κλπ). Αυτές όμως οι εξαιρέσεις έργων αποτελούν ένα βάρος για το μέλλον, μαζί με το υπόλοιπο ποσό που πρέπει να απορροφήσουμε φέτος. Αυτό σημαίνει ότι τους επόμενους μήνες, που ξεκινά η διαδικασία αποστολής αιτήσεων πληρωμών, θα πρέπει να καταβληθούν σημαντικές προσπάθειες για να επιταχυνθούν όλες οι αναγκαίες πληρωμές.

8) Τι ποσό θα πρέπει να δαπανηθεί μέχρι το τέλος του έτους δηλαδή;

Αυτό που θέλω να επισημάνω είναι ότι από την έναρξη του Γ΄ ΚΠΣ, την 1/1/2000 και μέχρι σήμερα έχουν δαπανηθεί 11 δις Ευρώ. Μέχρι το τέλος του έτους θα πρέπει να έχουμε επιπλέον δαπάνες τουλάχιστον 3 δις Ευρώ ώστε να μην υπάρξουν απώλειες.

9) Υπάρχει τρόπος ή κάποιος μηχανισμός με τον οποίο μπορεί να αποφευχθεί ο κίνδυνος απώλειας κοινοτικών πόρων;

Την πλήρη εικόνα θα παρουσιάσουμε στις 15 Ιουλίου όταν θα συνεδριάσει η Επιτροπή Παρακολούθησης για το Γ΄ ΚΠΣ. Αυτό που μπορώ να σας πω είναι ότι έχουμε συστήσει μια ειδική ομάδα κρούσης, η οποία ασχολείται με «ευαίσθητα» προγράμματα που παρουσιάζουν μεγάλη επικινδυνότητα προκειμένου να επιταχυνθούν και να μπουν σε ομαλή πορεία εκτέλεσης.

10) Ποια είναι η μεγαλύτερη ανησυχία σας στην υλοποίηση του Γ’ ΚΠΣ; Τι είναι αυτό δηλαδή που μπορεί να μας θέσει ξανά «εκτός πορείας»;

Ένα από τα βασικά προβλήματα είναι οι αδυναμίες των τελικών δικαιούχων του Γ΄ ΚΠΣ στη διαχείριση των Επιχειρησιακών Προγραμμάτων. Υπάρχουν αδυναμίες στην οργάνωση και στη στελέχωση των υπηρεσιών ενώ υπάρχουν και σοβαρές αδυναμίες διαχειριστικού χαρακτήρα στην εκτέλεση των έργων τους. Ο μεγαλύτερος αριθμός από τους τελικούς δικαιούχους δεν διαθέτει ικανοποιητικούς μηχανισμούς και αυτό μπορεί να διαπιστωθεί από τα πορίσματα ελέγχων Εθνικών και Κοινοτικών αρχών. Για να καλυφθεί το μεγάλο αυτό κενό, έχουμε λάβει πολλαπλά μέτρα. Θα υποστηρίξουμε τους τελικούς δικαιούχους στην πράξη, αλλά δεν αρκεί μόνο αυτό. Προσπαθούμε να απλοποιήσουμε τις διαδικασίες, να τις κωδικοποιήσουμε.

Έχουμε επίσης προκηρύξει διαγωνισμό, ο οποίος βρίσκεται στη διαδικασία αξιολόγησης, μέσω του οποίου θα προσλάβουμε σύμβουλο για τον εκσυγχρονισμό και την αυτοματοποίηση των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου. Το έργο του συμβούλου θα είναι να διαμορφώσει τον αναγκαίο μηχανισμό μέσω του οποίου θα εναρμονιστεί η εκτέλεση του Γ΄ ΚΠΣ με όσα συμφωνήθηκαν με την Επιτροπή αλλά και να θέσει τις βάσεις για το σχεδιασμό και την υλοποίηση του Δ΄ ΚΠΣ στο πλαίσιο των κανόνων που διαμορφώνονται τώρα για την επόμενη περίοδο (2007-2013).

11) Να περάσουμε τώρα σε ένα τομέα του Γ’ ΚΠΣ που ενδιαφέρει ιδιαίτερα τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Από πότε το Υπουργείο Οικονομίας θα μπορεί να δεχθεί αιτήσεις για τον 3ο κύκλο επιδοτήσεων των ΜΜΕ;

Κατ’ αρχήν να σας πω ότι για τον 3ο κύκλο επιδοτήσεων έχουν δεσμευτεί 300 εκατ ευρώ από την αναθεώρηση του Γ’ ΚΠΣ τα οποία είναι απόλυτα διασφαλισμένα. Πρόσφατα υπογράφτηκε η κοινή υπουργική απόφαση για το σύστημα διάθεσης του ποσού μέσω του τραπεζικού συστήματος. Έχουμε προχωρήσει σε πρόσκληση ενδιαφέροντος σε 29 τραπεζικά ιδρύματα για συμμετοχή στο πρόγραμμα και ελπίζουμε ότι μέχρι τις 15 Ιουλίου θα έχει υπογραφεί η σχετική σύμβαση. Σύμφωνα με τον προγραμματισμό υπολογίζουμε ότι οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να καταθέτουν αιτήσεις από τον ερχόμενο Σεπτέμβριο. Παράλληλα έχει προκηρυχθεί και ο διαγωνισμός για την δημιουργία ολοκληρωμένου πληροφοριακού συστήματος διαχείρισης των συγκεκριμένων επιδοτήσεων αλλά και των επιδοτήσεων του επενδυτικού νόμου.

12) Εκτιμάτε ότι θα υπάρξει σημαντικό ενδιαφέρον για τον 3ο κύκλο;

Πιστεύω ότι το ενδιαφέρον θα ξεπεράσει τις προσδοκίες γιατί ο συγκεκριμένος μηχανισμός είναι άμεσος, απλός και τα επενδυτικά σχέδια στον τομέα της μεταποίησης και τουρισμού θα επιδοτούνται απ’ ευθείας από τις τράπεζες χωρίς την ενδιάμεση παρεμβολή δημόσιου φορέα.

13) Να μείνουμε λίγο στο νέο επενδυτικό νόμο και να σας ρωτήσω πότε θα ξεκινήσουν οι επιδοτήσεις των σχεδίων που σας έχουν υποβληθεί;

Όπως ορίζει ο Αναπτυξιακός Νόμος 3299/04, οι επιδοτήσεις των εγκεκριμένων επενδυτικών προγραμμάτων ενεργοποιούνται άμεσα, με την πιστοποίηση του 50% του υλοποιηθέντος έργου του κάθε επενδυτικού σχεδίου.

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να αναφέρουμε ότι έχουν υποβληθεί περισσότερα από 170 επενδυτικά σχέδια σε όλη την επικράτεια συνολικού προϋπολογισμού 363 εκατ. Ευρώ, αιτούμενης επιχορήγησης της τάξεως των 160 εκατ. Ευρώ. Ορισμένα από τα ήδη ενταγμένα επενδυτικά σχέδια, ιδίως ΜΜΕ, μέχρι τέλους του έτους θα έχουν ξεπεράσει το 50% του προϋπολογιζομένου έργου τους, γεγονός που θα τους επιτρέψει περαιτέρω εκταμίευση.

Λαμβάνοντας δε υπόψη τη δυνατότητα που δίνει ο νέος Αναπτυξιακός Νόμος για εκταμίευση του 30% της επιχορήγησης στους δικαιούχους που προσκομίζουν εγγυητική τραπεζική επιστολή, οι εκταμιεύσεις προβλέπεται να είναι ακόμα περισσότερες.