Εφημερίδα Επενδυτής,
2009.02.21
ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ & ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΥΠΑΝ ΓΙΑ ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ
www.ependytis.gr
Η ενεργειακή επάρκεια είναι ένα πολύπλοκο σύγχρονο πρόβλημα του πλανήτη υπό την έννοια ότι δεν πρόκειται μόνον για την ικανοποίηση αναγκών που προκύπτουν από αναπτυξιακούς στόχους όπως και στο παρελθόν. Οι αναπτυξιακές ανάγκες σταθμίζονται πλέον με την ανάγκη για ομαλότητα του κόστους των ενεργειακών προϊόντων, με την ανάγκη για χαμηλότερη περιβαλλοντική επιβάρυνση, για κοινωνική αποδοχή των επιλογών και για συλλογική προσπάθεια στην επίτευξη των στόχων.
Ιδιαίτερα δύσκολη εξίσωση σε μια εποχή που οι όροι επαναπροσδιορίζονται: η ‘φθηνή’ ενέργεια σε λίγα χρόνια -αν όχι ήδη- δεν είναι πια φθηνή και εμπεριέχει ένα άλλου είδους κόστος με τη μορφή της επικινδυνότητας. Από την άλλη πλευρά, ‘ακριβότερη’ ενέργεια, λόγω π.χ. ανάγκης αναβάθμισης δικτύων ή παραγωγικών μονάδων που συνεπάγονται επιπλέον επενδύσεις, δεν είναι αυτονόητη μέσα σε μια μεγάλη οικονομική κρίση.
Η Ελλάδα όπως και οι εταίροι μας, ακολουθεί το Ευρωπαϊκό Ενεργειακό Σχέδιο Δράσης όπου οι παράμετροι αυτές αναλύονται και αντιμετωπίζονται με συγκεκριμένες πολιτικές και στόχους. Πέραν των αυτονόητων στόχων του Σχεδίου όπως η ενεργειακή επάρκεια και η καλύτερη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς ενέργειας, ας σταθούμε σήμερα στην ‘πράσινη ενέργεια’: στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ) και στις νέες τεχνολογίες για αναβάθμιση, βελτίωση ή μετατροπή που επιτρέπει τη φιλικότερη προς το περιβάλλον παραγωγή ενέργειας.
Είναι γεγονός ότι από τις καμινάδες ποτέ δεν βγήκαν λουλούδια. αυτές έδωσαν δουλειές σε εργαζόμενους και προσδιόρισαν την άνοδο του βιοτικού μας επιπέδου. Ίσως είμαστε αρκετά τυχεροί σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη που έζησε τη βιομηχανική επανάσταση και όπου το τίμημα της εξέλιξης υπήρξε σχετικά βαρύτερο για το περιβάλλον και τους πολίτες.
Πάντως σήμερα κανείς δεν λέει όχι στην υποκατάσταση του ακριβού και εισαγόμενου πετρελαίου και φυσικού αερίου από τον αέρα και τον ήλιο, ή στην προστασία του περιβάλλοντος από τη μείωση των ρύπων διοξειδίου του άνθρακα που παράγουν οι συμβατικοί σταθμοί, ή στην τόνωση των τοπικών οικονομιών κατά την κατασκευή και λειτουργία έργων ΑΠΕ. Άλλος λιγότερο, άλλος περισσότερο, όλοι ανεξαιρέτως, πολίτες, κυβέρνηση, αντιπολίτευση, ενεργειακοί φορείς, μη κυβερνητικές οργανώσεις, έχουν συνειδητοποιήσει γιατί είναι απαραίτητη η στροφή στην πράσινη ενέργεια. Το ζητούμενο είναι στο πώς θα γίνει αυτό. Πως θα επιταχύνουμε και μάλιστα με τρόπο αλματώδη τα βήματά μας.
Σίγουρα έχουμε τη μεγάλη ευκαιρία να παρέμβουμε καθοριστικά. Όμως για να συμβεί αυτό, πρέπει να συνειδητοποιήσουμε δυο απλά πράγματα: πρώτο, μια χώρα που δεν θα είναι ενεργειακά αποδοτική είναι βέβαιο ότι δεν θα αποφύγει ανεπιθύμητα καύσιμα και δεύτερο, μια χώρα όπου απουσιάζει η κοινωνική συναίνεση για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, είναι σήμερα άξια για εκείνα τα ανεπιθύμητα καύσιμα που αναγκαστικά θα χρησιμοποιήσει στο μέλλον για να εξασφαλίσει ενεργειακή επάρκεια.
Η χώρα μας καθυστέρησε να αναδιαρθρώσει το ενεργειακό της μείγμα και να βελτιώσει την ενεργειακή της αποδοτικότητα σε πολλούς τομείς, άρα πρέπει να καταβάλει μεγάλη προσπάθεια. Ήδη τα τελευταία χρόνια, ακολουθούμε συγκεκριμένες πολιτικές: την αύξηση της χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, την ανάπτυξη, βελτιστοποίηση και μείωση του κόστους των νέων ενεργειακών τεχνολογιών, τη χρήση καυσίμων με χαμηλότερες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, καθώς και ένα φιλόδοξο πρόγραμμα για εξοικονόμηση ενέργειας σε εθνικό και τοπικό επίπεδο. Υποστηρίζουμε τις πολιτικές αυτές, με τη βοήθεια σημαντικών Κοινοτικών πόρων, με οικονομικές ενισχύσεις και κίνητρα για τις σχετικές επενδύσεις, με προγράμματα έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης, με εκστρατείες ενημέρωσης του κοινού, με την προσπάθεια ευρύτερης κατανόησης ως προς το τι συμβαίνει στους τομείς της ενεργειακής προσφοράς και ζήτησης. Σε αυτά τα πλαίσια κινήθηκε έως τώρα η ενεργειακή πολιτική, σε αυτά τα πλαίσια θα συνεχίσουμε να κινούμαστε, εμπλουτίζοντας το μίγμα των πολιτικών με όποια νεότερη παρέμβαση κρίνεται αναγκαία.
Είναι σαφές ότι δεν φθάνει η εντατικοποίηση των προσπαθειών. Χρειάζεται ταυτόχρονα και η αναβάθμιση των ενεργειακών θεμάτων στη συνείδηση των πολιτών, ως καταναλωτών. συχνά παρατηρούμε μετά τις παρεμβάσεις στο θεσμικό πλαίσιο, ότι απαιτείται μεγάλο διάστημα ωρίμανσης για την εισαγωγή και εφαρμογή τους στην καθημερινότητα, που θα κάνει ορατά τα σχετικά οφέλη. Αυτό πρέπει να αλλάξει.
Η ευρωπαϊκή πολιτική επιτάσσει ένα ‘μπαράζ’ νέων μέτρων για την επίτευξη των κύριων περιβαλλοντικών στόχων ως το 2020. Τα νέα μέτρα μπορούν να σημαίνουν και κόστος και όφελος. Για παράδειγμα, νέες εγχώριες οικονομικές δραστηριότητες και ευκαιρίες απασχόλησης θα δημιουργηθούν στην Ευρώπη, η οποία επιπλέον θα αποκτήσει και σημαντικό συγκριτικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα μέσω της ωρίμανσης νέων ενεργειακών τεχνολογιών σε όλους τους τομείς.
Στη χώρα μας, μέσω των αναγκαίων προσαρμογών του νομοθετικού πλαισίου και της ταυτόχρονης δημιουργίας κατάλληλων δομών, μπορούμε ακόμα να προλάβουμε τις εξελίξεις και να πετύχουμε τους φιλόδοξους στόχους. Ειδικότερα για την παραγωγή ηλεκτρισμού από ΑΠΕ, έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος η οποία θα είναι ακόμη μεγαλύτερη με τους ισότιμους και διαφανείς κανόνες σε όλη τη χώρα που θεσπίστηκαν με τον ειδικό χωροταξικό σχεδιασμό.
Σήμερα, έχουμε πάνω από 1.224 εγκατεστημένα MW από ΑΠΕ σε όλη τη χώρα. Αν σε αυτά προστεθούν και 994 MW με άδεια εγκατάστασης τα οποία ήδη κατασκευάζονται, φθάνουμε στα 2.218 MW εγκατεστημένα. Σημαντική ισχύς αν συγκριθεί με τα 645 MW που η χώρα διέθετε στο τέλος του 2005. Παρά την ετήσια αύξηση της ισχύος ΑΠΕ κατά περίπου 38% κατά την τελευταία πενταετία, η διείσδυση των ΑΠΕ (και ιδίως των αιολικών πάρκων) στην τελική κατανάλωση ενέργειας στα επόμενα χρόνια, αποτελεί προτεραιότητα.
Για την αντιμετώπιση του ζητήματος αυτού, το Υπουργείο Ανάπτυξης βρίσκεται σε συνεργασία με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, τα συναρμόδια Υπουργεία, την αγορά και τις Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις για την επεξεργασία ρυθμίσεων σχετικά με το αδειοδοτικό σκέλος και τα κίνητρα υλοποίησης των έργων μέσω του ΕΣΠΑ. Επιπρόσθετα, προωθήσαμε ήδη ρυθμίσεις με τον πρόσφατο Νόμο 3734/2009 για την περαιτέρω απλοποίηση των αδειοδοτικών διαδικασιών (π.χ. στα μικρά υδροηλεκτρικά), την ισορροπημένη χρηματοδότηση και ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών συστημάτων και τη σύνδεση των έργων στο Σύστημα. Για την ανάπτυξη ΑΠΕ, και από τον κάθε πολίτη, προβλέψαμε ειδικό πρόγραμμα που θα επιτρέπει την εύκολη εγκατάσταση φωτοβολταϊκών στις στέγες νοικοκυριών και επιχειρήσεων, το οποίο αποτελεί στρατηγικής σημασίας εγχείρημα διότι περιορίζει την ενεργειακή εξάρτηση της χώρας επιτυγχάνοντας μείωση της ζήτησης.
Αναφορικά με τη γεωθερμία, ο ίδιος Νόμος προβλέπει ειδικά κίνητρα για ανάπτυξη γεωθερμικών εφαρμογών στον οικιακό και αγροτικό τομέα, που θα συνεισφέρουν στη βελτίωση του επενδυτικού περιβάλλοντος και στην προώθηση νέων δραστηριοτήτων όπως θερμοκήπια, ιχθυοκαλλιέργειες, ξηραντήρια, καθώς και στον τομέα του αγροτουρισμού.
Για το άμεσο μέλλον, σχεδιάζουμε και προωθούμε με συνέπεια μια ολοκληρωμένη πολιτική στον ενεργειακό τομέα, με την προώθηση ειδικών προγραμμάτων και δράσεων φιλικών προς το περιβάλλον που θα ελαχιστοποιούν το διοικητικό κόστος, θα περιορίζουν τα εμπόδια και τη γραφειοκρατία και θα μεγιστοποιούν τα οφέλη για την εθνική οικονομία, το περιβάλλον και τη κοινωνία.
Ενδεικτικά:
Συνεχίζουν να παρέχονται σημαντικές ενισχύσεις για ηλεκτροπαραγωγή από ΑΠΕ (κυρίως αιολικών πάρκων και φωτοβολταϊκών συστημάτων) που συμβάλλουν στους περιβαλλοντικούς μας στόχους και την προώθηση της «πράσινης ενέργειας».
Προχωρούν έργα για τη διασύνδεση των νησιών με το ηπειρωτικό σύστημα για την κάλυψη των αναγκών τους αλλά και την αύξηση της ικανότητας εγκατάστασης μονάδων ΑΠΕ, εκεί που υπάρχει σημαντικό δυναμικό.
Αναφορικά με την εξοικονόμηση ενέργειας, εκτός από την ενσωμάτωση στην ελληνική έννομη τάξη της Οδηγίας 2002/91/ΕΚ για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων με την ψήφιση του Νόμου 3661/2008 «Μέτρα για τη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης των κτιρίων και άλλες διατάξεις», για να μειώσουμε τις ενεργειακές δαπάνες των Ελληνικών νοικοκυριών προωθούμε την επιδότηση της αντικατάστασης παλαιών και ενεργοβόρων συσκευών. Παράλληλα, προετοιμάζουμε ειδικό πρόγραμμα επιδότησης για την υλοποίηση επενδύσεων που θα βελτιώνουν την ενεργειακή αποδοτικότητα των κτιρίων.
Τέλος, καταθέτουμε άμεσα το σχέδιο Νόμου «Μέτρα για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης κατά την τελική χρήση και τις ενεργειακές υπηρεσίες», εναρμονίζοντας το ελληνικό δίκαιο με την Οδηγία 2006/32/ΕΚ και θεσπίζουμε το βασικό θεσμικό πλαίσιο για τη λειτουργία Επιχειρήσεων Ενεργειακών Υπηρεσιών (Ε.Ε.Υ.) με το σύστημα Χρηματοδότησης από Τρίτους (ΧΑΤ) σε ενεργειακά έργα. Πρόκειται για μια ιδιαίτερα καινοτόμο πρωτοβουλία για την ελληνική οικονομία και κοινωνία, με στόχο την προώθηση μιας νέας αγοράς, η οποία θα φέρει σημαντικά αποτελέσματα στον κρίσιμο τομέα της εξοικονόμησης ενέργειας και θα ενθαρρύνει την επιχειρηματικότητα και τη δημιουργία πολλών νέων θέσεων εργασίας.
Είναι σκόπιμη μια ειδική αναφορά στα νησιά μας όπου παρά το πλούσιο δυναμικό ΑΠΕ που διαθέτουν, αυτό δεν μπορεί να αξιοποιηθεί σε σημαντικό βαθμό όσο η ηλεκτροδότησή τους γίνεται από τους αυτόνομους σταθμούς παραγωγής, αμιγώς για τεχνικούς λόγους. Για αυτό, άλλωστε, η αδειοδότηση αιολικών και φωτοβολταϊκών σταθμών στα νησιά παραμένει σε χαμηλά επίπεδα, σε σχέση με το δυναμικό που μπορούν να αξιοποιήσουν. Παρόλα αυτά, ακόμα και χωρίς διασύνδεση με την ηπειρωτική χώρα, η προώθηση αιολικών σταθμών σε σημαντικό βαθμό, μπορεί να γίνει με το σχεδιασμό και κατασκευή υβριδικών σταθμών, δηλαδή αιολικών με συστήματα αποθήκευσης, κυρίως με αντλησιοταμίευση η οποία όμως κοστίζει πολύ. Οι υβριδικοί σταθμοί, που αποτελούν σταθμούς που «τιθασεύουν» την ανεξέλεγκτη, εν γένει, αιολική ενέργεια και την προσαρμόζουν στις ανθρώπινες ανάγκες, μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στην περαιτέρω ανάπτυξη, ιδίως της αιολικής ενέργειας στα μη διασυνδεδεμένα νησιά, ακόμα και με την αυτόνομη ηλεκτροδότησή τους.
Συμπερασματικά, η απαραίτητη για την ανάπτυξη ενέργεια πρέπει να είναι οικονομικά προσιτή, ενώ η παραγωγή και χρήση της, να μην επιβαρύνουν το περιβάλλον. Αυτή είναι η «πράσινη ενέργεια» για μας. Είναι μια ενέργεια που οφείλουμε να παράγουμε με συναντίληψη, συλλογική προσπάθεια και συναίνεση, όπως αρμόζει σε μια σύγχρονη και ενημερωμένη κοινωνία. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα ανακινήσουμε καταστάσεις για να προχωρήσουμε μπροστά, με την αποφασιστικότητα που αυτό απαιτεί, όποτε και όπου απαιτείται.
Οι προϋποθέσεις δημιουργούνται σταδιακά, η βούληση είναι δεδομένη, ως εκ τούτου οι στόχοι θα επιτευχθούν όσο δύσκολοι και αν είναι, όσο και αν μας αλλάζουν τις συνήθειες. Αυτό είναι το χρέος μας στις γενιές που έρχονται.
Κ. Μουσουρούλης
Γενικός Γραμματέας Υπουργείου Ανάπτυξης
Add comment
Για να σχολιάσετε πρέπει να συνδεθείτε.