ΕΠΙΧΕΙΡΩ_Επιχειρηματικότητα και Ενέργεια

Έντυπη περιοδική έκδοση «ΕΠΙΧΕΙΡΩ» της Κεντρικής Ένωσης Επιμελητηρίων

Θεματικό αφιέρωμα «Επιχειρηματικότητα και Ενέργεια»

Επιχειρηματικότητα είναι η ατομική ή ομαδική κίνηση και δράση, που έχει ως στόχο τη δημιουργία προστιθέμενης αξίας από τη μετουσίωση μιας ιδέας σε οικονομική δραστηριότητα. Η επιτυχία εξαρτάται από την ικανότητα των δρώντων αφενός να αντιλαμβάνονται και να σταθμίζουν σωστά τις προκλήσεις, με την έννοια των κινδύνων και των ευκαιριών, και αφετέρου, να επιλέγουν το βέλτιστο μίγμα επενδύσεων, σε ανθρώπινο, φυσικό και οικονομικό κεφάλαιο. Η ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας συναρτάται βεβαίως με την ποιότητα των αναπτυξιακών οικοσυστημάτων που δημιουργεί η πολιτεία με τις τομεακές και οριζόντιες πολιτικές της -από το όραμα, την στρατηγική και τις προτεραιότητες, έως το θεσμικό, το ρυθμιστικό και το κανονιστικό πλαίσιο, αλλά και με τα μέσα που κινητοποιεί για την εφαρμογή τους, συμπεριλαμβανομένης της ικανότητας των εμπλεκόμενων φορέων και υπηρεσιών.

Στον τομέα της ενέργειας, οι σύγχρονες προκλήσεις σταθμίζονται ως προς το εάν και κατά πόσο μια οικονομική δραστηριότητα, π.χ. ένα ενεργειακό προϊόν ή μια υπηρεσία, αντιμετωπίζει αποτελεσματικά την κλιματική κρίση, και συνοψίζονται στην αναζήτηση ποσοτικής επάρκειας, τεχνολογικής ασφάλειας, ενεργειακής αποδοτικότητας και οικονομικής ανταγωνιστικότητας. Αυτές οι προκλήσεις κρύβονται πίσω από τις εκάστοτε διαταραχές των τιμών των ενεργειακών προϊόντων ή υπηρεσιών, οι οποίες, όπως είναι γνωστό, συνδέονται με την παραγωγή, τη μεταφορά, τη διαχείριση και τη χρήση των ενεργειακών πόρων, τόσο των συμβατικών, όσο και των εναλλακτικών.

Στην πρώτη περίπτωση παρεμβάλλονται οι γεωπολιτικές εξελίξεις, ενώ στη δεύτερη, η ωριμότητα των τεχνολογιών αλλά και η κοινωνική τους αποδοχή. Στο πλαίσιο αυτό, σε μια ελεύθερη αγορά, η μεν πολιτεία εξειδικεύει το ενεργειακό μίγμα αξιολογώντας τις επιπτώσεις κάθε επιλογής στην οικονομία, στην κοινωνία και στο περιβάλλον, στην πράξη όμως, το μίγμα το προσδιορίζουν με ακρίβεια εκείνοι που είναι πρόθυμοι να αναλάβουν τους τεχνολογικούς και επενδυτικούς κινδύνους που εγκυμονεί κάθε ένα από τα παραπάνω στάδια, δηλαδή οι επενδυτές. Κανείς δεν τους υπαγορεύει το είδος π.χ. της ηλεκτροπαραγωγής που θα επιλέξουν εντός του πλαισίου που διαμορφώνει ο μηχανισμός εμπορίας των ρύπων.

Η αλληλεπίδραση των δυο επιλογών ενεργειακών πόρων, συμβατικών και εναλλακτικών, είναι προφανής και συνδέεται με το επίπεδο της φιλοδοξίας των κλιματικών στόχων, ευρωπαϊκών και εθνικών. Η κατεύθυνση είναι εξίσου προφανής. Συνδέεται με τη συνεχιζόμενη αύξηση του κόστους αντιμετώπισης των συνεπειών της κλιματικής κρίσης, και αναδύει τη σημασία της πράσινης επιχειρηματικότητας, πτυχές της οποίας είναι η παραγωγή και αποθήκευση ανανεώσιμης ενέργειας, το πράσινο υδρογόνο, η ενεργειακή αποδοτικότητα κ.λπ. Είναι βέβαιο ότι στο περιβάλλον που διαμορφώνει η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, η σχετιζόμενη με αυτές αλυσίδα αξίας, θα αναζωογονήσει τη βιομηχανία, ενώ η τεχνολογική πρόοδος θα προσφέρει περισσότερες ευκαιρίες τόσο στους παραγωγούς, όσο και στους καταναλωτές τεχνολογίας.

Την αισιόδοξη αυτή εικόνα ενισχύει η ελκυστικότητα των πράσινων επενδύσεων, όπως βεβαιώνει η επιτυχία των πράσινων ομολόγων και των ομολόγων με ρήτρα βιωσιμότητας, ενός καινοτόμου οικοσυστήματος χρηματοοικονομικής, οργανωμένου με κοινά πρότυπα διαχείρισης και διακυβέρνησης που διευκολύνουν την αξιολόγηση των επενδύσεων, το οποίο επεκτείνεται ταχύτατα σε χώρες και σε τομείς που σχετίζονται με το κλίμα. Στη χώρα μας ειδικά, η μετάβαση των λιγνιτικών περιοχών στην κλιματική ουδετερότητα είναι ένας προνομιακός τομέας άντλησης κεφαλαίων για επενδύσεις, αξιοποιώντας τις ευκαιρίες που παρέχει ο εθνικός σχεδιασμός και ο ευρωπαϊκός χρηματοδοτικός μηχανισμός δίκαιης μετάβασης.