Ημερίδα ΕΛΕΤΑΕΝ_Αιολική ενέργεια_ Συμβολή στην οικονομική ανάπτυξη

Ημερίδα ΕΛΕΤΑΕΝ

«Αιολική ενέργεια: Συμβολή στην οικονομική ανάπτυξη και την κλιματική αλλαγή»

14 Φεβρουαρίου 2008, Αθήνα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ: Η κλιματική αλλαγή και η ανοδική πορεία του κόστους της ενέργειας καθιστούν όλο και πιο ευάλωτες τις κοινωνίες και τις οικονομίες μας, οριοθετώντας το ζητούμενο στο τρίπτυχο: ασφάλεια εφοδιασμού, εξασφάλιση χαμηλού κόστους παραγωγής και διάθεσης ενέργειας και επίτευξη περιβαλλοντικών στόχων.

Και επειδή το μέλλον δεν μπορεί να προβλεφθεί, αλλά μπορεί να διαμορφωθεί, η ΕΕ, πήρε συγκεκριμένες πρωτοβουλίες που οδήγησαν στο Πρωτόκολλο του Κιότο, το Σύμφωνο της Λισσαβόνας, και το Μπαλί. Το Πρωτόκολλο του Κιότο αναπτύσσει και θεμελιώνει ένα πρωτοποριακό σύστημα σε παγκόσμιο επίπεδο για την μείωση των εκπομπών αρχικά κατά 5% μέχρι το 2012 και αργότερα ακόμη περισσότερο. Στη Λισσαβόνα και στο Μπαλί οι παραπάνω στόχοι έγιναν πιο συγκεκριμένοι και δεσμευτικοί.

Οι ΑΠΕ και ιδιαίτερα η αιολική ενέργεια, είναι η μοναδική – μη πυρηνική – μεσοπρόθεσμη λύση για την αντιμετώπιση του φαινομένου των κλιματικών αλλαγών.

Τα Αιολικά ΑΠΕ είναι μία τεχνολογικά ώριμη και οικονομικά ανταγωνιστική επιλογή με μηδενικό κόστος καυσίμου. Η χρήση μιας ανεμογεννήτριας τελευταίας τεχνολογίας των 2MW συνεπάγεται την αποφυγή εκπομπής 4.500 τόνων διοξειδίου του άνθρακα και ανάλογων ποσοτήτων διοξειδίου του θείου, οξειδίων του αζώτου, στάχτης και σωματιδίων. Εκτός από την διάσταση αυτή, τα αιολικά δεν ρυπαίνουν, συμβάλλουν στην επάρκεια προσφοράς ενέργειας, αντιμετωπίζουν την αστάθεια των τιμών του πετρελαίου και του αερίου και αποκεντρώνουν το ενεργειακό σύστημα μειώνοντας τις απώλειες της μεταφοράς.

Παράλληλα, η εμπειρία δείχνει καθαρά ότι η κατασκευή και λειτουργία Αιολικών Πάρκων, συμβάλει στην οικονομική ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών μέσω και του ειδικού τέλους προς τους δήμους που έχει καθοριστεί ίσο με 3% επί της προ ΦΠΑ τιμής πώλησης της ηλεκτρικής ενέργειας (Νόμος 3468 / 2006, Άρθρο 25), αλλά και των νέων θέσεων εργασίας που δημιουργούνται τοπικά. Κατά την κατασκευαστική περίοδο ενός πάρκου 100MW, δημιουργούνται 100 έως 150 θέσεις απασχόλησης ετησίως, οι οποίες κατά 30-40% καταλαμβάνονται από τοπικό εργατικό δυναμικό. Επίσης δημιουργούνται 25 έως 30 μόνιμες θέσεις εργασίας κατά την εικοσαετή λειτουργία τους. Ακόμη ανοίγονται πολλαπλάσιες θέσεις εργασίας στη βιομηχανία κατασκευής και συναρμολόγησης μεγάλων τμημάτων του ηλεκτροπαραγωγικού εξοπλισμού, που κατά το μεγαλύτερο μέρος γίνεται στην Ελλάδα.

Για την κατασκευή ενός πάρκου, ένα ποσό δαπανάται τοπικά σε εργολάβους, προμηθευτές, μισθούς και δορυφορικές υπηρεσίες, ενώ για τη λειτουργία του απαιτείται ετήσια δαπάνη επίβλεψης και συντήρησης 40% του οποίου διοχετεύεται στη τοπική οικονομία.

Τέλος εκτός από τις άμεσες και μετρήσιμες εισροές και θέσεις απασχόλησης η κατασκευή συνοδεύεται από σειρά αντισταθμιστικών οφελών όπως έργα υποδομής, κοινωφελή έργα κλπ ή προωθούνται νέες, εναλλακτικές και ιδιαίτερα κερδοφόρες μορφές τουρισμού στην περιοχή, όπως ο οικοτουρισμός (επισκέψεις σε εγκαταστάσεις οικολογικών μορφών ενέργειας, όπως τα αιολικά πάρκα)

Ωστόσο υπάρχουν φωνές κατά των αιολικών πάρκων για λόγους «δυσμενών» περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Ορισμένες αιτιάσεις χρήζουν σχολιασμού :

Οπτική όχληση
Δεν είναι περιβαλλοντικό επιχείρημα. Η μεγάλη πλειονότητα των αιολικών πάρκων κατασκευάζεται σε απομακρυσμένες βουνοκορφές, όπου σε συνδυασμό με τις σημαντικότερες υψομετρικές διαφορές μεταξύ του έργου και των γύρω οικισμών (εάν υπάρχουν), καθώς και η αραιή χωροθέτηση των Α/Γ σε απλές σειρές, περιορίζουν στο ελάχιστο την τοπική όχληση των κατοίκων.

Θάνατος πουλιών
Στην πραγματικότητα για κάθε 10 χιλιάδες θανάτους πουλιών, λιγότερο από ένας προκαλείται από ανεμογεννήτριες. Τόσο η χλωρίδα όσο και η πανίδα στις περιοχές των αιολικών πάρκων δεν επηρεάζεται, εκτός από το τμήμα στη βάση της ανεμογεννήτριας.

Θόρυβος
Πρόκειται για τις πλέον αθόρυβες μηχανές. Στις σύγχρονες γεννήτριες ο μηχανικός θόρυβος έχει εξαλειφθεί, ενώ ο αεροδυναμικός θόρυβος έχει περιοριστεί δραστικά χάρη στον νεώτερο σχεδιασμό των πτερυγίων

Κατάληψη μεγάλων εκτάσεων
Μόνο το 1% της απαιτούμενης από το νόμο έκτασης χρησιμοποιείται από τις ανεμογεννήτριες ενώ το 99% εξακολουθεί να χρησιμοποιείται όπως και πριν την εγκατάσταση του πάρκου.

Ώθηση στην ανάπτυξη των αιολικών έδωσε η θέσπιση του νέου θεσμικού πλαισίου για την προώθηση των ΑΠΕ Ν.3468/2006 “Παραγωγή Ηλεκτρικής Ενέργειας από ΑΠΕ και Συμπαραγωγή Ηλεκτρισμού και Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης και λοιπές διατάξεις” (ΦΕΚ Α 129), με το οποίο απλοποιήθηκε η αδειοδοτική διαδικασία για την κατασκευή και λειτουργία συστημάτων ΑΠΕ και μειώθηκε σημαντικά ο χρόνος έκδοσης της άδειας εγκατάστασης, ενώ παράλληλα καθορίστηκε και αποτελεί μέρος του νόμου, η τιμολόγηση της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από ΑΠΕ και Συμπαραγωγή.

Τέλος με το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ, που βρίσκεται στην τελική ευθεία θεσμοθέτησής του, διαμορφώνεται μια πολιτική χωροθέτησης των έργων ΑΠΕ, καθιερώνονται κανόνες και κριτήρια χωροθέτησης που θα επιτρέπουν αφενός τη δημιουργία βιώσιμων εγκαταστάσεων ΑΠΕ και αφετέρου την αρμονική ένταξή τους στο ανθρωπογενές περιβάλλον.

Σήμερα, χάρη στις διαρκείς προσπάθειες του επιχειρηματικού κόσμου και της κυβέρνησης τα αιολικά κυριαρχούν στις ΑΠΕ. Στις αρχές του 2008 έχουνε 870 εγκατεστημένα MW. Άδεια παραγωγής έχουν λάβει σχεδόν 500 μονάδες συνολικής ισχύος άνω των 6,2GW. Εκτιμάται ότι η εγκατεστημένη ισχύς αιολικών το 2010 θα φθάσει στα 2,1GW, με βάση συντηρητική εκτίμηση, και ίσως πλησιάσει τα 3,5GW, με βάση τις αισιόδοξες εκτιμήσεις του ΥΠΑΝ, του ΣΕΕΣ και του ΚΑΠΕ.

Δίκτυα

Ένα μεγάλο ζήτημα για την περαιτέρω ανάπτυξη των αιολικών είναι η ενίσχυση των δικτύων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, ειδικά στις περιοχές υψηλού αιολικού δυναμικού (νησιωτικές περιοχές, Νότια Εύβοια, Ανατολική Πελοπόννησος, Θράκη), που έχουν προσελκύσει μεγάλο αριθμό επενδυτών για εγκατάσταση επιπλέον μονάδων.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία:

Για Εύβοια – Διασυνδεδεμένες Κυκλάδες:
Μέχρι σήμερα έχουν ολοκληρωθεί οι μελέτες όδευσης και οι μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων για το τμήμα των έργων επί της Νότιας Εύβοιας. Το σύνολο των έργων θα επιτρέψει τη σύνδεση αιολικών πάρκων 530MW που θα εγκατασταθούν στην Εύβοια καθώς και στα νησιά των Κυκλάδων που είναι συνδεδεμένα με το διασυνδεδεμένο Σύστημα της ηπειρωτικής.

Για Νοτιοανατολική Πελοπόννησο:
Υλοποιούνται η κατασκευή της γραμμής μεταφοράς διπλού κυκλώματος 150 kV ‘Αστρος-Μολάοι και η αναβάθμιση της γραμμής μεταφοράς ‘Αργος ΙΙ-’Αστρος. Με την ολοκλήρωση των έργων θα καταστεί δυνατή η σύνδεση επιπλέον 280MW αιολικών πάρκων.

Για Ανατολική Μακεδονία – Θράκη:
Η ενίσχυση των δικτύων εντάσσεται στο γενικό έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης 400kV Ελλάδας-Τουρκίας, η ολοκλήρωση της οποίας θα επιτρέψει τη σύνδεση 350MW νέων αιολικών πάρκων.

Για Κυκλάδες:
Προωθείται η διασύνδεση των Βορειοανατολικών Κυκλάδων με το διασυνδεδεμένο σύστημα. Προωθείται επίσης σύνδεση της Σύρου με το Λαύριο μέσω υποθαλασσίου καλωδίου υψηλής τάσης.

Το ΥΠΑΝ θα σταθεί δίπλα σε όλους τους φορείς, την αγορά, τους πολίτες και θα καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια να επιλυθούν ζητήματα, τυχόν αδυναμίες ή προβλήματα που έχουν παρουσιαστεί ή θα παρουσιαστούν στην πορεία. Είναι ζήτημα ατομικής ευθύνης του καθενός μας αλλά και όλων μας συλλογικά.

Το φιλόδοξο σχέδιο ΑΠΕ που έχουμε ήδη συνυπογράψει όλοι μας –δεσμευτικοί εθνικοί στόχοι για να φτάσουμε στο ευρωπαϊκό 20%- είναι αρκετά δύσκολο, και ίσως για μερικά κράτη να είναι και επίφοβο. Πάντα μπορούμε να βρούμε δικαιολογίες. Αλλά πρέπει να σας βεβαιώσω ότι κάθε άλλο παρά επίφοβοι πρέπει να είναι οι στόχοι αυτοί. Μπορούμε να πετύχουμε το στόχο μας, αρκεί να μοιραστούμε την προσπάθεια. Και φυσικά θα μπορέσουμε όλοι μας να απολαύσουμε τις θετικές συνέπειες στη διασφάλιση των ενεργειακών πόρων, του καλύτερου περιβάλλοντος, και τις περισσότερες δουλειές και αυξημένη ανταγωνιστικότητα της Ευρωπαϊκής οικονομίας.

Απαιτήσεις εγκατάστασης Α.Π.Ε. για επίτευξη στόχου έτους 2010

Όσον αφορά τους στόχους που έχει θέσει η Ελλάδα για το 2010, η συνολική εγκατεστημένη ισχύς του συνόλου των ΑΠΕ θα ανέρχεται στα 7,6GW (γιγαβάτ), τα οποία θα παράγουν περίπου 14,5TWh (τεραβατώρες), ώστε να επιτευχθεί ο στόχος του 20,1%. Στα παραπάνω νούμερα μπορούμε να κάνουμε μια περαιτέρω ανάλυση, και να πούμε ότι συγκεκριμένα τα αιολικά θα ανέρθουν στα 3,7GW εγκατεστημένης ισχύος, και παραγωγή περίπου 7,7TWh, δηλαδή θα συμμετέχουν κατά 10,7% στο στόχο (περίπου το 50% του συνόλου των ΑΠΕ).

Πηγή: 4η ΕΘΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΔΙΕΙΣΔΥΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΤΟ ΕΤΟΣ 2010, ΥΠΑΝ 2007