Μεγάλες Επενδύσεις ΑΠΕ

Μεγάλες Επενδύσεις ΑΠΕ

Τετάρτη 15 Ιουλίου 2009

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ: Κυρίες και κύριοι,

‘Όπως όλοι γνωρίζουμε, οι ΑΠΕ αποτελούν Ευρωπαϊκή αλλά και Εθνική προτεραιότητα. Η νέα Ευρωπαϊκή Οδηγία, θέτει ιδιαίτερα υψηλούς στόχους για όλα τα Κράτη – Μέλη. Ειδικά για τις ΑΠΕ θέτει ως στόχο την διείσδυσή τους στην τελική κατανάλωση ενέργειας κατά 20% έως το 2020.

Για τη χώρα μας ο στόχος αυτός έχει προσδιορισθεί στο 18%. Με βάσει τους δημοσιευμένους υπολογισμούς φορέων και οργανώσεων, ο στόχος του 18% ανάγεται σε εγκατεστημένη ισχύ ΑΠΕ έως το 2020, από 5500MW (απαισιόδοξο σενάριο), έως 10.000 MW (αισιόδοξο σενάριο).

H απόκλιση στα αποτελέσματα των υπολογισμών οφείλεται σε διαφορετικές παραδοχές φορέων κατά τους υπολογισμούς: Οι κύριες διαφορές των σεναρίων αφορούν: α) Τις παραδοχές εξέλιξης της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας, β) τις παραδοχές παραγωγικότητας των αιολικών σταθμών και γ) του βαθμού παράλληλης επίτευξης στόχων εξοικονόμησης ενέργειας. Αντιλαμβανόμαστε πως το απόλυτο νούμερο εγκατεστημένης ισχύος ΑΠΕ το 2020 δεν είναι το κρίσιμο θέμα. Κι αυτό γιατί η εγκατεστημένη ισχύς σήμερα είναι μόνο 1300MW, εκ των οποίων τα 1000ΜW αιολικά. Δηλαδή η απόκλιση ακόμη κι απ’ το απαισιόδοξο σενάριο των 5500MW, είναι σημαντική και η πρόκληση που αντιμετωπίζει και θα συνεχίζει να αντιμετωπίζει την ερχόμενη δεκαετία η χώρα μας είναι πολύ μεγάλη.

Η εμπειρία έχει δείξει πως οι κύριες δυσκολίες στην ανάπτυξη των ΑΠΕ στην Ελλάδα, πρωτίστως των αιολικών πάρκων είναι τέσσερεις (4):

1. Η έλλειψη χωροταξικού σχεδιασμού
2. Η έλλειψη αποδοχής από τις κοινωνίες και οι τοπικές αντιδράσεις.
3. Η γραφειοκρατία και πολυπλοκότητα της αδειοδοτικής διαδικασίας.
4. Η έλλειψη δικτύων για τη σύνδεση των έργων ΑΠΕ και οι περιορισμοί της μεταφορικής ικανότητας του ηλεκτρικού Συστήματος.

Το ζήτημα της έλλειψης χωροταξικού σχεδιασμού λύθηκε οριστικά πέρσι, με τη θέσπιση του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου ΑΠΕ. Το κύριο όφελος για τον κλάδο είναι η κατάρρευση του επιχειρήματος ενώπιον ΣτΕ, έλλειψης χωροταξικού σχεδιασμού, που είχε δημιουργήσει μεγάλη πληγή λόγω αναστολών & ακυρώσεων Αδειών αρκετών έργων. Αφετέρου όφελος αποτελεί και η ελεγχόμενη και ορθολογική συγκέντρωση αιολικών σταθμών ανά ΟΤΑ ανά την Επικράτεια που δημιουργεί πλέον θετικό αίσθημα στις τοπικές κοινωνίες από την αποφυγή υπερσυγκέντρωσης έργων.

Το ζήτημα της έλλειψης αποδοχής από τις τοπικές κοινωνίες αντιμετωπίζεται με δύο τρόπους: Με την ενημέρωση των πολιτών και με τη θέσπιση κινήτρων. Ήδη από το 2007, το Υπουργείο Ανάπτυξης ανέλαβε μεγάλη εκστρατεία απ’ ευθείας ενημέρωσης των πολιτών ανά την Ελλάδα, με απ’ ευθείας μετάβαση στελεχών του, σε πολλές πόλεις της Ελλάδας. Η προσπάθεια αυτή είχε μεγάλη επιτυχία και τέτοιες δράσεις θα συνεχιστούν και στο μέλλον. Όσον αφορά τα κίνητρα στις τοπικές κοινωνίες, η θέσπιση του αντισταθμιστικού οφέλους 3% επί του τζίρου των αιολικών πάρκων, υπέρ τοπικού ΟΤΑ, δεν έχει δώσει τα προσδοκώμενα αποτελέσματα. Ήδη το ΥΠΑΝ επεξεργάζεται νομοθετική ρύθμιση, με την οποία, τμήμα των αντισταθμιστικών εσόδων ΟΤΑ, θα καταλήγει απ’ ευθείας στους πολίτες. Θα πραγματοποιείται μέσω ανάλογης πίστωσης στους λογαριασμούς ρεύματος των μονίμων κατοίκων της περιοχής όπου εγκαθίσταται αιολικό πάρκο. Έτσι τα οφέλη από τις ΑΠΕ θα γίνουν άμεσα για τον πολίτη. Βεβαίως σε κάθε περίπτωση, η σύσταση του Υπουργείου Ανάπτυξης προς τους επενδυτές είναι να βρίσκονται από την αρχή της επενδυτικής τους προσπάθειας κοντά στις τοπικές κοινωνίες με ειλικρινή και διαφανή διάλογο και ενημέρωση.

Το ζήτημα της γραφειοκρατίας και της πολυνομίας στην Ελλάδα είναι μακρόχρονο και δεν αφορά μόνο τις ΑΠΕ. Ήδη με τους Ν. 3468/06 και 3734/09 έχουν γίνει σημαντικά βήματα στην καταπολέμηση της γραφειοκρατίας και την απλοποίηση των διαδικασιών αδειοδότησης. Όπως γνωρίζετε, τα βήματα περιλαμβάνουν τη θέσπιση καθεστώτος εξαιρέσεων από τη χορήγηση αδείας παραγωγής, την κατάργηση συνυπογραφών Υπουργείων, την αύξηση των περιπτώσεων που η αλλαγή σχεδιασμού του έργου δεν απαιτεί τροποποιήσεις αδειών , τη θέσπιση προθεσμιών προς τις αδειοδοτικές Υπηρεσίες και την υποκατάσταση έκδοσης αποφάσεων από τις περιφέρειες σε κεντρικό επίπεδο όταν υπάρχουν αδικαιολόγητες καθυστερήσεις.

Με τις νέες νομοθετικές ρυθμίσεις που σχεδιάζουμε σκοπεύουμε να μειώσουμε δραστικά και κατά το ήμισυ τους σημερινούς χρόνους αδειοδότησης. Συγκεκριμένα , σχεδιάζουμε την απλοποίηση τόσο στο στάδιο άδειας παραγωγής , όσο και στο στάδιο περιβαλλοντικών εγκρίσεων. Η άδεια παραγωγής θα μετεξελιχθεί σε Έγκριση Σκοπιμότητας , μια πρώτη σύντομη εκτελεστή πράξη που θα εκδίδεται απ’ ευθείας από τη ΡΑΕ και θα αφορά αποκλειστικά τα ενεργειακά και οικονομοτεχνικά στοιχεία του έργου. Η Προκαταρκτική Περιβαλλοντική Εκτίμηση & Αξιολόγηση (ΠΠΕΑ) θα εκδίδεται βάσει γνωμοδοτήσεων που θα αποτελούν αποκλειστικά και μόνο έλεγχο όρων & προϋποθέσεων του Ειδικού Χωροταξικού ΑΠΕ, το οποίο και έχει κανόνες σαφείς και κοινούς για όλη την Ελλάδα. Επίσης η ΠΠΕΑ θα μπορεί να ενσωματώνεται στην Έγκριση Περιβαλλοντικών Όρων (ΕΠΟ), ώστε να εξαλειφθούν οι νεκροί χρόνοι αδειοδότησης μεταξύ αυτών των δύο «συγγενών» εγκρίσεων. Προς την κατεύθυνση αυτή έχουμε ήδη επεξεργαστεί και τροποποιήσεις νομοθετημάτων λοιπών Υπουργείων όπως Πολιτισμού & Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων, ουτως ώστε ο Δημόσιος τομέας στο σύνολό του να έχει κοινή προσέγγιση στην ανάπτυξη των ΑΠΕ.

Το ζήτημα των δικτύων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, που αποτελεί και κύριο θέμα της σημερινής ημερίδας, καθίσταται πλέον ιδιαίτερα σημαντικό για την επίτευξη των στόχων του 2020. Τα τελευταία χρόνια εκτελέστηκαν μεγάλα έργα Συστήματος στην Υψηλή (150KVolt) και Υπερυψηλή (400KVolt) Τάση – και αναφέρομαι στα εκατοντάδες χιλιόμετρα που έχουν ήδη κατασκευαστεί στη Θράκη, τη Λακωνία και τη Νότιο Εύβοια- για να απορροφήσουν αιολική ισχύ. Ωστόσο και αυτά δεν αρκούν ούτε για να ικανοποιήσουν τους υψηλούς στόχους της χώρας, ούτε το μεγάλο επενδυτικό ενδιαφέρον, που αυξάνεται ακολουθώντας την τεχνολογική πρόοδο των ανεμογεννητριών. Αρκεί να σκεφτούμε πως το μέγεθος ανεμογεννήτριας 2MWatt είναι σήμερα σύνηθες, ενώ πριν 10χρόνια πειραματικό μοντέλο.

Με το Ν. 3426/2005 δόθηκε η δυνατότητα σε ιδιώτες να κατασκευάζουν έργα συστήματος, είτε ως απ’ ευθείας γραμμές που τροφοδοτούν πελάτες είτε ως έργα επέκτασης, για τη σύνδεση μεγάλων σταθμών παραγωγής με το Σύστημα. Η ανάγκη τότε δημιουργήθηκε από τις μεγάλες καθυστερήσεις στα έργα Συστήματος που κατασκευάζονταν αποκλειστικά από τη ΔΕΗ. Με το Ν. 3468/06 προβλέφθηκε η ένταξη στη Μελέτη Ανάπτυξης Συστήματος (ΜΑΣΜ) και έργων διασύνδεσης μη διασυνδεδεμένων νησιών με το Σύστημα. Στα πλαίσια του θεσμικού αυτού πλαισίου, έχουν κατατεθεί προτάσεις μεγάλων ελληνικών & ξένων Ομίλων, για την εγκατάσταση μεγάλων συστοιχιών αιολικών πάρκων είτε σε ηλεκτρικά κορεσμένες περιοχές, είτε σε αυτόνομα νησιά, είτε στη θάλασσα. Και ενώ εξελίσσεται η αδειοδότηση τέτοιων μεγάλων έργων, διαφαίνονται δύο ιδιαίτερα προβλήματα, που θα γίνουν εντονότερα στο μέλλον.

Το πρώτο πρόβλημα που είναι και βραχυπρόθεσμο είναι ο ηλεκτρικός κορεσμός ολόκληρων περιοχών του Συστήματος, ή και ο διαφαινόμενος συνολικός κορεσμός του Συστήματος, λόγω των αδειών που έχουν ήδη εκδοθεί. Το Υπουργείο Ανάπτυξης αντιμετωπίζει με μεγάλη αποφασιστικότητα αυτό το ζήτημα. Η πρώτη κίνηση έγινε με τον Ν. 3734/09 και συγκεκριμένα με το άρθρο 28, όπου θεσπίστηκε συνολικός έλεγχος και ημερομηνίες λήξεως για Όρους Διασύνδεσης που ήδη έχουν εκδοθεί από το ΔΕΣΜΗΕ για αιολικά πάρκα που ωστόσο παραμένουν ανεκτέλεστα. Η δεύτερη κίνηση γίνεται σήμερα με τις νομοθετικές ρυθμίσεις που επεξεργάζεται το Υπουργείο Ανάπτυξης σε συνεργασία με το ΔΕΣΜΗΕ. Οι ρυθμίσεις αυτές θα αφορούν αυστηρά κριτήρια για την εφεξής δέσμευση «ηλεκτρικού χώρου» στο Σύστημα και δεν μπορεί να είναι άλλα από την αδειοδοτική ωριμότητα του έργου. Με άλλα λόγια δεν είναι ορθό να δεσμεύεται «ηλεκτρικός χώρος» από έργα που δεν έχουν λάβει κατ’ ελάχιστον ΕΠΟ, κάτι για το οποίο όλοι οι φορείς συμφώνησαν στη μεγάλη Επιτροπή αναμόρφωσης θεσμικού πλαισίου ΑΠΕ το 2008. Περεταίρω, σύμφωνα με τις υφιστάμενες μελέτες διείσδυσης αιολικών, θα πρέπει να παρέχεται και η δυνατότητα στο ΔΕΣΜΗΕ να μπορεί να περικόπτει φορτίο αιολικών, όπως γίνεται σήμερα στα αυτόνομα νησιά (όπως Κρήτη, Κως κ.λ.π.). Αυτό βέβαια προϋποθέτει την λειτουργία τουλάχιστον 5500MWatt αιολικών πάρκων, αλλά και τη μέριμνα να μην θίγεται η βιωσιμότητα των έργων. Διαφορετικά, η ταυτοχρονισμένη παραγωγή 5500MWatt αιολικών στο Διασυνδεδεμένο Σύστημα χωρίς δυνατότητα περικοπής φορτίου, θα μπορούσε να οδηγήσει το ΔΕΣΜΗΕ να κηρύξει το Σύστημα σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης για λόγους ασφαλείας.

Το δεύτερο πρόβλημα που είναι και μακροπρόθεσμο, είναι ένα θέμα για το οποίο θα πρέπει να ξεκινήσει διάλογος. Αφορά την κατασκευή και λειτουργία έργων Μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, για τη διασύνδεση πολλών και μεγάλων αιολικών πάρκων. Με το υφιστάμενο καθεστώς των Ν. 3426/05 και 3468/06 παρέχεται η δυνατότητα σε ιδιώτες να κατασκευάζουν με έξοδά τους τα έργα διασυνδέσεων για την απορρόφηση αιολικής ισχύος και κατόπιν ολοκλήρωσης κατασκευής υποχρεούνται να τα μεταβιβάσουν στο ΔΕΣΜΗΕ χωρίς αντάλλαγμα δεδομένου ότι εξυπηρετούν αποκλειστικά ίδια έργα. Αυτό από μόνο του εμπεριέχει ιδιαιτερότητες. Κατ’ αρχήν είναι βέβαιο πως δεν θα συμπέσουν τα χρονοδιαγράμματα έργων που θα κατασκευάσει ένας ιδιώτης (π.χ. υποβρύχιο καλώδιο 150KVolt) και έργων που θα κατασκευάσει η ΔΕΗ (π.χ. επέκταση υποσταθμού υπερυψηλής τάσης) για να υποδεχθεί το καλώδιο του ιδιώτη. Και αυτό διότι ούτε οι χρηματορροές δεν είναι δυνατόν να συμπίπτουν χρονικά, ούτε και η προμήθεια εξοπλισμού, ιδίως όταν υφίστανται και έργα για τα οποία απαιτούνται δημόσιοι πόροι.

Η αδυναμία τήρησης κοινών χρονοδιαγραμμάτων θα επιφέρει μοιραία προστριβές, αφού είναι στατιστικά βέβαιο πως ο ιδιώτης θα ολοκληρώσει το έργο του ταχύτερα. Από την άλλη, το γεγονός ότι οι διασυνδέσεις αυτές θα συντηρούνται και θα επισκευάζονται από το ΔΕΣΜΗΕ (αφού θα ανήκουν μετά την κατασκευή στο Σύστημα) δίνει μεγάλα ρίσκα στον ιδιώτη, που ενδέχεται να διαπιστώσει απώλεια εσόδων λόγω παρατεταμένης συντήρησης ή βλάβης.

Και τι θα μπορεί να κάνει σε τέτοια περίπτωση? Να διεκδικήσει αποζημίωση από το Ελληνικό Δημόσιο, προσφεύγοντας στην ΕΕ? Μήπως όμως τότε ανοίξουν ασκοί Αιόλου, για έλεγχο παράβασης κοινοτικού δικαίου, περί ισότιμης πρόσβασης τρίτων, αφού διαπιστωθεί πως έργα Εθνικού Συστήματος μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας εξυπηρετούν ένα μόνο ιδιώτη παραγωγό?

Και οι προβληματισμοί συνεχίζονται: Είναι τεχνικά και περιβαλλοντικά ορθό για τη χώρα μας να γίνεται αποσπασματικά η ανάπτυξη του ηλεκτρικού Συστήματος, με μεμονωμένες πρωτοβουλίες? Είναι ορθολογικό να δεσμεύεται ολόκληρη η φέρουσα αιολική ικανότητα, επί παραδείγματι κάποιου νησιού, από μεμονωμένη εταιρεία ? Από την άλλη, τι δυσκολίες θα συναντήσουν οι μεμονωμένες εταιρείες κατά τη διαδικασία των απαλλοτριώσεων, για τη διέλευση γραμμών μεταφοράς, όταν γνωρίζουμε πως η ίδια η ΔΕΗ συναντά δυσκολίες και έχει καθυστερήσεις? Όλοι αυτοί οι προβληματισμοί θα γίνουν ιδιαίτερα έντονοι στο μέλλον. Και οι παρενέργειες ίσως αποβούν μοιραίες για την επίτευξη των στόχων του 2020.

Ωστόσο οι τυχόν παρενέργειες, μπορούν να αποφευχθούν εάν ανοίξει έγκαιρα ο διάλογος για ορθολογικό σχεδιασμό ανάπτυξης μεγάλων αιολικών πάρκων. Και η σημερινή ημερίδα είναι μια καλή αφορμή, αν όχι για το άνοιγμα του διαλόγου, τουλάχιστον για προβληματισμό και ανταλλαγή ιδεών.

Το πλέον επιτυχημένο μοντέλο τόσο στην Ελλάδα, όσο και διεθνώς για την κατασκευή μεγάλων υποδομών είναι οι παραχωρήσεις από το δημόσιο τομέα στον ιδιωτικό της ανάπτυξης μιας δημόσιας υποδομής. Κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας τέτοιες “Συμπράξεις Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα” αναπτύχθηκαν σε πολλά πεδία κυρίως λόγω των δημοσιονομικών περιορισμών (περιορισμένοι διαθέσιμοι πόροι) που αντιμετωπίζουν τα κράτη. Με τις ΣΔΙΤ δίνεται η δυνατότητα στο δημόσιο να υλοποιήσει δημόσια έργα και να προσφέρει δημόσιες υπηρεσίες χωρίς να “αιμορραγούν” τα εθνικά ταμεία και να περιορίζεται η δυνατότητα καλύτερης αξιοποίησης των κοινοτικών πόρων στις συγχρηματοδοτήσεις.

Ουσιαστικά με τις ΣΔΙΤ η “δημόσια αρχή” αναθέτει στον ιδιωτικό τομέα το σχεδιασμό, τη χρηματοδότηση, την κατασκευή, τη λειτουργία, τη συντήρηση και την εκμετάλλευση μίας δημόσιας υποδομής. Και όχι μονο αυτό, μπορεί ακόμα να αναθέσει τον προσδιορισμό του είδους, του τόπου και του χρόνου παροχής μιας υπηρεσίας, προκαθορισμένης ποιότητας και τιμής, όπου ο ιδιώτης εταίρος αναλαμβάνει την ευθύνη δημιουργίας των παγίων που είναι απαραίτητα για την παραγωγή της εν λόγω υπηρεσίας.

Έχοντας ως πετυχημένο προηγούμενο στη χώρα μας έργα ΣΔΙΤ όπως η Αττική Οδός ή η Γέφυρα Ρίου-Αντιρρίου και η υπό κατασκευή Ολυμπία Οδός στην Πελοπόννησο, κάλλιστα θα μπορούσαμε να φανταστούμε, ή να «σκεφτούμε φωναχτά» πως ένα αντίστοιχο εγχείρημα θα μπορούσε να γίνει σε έργα Μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας για την εξυπηρέτηση αιολικών πάρκων και όχι μόνο. Ας πάρουμε ως παράδειγμα την Πελοπόνησο, όπου γνωρίζουμε πως το 2008 εντάχθηκε στη ΜΑΣΜ νέα γραμμή υπερυψηλής τάσης Πάτρα-Μεγαλόπολη-Κόρινθος.

Όλοι σκεφτόμαστε πως θα περάσουν πάρα πολλά χρόνια για να κατασκευαστεί αυτή η Γραμμή, δεδομένων των διαθέσιμων χρηματορροών, των περιβαλλοντικών θεμάτων που θα πρέπει να επιλυθούν, των απαλλοτριώσεων, των διαγωνισμών, της ολοκλήρωσης ενστάσεων επί των διαγωνισμών κ.α. Πολλά επενδυτικά σχήματα αιολικής (αλλά και συμβατικής) ενέργειας θα χρειαστεί να μείνουν για πολλά χρόνια ανενεργά, μέχρις ότου κατασκευαστεί αυτή η νέα γραμμή. Ας φανταστούμε λοιπόν να ονομαστεί αυτή γραμμή «Ολυμπία Γραμμή Μεταφοράς Α.Ε.». Δηλαδή να συσταθεί μια εταιρεία, στην οποία θα συμμετέχουν ιδιώτες που θα επιλεγούν με αυστηρά τεχνικοοικονομικά κριτήρια, και θα χρηματοδοτήσουν το σύνολο του έργου, χωρίς να αποκλείεται και η περίπτωση της συγχρηματοδότησης, δηλαδή της συμμετοχής του Δημοσίου (μέσω του ΔΕΣΜΗΕ & της ΔΕΗ) ως μειοψηφία στη χρηματοδότηση της Γραμμής και με κοινοτικούς πόρους σε περίπτωση που τα έργα είναι επιλέξιμα.

Η γραμμή αυτή θα υλοποιηθεί από τους ιδιώτες με μια σύμβαση παραχώρησης του Ελληνικού Δημοσίου, με αντάλλαγμα κυρίως την πληρωμή τελών χρήσης δικτύου από τους χρήστες που θα τη χρησιμοποιούν, είτε είναι παραγωγοί ηλεκτρικής ενέργειας είτε καταναλωτές. Οι ίδιες οι εταιρείες παραγωγοί ηλεκτρικής ενέργειας θα μπορούν κάλλιστα να είναι εταίροι στην χρηματοδότηση, κατασκευή και λειτουργία της Γραμμής. Τα οφέλη θα είναι πολλαπλά: Θα εξοικονομηθούν άμεσα δημόσιοι πόροι για μικρότερα έργα σε περισσότερους κοινωνικούς και οικονομικούς τομείς. Θα υλοποιηθεί το έργο τεχνικά άρτιο και κυρίως έγκαιρα, για να μπορεί να απορροφήσει ισχύ νέων αιολικών πάρκων. Θα συντηρείται από την εταιρεία ΣΔΙΤ, σε χρόνους ρεκόρ, εξασφαλίζοντας μεγάλη διαθεσιμότητα στους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής που θα συνδέονται. Θα υπάρχει μεγάλη συμμετοχή εταιρειών ΑΠΕ με αποτέλεσμα να εξαλειφθούν φαινόμενα σφοδρού ανταγωνισμού, που βλέπουμε σήμερα και που έχουν επίπτωση και στις τοπικές κοινωνίες. Θα οδηγήσει σε ορθολογική ανάπτυξη τόσο των έργων γραμμών μεταφοράς όσο και των έργων ΑΠΕ καθ’ αυτών.

Η ιδέα αυτή δεν είναι φανταστική. Είναι πολύ περισσότερο προσιτή από όσο φαντάζεται κάποιος που την ακούει για πρώτη φορά. Το επιτυχημένο παράδειγμα της Αττικής Οδού μόνο αισιοδοξία μπορεί να μας δίνει για την υλοποίηση υποδομών δικτύων στο μέλλον. Η Γραμμή Κάρυστος-Πολυπόταμος-Νέα Μάκρη καθυστέρησε πολλά χρόνια, ακριβώς γιατί ακολούθησε το παλαιό μοντέλο των Δημοσίων Έργων. Οι υπό αδειοδότηση μεμονωμένες ιδιωτικές πρωτοβουλίες έργων διασυνδέσεων νησιών ενέχουν αρκετές αβεβαιότητες που σας ανέφερα πρωτύτερα. Το μοντέλο ΣΔΙΤ σε έργα Γραμμών μεταφοράς είναι μοντέρνο και θα στηριχθεί στο επιτυχημένο προηγούμενο των υποδομών αυτοκινητοδρόμων.

Βεβαίως μόλις ωριμάσει η ιδέα, θα πρέπει να γίνει μεθοδική ανάπτυξη του μοντέλου ΣΔΙΤ στα έργα Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας. Θα απαιτηθεί Κεντρικός μηχανισμός Υποστήριξης και Ανάπτυξης τέτοιων Συμβάσεων ΣΔΙΤ, προώθηση σύγχρονου και επαρκούς θεσμικού πλαισίου και ασφαλώς ευρεία ενημέρωση της κοινής γνώμης. Σήμερα, έχουμε την ευκαιρία για ανταλλαγή ιδεών σε αυτό το θέμα. Και κάθε ιδέα, συντηρητική ή μοντέρνα, είναι πολύτιμη, αφού όλοι μας έχουμε ένα κοινό κίνητρο: Τους υψηλούς στόχους ΑΠΕ της χώρας για το 2020, που απαιτούν και μεγάλα αιολικά πάρκα και μεγάλες υποδομές σε δίκτυα.

Σας ευχαριστώ.