Ολομέλεια_Διατήρηση της βιοποικιλότητας

Νομοσχέδιο για τη Βιοποικιλότητα

«Διατήρηση της Βιοποικιλότητας και άλλες διατάξεις».

8 Μαρτίου 2011

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ: Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.

Για ποιο λόγο θεσμοθετούνται ειδικά χωροταξικά σχέδια, κυρία Υπουργέ; Για να ανατρέπονται στη Βουλή και, μάλιστα, με διατάξεις που μας επιστρέφουν στο παρελθόν; Ένα παράδειγμα αποτελεί η διάταξη για τις βιομηχανικές δραστηριότητες κατά μήκος των εθνικών οδών. Δεν βρισκόμαστε πια στην εποχή που η χωροθέτηση της μεταποίησης ήταν συνάρτηση πολιτικών πιέσεων και όχι της εξέλιξης των οδικών αξόνων. Οι βιομηχανικές εγκαταστάσεις αναπτύσσονται εκεί όπου υφίστανται υποδομές προσπελασιμότητας.

Επί του νομοσχεδίου, θα ήθελα καταρχάς να σημειώσω τη μεγάλη ευθύνη που έχουμε να διατηρούμε και να χρησιμοποιούμε σωστά την πλούσια βιοποικιλότητα της χώρας μας. Όπως γνωρίζουμε, πέραν της οικιστικής ανάπτυξης, απώλεια βιοποικιλότητας επιφέρουν οι πολιτικές για τη γεωργία, την αλιεία, την ενέργεια, τον τουρισμό κ.λπ.. Ως νέος Κοινοτικός υπάλληλος, είχα επιθεωρήσει την τεχνητή λίμνη και το υδροηλεκτρικό εργοστάσιο της ΔΕΗ στις πηγές του Αώου ποταμού. Δεν θα ξεχάσω ποτέ την κακή κατάσταση της χλωρίδας στην περιοχή των έργων, αλλά και την εικόνα της αρκούδας που έπινε νερό από τη λίμνη και έτρεξε να κρυφτεί μόλις άκουσε το θόρυβο της μηχανής του τζιπ της ΔΕΗ στο οποίο επέβαινα.

Συνεπώς, βασική προϋπόθεση για τη χάραξη πολιτικής βιοποικιλότητας είναι η επίγνωση των επιπτώσεων από την απώλειά της. Μια δεύτερη προϋπόθεση, κυρία Υπουργέ, είναι η εξειδικευμένη γνώση που παρέχει η ολοκληρωμένη αξιολόγηση της κατάστασης στον χώρο όπου πρόκειται να εφαρμοστεί μια πολιτική, και η εκτίμηση των επιπτώσεών της σε αυτόν. Και ολοκληρωμένη αξιολόγηση σημαίνει εξέταση όλων των παραμέτρων, όπως, για παράδειγμα, το δημογραφικό ζήτημα. Αλλιώς θα ομιλούμε για χωρικά «τυφλές» πολιτικές, οι οποίες, έχει αποδειχθεί, είναι και αυθαίρετες και θνησιγενείς. Τέλος, θα προσέθετα ότι εκείνοι που προετοιμάζουν νομοθεσία για τη φύση, για τη βιοποικιλότητα, καλό θα ήταν να έχουν αίσθηση και βιώματα και όχι μόνο ακαδημαϊκές γνώσεις.

Ως προς το δίκτυο Natura, συμφωνούμε ότι αποτελεί ασπίδα για τη βιοποικιλότητα. Είναι ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο. Αν όμως εφαρμόζεται οριζόντια θα είναι άχρηστο. Γι’ αυτό τον λόγο άλλωστε θεσπίστηκε και ο νόμος 1650/1986 με την υποχρέωση εκπόνησης ειδικών περιβαλλοντικών μελετών ή διαχειριστικών σχεδίων. Είπατε κυρία Υπουργέ, ότι σε σύνολο 419 διαχειριστικών σχεδίων ολοκληρώθηκαν μόνο 29. Και είναι αυτός λόγος για να θεσπίζετε οριζόντιες πολιτικές χωρίς τοπική στόχευση, δηλαδή χωρίς στοιχειώδη ανάλυση των πιέσεων που ασκούν σε μια περιοχή Natura άλλες πολιτικές; Οι πιέσεις που δέχεται κάθε περιοχή από κάθε πολιτική είναι διαφορετικές. Αυτός είναι και ο λόγος για να εξετάζεται η χωρική διάσταση. Είμαι σχεδόν βέβαιος ότι, επειδή οι άλλες πολιτικές αφορούν σε άλλα Υπουργεία, εσείς επιλέξατε το οικιστικό. Μάλιστα, θεσπίσατε τα τέσσερα στρέμματα ως ελάχιστο όριο αρτιότητας για όλη τη χώρα, αν και είχατε και άλλη επιλογή, για παράδειγμα, τη μείωση του συντελεστή δόμησης ή του συντελεστή κάλυψης.

Έρχομαι στο θέμα του Βορείου Αιγαίου. Το Βόρειο Αιγαίο είναι μια ειδική περίπτωση. Ο κύριος Υπουργός γνωρίζει ότι για ορισμένες περιοχές π.χ. στη Μυτιλήνη και στη Λήμνο, έχουν εκπονηθεί ειδικές περιβαλλοντικές μελέτες, ενώ στη Βόρεια Χίο δεν υπάρχει τίποτα. Επιπλέον, στη Βόρεια Χίο, εκτός από τη Ζώνη Ειδικής Προστασίας, υπάρχει και η Ζώνη Οικιστικού Ελέγχου, με μοναδική εξαίρεση τα τέσσερα στρέμματα για οποιαδήποτε χρήση, πλην της οικιστικής, όπου το όριο είναι τα οκτώ στρέμματα. Υπάρχουν δηλαδή διαφορετικά νομοθετήματα για την ίδια περιοχή, με ξεχωριστό όριο για την κατοικία. Η περιοχή Natura στη Βόρεια Χίο καλύπτει τα δυο πέμπτα του νομού. Που νομίζετε ότι θα μεταφερθεί η οικιστική πίεση με τη διάταξη που προτείνετε; Στα αστικά κέντρα! Αυτό, θα οδηγήσει σε ακόμα μεγαλύτερη περιβαλλοντική επιβάρυνση σε σχέση με το επιδιωκόμενο όφελος.

Θα ήθελα επίσης να αναφερθώ στα εργαλεία που έχουμε στη διάθεσή μας προκειμένου να ασκήσουμε πολιτική βιοποικιλότητας, όπως το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» (ΕΠΠΕΡΑΑ) και τα Περιφερειακά Επιχειρησιακά Προγράμματα (Π.Ε.Π.) Δυστυχώς όμως, η πολιτική που ακολουθείται είναι αποσπασματική. Πολλές Περιφέρειες δημοσιεύουν προσκλήσεις για την υποβολή προτάσεων στον τομέα της προστασίας και της ανάδειξης του φυσικού περιβάλλοντος, για περιοχές που, όμως, δεν διαθέτουν ούτε φορείς διαχείρισης, ούτε και ειδικές περιβαλλοντικές μελέτες ή διαχειριστικά σχέδια. Ένα άλλο παράδειγμα αποτελεί η παράγραφος 3 του άρθρου 5 με την οποία παρέχεται η δυνατότητα εκτέλεσης λατομικών και μεταλλευτικών δραστηριοτήτων εντός φυσικών πάρκων, εφόσον αυτές συμβάλλουν σημαντικά στην τοπική οικονομία.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΜΠΙΡΜΠΙΛΗ (Υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής): Εκτός περιοχών προστασίας της φύσης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ: Εκτός περιοχών προστασίας της φύσης, αλλά μέσα σε φυσικά πάρκα.

Ταυτόχρονα, επιτρέπονται υφιστάμενες βιομηχανικές δραστηριότητες, εφόσον και αυτές συμβάλλουν σημαντικά στην τοπική οικονομία. Πρόκειται για το σημείο 2.δ’ της παραγράφου 3. Και ερωτώ, τι επιβαρύνει περισσότερο το φυσικό περιβάλλον; η οικιστική ανάπτυξη ή η βιομηχανική και λατομική δραστηριότητα; Και ας δεχθώ ότι δεν το επιβαρύνουν. Γιατί στην περίπτωση των λατομικών και των βιομηχανικών δραστηριοτήτων λαμβάνετε υπόψη τις επιπτώσεις στην τοπική ανάπτυξη και δεν κάνετε το ίδιο για την οικιστική δραστηριότητα;

Θα ήθελα μια απάντηση, κυρία Υπουργέ. Νομίζω ότι έθεσα σωστά το ζήτημα. Επίσης, πιστεύω ότι ειδικά για τα νησιά, θα πρέπει να δείξετε μεγαλύτερη ευελιξία.

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΣΗΦΟΥΝΑΚΗΣ (Αναπληρωτής Υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής): Κύριε Πρόεδρε, μου επιτρέπετε;

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Αναστάσιος Κουράκης): Αν το επιτρέπει ο συνάδελφος, βεβαίως.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ: Παρακαλώ, κύριε Υπουργέ.

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΣΗΦΟΥΝΑΚΗΣ (Αναπληρωτής Υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής): Κατέθεσε η κυρία Υπουργός στην αρχή ένα κείμενο με διάφορες αλλαγές επί των άρθρων και επί των εδαφίων. Μέσα σε αυτές είναι η παράγραφος 3.2.δ’ όπου λέμε ότι στο τέλος του εδαφίου διαγράφεται η πρόταση «υφιστάμενες βιομηχανικές δραστηριότητες είναι δυνατόν να επιτρέπονται εφόσον συμβάλλουν σημαντικά στην τοπική οικονομία», όπως δηλαδή το είπατε εσείς. Αυτό διαγράφεται.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ: Το ίδιο ισχύει και για τις λατομικές δραστηριότητες;

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΣΗΦΟΥΝΑΚΗΣ (Αναπληρωτής Υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής): Όχι.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ: Δηλαδή ισχύει.

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΣΗΦΟΥΝΑΚΗΣ (Αναπληρωτής Υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής): Γιατί είναι δραστηριότητες που υπάρχουν εν λειτουργία.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ: Αν και η τροπολογία δεν αναφέρεται σε υφιστάμενες δραστηριότητες, έστω κι έτσι, το σκεπτικό σας είναι να τις διατηρήσετε σε λειτουργία, λόγω της συμβολής τους στην τοπική ανάπτυξη. Επαναφέρω λοιπόν το ερώτημά μου και αναμένω μια πειστική απάντηση. Είναι δυνατόν να συμβάλλουν στην τοπική ανάπτυξη μόνον οι λατομικές και βιομηχανικές δραστηριότητες και όχι η ήπια οικιστική ανάπτυξη; Παρακαλώ λοιπόν να εξετάσετε το θέμα και ιδίως για τα νησιά.

Ευχαριστώ πολύ.