Συζήτηση της επίκαιρης επερώτησης Βουλευτών της Νέας Δημοκρατίας προς την Υπουργό Οικονομίας Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας, σχετικά με την εφαρμογή του ΕΣΠΑ για την υλοποίηση του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ).
Δευτέρα 18.1.2010
Πρωτολογία:
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι πόροι του ΕΣΠΑ χωρίς στρατηγικό σχεδιασμό και χωρίς πλαίσιο εφαρμογής, είναι μια επιταγή άνευ αναπτυξιακού αντικρίσματος. Η Κυβέρνηση, χωρίς περαιτέρω εξηγήσεις, μας κατηγορεί και για τα δύο. Ως προς το πρώτο θέμα, με τι ακριβώς διαφωνείτε; Με τη στρατηγική στόχευση του ΕΣΠΑ ή με την περιφερειακή της διάσταση; Με τις θεματικές ή με τις χωρικές του προτεραιότητες; Και ενώ δεν έχετε διαμορφώσει καν άποψη για την αναθεώρηση πολιτικών λόγω της κρίσης, μας κατηγορείτε ότι τις υποβαθμίσαμε, επειδή περιορίσαμε το πλήθος των Επιχειρησιακών Προγραμμάτων. Μας χρεώνετε τις καθυστερήσεις που παρουσιάζονται στην υλοποίηση, νομίζοντας ότι το πρόβλημα είναι διαχειριστικό. Ανακοινώσατε ότι θα το αντιμετωπίσετε αφενός με την κατάργηση των Αναπτυξιακών Οργανισμών Περιφερειών Α.Ε. και της Νομός Α.Ε., δομές που δεν υπάρχουν για να τους αποδοθούν ευθύνες για καθυστερήσεις και, αφετέρου, με τη χαλάρωση της διαδικασίας πιστοποίησης της επάρκειας δικαιούχων ΕΣΠΑ.
Καταθέτω στα πρακτικά έναν πίνακα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που δείχνει ότι σήμερα η Ελλάδα είναι τέταρτη στα 27 Κράτη-Μέλη σε δεσμεύσεις και έβδομη σε εισπράξεις από το ΕΣΠΑ. Καταθέτω επίσης έναν πίνακα που δείχνει ότι υπάρχουν 6 δις Ευρώ σε δεσμεύσεις και 1 δις Ευρώ σε πληρωμές για “έργα-γέφυρες” προς μεταφορά στο ΕΣΠΑ κατά το λογιστικό κλείσιμο του Γ’ Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης. Συνεπώς, θα αυξηθεί περαιτέρω η απορρόφηση, επίτευγμα που δεν χαρίζουμε σε κανέναν. Καταθέτω ακόμα την απάντηση της αρμόδιας Υπουργού, κυρίας Κατσέλη, σε σχετική ερώτησή μου, με την οποία επιβεβαιώνει ότι, φέτος, δεν θα υπάρξει κανένας απολύτως κίνδυνος απώλειας πόρων. Τέλος, υπενθυμίζω ότι το ποσοστό απορρόφησης θα ήταν σημαντικά μεγαλύτερο σήμερα, αν η δική μας κυβέρνηση επέλεγε να συγχρηματοδοτήσει το ΕΣΠΑ με εθνικούς πόρους στο όριο του 15% που επιτρέπει η Ε.Ε. και όχι σε ποσοστό 34%.
Κύριε Υφυπουργέ (κ. Αρναουτάκης), έχοντας προηγουμένως εξυγιάνει το θεσμικό πλαίσιο παραγωγής δημοσίων έργων, σας παραδώσαμε ολοκληρωμένο το ΚΠΣ, εγκεκριμένο ήδη από το 2008 Σύστημα Διαχείρισης και Ελέγχου (ΣΔΕ) των πόρων, εγκεκριμένο, δεύτερο στα 27, το ΕΣΠΑ και τα Επιχειρησιακά Προγράμματα. Σας θυμίζω δε ότι το ΣΔΕ που παραλάβαμε , εγκρίθηκε το 2005, σχεδόν έξι χρόνια μετά την έναρξη του ΚΠΣ.
Σας παραδώσαμε επίσης νομικό πλαίσιο στο οποίο ενσωματώσαμε ρυθμίσεις οκτώ διαφορετικών Κανονισμών της Ε.Ε. αντιμετωπίζοντας ταυτόχρονα με τον καλύτερο τρόπο τις τεράστιες μεταβολές στο καθεστώς και τους κανόνες επιλεξιμότητας που επήλθαν σε πέντε από τις δεκατρείς ελληνικές Περιφέρειες. Αναφέρομαι σ’ αυτά ευελπιστώντας να συνειδητοποιήσετε τις δυσκολίες που δημιουργήθηκαν τόσο στον σχεδιασμό, όσο και στην εφαρμογή του ΕΣΠΑ και σας καλώ να κάνετε τη σχετική αντιπαραβολή με το ΚΠΣ.
Κύριε Υφυπουργέ, καλή είναι η κριτική ,αλλά πρέπει και να τεκμηριώνεται. Πώς και πότε θα επιταχύνετε την υλοποίηση του ΕΣΠΑ, όταν το πλέον κομβικό εργαλείο, η Γενική Γραμματεία Επενδύσεων και Ανάπτυξης, παραμένει ακέφαλη – το αναφέρω γιατί υπηρέτησα ως Γενικός Γραμματέας επί τριάμισι χρόνια. Δεν βρίσκω λόγια να περιγράψω το μέγεθος του σφάλματος που έχετε διαπράξει με την αδυναμία σας να τοποθετήσετε Γενικό Γραμματέα, τέσσερις σχεδόν μήνες μετά τις εκλογές.
Και εμείς είχαμε διαπιστώσει προβλήματα στο ΚΠΣ. Μαζί με την πλήρη ασυμβατότητα του θεσμικού πλαισίου παραγωγής, διαχείρισης και ελέγχου των έργων με το Κοινοτικό Δίκαιο, παραλάβαμε μια επιστολή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με την οποία καταγγελλόταν η δική σας Κυβέρνηση για αδιαφάνεια και έλλειψη νομιμότητας στις δημόσιες συμβάσεις καθώς και μια έκθεση – κόλαφο σε συνέχεια ελέγχων που διενήργησαν οι υπηρεσίες της Επιτροπής. Καταθέτω τα δύο αυτά έγγραφα στα Πρακτικά.
Κύριε Υφυπουργέ, προσωπικά σας εκτιμώ και το γνωρίζετε. Είστε ένας πράος και αποτελεσματικός πολιτικός με σημαντική εμπειρία στην Ευρώπη. Σας καλώ να μελετήσετε προσεκτικά τα έγγραφα αυτά και nα διαπιστώσετε ότι το ΚΠΣ που σας παραδώσαμε ήταν αποτέλεσμα μιας τεράστιας προσπάθειας που κάναμε σε θεσμικό, διαχειριστικό αλλά και επιχειρησιακό επίπεδο. Και αυτό θα πρέπει να το λάβουν πολύ σοβαρά υπόψη ειδικά τα στελέχη του ΠΑ.ΣΟ.Κ. που επί κυβερνήσεως Νέας Δημοκρατίας δήλωναν ότι το ΚΠΣ θα κλείσει με απώλειες δισεκατομμυρίων Ευρώ. Καταθέτω τις δηλώσεις της αρμόδιας για τον τομέα της ανάπτυξης Υπουργού κυρίας Παπανδρέου περί πανωλεθρίας στο ΚΠΣ.
Εμείς δεν ασχοληθήκαμε ποτέ με το παρελθόν, όπως κάνετε εσείς. Αμέσως μόλις παραλάβαμε, διαμορφώσαμε τη δική μας ατζέντα. Εφαρμόσαμε το δικό μας συγκεκριμένο σχέδιο δράσης, για να πάμε το ΚΠΣ μπροστά, εγκρίνοντας το ΣΔΕ, αλλάζοντας το Σύστημα Παραγωγής Δημοσίων Έργων (ΣΠΔΕ) – θυμίζω: μαθηματικός τύπος, “επί έλασσον” δαπάνες, υπερβάσεις, συμπληρωματικές συμβάσεις, κοκ – εξασφαλίζοντας πόρους και ευνοϊκές ρυθμίσεις για το ΕΣΠΑ.
Ούτε ακυρώσαμε, ούτε αναστείλαμε δικές σας ρυθμίσεις χωρίς να είμαστε έτοιμοι να τις αντικαταστήσουμε, όπως κάνατε εσείς με τον αναπτυξιακό νόμο. Διατηρήσαμε τον δικό σας νόμο 2601/98 για να μην δημιουργήσουμε επενδυτικό κενό, εκπονώντας ταυτόχρονα μελέτες με βάση τις οποίες σχεδιάσαμε και ενεργοποιήσαμε τον νέο επενδυτικό νόμο. Κι όλα αυτά τα πετύχαμε, κύριε Υφυπουργέ, καταγράφοντας ευρωπαϊκές πρωτιές. Σας καλούμε λοιπόν να αναλάβετε και εσείς δράση προς την ίδια κατεύθυνση.
Δευτερολογία:
Ο κύριος Υφυπουργός, διέγνωσε στο ΕΣΠΑ έλλειψη αναπτυξιακής στόχευσης. Θα ήθελα να τον διαβεβαιώσω ότι εμείς συνδυάσαμε άριστα την πολιτική συνοχής με την υποχρέωση δέσμευσης του 69% των πόρων για δράσεις ανταγωνιστικότητας στις πέντε Ελληνικές Περιφέρειες που δεν θεωρούνται πλέον φτωχές, δηλαδή δεν ανήκουν στο λεγόμενο “Στόχο 1”, υποχρέωση η οποία δεν υπήρχε στο ΚΠΣ.
Ο κύριος Παπουτσής μίλησε για “αλχημείες” στο Γ΄ ΚΠΣ και αναφέρθηκε ονομαστικά σε εμένα τρεις φορές, ως αρμόδιο Γενικό Γραμματέα. Ανέφερε ότι περικόψαμε τον προϋπολογισμό του ΚΠΣ (συνολικές δημόσιες δαπάνες) κατά 1,8 δις Ευρώ, ότι εντάξαμε έργα που χρηματοδοτήθηκαν από εθνικούς πόρους και ότι αυξήσαμε τεχνητά την απορρόφηση. Πράγματι, αξιοποιήσαμε κάθε δυνατότητα που παρέχουν οι Κανονισμοί προκειμένου να αποφύγουμε την αναστολή πληρωμών από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή προς την Ελλάδα και να διασώσουμε τους Κοινοτικούς πόρους.
Σας θυμίζω ότι η Επιτροπή αμφισβητούσε τη νομιμότητα όλων των συμβάσεων που παραλάβαμε από την Κυβέρνηση του ΠΑ.ΣΟ.Κ. καταγγέλλοντας διακρίσεις και αδιαφάνεια κατά την ανάθεσή τους, καθώς και παράτυπη αναδιαπραγμάτευση των συμβάσεων αυτών αμέσως μετά την υπογραφή τους. Με την επιστολή που κατέθεσα στα πρακτικά, η Επιτροπή, προειδοποιούσε ότι όλες οι συμβάσεις που έχουν ανατεθεί με το προβληματικό αυτό πλαίσιο δεν είναι “επιλέξιμες” για συγχρηματοδότηση και καλούσε, στα τέλη του 2003, την τότε Κυβέρνηση του ΠΑ.ΣΟ.Κ. “να καλύψει αμέσως το συσσωρευμένο έλλειμμα της χώρας σε νομικό, οργανωτικό και μεθοδολογικό επίπεδο και να ανατρέψει πρακτικές που δεν εξυπηρετούν το δημόσιο συμφέρον”. Πρόκειται για συμβάσεις μελετών που ανατέθηκαν με τον γνωστό, και επί 27 συναπτά έτη εφαρμοζόμενο, Νόμο 716/1977, για συμβάσεις έργων που ανατέθηκαν με συγκεκριμένη εφαρμογή του επίσης γνωστού “μαθηματικού τύπου” ή που τροποποιήθηκαν δραματικά από τις αναθέτουσες αρχές οι οποίες, δια νόμου, είχαν την ευχέρεια να προσθαφαιρούν εργασίες σε μια σύμβαση και να την “κλείνουν εν ισοζύγιω” δηλαδή χωρίς υπέρβαση, αφήνοντας όμως το έργο ημιτελές. Αυτή είναι η αλήθεια για το ΣΠΔΕ που παραλάβαμε.
Μας κατηγορήσατε ακόμα και για τις αναθεωρήσεις του ΚΠΣ που πραγματοποιήσαμε, προκειμένου να διασώσουμε αναδρομικά τους Κοινοτικούς πόρους. Οι λόγοι για τους οποίους υποχρεωθήκαμε να προβούμε σε τέσσερις συγκεκριμένες αναθεωρήσεις αναφέρονται στο κείμενο που καταθέτω στα πρακτικά. Πρόκειται για τα ευρήματα της ενδιάμεσης αξιολόγησης του ΚΠΣ η οποία ολοκληρώθηκε από την Κυβέρνηση του ΠΑ.ΣΟ.Κ. στο τέλος του 2003 και αποτέλεσε βάση για την πρώτη από τις αναθεωρήσεις αυτές. Οι επόμενες βασίστηκαν στην πραγματοποίηση ετήσιων “αναλύσεων κινδύνου”.
Υπονοήσατε ακόμα, ότι εκμεταλλευτήκαμε τις πυρκαγιές του Αυγούστου 2007 προκειμένου να παρατείνουμε χρονικά το ΚΠΣ. Σας πληροφορώ ότι όλα τα Κράτη-Μέλη έλαβαν παράταση. Το τραγικό γεγονός των πυρκαγιών, μας έδωσε τη δυνατότητα να αντιμετωπίσουμε κατά το δυνατόν όσο πιο αποτελεσματικά τις συνέπειες σε συγκεκριμένα ΠΕΠ, όπως π.χ. το ΠΕΠ Δυτικής Ελλάδας.
Προκειμένου να διασώσουμε Κοινοτικούς πόρους, είναι σαφές ότι αξιοποιήσαμε κάθε διαθέσιμο εργαλείο. Ασφαλώς και απεντάξαμε τα λεγόμενα “προενταγμένα” έργα που βρήκαμε από την Κυβέρνηση του ΠΑ.ΣΟ.Κ., επειδή δεν διέθεταν τις απαιτούμενες μελέτες και δεν υπήρχε δυνατότητα «ωρίμανσης» ώστε να ολοκληρωθούν στα χρονικά πλαίσια του προγράμματος. Ασφαλώς και σας αφήσαμε “έργα-γέφυρες”. Είναι προφανές ότι δεν πρόκειται για κάτι αρνητικό. Σημειώστε πάντως ότι, όταν αναλάβαμε, το 2004, οι δεσμεύσεις του Γ’ ΚΠΣ αφορούσαν κατά 50% σε “έργα-γέφυρες” που ξεκίνησαν στο Β’ ΚΠΣ.
Θα ήθελα επίσης να σας υπενθυμίσω ότι παραλάβατε από την κυβέρνησή μας έναν χάρτη περιφερειακών ενισχύσεων που δίνει τη δυνατότητα να δοθούν επιδοτήσεις σε ιδιωτικές επενδύσεις με τα υψηλότερα δυνατά ποσοστά και τις μεγαλύτερες δυνατές ευελιξίες στην Ε.Ε. Αντί να εκπονήσετε κάποια κλαδική μελέτη για τον εντοπισμό των αναγκαίων, λόγω κρίσης, τροποποιήσεων του δικού μας αναπτυξιακού νόμου αξιοποιώντας καλύτερα τον χάρτη αυτόν, εσείς επιλέξατε να τον “παγώσετε”. Γνωρίζοντας τα υπηρεσιακά εργαλεία που έχετε στη διάθεσή σας, είμαι απόλυτα βέβαιος ότι ο αναπτυξιακός νόμος που θα καταθέσετε στη Βουλή, δεν πρόκειται να συμβάλλει στην περιφερειακή ανάπτυξη της χώρας.
Κλείνοντας θα αναφερθώ για μια ακόμη φορά στο σφάλμα που κάνατε να αφήσετε ακέφαλη τη Γενική Γραμματεία Επενδύσεων και Ανάπτυξης. Ο νέος Γενικός, ακόμα και αν τον διορίσετε σήμερα, θα κληθεί να έρθει σε συνεννόηση με Υφυπουργούς και Γενικούς Γραμματείς που είναι ήδη στις θέσεις τους εδώ και μήνες, ενώ θα έπρεπε εκείνος να δώσει κατάλληλες οδηγίες συντονίζοντας από την αρχή την υλοποίηση, τη διαχείριση και τον έλεγχο.
Add comment
Για να σχολιάσετε πρέπει να συνδεθείτε.