Νομοσχέδιο του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής για την επιτάχυνση της ανάπτυξης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ).
Τετάρτη 19.5.2010
Εισηγητής της Αντιπολίτευσης – Συζήτηση επί των άρθρων
ΠΡΩΤΟΛΟΓΙΑ:
Ευχαριστώ πολύ, κυρία Πρόεδρε.
Ξεκινώ αμέσως με το πρώτο άρθρο. Έχουμε δηλώσει ότι συμφωνούμε με τους στόχους που τίθενται, αλλά δεν συναινούμε να εξουσιοδοτήσουμε τον εκάστοτε Υπουργό να εκδίδει Υπουργική Απόφαση για θέματα μακροχρόνιου ενεργειακού σχεδιασμού, χωρίς να γνωρίζουμε ποιος θα εισηγείται, χωρίς να έχει γνωμοδοτήσει η ΡΑΕ και ο ΔΕΣΜΗΕ και χωρίς να ενημερώνεται η Βουλή.
Στο άρθρο 2, σχετικά με την άδεια παραγωγής, ορθώς έχετε θέσει προθεσμία στη ΡΑΕ. Το ερώτημα είναι κατά πόσο μπορεί να την τηρήσει. Με την παράγραφο 1 είμαστε επιφυλακτικοί, αφού με τη λέξη «άδεια», δίνεται άλλη βαρύτητα, δηλαδή εμπορική αξία, όπως φαίνεται και στα επόμενα εδάφια του νομοσχεδίου. Εμείς σας προτείναμε ως εναλλακτική την έγκριση σκοπιμότητας.
Επιφυλακτικοί είμαστε και με τις εξαιρέσεις, τον αριθμό των οποίων αυξάνετε επικίνδυνα για όλες σχεδόν τις τεχνολογίες. Πιστεύουμε ότι έπρεπε να τεθεί «οροφή» ισχύος ανά τεχνολογία. Δεν είναι δυνατόν για σταθμούς βιομάζας, βιοαερίου, βιοκαυσίμων από τα 100KW να αυξάνεται την ισχύ στο 1MW, για τη ΣΗΘΥΑ από 50 στο 1MW κλπ. Για τόσο μεγάλη ισχύ κάποιος θα πρέπει να εξετάζει τη σκοπιμότητα του έργου. Πρόκειται για επενδύσεις που δύναται να ανέλθουν στα 2 και 3 εκατομμύρια ευρώ.
Με την παράγραφο 2 η «άδεια», όπως την αποκαλείτε, παύει να ισχύει αυτοδίκαια. Παρακάτω όμως ακολουθούν αοριστίες, ως προς τους αντικειμενικούς λόγους της αυτοδίκαιης παύσης, που δεν οφείλονται σε υπαιτιότητα του ενδιαφερόμενου. Με αυτό τον τρόπο, δίδεται η ευχέρεια στη ΡΑΕ να ανακαλεί άδειες, για παράδειγμα, είτε μπορούν να υλοποιηθούν, είτε όχι. Επισημάναμε στην αρμόδια Επιτροπή – και δυστυχώς δεν το είδαμε στο νομοσχέδιο – ότι προς τούτο, απαιτείται ένας κανονισμός, με βάση τον οποίον η Ρυθμιστική Αρχή θα αξιολογεί τα επενδυτικά σχέδια. Ο υφιστάμενος κανονισμός πρέπει να επικαιροποιηθεί και να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση ώστε όλοι οι εμπλεκόμενοι να γνωρίζουν καλά τους κανόνες.
Σχετικά με το άρθρο 3, «ΕΠΟ και άδειες εγκατάστασης». Θα πρέπει να εξηγήσετε τι εννοείτε ως «δομικές κατασκευές». Επίσης, να θέσετε μια προθεσμία για την υπουργική απόφαση, με βάση την οποία θα κατατίθενται εγγυητικές επιστολές απ’ όσους δεν έχουν αξιολογηθεί ή και απ’ όσους έχουν ήδη αξιολογηθεί.
Άρθρο 4: «Ένταξη και σύνδεση σταθμών ΑΠΕ». Όπως είχαμε αναφέρει και στην αρμόδια Επιτροπή, δεν διαφαίνεται προτεραιότητα στην κατανομή φορτίου για τα υβριδικά. Σημαντικό είναι και το σημείο 6, της παραγράφου 1, σχετικά με την εκπόνηση στρατηγικού σχεδιασμού διασυνδέσεων των νησιών. Λέτε ότι θα γίνει μέσα σε έξι μήνες. Θεωρώ ότι είναι ένα κρίσιμο θέμα, για το οποίο θα πρέπει να ενημερωθεί και η Βουλή.
Άρθρο 5: «Ορθολογικοποίηση της τιμολόγησης». Αν εννοείτε «εξορθολογισμό», τότε αλλάξτε τίτλο. Αλλά και αυτή η λέξη είναι αδόκιμη, αφού υπονοεί ότι δεν τιμολογούμε ορθολογικά. Μόλις χθες σας εξήγησα ποια είναι η ορθή αλληλουχία για την τιμολόγηση: πρώτα εκπονούμε μακροχρόνιο ενεργειακό σχεδιασμό, κατόπιν επί του σχεδιασμού αυτού συντάσσουμε ένα σχέδιο δράσης και μόνον τότε καταρτίζουμε τιμολογιακή πολιτική με βάση το μίγμα ΑΠΕ που έχει προκριθεί στον ενεργειακό σχεδιασμό.
Εσείς πράξατε ακριβώς το ανάποδο. Φοβάμαι ότι οι τιμές έχουν οριστεί αυθαίρετα. Απόδειξη αποτελεί η ευκολία με την οποίαν άλλαξαν οι τιμές από τη διαβούλευση μέχρι σήμερα. Αν δε προσμετρήσουμε και τις προσαυξήσεις του αναπτυξιακού νόμου, οι τιμές αυτές «βγάζουν μάτι». Ένα παράδειγμα: μαζί με τις ενισχύσεις από τον αναπτυξιακό νόμο, οι μικρές ανεμογεννήτριες κάτω από 50KW αμείβονται, με 300 ευρώ την κιλοβατώρα.
Στην αιτιολογική έκθεση αναφέρεται ότι για τις αναδυόμενες και τις τεχνολογικά σύνθετες εφαρμογές, λήφθηκαν υπόψη μελέτες όπως και η εύλογη απόδοση της επένδυσης. Προσωπικά δεν έχω δει καμία τεχνοοικονομική μελέτη που να τεκμηριώνει, είτε για τις ώριμες είτε για τις αναδυόμενες τεχνολογίες, τέτοιες τιμές.
Επιπλέον, είναι σαφής η προνομιακή μεταχείριση ορισμένων τεχνολογιών. Ένα παράδειγμα: στα φωτοβολταϊκά, μειώνετε τις τιμές στα μη διασυνδεδεμένα νησιά και τα εξαιρείτε από την προσαύξηση του 20%. Τέλος, η τιμολόγηση, εκτός από αυθαίρετη είναι και ατελής. Ένα παράδειγμα: η οικιακή ανεμογεννήτρια δεν αναφέρεται πουθενά.
Όσο για την αξιοπιστία του επενδυτικού περιβάλλοντος, στην οποία αναφέρεστε στην εισηγητική έκθεση, δεν έχω να πω τίποτε. Γι’ αυτήν έχουν φροντίσει άλλοι Υπουργοί, πριν από εσάς.
Σχετικά με τα θαλάσσια αιολικά πάρκα. Κυρία Υπουργέ, κατά τη διαβούλευση είχατε θεσπίσει μια τιμή 150 ευρώ τη μεγαβατώρα. Τι άλλαξε και αποφασίσατε τη διαδικασία του διαγωνισμού; Και γιατί απουσιάζουν οι προθεσμίες; Παρακάτω, στην παράγραφο 17 του άρθρου 15, κάνετε αναφορά στην άδεια εγκατάστασης. Τι θα γίνει, εάν υπάρξει μια νέα στρατηγική μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων πριν εκδοθεί η άδεια εγκατάστασης; Πώς θα ολοκληρωθεί η αδειοδότηση; Φοβάμαι ότι θα μπλοκάρετε τα θαλάσσια αιολικά πάρκα.
Άρθρο 7: «Ειδικό τέλος». Συμφωνούμε για τη ρύθμιση σχετικά με τους καταναλωτές, την οποία είχαμε προβλέψει εμείς, ως κυβέρνηση. Σας ζητούμε να συμπεριλάβετε μια πρόνοια για τη νέα εξέλιξη των δήμων με βάση το σχέδιο «Καλλικράτης», λαμβάνοντας υπόψη ότι η ισχύς και η ενέργεια παράγονται σε περιοχές των πρώην Καποδιστριακών δήμων.
Άρθρο 8: «Τροποποίηση διατάξεων για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής». Ενώ με το ειδικό χωροταξικό για τις ΑΠΕ είχαμε επιτύχει αρμονία, εσείς «απλώνετε» παντού ΑΠΕ, εκτός από τις αυστηρά προστατευόμενες περιοχές, με εξαιρέσεις στις περιοχές RAMSAR και «ΦΥΣΗ 2000», ενώ πρόσφατα, σύμφωνα με ανακοίνωση του ECO NEWS, προσθέσατε 66 ακόμη περιοχές στις ζώνες ειδικής προστασίας (ΖΕΠ).
Άρθρο 9: «Θέματα χωροθέτησης». Παρακαλούμε να εξετασθούν οι αποκλίσεις από το γενικό, περιφερειακό και ειδικό χωροταξικό. Συμφωνούμε με την παράγραφο 4 και πιστεύουμε ότι σωστά εντάξατε τα μικρά υδροηλεκτρικά, ενώ επιφυλασσόμαστε με την παράγραφο 7 για την αγροτική γη υψηλής παραγωγικότητας.
Διαφωνούμε πλήρως με το άρθρο 10 και το καταψηφίζουμε αφού ουδεμία σχέση έχει με την εφαρμογή των ΑΠΕ στα κτίρια. Το μόνο που αφορά σε ΑΠΕ είναι η υποχρέωση κάλυψης 60% της ενέργειας ζεστού νερού χρήσης με ηλιοθερμικά συστήματα. Επίσης, διαφωνούμε με το θέμα των ενεργειακών επιθεωρητών και τον Κανονισμό Ενεργειακής Απόδοσης Κτιρίων (ΚΕΝΑΚ). Πρόκειται για ένα πολύ δύσκολο ζήτημα. Πιστεύουμε ότι έχετε αποκλείσει πάρα πολλές ειδικότητες. Και μια ερώτηση: αφού το Προεδρικό Διάταγμα των επιθεωρητών βρίσκεται σε φάση συλλογής υπογραφών, για ποιο λόγο χρειάζεται, σήμερα, σε αυτό το νομοσχέδιο, να κάνουμε ειδική ρύθμιση; Αυτό, θα μπορούσε κάποιος να το θεωρήσει – συγνώμη εάν είναι βαριά η έκφραση – «κοινοβουλευτικό πραξικόπημα».
Παράγραφος 6 και 7 για τους επιθεωρητές λεβήτων, κλιματιστικών, εγκαταστάσεων κ.λπ.. Προστίθενται πάρα πολλές διαδικασίες, οι οποίες, στο τέλος, θα βραχυκυκλώσουν το σύστημα.
Θέλω επίσης να επισημάνω ότι το πρόγραμμα «Εξοικονόμηση κατ’ Οίκον» που είχαμε σχεδιάσει σχετικά με την εξοικονόμηση ενέργειας στα ιδιωτικά κτίρια, όπως έχει εξελιχθεί, συνδέεται με τους επιθεωρητές. Εκτιμώ ότι θα περάσει πολύς χρόνος προκειμένου οι επιθεωρητές να συγκροτηθούν σε σώμα και να προχωρήσουν σε αυτές τις επιθεωρήσεις.
Άρθρο 11: «Σύσταση αυτοτελούς υπηρεσίας ΑΠΕ». Ελπίζουμε η αυτοτέλεια της υπηρεσίας να βοηθήσει τη διαδικασία, αν και νομίζουμε ότι είναι απλώς ένα επικοινωνιακό τέχνασμα.
Η παράγραφος 9 του άρθρου 12 «Λοιπές διατάξεις», εισάγει μια παρέκκλιση από το πλέγμα ένδικων μέσων σε ό,τι αφορά τη ΡΑΕ και θα πρέπει να την προσέξετε νομικά. Όσον αφορά στις αναδασωτέες εκτάσεις, είχαμε επισημάνει στην αρμόδια Επιτροπή το κενό που υπάρχει στη νομοθεσία, το οποίο δεν βλέπουμε να ρυθμίζεται. Η παράγραφος 11, όπως σας έχουμε επισημάνει χρειάζεται αναδιατύπωση.
Άρθρο 13: «Τιμές χονδρικής των πετρελαιοειδών προϊόντων». Στην ουσία αποτελεί μια επανάληψη διατάξεων που είχαμε θεσπίσει ως Κυβέρνηση. Να προσέξετε τη σύγχυση ρόλων μεταξύ ΡΑΕ και Επιτροπής Ανταγωνισμού, η οποία δημιουργείται με το πέμπτο εδάφιο. Και μιας και συζητάμε για τα καύσιμα, να σημειώσω ότι δεν έχουμε ξεκάθαρη εικόνα για τις αρμοδιότητες των Υπουργείων Οικονομίας και Ανάπτυξης όσον αφορά στις τιμές, ενώ διαπιστώνουμε ότι η αγορά έχει ξεφύγει πέρα από κάθε έλεγχο.
Άρθρο 15: «Μεταβατικές διατάξεις». Υπάρχουν ζητήματα για τα οποία έχουμε σοβαρές επιφυλάξεις, όπως αυτό που δημιουργεί η παράγραφος 6 με τις νέες αιτήσεις που θα υποβληθούν λόγω των εξαιρέσεων, οι οποίες θα κλείσουν όλο τον ηλεκτρικό χώρο.
Κυρία Υπουργέ, πιστεύουμε ότι παρά την προσπάθεια που έχει γίνει μέχρι τώρα, αν δεν ληφθούν υπόψη οι παρατηρήσεις που εκφράσαμε χθες και σήμερα, ο νόμος ενδέχεται να μην εφαρμοσθεί. Αναφέρθηκα και χθες στο μεγάλο πλέγμα κανονιστικών αποφάσεων. Σας ευχαριστώ πολύ.
ΔΕΥΤΕΡΟΛΟΓΙΑ:
Θα ήθελα να συγχαρώ την Υπουργό γιατί σε όλο το διάστημα που συζητάμε το νομοσχέδιο, εργάσθηκε νυχθημερόν για να το βελτιώσει. Το λέω γιατί το πιστεύω και όχι ως εισαγωγή για τις δεσμεύσεις που θα της ζητήσω ευθύς αμέσως.
Πρώτον σε ό,τι αφορά στα νησιά. Προέρχομαι από τη Χίο και όπως και σε πολλά άλλα νησιά, υπάρχει το γνωστό θέμα κορεσμού του ηλεκτρικού χώρου. Αυτό πώς προκύπτει; Με βάση τον κανονισμό αδειών, αλλά και με το νόμο 3468, κάθε τρία χρόνια με εισήγηση του ΔΕΣΜΗΕ, η ΡΑΕ ανακοινώνει σε σχετικό πίνακα την ύπαρξη ή μη, περιθωρίου ισχύος. Φέτος κλείνουν τα τρία χρόνια. Σας παρακαλώ λοιπόν να δεσμευθείτε ότι θα δώσετε τις κατάλληλες οδηγίες, έτσι ώστε να τακτοποιηθεί όσο γίνεται πιο γρήγορα το ζήτημα αυτό, γιατί πιστεύω ότι υπάρχουν νησιά στα οποία έχουμε περιθώρια ισχύος, τουλάχιστον για μικρά έργα, όπως π.χ. για φωτοβολταϊκά στα κτίρια.
Το δεύτερο που θα ήθελα να πω πάνω σε αυτό το θέμα, αφορά στον στρατηγικό σχεδιασμό των διασυνδέσεων των νησιών -τον οποίο έχετε εντάξει στο νομοσχέδιο και θα αποτελεί μέρος της Μελέτης-Ανάπτυξης Συστήματος Μεταφοράς. Ο σχεδιασμός αυτός θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη την εξέλιξη των έργων σε σχέση με τις τιμές. Διότι δίνοντας τιμές ή δεσμευόμενοι σε τεχνολογίες για 20-25 χρόνια ενδέχεται να αποκλίνουμε από αυτόν τον σχεδιασμό ή να συμβεί και το ανάποδο. Παράδειγμα τα ηλιοθερμικά, να διακινδυνεύσουν και οι διασυνδέσεις.
Εδώ υπενθυμίζω την σύστασή μας να προβλέψετε -σκεφτείτε σε κάποιο άλλο νομοσχέδιο- έναν τρόπο χρηματοδότησης αυτών των διασυνδέσεων, ανεξάρτητα από το σχήμα, αν θα γίνει με ΣΔΙΤ, αν θα γίνει με παραχώρηση, αν θα γίνει με μια δημόσια επιχορήγηση, προβλέψτε ένα ταμείο.
Επόμενη δέσμευση που θα ήθελα να αποσπάσω από εσάς, κυρία Υπουργέ, είναι η αλλαγή του κανονισμού της ΡΑΕ ή τέλος πάντων η απόφαση του κανονισμού της ΡΑΕ να γίνει με ένα θεσμικό και ξεκάθαρο τρόπο.
Το τρίτο αφορά στον ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ. Ελπίζω να επανέλθουμε όταν θα συζητείται το νομοσχέδιο του ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ, έτσι ώστε να μην θιγούν οι κοινότητες που διαθέτουν αιολικό δυναμικό.
Σχετικά με το μακροχρόνιο ενεργειακό σχεδιασμό, αναφέρατε ότι είχε γίνει αλλαγή στην εκτίμηση της ζήτησης. Προφανώς λόγω της κρίσης.
Λιθάνθρακας-πυρηνικά. Επιστώ την προσοχή σας, δεν αναφέραμε ποτέ για πυρηνικά. Κάναμε κάποιες προβλέψεις σε σενάρια. Όμως, πίσω από τα σενάρια “έτρεξαν” μοντέλα, κυρία Υπουργέ. Μάλιστα, αυτά αποτυπώθηκαν και σε αυτό εδώ το κείμενο για το Ελληνικό Ενεργειακό Σύστημα στα πλαίσια του οποίου είχα την τιμή να συνεργαστώ με τον δικό σας τωρινό συνεργάτη τον κ. Λάλα. Τα δε μοντέλα που “τρέξαμε” είναι τα ίδια με αυτά που “έτρεξαν” και από το ΣΕΕΣ.
Σχετικά με το τέλος ΑΠΕ. Γνωρίζετε πάρα πολύ καλά ότι το τέλος ΑΠΕ διαμορφώνεται από την ετήσια παραγωγή των ΑΠΕ, από την τιμή με την οποία αμείβεται ο παραγωγός και από το κόστος παραγωγής της ενέργειας, δηλαδή, από την οριακή τιμή του συστήματος. Τα δύο πρώτα επηρεάζονται από το νομοσχέδιο, το τρίτο δεν επηρεάζεται και είναι γνωστό ότι η οριακή τιμή του συστήματος δεν ανταποκρίνεται πλήρως στο πραγματικό κόστος παραγωγής. Όταν θα γίνει αυτό, θα πάψει να είναι ελλειμματικός ο λογαριασμός.
Σχετικά με τον κ. Λαφαζάνη. Ο κ. Λαφαζάνης ανέφερε ότι δεν δόθηκαν ποτέ περιθώρια ισχύος στη Δ.Ε.Η. Σας παρακαλώ, κύριε Λαφαζάνη, με όλο το σεβασμό, θα ήθελα να μην λέτε οτιδήποτε. Μέσω του ν.3734/2009 δόθηκε η δυνατότητα αντικατάστασης των παλαιών μονάδων της Δ.Ε.Η. χωρίς περιθώρια ισχύος, ελεύθερα. Ας προβεί η Δ.Ε.Η. στην αντικατάστασή τους.
Υδροηλεκτρικά μεγάλα ή μικρά. Από τη στιγμή που υπάρχει θέμα με τα μεγάλα υδροηλεκτρικά, θα μπορούσατε αντί να τα εξαιρέσετε από το στόχο, να τα αφήσετε να αξιοποιήσουν τις ευελιξίες αυτού του νομοσχεδίου σε ό,τι αφορά στην αδειοδοτική διαδικασία. Είναι μια σκέψη.
Τώρα, για το άρθρο 2. Όσοι διαθέτουν άδεια παραγωγής, οφείλουν να υποβάλλουν αίτημα χορήγησης ΕΠΟ για να πάρουν άδεια εγκατάστασης. Όμως δεν έχουν τεθεί προθεσμίες ενώ γνωρίζουμε ότι αφορά στα 2/3 του χρόνου της αδειοδότησης. Θα μπορούσαν να τεθούν και εδώ προθεσμίες.
Εξαιρέσεις. Το ανέφερα δύο-τρεις φορές. Είναι πολύ γενναιόδωρες οι εξαιρέσεις. Μπορείτε να βρεθείτε εκτός αναλογίας μίγματος και, βέβαια, μπορεί να δεσμευθεί υπερβολικά ο ηλεκτρικός χώρος με αποτέλεσμα κάποιοι που δεν πρόλαβαν να αξιολογηθούν από τη ΡΑΕ να μείνουν εκτός.
Άρθρο 5 παράγραφος 2. Σας δόθηκε η εξουσιοδότηση, κυρία Υπουργέ, να αυξάνετε με Υπουργική Απόφαση τις τιμές στα χερσαία αιολικά πάρκα που βρίσκονται σε θέσεις χαμηλού δυναμικού. Υπάρχει υπερβολή στην εξουσιοδότηση αυτή. Καταρχήν δεν κάνατε αναφορά στους αιολικούς χάρτες του ΚΑΠΕ -που σας ζητήθηκε επισταμένως- και δεύτερον δεν είναι γνωστά τα κριτήρια αυτής της Υπουργικής Απόφασης. Δηλαδή, θα ορίσετε όποιες τιμές θέλετε στις περιοχές χαμηλού δυναμικού; Πείτε μας τα κριτήρια.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Ευάγγελος Αργύρης): Σας παρακαλώ πολύ ολοκληρώστε.
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ: Τελειώνω.
Με το άρθρο 5 παράγραφος 4, προβλέψατε, επίσης, πρόσθετη αποζημίωση των αιολικών που περικόπτονται για τεχνικούς λόγους. Οι τεχνικοί λόγοι αφορούν θέματα ασφαλείας. Κυρία Υπουργέ, νομίζω ότι δεν είναι σωστό, εφόσον υπάρχουν θέματα ασφαλείας, να αποζημιώνονται οι παραγωγοί. Ας πάρουν επιχειρηματικό ρίσκο.
Κτήρια. Άρθρο 10 παράγραφος 4. Για τα υφιστάμενα κτήρια που ανακαινίζονται ριζικά. Λέτε ότι η αναβάθμιση γίνεται στο βαθμό που είναι τεχνικά, λειτουργικά και οικονομικά εφικτό ώστε, να πληροί τις ελάχιστες απαιτήσεις του κανονισμού ενεργειακής απόδοσης.
Έτσι βάζετε τον πήχη πάρα πολύ χαμηλά. Δεν είναι αυτός ο τρόπος για να αποκτήσουμε κάποτε κτίρια μηδενικής κατανάλωσης. Και παράλληλα –και τελειώνω μ’ αυτό- η ενεργειακή επιθεώρηση, όπως εξελίσσεται η κατάσταση, θα καταλήξει σε ένα εμπόριο χαρτιού, όπως γίνεται και με την πιστοποίηση των ασανσέρ.
Ευχαριστώ πάρα πολύ.
Εύχομαι καλή επιτυχία στο νόμο.
Add comment
Για να σχολιάσετε πρέπει να συνδεθείτε.