Ολομέλεια_Οδηγία 2005_35 για τη ρύπανση από τα πλοία

ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ
ΙΓ΄ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΜΕΝΗΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
ΣΥΝΟΔΟΣ Γ΄- ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΞΒ΄

«Για την προσαρμογή της ελληνικής νομοθεσίας προς τις διατάξεις της Οδηγίας 2005/35/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 7ης Σεπτεμβρίου 2005 σχετικά με τη ρύπανση από τα πλοία και τη θέσπιση κυρώσεων, περιλαμβανομένων των ποινικών κυρώσεων, για αδικήματα ρύπανσης (L255), η οποία τροποποιήθηκε με την Οδηγία 2009/123/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 21ης Οκτωβρίου 2009 (L280) και άλλες διατάξεις».

Τρίτη 17 Ιανουαρίου 2012

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ: Ευχαριστώ, κυρία Πρόεδρε.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, θα συνδέσω το θέμα με την κρίση, γιατί πραγματικά πιστεύω ότι η θάλασσα και ιδιαίτερα το θαλάσσιο περιβάλλον αποτελεί μια από τις αποτελεσματικότερες μορφές εξόδου από την κρίση.

Μια κρίση που φαίνεται ότι δεν υποχωρεί. Και ειδικά στην ευρωζώνη φαίνεται ότι δεν ελέγχεται πλέον. Όπως όλοι έχουμε αντιληφθεί, η κοινωνία πρωτίστως αλλά και η οικονομία, με λιτότητα επιτυγχάνεται μόνο αποσταθεροποίηση.

Συζητάμε την προστασία του θαλάσσιου οικοσυστήματος. Η ρύπανση αποτελεί κορυφαίο ζήτημα για εμάς -μία κατεξοχήν θαλασσινή χώρα με τεράστια ακτογραμμή, με πολύ μεγάλη κυκλοφορία πλοίων, με έντονη κίνηση στις θάλασσές μας. Χρειάζεται, λοιπόν, ένα σύγχρονο θεσμικό πλαίσιο που πάνω απ’ όλα να λειτουργεί αποτρεπτικά.

Στην κατεύθυνση αυτή, η Οδηγία 35/2005 για τη ρύπανση από τα πλοία αποτελεί εργαλείο. Δεν ξέρω όμως πόσο αποτελεσματικό μπορεί να είναι. Με την τροποποίησή της Οδηγίας αυτής από την πρόσφατη Οδηγία 123/2009 προβλέπονται ποινικές κυρώσεις. Αν έχω αντιληφθεί καλά, δεν είμαι νομικός, επειδή η ελληνική έννομη τάξη δεν επιτρέπει ποινικές κυρώσεις σε νομικά πρόσωπα, προβλέπονται διοικητικά πρόστιμα.

Τα διοικητικά πρόστιμα, κύριε Υπουργέ, δεν ενισχύουν τον κρατικό προϋπολογισμό, αλλά τους πόρους του Πράσινου Ταμείου, το οποίο συνδέεται με την προστασία του περιβάλλοντος. Ωστόσο, οι σχετικοί πόροι, σε περιόδους δημοσιονομικής κρίσης, ενδέχεται να μην οδηγηθούν σε δράσεις προστασίας του περιβάλλοντος και ειδικά του θαλάσσιου.
Το Πράσινο Ταμείο, αποτελεί μία λύση ανάγκης. Εγώ θα σας πρότεινα να εξετάσετε τη δυνατότητα τα πρόστιμα που καταλογίζονται για ρύπανση του θαλασσίου περιβάλλοντος να αποδίδονται στο Λιμενικό Σώμα με σκοπό τον εκσυγχρονισμό του εξοπλισμού του, αλλά ακόμα και τη συντήρησή του. Διότι, το Λιμενικό Ταμείο είναι το κατεξοχήν εργαλείο εποπτείας του θαλασσίου περιβάλλοντος.

Πριν περάσω στους μηχανισμούς εφαρμογής, θα ήθελα να κάνω μία μικρή παρένθεση. Η αναστάτωση που έχει δημιουργηθεί, στην οποία αναφέρθηκαν σχεδόν όλοι οι Εισηγητές, σε σχέση με το Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας δημιουργεί παρενέργειες. Πρόσφατα δε το Υπουργείο Οικονομίας Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας ανακοίνωσε αναδιοργάνωση των υπηρεσιών του, με συγχώνευση Γραμματειών που έχουν τελείως ανόμοια αντικείμενα, με αποτέλεσμα να οδηγηθούμε σε επιπλέον δυσλειτουργία των υπηρεσιών.

Και κάτι ακόμα σχετικά με τη δικαιοδοσία των ελληνικών δικαστηρίων για εγκλήματα που αφορούν στη ρύπανση του θαλασσίου περιβάλλοντος. Το νομοσχέδιο αναφέρει ότι αφορά στα εσωτερικά χωρικά ύδατα, στα Στενά Διεθνούς Ναυσιπλοΐας και στην ΑΟΖ. Θα σας πρότεινα, κύριε Υπουργέ, να χρησιμοποιήσετε πληθυντικό αριθμό, «στις ΑΟΖ». Αντιλαμβάνεστε τον λόγο.

Έρχομαι τώρα στα θέματα εφαρμογής του νομοσχεδίου. Θα ήθελα να θέσω ένα ερώτημα, αν και νομίζω ότι το νομοσχέδιο δεν δίνει απάντηση. Με ποιον τρόπο θα κινηθούν οι διαδικασίες, μέχρι να φθάσουμε στις κυρώσεις ή στα δικαστήρια; Πρότασή μου είναι να επιφυλάξετε μία Υπουργική απόφαση με σκοπό να περιγράψετε αναλυτικά όλη τη διαδικασία που μεσολαβεί.

Σχετικά με το ύψος των προστίμων: Ακούστηκε, κυρίως στην Επιτροπή, ότι το ύψος τους δεν είναι υψηλό και ως εκ τούτου δεν επιτυγχάνεται ο σκοπός του νομοσχεδίου, που είναι η αποτροπή. Έγινε κάποια έρευνα; Εξετάστηκαν πρακτικές άλλων χωρών; Ρωτήθηκαν εμπειρογνώμονες;

Κύριε Υπουργέ, γνωρίζετε ότι υπάρχει ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Ασφάλειας Ναυσιπλοΐας, ο EMSA. Θα καταθέσω εδώ σχετικό κείμενο από την ιστοσελίδα του σχετικά με το αντικείμενο του οργανισμού. Στο σκέλος «καθαρές θάλασσες», περιλαμβάνονται συστήματα παρακολούθησης των θαλασσών με δορυφόρους, τα οποία διατίθενται μάλιστα προς χρήση δωρεάν από τα κράτη – μέλη του EMSA.

Επίσης, διαθέτει και ένα ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστημα, το Clean Sea Net, με το οποίο παρακολουθούνται οι πετρελαιοκηλίδες. Γιατί δεν γίνεται κάποια αναφορά στο νομοσχέδιο, μια διασύνδεση έστω με αυτόν τον Οργανισμό;

Έχω εντοπίσει ορισμένες ακόμα ελλείψεις. Η Οδηγία αναφέρεται σε επιθεωρήσεις, οι οποίες αποτελούν ένα εργαλείο που θα πρέπει να αξιοποιηθεί. Ως εκ τούτου θα έπρεπε να υπάρχει πρόβλεψη, σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο θα διενεργούνται.

Κλείνοντας, θέλω να καταδείξω με δυο συγκεκριμένα παραδείγματα την απόλυτη σύγχυση που επικρατεί, σε ό,τι αφορά στα θέματα της θάλασσας, στο εσωτερικό της Κυβέρνησης κυρίως, όμως, της προηγούμενης, γιατί εκείνη έλαβε τις πολιτικές αποφάσεις που όλοι γνωρίζουμε σχετικά με το Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας.

Πρώτον, το καλοκαίρι του 2011 ενσωματώσαμε την Οδηγία 56/2008, με σκοπό τη θέσπιση μιας θαλάσσιας στρατηγικής για την προστασία του θαλασσίου περιβάλλοντος. Καμία σχετική αναφορά δεν υπάρχει στο παρόν νομοσχέδιο, ούτε καν στην αιτιολογική του έκθεση. Σας πληροφορώ, κύριε Υπουργέ, γιατί πιστεύω ότι δεν το γνωρίζετε, ότι την αρμοδιότητα για αυτή τη θαλάσσια στρατηγική έχει η Ειδική Υπηρεσία Υδάτων. Και εδώ δεν έγινε καμία αναφορά. Μάλιστα, υπάρχει και μια Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού στην οποία συμμετέχει και το Λιμενικό Σώμα. Πρόκειται για μια θαλάσσια στρατηγική για την προστασία του περιβάλλοντος. Αντιλαμβάνεστε προφανώς ότι αυτό που συζητάμε τώρα, είναι υποσύνολο αυτής της στρατηγικής.

Δεύτερο παράδειγμα: Τον Δεκέμβριο του 2011 ενσωματώσαμε την Οδηγία 18/2009 για τον καθορισμό αρχών διερεύνησης ατυχημάτων στις θαλάσσιες μεταφορές. Πρόκειται για το περίφημο Γ’ Πακέτο για την ασφάλεια στη θάλασσα, το ERIKA ΙΙΙ, από το γνωστό ναυάγιο. Τα λέω αυτά, γιατί ειδικά στο νομοσχέδιο της θαλάσσιας στρατηγικής ήμουν ο ίδιος ο Εισηγητής.

Καλή η ενσωμάτωση, αλλά εδώ, είναι προφανές ότι δεν ξέρουμε ποιος κάνει τι, ποιος ασχολείται με τα θέματα της θάλασσας και την πτυχή του περιβάλλοντος. Η απουσία του Υπουργείου Εμπορικής Ναυτιλίας είναι εμφανέστατη και τα μπαλώματα που γίνονται είναι βέβαιο ότι κανείς δεν θα μπορέσει να τα διαχειριστεί σωστά στο μέλλον.

Κατά τη γνώμη μου, κύριε Υπουργέ, τέτοια προχειρότητα για τη θάλασσα που αποτελεί πηγή ζωής για τη χώρα μας, δεν επιτρέπεται.