Ολομέλεια_Περιβαλλοντική αδειοδότηση έργων και δραστηριοτήτων, ρύθμιση αυθαιρέτων

ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ
ΙΓ΄ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΜΕΝΗΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
ΣΥΝΟΔΟΣ Β΄- ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΣΒ΄

«Περιβαλλοντική αδειοδότηση έργων και δραστηριοτήτων, ρύθμιση αυθαιρέτων σε συνάρτηση με δημιουργία περιβαλλοντικού ισοζυγίου και άλλες διατάξεις αρμοδιότητας Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής».

Πέμπτη 01 Σεπτεμβρίου 2011

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ: Κύριε Υπουργέ, σήμερα, διεκπεραιώνουμε βιαστικά δύο δεσμευτικές διαδικασίες που προέκυψαν από την περιπέτεια στην οποία εισήλθε η χώρα τα τελευταία δύο χρόνια.

Η πρώτη, δηλαδή η απλούστευση της περιβαλλοντικής νομοθεσίας, προβλέπεται στην τέταρτη επικαιροποίηση του μνημονίου. Η δεύτερη, η ρύθμιση των αυθαιρέτων, προβλέπεται στο μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα.

Ο στόχος είναι σωστός, η αφετηρία όμως, δηλαδή ο λόγος για τον οποίο γίνονται αυτές οι ρυθμίσεις, είναι λάθος. Για παράδειγμα, η καθαρά εισπρακτική προσέγγιση στην περίπτωση των αυθαιρέτων. Επίσης το όχημα, δηλαδή η δημόσια διοίκηση και τα μέσα που διαθέτει, είναι ακατάλληλο για να υποστηρίξει τις ρυθμίσεις.

Εάν, για παράδειγμα κύριε Υπουργέ, γνωρίζαμε εκ των προτέρων με δασικούς χάρτες ή ακόμα και με αρχαιολογικούς χάρτες, τον χαρακτήρα μιας περιοχής, ή ακόμα αν είχαν εκ των προτέρων διατυπωθεί ειδικότεροι όροι και περιορισμοί, δηλαδή αν είχαν τυποποιηθεί όλες οι διαδικασίες, δεν θα χρειαζόταν η γνώμη της Αρχαιολογικής υπηρεσίας ή της Δασικής υπηρεσίας.

Θα πω δύο λόγια για τις αποφάσεις έγκρισης περιβαλλοντικών όρων (ΑΕΠΟ). Ισχυρίζεστε ότι μπορεί να τεθούν πρόσθετοι όροι αν διαπιστωθούν κατόπιν ελέγχου πρόσθετα προβλήματα. Είναι μεν σωστό, αλλά πρέπει να υπάρχει και ποινή. Και συγκεκριμένη ποινή δεν υπάρχει, αν μετά από έλεγχο διαπιστωθούν προβλήματα, που ανατρέπουν την όλη διαδικασία της ΑΕΠΟ.

Επίσης, αν στις γνωμοδοτήσεις υπάρχουν αντιφάσεις ή αν δεν έχουν διαβιβαστεί οι γνωμοδοτήσεις, τότε εμπλέκεται το Συμβούλιο Περιβάλλοντος για έκφραση γνώμης. Πείτε μου σας παρακαλώ: δεν θα δημιουργείται έτσι κίνδυνος μεταβίβασης της ευθύνης; Δηλαδή, οι φορείς να περιορίσουν την έκφραση γνώμης ή να την διατυπώσουν με προχειρότητα προκειμένου να μεταθέσουν την ευθύνη στο Συμβούλιο;

Ένα ακόμα σχόλιο που θα ήθελα να εκφράσω αφορά στην ανανέωση της ΑΕΠΟ. Η ανανέωση αυτή προβλέπεται να γίνεται δύο μήνες πριν από τη λήξης της, με πέντε συν εικοσιπέντε, αν θυμάμαι καλά, δηλαδή τριάντα μέρες προθεσμία για την έκδοση νέας, αλλά μέχρι να εκδοθεί η νέα ΑΕΠΟ ισχύει η υφιστάμενη. Αυτό δεν θα προκαλέσει εφησυχασμό; Γιατί να τρέξει κάποιος για την έκδοση νέας εφόσον ισχύει η προηγούμενη;
Περιοχές NATURA: Αν δεν υπάρχουν ειδικότεροι όροι στα Προεδρικά Διατάγματα για τα έργα Β΄ κατηγορίας, θα γίνεται – σύμφωνα με το νομοσχέδιο- μια ειδική οικολογική αξιολόγηση από την Περιφέρεια. Τι θα πει «ειδική οικολογική αξιολόγηση»; Μήπως θα το εξειδικεύσετε σε μια Κοινή Υπουργική Απόφαση; Επίσης, έχουν οι υπηρεσίες τη δυνατότητα, τη γνώση, να προβούν σε αυτή την ειδική οικολογική αξιολόγηση; Η ασάφεια ενέχει κίνδυνο αυθαιρεσιών από αυτούς που θα αξιολογήσουν.

Ένα άλλο θέμα αφορά στη διαχείριση στερεών αποβλήτων. Σωστά καταργείτε όλες τις εγκρίσεις και τις άδειες και προβαίνετε στην αντικατάστασή τους από την απόφαση έγκρισης περιβαλλοντικών όρων για τα έργα κατηγορίας Α΄ και από τις πρότυπες περιβαλλοντικές δεσμεύσεις για τα έργα κατηγορίας Β΄. Ίσως να είναι σκόπιμο επίσης, με μια Κοινή Υπουργική Απόφαση να ενσωματώνονται και άλλες διοικητικές πράξεις στην ΑΕΠΟ, διότι έτσι δεν μειώνονται οι διοικητικοί χρόνοι. Όμως, πάνω από όλα, δεν αποτρέπετε τις περιπτώσεις αυθαιρεσιών, όπως αυτά τα αίσχη που ακούσαμε σήμερα στο ραδιόφωνο για Δημάρχους, οι οποίοι χρηματίζονται για να επιτρέψουν την ανάμειξη επικίνδυνων αποβλήτων με κλασσικά στερεά απόβλητα. Τέτοιου είδους απλουστεύσεις κάθε άλλο παρά απαγορεύουν ή δημιουργούν φραγμούς σε αυθαιρεσίες των αιρετών.

Εν συνεχεία, δημιουργείτε ένα Κεντρικό Συμβούλιο Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης, το ΚΕΣΠΑ. Δημιουργείτε Περιφερειακό Συμβούλιο Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης, το ΠΕΣΠΑ, ένα σε κάθε αποκεντρωμένη διοίκηση. Δημιουργείτε και μια Διεύθυνση Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης (ΔΙΠΑ), στο Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής.

Νέες δομές, κύριοι συνάδελφοι, ίσον νέα γραφειοκρατία. Το ΚΕΣΠΑ, για παράδειγμα, είναι άχρηστο. Θεσμοθετείτε δηλαδή μια συνάντηση διευθυντών του ΥΠΕΚΑ, με εκπροσώπους των άλλων συναρμόδιων Υπουργείων υπό τον Γενικό Γραμματέα. Γιατί δεν προβλέπετε μια διοικητική υπηρεσιακή διαδικασία, η οποία να καταλήγει στην υπογραφή του Γενικού Γραμματέα; Τα όργανα αυτά είναι κατά τη γνώμη μου άχρηστα. Ίσως όχι η ΔΙΠΑ.

Όπως σε κάθε νομοσχέδιο ΠΑΣΟΚ υπάρχει και μια ανεξάρτητη αρχή, ή ένας συνήγορος ή ένα μητρώο, έτσι και εδώ. Μόνο που εδώ τα μητρώα είναι πολλά.

Πρώτον: Μητρώο Πιστοποιημένων Αξιολογητών Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) και Σύνταξης ΑΕΠΟ. Πρόκειται για ιδιώτες μηχανικούς, οι οποίοι εμμέσως θα ασκούν και τις δραστηριότητες της υπηρεσίας. Δηλαδή εκχωρούμε σε έναν ιδιώτη να ετοιμάσει σχέδιο απόφασης έγκρισης περιβαλλοντικών όρων. Δεν έχω αντίρρηση για την εξωτερίκευση, αλλά ειδικά στο θέμα του περιβάλλοντος θα πρέπει να προστεθούν κάποιοι περιορισμοί.

Δεύτερον: Ηλεκτρονικό Περιβαλλοντικό Μητρώο Πληροφοριών για τη Διαδικασία ΑΕΠΟ και Πρότυπων Περιβαλλοντικών Δεσμεύσεων. Τι είναι στην ουσία αυτό το βαρύγδουπο Μητρώο; Είναι η θεσμοθέτηση της ιστοσελίδας του Υπουργείου σας. Αφού όλες οι αποφάσεις αναρτώνται στην ιστοσελίδα, ποιος είναι ο λόγος ύπαρξης του «ηλεκτρονικού μητρώου»;

Τρίτον: Μητρώο Περιβαλλοντικών Ελεγκτών για Περιβαλλοντικές Επιθεωρήσεις. Οι υφιστάμενες επιθεωρήσεις περιβάλλοντος δεν αρκούν;

Και έρχονται και οι ελεγκτές δόμησης με το νέο νομοσχέδιο, με τα σχετικά Μητρώα.

Αναφέρω επίσης τα Κλιμάκια Ελέγχου Ποιότητας Περιβάλλοντος, τα ΚΕΠΠΕ στις Περιφέρειες, που και το προσωπικό δεν έχουν, αλλά και να το έχουν είναι δύσκολο να επιμορφωθεί στο αντικείμενο.

Κύριε Υπουργέ, ο έλεγχος έχει σημασία εάν είναι ποιοτικός. Αν γίνεται συστηματικά, ορθά, αν αξιολογούνται τα ευρήματά του και, τέλος, αν προβλέπει αυστηρό σύστημα ποινών. Ο έλεγχος θα πρέπει επίσης να είναι διακριτός σε σχέση με την υπηρεσία που αδειοδοτεί. Δυστυχώς, με το νομοσχέδιο αυτό δημιουργείτε ένα συνονθύλευμα ελεγκτικών μηχανισμών που σίγουρα δεν υπακούει στις αρχές αυτές.

Κλείνοντας θα ήθελα να αναφερθώ στα αυθαίρετα. Πρόκειται για ένα ορατό σύμπτωμα της ελληνικής παθογένειας που γενικεύτηκε όλα αυτά τα χρόνια, ακριβώς επειδή δόθηκε έμφαση στη νομιμοποίηση και όχι στην καταστολή μέσω των ελέγχων. Έτσι, δημιουργήθηκαν γενιές αυθαιρέτων και νόμων, αλλά και αυθαιρετούντων: μηχανικών, εργοληπτών που δεν ακουμπάμε καθόλου. Και όλα αυτά γιατί αυθαίρετη είναι η ίδια η δημόσια διοίκηση, όπως αυθαίρετοι είμαστε και εμείς οι πολίτες, οι οποίοι λειτουργούμε κατά τη δική μας κρίση. Τι σημαίνει «κατά τη δική μας κρίση»; Σημαίνει εκτός κανόνων.

Κύριε Υπουργέ, χωρίς απλούστευση και γνώση της νομοθεσίας, χωρίς σχεδιασμό χρήσεων γης, χωρίς απλουστευμένη και άμεσα εφαρμοστέα πολεοδόμηση, χωρίς Κτηματολόγιο, Δασολόγιο και έλεγχο, δεν πρόκειται να κάνουμε τίποτα απολύτως.

Σας ευχαριστώ.