Ολομέλεια_Πνευματική Ιδιοκτησία

ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΒΟΥΛΗΣ
ΙΕ΄ ΠΕΡΙΟΔΟΣ
ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΜΕΝΗΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
ΣΥΝΟΔΟΣ Β΄- ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΛΔ΄

«Επί διαδικαστικού θέματος».

Πέμπτη 21 Νοεμβρίου 2013

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ: Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.

Συζητάμε για τη συμπλήρωση και επέκταση του νομικού πλαισίου για την πνευματική ιδιοκτησία. Άκουσα με πολλή προσοχή όλους τους ομιλητές και κυρίως τους καλλιτέχνες τους οποίους ενδιαφέρει άμεσα το αντικείμενο αυτό. Προσπάθησα να δώσω έναν τίτλο, χωρίς, δυστυχώς, να καλύψω όλες τις τάσεις που εκφράστηκαν.

Αυτό που συζητάμε σήμερα είναι, στην ουσία, η πρωτογενής πνευματική δημιουργία και η αναπαραγωγή της μέσα από την παραχώρηση σε ένα νομικό πρόσωπο ή σε πολλά, του δικαιώματος εκμετάλλευσης της ατομικής περιουσίας – που είναι η δημιουργία – προς αμοιβαίο όφελος.

Οι ρίζες είναι παλιές και βαθιές. Έχουν επιχειρηθεί πολλές φορές ρυθμίσεις και έχει οικοδομηθεί ένα θεσμικό πλαίσιο. Εδώ θα ήθελα να αναφέρω τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Κοινότητα και συγκεκριμένα το άρθρο 7 και βέβαια, αρκετές αποφάσεις του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Ενθυμούμαι – και οι περισσότεροι συνομήλικοί μου επίσης- την υπόθεση Phil Collins εναντίον εταιρειών, ο οποίος κατόρθωσε – αλλά και άλλοι καλλιτέχνες εκείνη την εποχή – να απαγορεύσει την αναπαραγωγή του πνευματικού του έργου χωρίς την έγγραφη συγκατάθεσή του. Έπειτα, όλα πήραν τον δρόμο τους.

Ας δούμε τώρα πώς μπορούμε να προσεγγίσουμε το θέμα. Κατ’ αρχήν, η πνευματική δημιουργία, το έργο, κατά μία έννοια αποτελεί και δημόσια περιουσία, στο βαθμό που σωρεύει πολιτισμό σε μια χώρα, απόθεμα, κληρονομιά. Άρα, το κράτος έχει κίνητρο να προστατεύσει το πνευματικό αυτό δικαίωμα. Διότι έχει όφελος και όχι μόνο οικονομικό, άλλα και στην εξωτερική του πολιτική. Πόσες φορές έχουμε ασκήσει εξωτερική πολιτική με καλλιτέχνες; Πολλές. Το κράτος έχει όφελος και σε άλλα ζητήματα, όπως η προώθηση του τουρισμού κατ’ αυτήν την έννοια. Είναι, λοιπόν, δημόσια περιουσία.

Θα ήθελα να αναφέρω εδώ και τον Χιώτη Αδαμάντιο Κοραή που ήταν ο πρώτος που απέδωσε στα ελληνικά τον όρο «civilisation» από τα γαλλικά , δηλαδή πόλις-πολιτισμός.

Συνεπώς, στον βαθμό, που συνεισφέρει ο πολιτισμός, η δημιουργία, στη χώρα και στους πολίτες, το κράτος πρέπει να φροντίζει πώς η προστασία θα είναι καλύτερη και ισχυρότερη.

Το κίνητρο για την προστασία του δικαιώματος είναι πολλαπλό και κανείς –ακόμα και από την πλευρά του Κομμουνιστικού Κόμματος- δεν μπορεί να το ακυρώσει. Κατ’ αρχήν, αφορά στον ίδιο το δημιουργό, για να βελτιώσει την ποιότητα του έργου του, όχι την έμπνευση ούτε το ταλέντο αλλά την ποιότητα, όπως, για παράδειγμα στο τραγούδι, με μια καλύτερη ενορχήστρωση. Δεύτερον, είναι κίνητρο και για τους παραγωγούς, αυτούς, που είναι υπεύθυνοι για την αναπαραγωγή της πνευματικής δημιουργίας, για να κάνουν επενδύσεις προκειμένου να τονώσουν τη ζήτηση. Και τρίτον είναι για το κράτος. Το κράτος έχει έσοδα, μαζεύει χρήματα και γι’ αυτό έχει μεγάλο ενδιαφέρον. Μάλιστα, τα χρήματα αυτά θα μπορούσαν να επανεπενδυθούν στον πολιτισμό, για παράδειγμα στο ψηφιακό σκέλος στο πλαίσιο της ενιαίας ψηφιακής αγοράς που προσφέρει πολλές ευκαιρίες.

Θέλω επίσης να θέσω ορισμένες ερωτήσεις. Άκουσα και τον κ. Αυγενάκη, αλλά και άλλους συναδέλφους.

Κατ’ αρχήν, ο ΟΠΙ, ο Οργανισμός Πνευματικής Ιδιοκτησίας, ερμηνεύει σωστά τη νομοθεσία; Δηλαδή οι εγκύκλιοι που στέλνονται από τον ΟΠΙ κατά καιρούς είναι ορθές; Επίσης, ελέγχει ο ΟΠΙ την εφαρμογή της νομοθεσίας, για παράδειγμα όταν οι δήμοι συνάπτουν συμβάσεις στην περιοχή τους; Παρεμβαίνει εκεί ως μηχανισμός, ως ελεγκτικός βραχίονας του Υπουργείου σας;

Το ίδιο ερώτημα – ή παρεμφερές- πρέπει να θέσω και για την ΑΕΠΙ. Και λέω την ΑΕΠΙ, γιατί εκπροσωπεί την κρίσιμη μάζα, 90%, 95% των δημιουργών.

Πώς εισπράττει; Πώς κατανέμει τα δικαιώματα; Και πώς τα διανέμει; Μπορεί να έχουν λυθεί όλα αυτά και να μην το ξέρω. Υπάρχει κάποιο κριτήριο εύλογης ανταμοιβής στον καλλιτέχνη;
Θέλω επίσης να απαντήσω στην Εισηγήτρια του ΣΥΡΙΖΑ, την κ. Κανελλοπούλου. Μας ψέξατε για καθυστερημένη ενσωμάτωση. Σε σχέση με αυτά που είπα και εχθές, ότι δηλαδή ο ΣΥΡΙΖΑ ποτέ δεν συμφωνεί με ενσωμάτωση Κοινοτικού Δικαίου, μου έκανε ιδιαίτερη εντύπωση. Καταψηφίσατε το δεύτερο σκέλος, δηλαδή το σκέλος των ορφανών έργων και υπερψηφίσατε με μία εξαίρεση το πρώτο, δηλαδή την επέκταση της διάρκειας προστασίας.

Κάνατε διαπιστώσεις με τις οποίες κανείς δεν μπορεί να διαφωνήσει. Δεν υπάρχει πολιτισμός χωρίς δημιουργούς. Ασφαλώς. Τα πνευματικά δικαιώματα ενισχύουν την αυτοδυναμία του δημιουργού. Ασφαλώς. Κι επίσης, χρειάζεται όραμα και στρατηγική για τον πολιτισμό της πειρατείας. Τέλος, είπατε ότι μπορεί να βοηθήσει στον περιορισμό της. Αυτά είναι πάρα πολύ ωραία και χαίρομαι που τα αναφέρατε. Μόνο που δεν προχωρήσατε τη σκέψη σας παρακάτω για να δούμε και την οικονομική τους διάσταση. Παρασυρθήκατε και πήγατε στον Μαρξ.

ΜΑΡΙΑ ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΥ: Είμαι στον Μαρξ. Δεν παρασύρθηκα.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ: Μιλήσατε, λοιπόν, για υπερεκμετάλλευση εργασίας και του εργατικού δυναμικού.

Θα μοιραστώ μαζί σας μερικές σκέψεις. Δυστυχώς δεν είναι εδώ ο κ. Χαλβατζής, τον οποίο άκουσα με προσοχή.

Στον καπιταλισμό, λέει ο Μαρξ, η ατομική ιδιοκτησία δεσμεύει τα μέσα παραγωγής με αποτέλεσμα, όταν δεν παράγεται κέρδος, να δημιουργείται ανεργία και να βλάπτεται η κοινωνία.

Το ερώτημα είναι το εξής: Ποια είναι η ατομική ιδιοκτησία σε αυτό που συζητάτε; Είναι η πνευματική δημιουργία. Πού βλάπτεται, λοιπόν, η κοινωνία; Το ρωτάω αυτό για το Κομμουνιστικό Κόμμα περισσότερο.
Το δεύτερο ερώτημα είναι για το ΣΥΡΙΖΑ: Πώς μπορεί να παρέμβει το κράτος για να τονώσει την οικονομική δραστηριότητα; Δηλαδή, ο ΣΥΡΙΖΑ ζητά κρατική παρέμβαση για να τονωθεί η οικονομική δραστηριότητα παντού εκτός από τον πολιτισμό; Πρόκειται για ένα ζήτημα που πρέπει να συζητηθεί.

Ο κ. Χαλβατζής είπε ότι ο καπιταλισμός στον πολιτισμό είναι αδηφάγος, καταστροφικός, ολέθριος, το εισόδημα των καλλιτεχνών πενιχρό και ανύπαρκτο. Κι έδωσε τρεις λύσεις. Ας τις ακούσουμε:

Πρώτη λύση: Εξαγνισμός από το κέρδος. Μα, το κέρδος γεμίζει τους λογαριασμούς της ΑΕΠΙ για να επιστρέψουν πόροι στον δημιουργό.

Δεύτερη λύση: Μίλησε για ανάκτηση του ηθικού νοήματος της δημιουργίας με ανεμπόδιστη πρόσβαση στην καλλιτεχνική δημιουργία. Εάν με το «ανεμπόδιστη πρόσβαση» εννοεί να φύγουν οι μεσάζοντες, να το συζητήσουμε.

Ρωτώ: Η κ. Γερασιμίδου ή οι άλλοι καλλιτέχνες επιτρέπουν την ανεμπόδιστη πρόσβαση στην πνευματική τους δημιουργία, να έρθω, δηλαδή, εγώ να σας ακούσω ή να σας δω στο θέατρο χωρίς εισιτήριο;

Τρίτη λύση κατά τον κ. Χαλβατζή: Πάλη καλλιτεχνών για λαϊκή εξουσία που θα αποδώσει το προϊόν του έργου στους πραγματικούς δημιουργούς. Πώς θα γίνει αυτή η πάλη για να έρθει η λαϊκή εξουσία; Και τι θα αποδώσει;

Τέλος πάντων, είναι ιδεολογικά τα ζητήματα. Ας τα συζητήσουμε, όμως, κάποια στιγμή, γιατί από το ιδεολογικό ξεκινάμε για να πάμε στην πραγματική ζωή και την πολιτική.

Σχετικά με όσα είπε για τα πολιτιστικά ιδρύματα των μονοπωλιακών ομίλων που παραδίδουν το κερδοφόρο «φιλέτο» κλπ. Εγώ ξέρω ότι γίνεται τεράστιο έργο από τα ιδρύματα αυτά για την προστασία και διάσωση των ορφανών αρχείων, για την ανάδειξη ενός τεράστιου πλούτου και αποθέματος που έχει η χώρα μας και μάλλον θα πρέπει να τους πούμε και ένα «ευχαριστώ».

Ευχαριστώ πολύ.