Ρύθμιση των οφειλών υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων
Συζήτηση επί της αρχής (Εισηγητής της Αντιπολίτευσης)
Τρίτη 27.7.2010
Διανύουμε μια εποχή υποτίμησης των πραγματικών αξιών, οικονομικών και κοινωνικών και μάλιστα χωρίς καμία απολύτως εξαίρεση από την εργασία και το εισόδημα έως την ίδια την ανθρώπινη ζωή. Και όπως γνωρίζουμε όλοι, όταν οι αξίες υποτιμώνται, οι θεσμοί τραυματίζονται ή και αμφισβητούνται. Και το φυσικό επακόλουθο αυτής της απώλειας έφερε τους Έλληνες πολίτες σε απόγνωση. Και όλα αυτά έγιναν και γίνονται με ταχύτητες που η απόγνωση αυτή ερμηνεύεται ως σιωπηρή συγκατάθεση.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, όπως πίσω από κάθε ιστορία αδυναμίας πληρωμής του χρέους μιας οικονομίας κρύβεται ένα μεγάλο πολιτικό πρόβλημα, έτσι και πίσω από κάθε ιστορία αδυναμίας πληρωμής μιας προσωπικής οφειλής μπορεί να κρύβεται ένα ανθρώπινο πρόβλημα, ίσως και δράμα. Εάν δε το μέγεθος του προβλήματος αυτού είναι τέτοιο που δεν σου επιτρέπει να σηκώσεις κεφάλι, τότε μαζί με την αυτοεκτίμηση χάνεις και την αξιοπρέπεια σου. Και αυτό δεν μπορούμε να το επιτρέπουμε να συμβαίνει στους πολίτες αυτής της χώρας.
Η κατάσταση στην οποία βρέθηκαν πολλές οικογένειες από τη μια μέρα στην άλλη, επειδή έχασαν απασχόληση και εισόδημα, δεν πρόκειται να αλλάξει με το νομοσχέδιο που συζητάμε σήμερα. Βελτιώνονται απλώς οι όροι διαχείρισης της χρεοκοπίας των ελληνικών νοικοκυριών. Γι’ αυτό και εμείς, ως υπεύθυνη Αντιπολίτευση, το υπερψηφίζουμε. Εσείς όμως κυρία Υπουργέ, – το είπε και ο συνάδελφος Εισηγητής της Πλειοψηφίας – θεωρείτε ότι με τις ρυθμίσεις του νομοσχεδίου, οι πολίτες θα ανακτήσουν την αγοραστική τους δύναμη. Δεν είναι έτσι. Και σε άλλες χώρες εφαρμόζονται ανάλογες ρυθμίσεις, με τη διαφορά ότι οι χώρες αυτές δεν αντιμετωπίζουν τόσο εκτεταμένη παραοικονομία και άρα υποβολή ψευδών δηλώσεων και φοροδιαφυγή.
Ο Εισηγητής της Πλειοψηφίας θα μπορούσε επίσης να είχε αποφύγει να αναφερθεί στην υλοποίηση των προεκλογικών δεσμεύσεων του ΠΑ.ΣΟ.Κ. και την κοινωνική ευαισθησία της Κυβέρνησης, διότι δεν ηχεί καλά στα αυτιά εκείνων των πολιτών που σήμερα βρίσκονται σε απόγνωση. Το ίδιο συμβούλευα και εσάς, κυρία Υπουργέ, που, κατά την παρουσίαση του νομοσχεδίου, μιλήσατε για απρόβλεπτα γεγονότα στη ζωή των δανειοληπτών που ματαιώνουν τον προγραμματισμό της αποπληρωμής των δανείων τους. Και να δεχθούμε ότι η αύξηση του Φ.Π.Α. που εξανεμίζει καθημερινά το εισόδημα του Έλληνα ήταν απρόβλεπτη. Όμως, κυρία Υπουργέ, η έλλειψη ανταγωνισμού στις αγορές για την οποία μας κατηγορούσατε ως Αντιπολίτευση δεν ήταν προβλέψιμη; Εσείς δεν δηλώνατε προεκλογικά ότι μέσα σε εκατό μέρες θα είχατε αποκαταστήσει τη λειτουργία τους, ότι θα υπήρχε διαφάνεια στις τιμές; Και αντί να γίνει αυτό, φτάσαμε να πληρώνουμε Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης για την βενζίνη, σχεδόν ένα ευρώ το λίτρο.
Καταθέτω στα Πρακτικά πίνακα που εξέδωσαν σήμερα τα Ελληνικά Πετρέλαια Α.Ε. όπου φαίνεται ότι η τιμή της αμόλυβδης χρεώνεται από τα διυλιστήρια 44,3 λεπτά το λίτρο. Καταθέτω επίσης τις σημερινές τιμές όπως εμφανίζονται στο παρατηρητήριο τιμών καυσίμων, το οποίο είχα δημιουργήσει ως Γενικός Γραμματέας Ανάπτυξης. Όπως μπορείτε να διαπιστώσετε, η τιμή της αμόλυβδης στο φθηνότερο πρατήριο έχει σκαρφαλώσει στα 1,417 ευρώ το λίτρο. Ξέρετε πώς το ονομάζατε αυτό ως Αντιπολίτευση; «Καπέλο» στα καύσιμα για το οποίο μας καταγγέλλατε καθημερινά τόσον ο κ. Χρυσοχοίδης, όσο και εσείς η ίδια. Και δεν μπορώ να μην θυμίσω τι είχε συμβεί, όταν εμείς αυξήσαμε κατά έξι λεπτά το λίτρο τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης. Το ΠΑ.ΣΟ.Κ. ωρυόταν στα κανάλια και εσείς παραχωρούσατε συνεντεύξεις τύπου για να μας καταγγείλετε.
Θα ήθελα να προσθέσω και κάτι άλλο. Αν η αύξηση του κόστους δανεισμού, και κατ’ επέκταση η έλλειψη ρευστότητας στην πραγματική οικονομία ήταν απρόβλεπτη, η τόνωση της ρευστότητας μέσω του ΕΣΠΑ, μέσω του επενδυτικού νόμου και άλλων αναπτυξιακών εργαλείων δεν ήταν απολύτως προβλέψιμη; Εσείς δεν υποσχεθήκατε προεκλογικά την απλούστευση των διαδικασιών, τον ανασχεδιασμό του ΕΣΠΑ, ένα νέο αναπτυξιακό εκείνο πρότυπο που θα δημιουργούσε νέες θέσεις εργασίας; 10 δισεκατομμύρια ευρώ που θα «έπεφταν» μέσα στο 2010 στην αγορά;
Δεν θέλω να αναλώσω τον χρόνο μου σε αυτά. Το πώς και γιατί μας έκλεισαν τις πόρτες οι αγορές, το ξέρετε καλά αλλά δεν μπορείτε να το πείτε. Το γιατί εκτινάχθηκε ο πληθωρισμός, επίσης το ξέρετε καλά και το είπατε. Αυτοί, όμως, είναι και οι δύο βασικοί λόγοι για τους οποίους αποκλίνουν τα επιτόκια μεταξύ Ελλάδας και Ευρωζώνης. Αυτό το είπε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
Τι ανέτρεψε τελικά τον οικογενειακό προγραμματισμό; Τα απρόβλεπτα ή τα προβλέψιμα; Και πόσο απρόβλεπτες ήταν τελικά η αύξηση των φόρων και η μείωση μισθών και συντάξεων; Δεν ήταν. Η προσφυγή στο ΔΝΤ δεν ήταν απρόβλεπτη. Ήταν συνειδητή επιλογή. Αν πραγματικά η Κυβέρνηση ήθελε έναν άλλο δρόμο, θα ακολουθούσε την πρόταση που είχε κάνει ο Αρχηγός της Νέας Δημοκρατίας για έναν ευρωπαϊκό δρόμο. Ο ομιλών σας είχε περιγράψει τον Απρίλιο ποιος ακριβώς είναι αυτός όσον αφορά στο νομικό του σκέλος.
Η πορεία του νομοσχεδίου που συζητάμε σήμερα είναι η καλύτερη επιβεβαίωση για όσα υπονόησα. Το είχατε συμπεριλάβει ως προτεραιότητα στο πρόγραμμα των εκατό πρώτων ημερών, ετοιμάσατε την πρόταση νόμου από τον Απρίλιο του 2009, μας ενημερώσατε στην Ολομέλεια το Δεκέμβριο του 2009 και, στη συνέχεια, το Μάρτιο του 2010, στην αρμόδια Επιτροπή, το καταθέσατε τον Ιούλιο και θα αρχίσει να εφαρμόζεται από το 2011, με τους δικούς σας υπολογισμούς. Εάν έτσι υλοποιείτε πολιτικές προτεραιότητες που ήδη έχετε προετοιμάσει, τότε πώς θα υλοποιήσετε άλλες πολιτικές μεγαλύτερης εμβέλειας, όπως για παράδειγμα το συμβόλαιο στήριξης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων; Έχω πολλά να πω γι’ αυτό, αλλά δεν είναι κατάλληλη στιγμή.
Στην αρμόδια Επιτροπή, καταθέσαμε προτάσεις και υποδείξαμε βελτιώσεις, προκειμένου να μην ευνοηθούν οι κακοπληρωτές και να μην οδηγηθούν οι τράπεζες σε ακόμη αυστηρότερη χορήγηση δανείων. Θα απαριθμήσω συνοπτικά μερικές απ’ αυτές τις παρατηρήσεις. Καταρχήν, οι καθυστερήσεις. Είναι σαφές ότι θα απαιτηθεί πολύς χρόνος ώστε οι ενδιαφερόμενοι να κάνουν χρήση των διατάξεων, δεδομένου ότι στο νομοσχέδιο υπάρχει πάρα πολλή δικονομία και πολλές διαδικασίες. Επίσης, υπάρχει το πρόβλημα της εξοικείωσης του ειρηνοδίκη, ενώ όπως παρατήρησαν και οι φορείς κατά την διαδικασία ακρόασής τους, υπάρχει και έλλειψη υποδομών για την αντιμετώπιση του αναμενόμενου μεγάλου όγκου υποθέσεων. Δεύτερον, δεν υπάρχουν σαφείς κανόνες σχετικά με το συμβιβασμό. Τρίτον, δεν υπάρχουν κατευθυντήριες γραμμές εφαρμογής, δηλαδή νομοθετικά όρια. Ο ειρηνοδίκης έχει μεγάλη διακριτική ευχέρεια να κρίνει τη δυνατότητα ανταπόκρισης του οφειλέτη στις υποχρεώσεις του. Θα κρίνει υπέρ του ισχυρού ή υπέρ του αδυνάτου, όταν λείπουν οι κατευθυντήριες γραμμές; Τέταρτον, απουσιάζει ο έλεγχος δόλιας συμπεριφοράς από πλευράς καταναλωτή. Θα μπορούσαν να ελέγχονται καλύτερα οι τυχόν εικονικές μεταβιβάσεις ακινήτων, ακόμα και η ίδια η προσπάθεια του δανειολήπτη να βρει εργασία. Τέλος, απουσιάζει και η αναφορά του οφειλέτη στην υπεύθυνη δήλωση που θα συμπληρώνει ότι δεν έχει καταδικαστεί για κλοπή, απάτη, υπεξαίρεση και πλαστογραφία.
Στην αρμόδια Επιτροπή καταθέσαμε προτάσεις τις οποίες θα αναλύσω στη δευτερολογία μου. Δυστυχώς όμως, δεν τις λάβατε υπ’ όψιν. Όπως δεν λάβατε υπ’ όψιν τις παρατηρήσεις συναδέλφων όλων των κομμάτων και του ΠΑΣΟΚ. Συνεχίζετε λοιπόν την ίδια τακτική που ακολουθούσατε και ως αντιπολίτευση, όχι σε όλα, όταν θεσμοθετούσαμε τον Συνήγορο του Καταναλωτή, όταν αναμορφώναμε τον Πτωχευτικό Κώδικα, όταν διαμορφώναμε το πλαίσιο λειτουργίας των εισπρακτικών εταιρειών, όταν επικαιροποιούσαμε τον νόμο για την προστασία του καταναλωτή από αθέμιτες εμπορικές πρακτικές και όταν θεσπίζαμε το ακατάσχετο της μοναδικής κατοικίας του οφειλέτη από καταναλωτικά δάνεια και από πιστωτικές κάρτες στα 20.000 ευρώ.
Επίσης, σας θυμίζω τις υπουργικές αποφάσεις του 2008 για την απαγόρευση των καταχρηστικών όρων στα δάνεια τραπεζών, τα πρόστιμα που επιβάλαμε στις τράπεζες για την εφαρμογή τέτοιων όρων ή και για παραπλανητική διαφήμιση, τα παρατηρητήρια τιμών και άλλα πολλά εργαλεία τα οποία χρησιμοποιείτε χωρίς, όμως, να τα εξελίσσετε. Σε ποιο στάδιο βρίσκεται σήμερα η ανάπτυξη του συστήματος ενημέρωσης καταναλωτή για την εύρεση φθηνότερων τιμών σε επίπεδο δήμου ή γειτονιάς; Είναι ένα σύστημα που εσείς εγκαινιάσατε τα περασμένα Χριστούγεννα. Τι θα γίνει με τη γραμμή υποστήριξης των καταναλωτών και ειδικά για τα τραπεζικά προϊόντα;
Τα ανέφερα όλα αυτά για να δείξω και μία άλλη διάσταση του προβλήματος: την έλλειψη ολοκληρωμένης πολιτικής. Και μία τέτοια πολιτική προλαμβάνει την πιθανή χρεωκοπία και δεν τη διαχειρίζεται απλά, όπως συμβαίνει στο νομοσχέδιο. Αυτό είναι το ζητούμενο σήμερα και αυτή είναι η διαφορά μας. Εμείς θέλουμε να αντιμετωπίσουμε τις αιτίες του προβλήματος με ολοκληρωμένο τρόπο. Εσείς διαχειρίζεστε τα αποτελέσματα του προβλήματος με αποσπασματικό τρόπο. Σας το αποδείξαμε αυτό και με την παρουσίαση από τον Πρόεδρο μας του σχεδίου εξόδου από την κρίση.
Στο θέμα της ορθής ενημέρωσης των καταναλωτών για το νομοσχέδιο, δώσατε στην κοινή γνώμη την ψευδαίσθηση ότι θα σωθεί από τη χρεωκοπία ή ακόμη χειρότερα, δημιουργήσατε την εντύπωση ότι όποιος δανείζεται μπορεί κάποια στιγμή και να μην πληρώσει. Εδώ, να επικαλεστώ αυτό που είπε η συνάδελφος του ΠΑΣΟΚ, κυρία Μερεντίτη: «Αυτό το νομοσχέδιο έχει καλλιεργήσει πολλές προσδοκίες και φοβάμαι και πέραν απ’ αυτές που δικαιούται ή μπορεί να εξυπηρετήσει». Κάλεσε δε όλους εμάς, αλλά και το δημοσιογραφικό κόσμο, να συμβάλλουμε στη σωστή ενημέρωση των πολιτών για να μην νομίζουν μερικοί ότι θα χαριστούν τα δάνεια τους και τα χρέη τους.
Να θυμίσω επίσης, ότι στο κείμενο «Εκατό ημέρες Κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ» που είχατε δώσει στη δημοσιότητα στις 3 Ιανουαρίου 2010 αναφέρατε ότι «οι υπερχρεωμένοι που έχουν αποδεδειγμένη αδυναμία να εξυπηρετήσουν τα χρέη τους, μπορούν να ρυθμίσουν την εξόφληση και να απαλλαγούν από το υπόλοιπο, εφόσον με μηνιαίες καταβολές για τέσσερα χρόνια εξυπηρετήσουν τουλάχιστον το 10% των οφειλών τους». Αυτό το αναπαρήγαγαν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και έτσι, δημιουργήθηκε η ψευδαίσθηση ότι πληρώνοντας το 10% των χρεών σου, απαλλάσσεσαι από αυτό. Η πραγματικότητα των ρυθμίσεών σας είναι όμως άλλη: πρώτα εκκαθαρίζεται η περιουσία του οφειλέτη και μετά αποπληρώνονται τα χρέη του. Αλλά την πραγματικότητα αυτή ξεχάσατε να αναφέρετε τόσο στο πρόγραμμα του ΠΑ.ΣΟ.Κ. όσο και στις δηλώσεις σας.
Εύχομαι τα σενάρια προσομοίωσης που μας παρουσίασαν οι τράπεζες να «τρέξουν» και να μην οδηγήσουν σε νέους περιορισμούς της ρευστότητας που θα έχουν, στις μέρες που ζούμε, δυσάρεστες συνέπειες στην οικονομία. Ο κ. Πρωτόπαπας είχε πει στην Επιτροπή ότι ο δανεισμός αυξήθηκε, επειδή οι Υπουργοί Οικονομίας της Νέας Δημοκρατίας προέτρεπαν τα νοικοκυριά να δανειστούν. Κυρία Υπουργέ, θα χρησιμοποιήσω δικά σας λόγια για να του απαντήσω: «η πίστωση είναι ένα σπουδαίο αγαθό που αυξάνει μέσα από τη δυνατότητα ρευστοποίησης του μελλοντικού εισοδήματος, τις δυνατότητες των νοικοκυριών για να πραγματοποιήσουν τους στόχους τους». Αυτό ακριβώς είχατε πει στην ενημέρωση που μας κάνατε στην αρμόδια Επιτροπή.
Τέλος, θέλω να υπενθυμίσω ότι, όταν εμείς στηρίζαμε το τραπεζικό σύστημα με το πακέτο των 28 δισεκατομμυρίων, το ΠΑΣΟΚ μας κατηγορούσε για κατασπατάληση του χρήματος των φορολογουμένων. Εάν δεν υπήρχε αυτό το πρόγραμμα, που εσείς το παρατείνατε χρονικά και το ενισχύσατε με επιπλέον πόρους, ούτε τα stress tests θα περνούσαν οι τράπεζες, δηλαδή τις λεγόμενες «ασκήσεις προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων», ούτε εσείς θα μπορούσατε να φέρετε στη Βουλή αυτό το νομοσχέδιο.
Θα ήθελα λοιπόν, για μία φορά να επιδείξετε πολιτική γενναιότητα και να αναγνωρίσετε τα λάθη σας. Εμείς, ως Αντιπολίτευση, κατέχουμε υψηλό αίσθημα ευθύνης όλο αυτό το διάστημα. Απόδειξη είναι ότι έχουμε ψηφίσει είκοσι από τα σαράντα τέσσερα νομοσχέδια που έχετε καταθέσει στη Βουλή. Έχουμε στηρίξει αυτά που εκτιμούμε ότι είναι προς τη σωστή κατεύθυνση και έχουμε προβεί σε συγκεκριμένες προτάσεις για την έξοδο από την κρίση, κάποιες από τις οποίες επιχειρείτε να αντιγράψετε, δυστυχώς, με λανθασμένο τρόπο.
Σας ευχαριστώ.
Add comment
Για να σχολιάσετε πρέπει να συνδεθείτε.