ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ

Εφημερίδα Παρασκήνιο,
2007.09.07

Η ισχυρή ομάδα των managers
www.paraskhnio.gr

Ανέλαβα με επίγνωση της τιμής που μου έγινε αλλά και του εύρους των απαιτήσεων της θέσης, αξιοποιώντας, μέσα στο ομιχλώδες τοπίο της πολύπλοκης και πολυπρόσωπης δημόσιας διοίκησης, τις εμπειρίες της 18χρονης διαδρομής μου στην Ε.Ε..

Σήμερα, τρεισήμισι χρόνια μετά, μπορώ να απαντήσω στο πώς και γιατί η Ελλάδα διαπραγματεύτηκε με επιτυχία τους πόρους του Δ’ΚΠΣ τη στιγμή που χτυπούσαν την πόρτα της Ε.Ε. 12 νέες φτωχότερες χώρες. Πώς και γιατί η Ελλάδα είναι η δεύτερη χώρα στις 27 για την οποία εγκρίθηκε το Δ’ΚΠΣ και η πρώτη που εισάγει τα νέα χρηματοδοτικά εργαλεία της Ένωσης. Πώς και γιατί αποφύγαμε τεράστια Κοινοτικά πρόστιμα στο Γ΄ΚΠΣ. Πώς και γιατί το σύστημα διαχείρισης και ελέγχου πιστοποιήθηκε από την Ε.Ε. για πρώτη φορά στην ιστορία των ΚΠΣ. Και επειδή τα αντανακλαστικά ήταν και είναι πάντα εξαρτημένα από την απορρόφηση, πως και γιατί σε διάστημα 3,5 ετών το ποσοστό σχεδόν τριπλασιάστηκε (65% από 23%) όπως και η αύξηση των εισπράξεων Ε.Ε (72% από 21%).

Ένα ήταν σίγουρο όταν ξεκίνησα. Η Ελλάδα δεν είχε πετύχει όσα θα έπρεπε με τους Κοινοτικούς πόρους, είτε λόγω λανθασμένης στρατηγικής επιλογής ή γιατί οι παρεμβάσεις δεν ήταν αποδοτικές ή και τα δυο μαζί. Στο πνεύμα αυτό η πρόκληση ήταν διπλή: Να θίξουμε τη βάση από την οποία προέρχεται η αδυναμία του δημοσίου τομέα, κεντρικού και ευρύτερου, να σχεδιάζει στρατηγικά και ολοκληρωμένα, να επιχειρεί επιτελικά και να προγραμματίζει αποτελεσματικά ενέργειες και πόρους. Να λειτουργήσουμε την εταιρική σχέση με την Ε.Ε. με σοβαρότητα και υπευθυνότητα.

Η σύγκρουση ανάμεσα στην αγωνία της επιτυχούς αναδιοργάνωσης «του μικρού κράτους» του ΚΠΣ και στη μακαριότητα μιας απλής διαχείρισης ήταν δεδομένη. Με τη σταδιακή απόκτηση τεχνοκρατικής και διοικητικό – οργανωτικής ικανότητας, το «άνοιγμα» των νοοτροπιών, τη βελτίωση της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και το, συνακόλουθο, περιορισμό των κινδύνων επιβολής χρηματικών ποινών από τα Κοινοτικά Όργανα αλλά και την κινητοποίηση της ιδιωτικής πρωτοβουλίας με το άνοιγμα νέων κοιτασμάτων απασχόλησης, ο απολογισμός είναι θετικός.

Πιο θετικό σε προσωπικό επίπεδο είναι ότι πέτυχα να αποφύγω το φαινόμενο της αυτοεξαπάτησης, δηλαδή να πέφτω στην παγίδα του να πιστεύω ότι όλα βαίνουν καλώς. Γιατί ο κεντρικός συντονισμός των κοινοτικών πόρων και ο απολογισμός τους έναντι των φορολογουμένων είναι μια μεγάλη ευθύνη που απαιτεί συνεχή προσπάθεια για το καλύτερο.

ΕΠΙΤΕΥΓΜΑ

Όταν τον Απρίλιο του 2004 μου έγινε η τιμή να αναλάβω την καίρια και στρατηγική θέση του ΓΓ Υπ.Οι.Ο. για θέματα Επενδύσεων και Ανάπτυξης το θεώρησα σημαντικότατη πρόκληση για την έως τότε πολυετή καριέρα μου κυρίως μέσα στα Κοινοτικά Οργανα και συγκεκριμένα στη Ευρωπαική Επιτροπή για θέματα αναπτυξιακής περιφερειακής πολιτικής της χώρας μας.

Η μεγαλύτερη πρόκληση για μένα ήταν το πώς θα επιτύχουμε να υλοποιήσουμε ένα όραμα.

Το όραμα μιας ανάπτυξης που να αγγίζει τον πολίτη. Την βελτίωση των στατιστικών στοιχείων της οικονομίας και κοινωνίας μας, χωρίς να ευημερούν μόνο οι αριθμοί. Η βελτίωση της οικονομίας να αγγίξει τους πολίτες μας και τις επιχειρήσεις μας. Η Ελλάδα να συμμετέχει και να διαπραγματεύεται με σοβαρότητα και υπευθυνότητα στους Ευρωπαικούς Οργανισμούς, επιτυγχάνοντας τους στόχους που έχει θέσει.

Το όραμα αυτό δεν είναι καθόλου εύκολο να επιτευχθεί, ούτε θα ήταν ποτέ δυνατό να επιτευχθεί μόνο με μια απλή διαχείριση γραφειοκρατικού τύπου. Ο στόχος μας επιτυγχάνεται μόνο με συνεχή και επίμονο αγώνα χωρίς εφησυχασμό, χωρίς αλαζονεία, αλλά με υπομονή και επιμονή.

Θα παραλείψω επιτυχίες εθνικής κυρίως εμβελείας όπως ο Επενδυτικός-Αναπτυξιακός Νόμος ή ο εκσυγχρονισμός του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων για να αναφερθώ σε έναν μόνο τομέα, σε εκείνο των Ευρωπαικών κονδυλίων, πιο γνωστά ίσως με κοινοτική ορολογία Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης (ΚΠΣ), Ταμείο Συνοχής, Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς 2007-13 (ΕΣΠΑ, που είναι το 4ο ΚΠΣ για την περίοδο 2007-2013), Ταμείο Αλληλεγγύης της Ευρωπαικής Ενωσης:

Πώς και γιατί κατάφερε η χώρα μας να διαπραγματευτεί με επιτυχία κερδίζοντας 20,5 δις ΕΥΡΩ για τη περίοδο 2007-13, τη στιγμή που 12 νέες και φτωχότερες χώρες χτυπούσαν την πόρτα της ΕΕ ζητώντας περισσότερα κονδύλια;

Πώς και γιατί κατάφερε η χώρα μας να αποφύγει τη δαμόκλειο σπάθη κοινοτικών προστίμων που άγγιζαν τα δισεκατομμύρια, εξ΄αιτίας των ανεπαρκών συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου που κληρονομήσαμε από εκείνους που έκλειναν συμφωνίες στα «μουλωχτά» με την Ευρωπαική Επιτροπή τρείς μέρες πριν τις προηγούμενες εθνικές εκλογές; Πώς και γιατί αυτά τα συστήματα αναγνωρίστηκαν από την ΕΕ ως επαρκή για πρώτη φορά στην ιστορία των πόρων που δέχεται η Ελλάδα από την ΕΕ από τη δεκαετία του ΄80;

Πώς και γιατί η Ελλάδα είναι η πρώτη χωρα από όλες τις 27 χώρες της ΕΕ που εισάγει νέα χρηματοδοτικά συστήματα για τα αναπτυξιακά προγράμματα όπως το κοινοτικό πρόγραμμα με τη κωδική ονομασία “Jeremie” τα οποία θα ενισχύσουν άμεσα τις επιχειρήσεις μας;

Πώς και γιατί η Ελλάδα πετυχαίνει για πρώτη φορά στην ιστορία την κάλυψη των επειγόντων αναγκών των πλημμυρών του Εβρου από το Ταμείο Αλληλεγγύης της ΕΕ και, πιο πρόσφατα, εξασφαλίζει τη κοινοτική αλληλεγγύη με δημόσια δήλωση της Κοινοτικής Επιτρόπου κας Ντ. Χούμπνερ – αλλά και του ίδιου του Προέδρου της ΕΕ κου Μπαρόζο, για άμεση και γενναία κάλυψη και των ζημιών από τις πυρκαγιές από το ίδιο Ταμείο, καθώς και την παροχή και άλλων διευκολύνσεων;

Η απάντηση σε όλα τα παραπάνω ερωτήματα είναι μία: Οι επιτυχίες ήλθαν όχι τυχαία αλλά έπειτα από μια προσεκτικά σχεδιασμένη και μεθοδικά εφαρμοσμένη αναδιάρθρωση και εκσυγχρονισμό ολόκληρου του διοικητικού συστήματος που είναι υπέυθυνο για τις πολιτικές και τα προγράμματα που συγχρηματοδοτούνται από την Ελλάδα και την ΕΕ. Ένα σύστημα που παρελήφθη κομματικοποιημένο, κουρασμένο και αποσαθρωποιημένο για να αναμορφωθεί, να αποκτήσει σύγχρονες μεθόδους και δομές διαχείρισης, που είχε στοιχεία κακομοιριάς και νωθρότητας για να αποκτήσει δυναμισμό και φρεσκάδα, που είχε εντονα στοιχεία ερασιτεχνισμού και αυτοσχεδιασμού τα οποία δίνουν τη θέση τους στον επαγγελματισμό και τον στρατηγικό σχεδιασμό, που ήταν αδύναμο, άτολμο και υποχωρητικό για να γίνει τολμηρό, ισχυρό και διεκδικητικό.

Πίσω από όλες τις επιτυχίες – αλλά και τις ατυχίες – βρίσκονται άνθρωποι οι οποίοι μόχθησαν και μοχθούν για την ευημερία αυτής της χώρας, εργάζονται για να αποδώσουν οι μηχανισμοί, σχεδιάζουν και επιχειρούν. Τους χρησιμοποιήσαμε σωστά αυτούς τους ανθρώπους, αξιοποιήσαμε και προωθήσαμε το ανθρώπινο δυναμικό στην Ελλάδα, μετεγγράψαμε καταξιωμένους ή και ανερχόμενους συναδέλφους από το εξωτερικό και επιχειρήσαμε να μπολιάσουμε τη δημόσια διοίκηση μας με εκείνα τα στοιχεία του ιδιωτικού τομέα που αποφέρουν την υψηλή αποτελεσματικότητα που όλοι επιθυμούμε στη κοινωνία μας. Επιτεύχθηκαν πολλά, υπάρχουν ακόμα πολλά που πρέπει να γίνουν. Η μεταρρύθμιση συνεχίζεται.