3η Επιτροπή Παρακολούθησης Ταμείου Συνοχής

3η Επιτροπή Παρακολούθησης Ταμείου Συνοχής

Δευτέρα 04 Σεπτεμβρίου 2006

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ: Κυρίες και κύριοι, αγαπητές φίλες και φίλοι, έχουν περάσει σχεδόν 10 μήνες από την προηγούμενη συνάντησή μας και πιστεύω πως πρέπει να εστιάσω την εισαγωγική παρέμβασή μου πρώτα με έναν σύντομο απολογισμό των κύριων σημείων των πεπραγμένων της περιόδου αυτής, κατόπιν με την πορεία υλοποίησης των έργων και τέλος με την ενημέρωση του σώματος για τον από δω και πέρα προγραμματισμό.

Επειδή όσοι με γνωρίζετε και με την προηγούμενή μου ιδιότητα, του στελέχους της DG REGIO, έχετε διαπιστώσει πως είμαι απόλυτα ρεαλιστής, πάντοτε λέγω, ότι ως εθνικές αρχές «διαχειριζόμαστε μια κρίση». Όμως με τα συντονισμένα βήματα που έχουν πραγματοποιηθεί το τελευταίο δεκάμηνο, είμαι πεπεισμένος πως δουλεύουμε προς την σωστή κατεύθυνση με ορατά θετικά αποτελέσματα, όπως θα καταδειχτεί κατά τη διάρκεια των σημερινών εργασιών.

Οι ενέργειές μας επικεντρώθηκαν στους ακόλουθους άξονες, την περίοδο που μεσολάβησε ανάμεσα στις δυο Επιτροπές, από τον Νοέμβριο του 2004 μέχρι τον Ιούλιο του 2005:

Στη δέσμευση σε επίπεδο ευρώ των πόρων του οικονομικού έτους 2004. Έτσι με σκληρή δουλειά όλων μας, (και στο σημείο αυτό θέλω να ευχαριστήσω τόσο την κεντρική ΔΑ του ΥΠΟΙΟ, τις επιμέρους Διαχειριστικές Αρχές, κεντρικές και περιφερειακές καθώς και τους συναδέλφους της Ε.Ε.), δεσμεύσαμε με παραδεκτές αιτήσεις συνδρομής καθώς και την έκδοση των σχετικών εγκριτικών αποφάσεων το σύνολο των 535,37 εκ ευρώ που αφορούσε τη μερίδα μας για το οικονομικό έτος 2004. Ας μην ξεχνάμε πως μέχρι τον Ιούνιο του 2004, είχαν δεσμευτεί πόροι ύψους μόνο 206 εκ ευρώ και σε σχετική του επιστολή ο Γεν. Δ/ντής της Ε.Ε. κ. Meadows είχε εκφράσει την ανησυχία του για τον κίνδυνο μη δέσμευσης του συνόλου των πόρων για την Ελλάδα μέχρι το τέλος του έτους. Τα 17 νέα έργα που έχουν εγκριθεί μέχρι και τις 31/12/2005 θα τα βρείτε στο φάκελο που σας έχει διανεμηθεί, κατηγοριοποιημένα με χρώμα κίτρινο.

Στην επιτάχυνση της υλοποίησης των έργων σύμφωνα με τους όρους και τις διαδικασίες των εγκριτικών τους αποφάσεων και στο πλαίσιο του συμφωνημένου με την ΕΕ συστήματος διαχείρισης και ελέγχου. Στο πλαίσιο αυτό, τον Ιανουάριο, έστειλα επιστολές προς όλους τους φορείς που υλοποιούν έργα Τ.Σ. με κοινοποίηση στις αρμόδιες αρχές όπου στον κάθε έναν ξεχωριστά υπενθύμιζα τις δεσμεύσεις και τις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει απέναντι στις εθνικές και ευρωπαϊκές αρχές για την έγκαιρη και αποτελεσματική εκτέλεση των έργων ευθύνης του, καθώς και για τις επιπτώσεις που συνεπάγεται η οποιαδήποτε σημαντική αστοχία στην υλοποίηση των έργων.

Όμως πραγματικός πυρήνας της όλης προσπάθειας είναι το Σχέδιο Δράσης αποτύπωσης και επιτάχυνσης της υλοποίησης έργων Τ.Σ., το οποίο σχεδιάστηκε από την ΕΥΔ&ΠΤΣ, υιοθετήθηκε και υποστηρίχθηκε από την Γεν. Γραμματεία του ΥΠΟΙΟ και στην υλοποίηση του οποίου συνεισφέρατε όλοι εσείς. Βασική ιδέα του Σχεδίου δράσης είναι πως για να επιτύχουμε την επιτάχυνση της υλοποίησης των έργων Τ.Σ. θα πρέπει να υπάρχει καταρχήν μια ολοκληρωμένη και ομοιογενής εικόνα, μέσα από τυποποιημένα εργαλεία για την πρόοδο των υλοποιούμενων έργων, η πλήρης αποτύπωση των κυριότερων προβλημάτων τους, ο προσδιορισμός και η συμφωνία από όλους τους εμπλεκόμενους για τα μέτρα και τις ενέργειες που πρέπει να ληφθούν στα διάφορα επίπεδα διοίκησης και τέλος, και το σημαντικότερο, ο σωστός και δομημένος προγραμματισμός των επόμενων βημάτων με στόχο την ολοκλήρωση και λειτουργικότητα των εκτελούμενων έργων. Η ανάλυση και οι λεπτομέρειες του Σχεδίου Δράσης θα συζητηθούν στη σχετική ενότητα της ημερήσιας διάταξης, όμως εγώ θέλω να σας διαβεβαιώσω με την ιδιότητά μου του Γεν. Γραμματέα αλλά και του Προέδρου της Επιτροπής Παρακολούθησης, πως οι φορείς υλοποίησης αποδέχτηκαν τα ευρήματα του Σ.Δ., όπως αυτά αποτυπώνονται στην κατηγοριοποίηση, που είχατε την ευκαιρία αναλυτικά να συζητήσετε στη χθεσινή Τεχνική συνάντηση και πως είναι πραγματική πρόκληση για όλους μας, όλα τα έργα, να τείνουν προς το πράσινο, το χρώμα της ομαλής και χωρίς σημαντικά προβλήματα υλοποίησης και κυρίως προς το άσπρο που δηλώνει την ολοκλήρωση και λειτουργικότητά τους.

Στο σημείο αυτό θα ήθελα να υπογραμμίσω πως τα χρώματα που έχουν επιλεγεί στην κατηγοριοποίηση έχουν καθαρά εποπτικό χαρακτήρα, χωρίς ουδεμία υπόνοια απένταξης, παρά τα δημοσιεύματα του τύπου. Το σημαντικό για μας είναι πως τα έργα του Τ.Σ. είναι υλοποιήσιμα παρόλα τα προβλήματα στην εκτέλεσή τους. Είναι λοιπόν πρόκληση για όλους, τα προβλήματα αυτά να ξεπεραστούν.

Τέλος πολύ σημαντική ήταν για μας η συστηματική επικοινωνία μαζί σας, σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο μέσα από πολυάριθμες τεχνικές συναντήσεις, επιτόπιες επισκέψεις των στελεχών μας στις Διαχειριστικές Αρχές και τους φορείς υλοποίησης, καθώς και η συμμετοχή μας σε εκπαιδευτικά σεμινάρια και ημερίδες, αλλά και η πρωτογενής διοργάνωση ημερίδων για σημαντικά ζητήματα που απασχολούν όλους, όπως το νέο σύστημα παραγωγής δημοσίων έργων και οι επιπτώσεις του στην εκτέλεση έργων Τ.Σ.

Πιστεύουμε στην διαφάνεια, πιστεύουμε στην δομημένη ανταλλαγή απόψεων, πιστεύουμε στην εξωστρέφεια των υπηρεσιών μας και για το λόγο αυτό θα συνεχίσουμε την επικοινωνία μας .Την γνώση και τους προβληματισμούς μας θέλουμε να μοιραζόμαστε και με τους νέους κυρίως εταίρους μας. Στο σημείο αυτό θα ήθελα να καλωσορίσω τους εκπροσώπους της Πολωνίας, οι οποίοι παρακολουθούν της εργασίες της 3ης ΕΠ – ΠΑΡ του Τ.Σ. και τους εύχομαι μια καλή και γόνιμη διαμονή στην Ελλάδα.

Σε ότι αφορά την πορεία υλοποίησης των έργων Τ.Σ. η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, έχει εγκρίνει τη συγχρηματοδότηση 114 έργων συνολικού προϋπολογισμού 5.934,3 εκατομμυρίων ευρώ και συνολικής κοινοτικής συνδρομής 3.702,3 εκατομμυρίων ευρώ.

Από τα προαναφερθέντα 114 έργα, τα 22 (16 έργα περιβάλλοντος και 6 έργα μεταφορών) είναι έργα «γέφυρες», δηλαδή έργα του Ταμείου Συνοχής Ι (περιόδου 1994-99), τα οποία έχουν λάβει συμπληρωματικούς πόρους από το Ταμείο Συνοχής ΙΙ (περιόδου 2000-2006).

Οι μέχρι 31/5/2005 συνολικές δαπάνες για τα έργα αυτά ανέρχονται σε 2.173,4 εκ ευρώ και το ποσοστό απορρόφησης διαμορφώνεται σε 37%. Οι συνολικές εισροές από την ΕΕ για τα έργα αυτά ανέρχονται σε 1.225,1 εκ ευρώ ήτοι στο 33% της κοινοτικής συνδρομής.

Εδώ θέλω να υπενθυμίσω πως στα προαναφερθέντα στοιχεία συμπεριλαμβάνονται και τα στοιχεία για 15 έργα περιβάλλοντος συνολικού προϋπολογισμού 576,9 εκατομμυρίων ευρώ και τα 2 έργα μεταφορών συνολικού προϋπολογισμού 590,0 εκατομμυρίων ευρώ, για τα οποία οι εγκριτικές αποφάσεις εκδόθηκαν στο τέλος του 2004, και τα οποία βρίσκονται σε στάδιο προετοιμασίας και αρχικής υλοποίησης. Οι μέχρι τις 31/5/2005 δαπάνες ύψους 2.173,4 εκατομμυρίων ευρώ είναι αυξημένες σε σχέση με τις μέχρι 31/7/2004 δαπάνες της προηγούμενης Επιτροπής Παρακολούθησης ύψους 1.807,1 εκατομμυρίων ευρώ σε ποσοστό 20,27%. Εκείνο που είναι πολύ σημαντικό είναι πως για τα 97 έργα, για τα οποία οι εγκριτικές αποφάσεις έχουν εκδοθεί πριν από το τέλος του 2004, το ποσοστό απορρόφησης ανέρχεται μέχρι τις 31/5/2005 σε 46% έναντι ποσοστού 38%, δηλ. βελτίωση κατά οκτώ μονάδες, σύμφωνα με τα στοιχεία της προηγούμενης Επιτροπής Παρακολούθησης. Έχουμε δηλαδή μια έμπρακτη απόδειξη των θετικών αποτελεσμάτων των προσπαθειών που όλοι καταβάλουμε στο πλαίσιο της επιτάχυνσης.

Σε ότι αφορά το κλείσιμο των έργων του Τ.Σ. περιόδου 1994 – 1999, εκεί η πρόοδος που έχει σημειωθεί είναι πραγματικά αξιοσημείωτη. Σε σύνολο 174 έργων περιβάλλοντος και μεταφορών έχουν αποπληρωθεί τα 118, έχουν υποβληθεί και εκκρεμούν στις υπηρεσίες της ΕΕ αιτήσεις αποπληρωμής για 8 έργα, και προγραμματίζεται η υποβολή αιτήσεων αποπληρωμής μέχρι το τέλος του 2005 για 24 ακόμη έργα. Έτσι για το 2006 παραμένουν ανοικτές μόνο 2 εγκριτικές αποφάσεις για 2 έργα που συνεχίζεται η υλοποίησή τους – 1 στις μεταφορές και 1 στο περιβάλλον. Συνεπώς, σύμφωνα με τα παραπάνω, σε ότι αφορά το υπόλοιπο προς εκταμίευση (RAL) για το Τ.Σ. της περιόδου 1994-1999 έχει διαμορφωθεί από 207,18 εκ ευρώ στις αρχές του έτους, σε 168,36 εκ ευρώ μέχρι τις 31 Μαΐου 2005 και αναμένεται να μειωθεί σημαντικά περαιτέρω, ώστε στο τέλος του έτους να παραμένει μόνο ένα μικρό υπόλοιπο ύψους 16,14 εκ ευρώ, που αφορά τα 2 συνεχιζόμενα έργα.

Αντίστοιχα, σε ότι αφορά το κλείσιμο των έργων του Τ.Σ. περιόδου 2000 – 2006 έχουν αποπληρωθεί 3 έργα, έχουν υποβληθεί και εκκρεμούν στις υπηρεσίες της ΕΕ αιτήσεις αποπληρωμής για 3 έργα, και προγραμματίζεται η υποβολή αιτήσεων αποπληρωμής μέχρι το τέλος του 2005 για 10 ακόμη έργα. Σύμφωνα με τα προαναφερθέντα, με το κλείσιμο των εγκριτικών αποφάσεων έργων Ταμείου Συνοχής ΙΙ (νέα έργα και γέφυρες) θα μειωθεί το υπόλοιπο προς εκταμίευση (RAL) κατά 146,47 εκατομμύρια ευρώ μέχρι τις 31-12-2005.

Στο σημείο αυτό είναι πολύ σημαντικό, να γίνει μια σύντομη αναφορά στη δική μου παρέμβαση για τον προγραμματισμό μείωσης του υπολοίπου προς εκταμίευση, το περίφημο RAL, θέμα το οποίο αναφέρεται συχνά στις επιστολές της ΕΕ, και οι οποίες σας κοινοποιούνται. Αναλυτικά το θέμα θα συζητηθεί στη σχετική ενότητα της σημερινής συνεδρίασης. Υπενθυμίζω ότι στην τεχνική συνάντηση του Μαρτίου είχαμε προγραμματίσει τη μείωση του RAL κατά 801 εκ ευρώ μέχρι το τέλος του 2005. Ο στόχος αυτός είναι απόλυτα προσεγγίσιμος και πραγματικός και προκύπτει από την σταθερή πορεία του κλεισίματος των έργων Τ.Σ.Ι και Τ.Σ.ΙΙ, όπως προανέφερα, τις αιτήσεις ενδιάμεσων πληρωμών και προκαταβολών που υποβλήθηκαν στην ΕΕ μέχρι τις 31.03.2005 ύψους 166.3 εκ ευρώ, την προγραμματισμένη υποβολή σε συνεργασία με την Αρχή Πληρωμής και τις αρμόδιες ΔΑ ενός νέου πακέτου ύψους περίπου 80 εκ ευρώ μέχρι το τέλος Ιουλίου, καθώς και τον προγραμματισμό αποστολής νέων αιτήσεων μέχρι το τέλος του έτους.

Συνεπώς είμαστε απόλυτα μέσα στον προγραμματισμό μας, όπως αυτός είχε παρουσιαστεί στην τεχνική συνάντηση του Μαρτίου και τηρούμε τις δεσμεύσεις μας προς την ΕΕ.

Στο σημείο αυτό θα κάνω μια μικρή αναφορά στον απολογισμό δεσμεύσεων του 2004 και στο προγραμματισμό δεσμεύσεων του 2005.

Για το 2004 ο στόχος που είχε τεθεί επιτεύχθηκε με την ανάληψη δεσμεύσεων στον κοινοτικό προϋπολογισμό ύψους 535,67 εκατομμυρίων ευρώ. Για το 2005 η συνολική υποχρέωση της χώρας ανέρχεται σε 481,60 εκατομμύρια ευρώ. Μέχρι σήμερα έχουν αναληφθεί δεσμεύσεις 259,60 εκατομμυρίων ευρώ και απομένει η ανάληψη δεσμεύσεων 222 εκατομμυρίων ευρώ περίπου. Οι απομένουσες δεσμεύσεις προγραμματίζεται να αναληφθούν από: δύο (2) σημαντικά έργα πολυετούς δέσμευσης των οποίων η υλοποίηση εκτείνεται πέραν του 2006, (επέκταση Μετρό Αθηνών και Αποσελέμη), έργα που δεσμεύουν το υπόλοιπο της κοινοτικής συνδρομής καθώς, και νέα έργα που είτε έχουν υποβληθεί ή θα υποβληθούν στην Ε.Ε. με αποδέσμευση σχετικών πόρων. Η συνδρομή της Ε.Ε. στο σημείο αυτό είναι σημαντική προκειμένου να τηρηθεί ο προγραμματισμός δεσμεύσεων 2005 και 2006 ώστε τα έργα να υλοποιηθούν και χρηματοδοτηθούν απρόσκοπτα.

Στο σημείο αυτό θα ήθελα να αναδείξω ορισμένα ζητήματα που μας απασχολούν για τον έγκαιρο προγραμματισμό της επόμενης προγραμματικής περιόδου σε ότι αφορά το Τ.Σ. Οι προσπάθειές μας πρέπει να επικεντρωθούν στην επίτευξη οικονομιών κλίμακας ανθρώπινου δυναμικού και πόρων, στην αποτελεσματική αξιοποίηση των ευκαιριών που δίνονται στη χώρα στο πλαίσιο των νέων κανονισμών, στην αντιμετώπιση των προκλήσεων για τις ελληνικές περιφέρειες μετάβασης, στην έγκαιρη και εξορθολογισμένη προετοιμασία των έργων που πρόκειται να συγχρηματοδοτηθούν από το Τ.Σ., και τέλος στην ομαλή μετάβαση από το ένα σύστημα των μεμονωμένων εγκριτικών αποφάσεων στο επόμενο σύστημα των επιχειρησιακών προγραμμάτων, προς αποφυγή των κραδασμών που θα δημιουργηθούν, καθώς τα έργα του Τ.Σ. έχουν την ιδιαιτερότητα να υλοποιούνται μέχρι το 2010.

Φθάνοντας στο τέλος της παρέμβασής μου θέλω να σας διαβεβαιώσω πως ο διάλογος με τις υπηρεσίες της ΕΕ θα συνεχιστεί, η επιτάχυνση των ρυθμών και η πρόοδος που έχει σημειωθεί στην υλοποίηση των έργων το τελευταίο δεκάμηνο θα εντατικοποιηθεί στο διάστημα που απομένει μέχρι την ολοκλήρωση της τρέχουσας προγραμματικής περιόδου. Επιθυμία μας και στόχος μας είναι να αποδοθούν στην ελληνική κοινωνία έργα ολοκληρωμένα και λειτουργικά, με ορατό αναπτυξιακό αποτέλεσμα και κοινωνικό χαρακτήρα, με την ανθρωπίνως δυνατή ελαχιστοποίηση του κινδύνου απώλειας πόρων. Προς αυτή την κατεύθυνση δουλεύουμε όλοι μας σκληρά και θα συνεχίσουμε να δουλεύουμε οι συνεργάτες μου και εγώ προσωπικά, έχοντας ως αρχές, τη διαφάνεια και αξιοπιστία στη διαχείριση, τον εποικοδομητικό διάλογο και την συστηματική ενημέρωση, την συνεπή και οργανωμένη επιτάχυνση των έργων, το σωστό προγραμματισμό για το μέλλον.

Πεποίθησή μου είναι ότι η συνεπής εξυπηρέτηση των αρχών αυτών με τη συμβολή όλων μας, θα συμβάλουν αποτελεσματικά, στην επίτευξη του βασικού στόχου της Διοίκησης και των υπηρεσιών του ΥΠΟΙΟ που είναι η πραγματική οικονομική και κοινωνική σύγκλιση της χώρας για αυτοδύναμη ανάπτυξη με ανταγωνιστικό ανθρώπινο και φυσικό κεφάλαιο.