5η Επιτροπή Παρακολούθησης Γ΄ ΚΠΣ

5η Συνεδρίαση της Επιτροπής Παρακολούθησης του ΚΠΣ

Τρίτη 08 Ιουνίου 2004

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ: Τρία χρόνια μετά από την έγκριση των Επιχειρησιακών Προγραμμάτων, στο μέσο της προγραμματικής περιόδου, θα επιχειρήσω έναν ρεαλιστικό απολογισμό της πορείας υλοποίησης του ΚΠΣ.

Σύμφωνα με τα στοιχεία προόδου, αυτά που έχουν καταχωρηθεί στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα, μέχρι τέλος Μαΐου έχουν εγκριθεί 12.950 έργα που αντιστοιχούν σε δημόσια δαπάνη 68,5% του συνόλου της δημόσιας δαπάνης του ΚΠΣ. Αντίστοιχα, το 44,4% έχει δεσμευτεί και, από αυτό, το 25% έχει δαπανηθεί.

Αναφορικά με τα Τομεακά Προγράμματα, η δημόσια δαπάνη των ενταγμένων έργων, για τα οποία έχουν υπογραφεί συμβάσεις, αντιστοιχεί στο 47% των πόρων της δημόσιας δαπάνης του τομεακού σκέλους του ΚΠΣ. 47% οι συμβάσεις και 27% περίπου οι δαπάνες.

Στο περιφερειακό σκέλος του ΚΠΣ, οι δείκτες αυτοί είναι σχετικά μικρότεροι.

Η συνολική συμβασιοποίηση ανέρχεται στο 38%, αλλά οι εκταμιεύσεις, οι δαπάνες, στο 18% περίπου. Η διαφοροποίηση στους ρυθμούς προόδου μεταξύ του εθνικού και του περιφερειακού σκέλους, οφείλεται κυρίως στο ότι είχαν δεσμευτεί σημαντικοί πόροι σε ονοματισμένα έργα, τα οποία δεν είχαν την απαραίτητη ωριμότητα από πλευράς μελετών, κυρίως όσον αφορά τα έργα των κεντρικών φορέων. Αυτό δημιούργησε υστέρηση στην υλοποίηση.

Η Διαχειριστική Αρχή του ΚΠΣ παρακολουθεί συστηματικά την εξέλιξη της πορείας υλοποίησης των προγραμμάτων. Την παρούσα στιγμή, η παρακολούθηση αυτή επικεντρώνεται κυρίως στην επιτάχυνση των διαδικασιών για την αποφυγή απωλειών λόγω της εφαρμογής του κανόνα Ν+2. Για αυτό τον λόγο δημιουργούμε ένα δίκτυο παρακολούθησης και λήψης προληπτικών και επανορθωτικών μέτρων.

Με βάση τους δείκτες αυτούς, τα προγράμματα κατατάσσονται σε τρεις κατηγορίες όσον αφορά την επικινδυνότητά τους. Στην πρώτη κατηγορία βρίσκονται τα προγράμματα που πρέπει να υπερδιπλασιάσουν την προσπάθειά τους σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο, προκειμένου να επιτύχουν τους στόχους τους. Σε αυτή την κατηγορία και όσον αφορά το ΕΤΠΑ, βρίσκονται τα προγράμματα Εκπαίδευσης, Κοινωνίας της Πληροφορίας και τα ΠΕΠ Ηπείρου και Στερεάς Ελλάδας. Όσον αφορά το ΕΚΤ, η Ανταγωνιστικότητα, η Υγεία-Πρόνοια, η Τεχνική Βοήθεια, τα ΠΕΠ Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης, Κεντρικής Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Νοτίου Αιγαίου. Όσον αφορά το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού και Εγγυήσεων, το ΠΕΠ Ηπείρου, Αττικής, Πελοποννήσου, Βορείου και Νοτίου Αιγαίου.

Στη δεύτερη κατηγορία βρίσκονται τα προγράμματα, τα οποία θα πρέπει να καταβάλουν μεγαλύτερη προσπάθεια σε σχέση με πέρσι, προκειμένου να πετύχουν τους στόχους τους. Στην κατηγορία αυτή, όσον αφορά το ΕΤΠΑ, είναι η Ανταγωνιστικότητα, το Περιβάλλον και τα ΠΕΠ Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης, Θεσσαλίας, Πελοποννήσου και Βορείου Αιγαίου. Όσον αφορά το ΕΚΤ, είναι η Ήπειρος, η Θεσσαλία, η Αττική, η Πελοπόννησος και η Κρήτη. Και για το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού και Εγγυήσεων, είναι τα ΠΕΠ Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας και Ιονίων Νήσων.

Στην τρίτη κατηγορία εντάσσονται όλα τα υπόλοιπα προγράμματα, που, αν και φαίνεται να πετυχαίνουν τους φετινούς τους στόχους, θα πρέπει να αυξήσουν τους ρυθμούς υλοποίησής τους. Σε αυτή την απεικόνιση βλέπουμε τα προγράμματα σε σχέση με αυτό ακριβώς τον βαθμό επικινδυνότητας. Εκεί που δεν υπάρχει διαγράμμιση, είναι τα προγράμματα που δεν αντιμετωπίζουν πρόβλημα Ν+2 για φέτος.

Αντίστοιχη διαφάνεια για το ΕΚΤ, με πρώτο το ΠΕΠ Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης και, τέλος, για το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού και Εγγυήσεων και το χρηματοδοτικό μέσο προσανατολισμού αλιείας, η επικινδυνότητα αφορά και πάλι το ΠΕΠ Ηπείρου.

Στο σημείο αυτό, θα ήθελα να επισημάνω το πόσο σημαντικές υπήρξαν για τον προγραμματισμό και τον σχεδιασμό, αλλά και πόσο σημαντικές είναι για την υλοποίηση, οι ειδικές δράσεις των ΠΕΠ. Αργότερα, οι συνεργάτες μας θα έχουν την ευκαιρία να σας παρουσιάσουν περισσότερες λεπτομέρειες. Πρόκειται για τις δράσεις ενίσχυσης της καινοτομίας και της επιχειρηματικότητας, τις δράσεις υπέρ του περιβάλλοντος και τις δράσεις για την Κοινωνία της Πληροφορίας.

Θέσαμε συγκεκριμένους στόχους: την ολοκλήρωση της αναθεώρησης με την έγκριση του ΚΠΣ και των Επιχειρησιακών Προγραμμάτων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την επιτάχυνση της υλοποίησης για τη διασφάλιση του κανόνα Ν+2. Για τον σκοπό αυτό, έχουν εκπονηθεί προγράμματα επιτάχυνσης για κάθε Επιχειρησιακό Πρόγραμμα και έχει ληφθεί η απόφαση για την πρόσληψη συμβούλων τεχνικής υποστήριξης που θα υποστηρίξουν τους Τελικούς Δικαιούχους.

Βασικός στόχος είναι, επίσης, η επίτευξη των αρχών που είχαν τεθεί στον προγραμματισμό στην έναρξη του ΚΠΣ. Η ενίσχυση των προληπτικών ελέγχων. Η απλοποίηση των μεθόδων υλοποίησης, η αναδιοργάνωση των υπηρεσιών διαχείρισης και η ενίσχυση της διάχυσης και δημοσιοποίησης των αποτελεσμάτων και των ωφελειών.

Η αναθεώρηση του ΚΠΣ και των προγραμμάτων, η εφαρμογή του σχεδίου δράσης για τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου, καθώς και οι θεσμικές παρεμβάσεις που γίνονται και θα γίνουν στην αλυσίδα παραγωγής των δημοσίων έργων, απορρέουν από την απαίτηση για αποτέλεσμα στη χρήση των δημόσιων πόρων.

Άμεση προτεραιότητα για τη διαδικασία της αναθεώρησης του ΚΠΣ, ήταν να μην αποκλίνουμε από τη συμφωνηθείσα στρατηγική στην αρχή της περιόδου προγραμματισμού. Επίσης, διατηρήσαμε τη συμφωνηθείσα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατανομή των πόρων του αποθεματικού προγραμματισμού.

Η φιλοσοφία της αναθεώρησης έχει να κάνει με την προσαρμογή του ΚΠΣ και των Επιχειρησιακών Προγραμμάτων στη σημερινή πραγματικότητα της διαχείρισης και υλοποίησης, η οποία εν μέρει προσδιορίζει τις δυνατότητες που υπάρχουν στον χρονικό ορίζοντα της τρέχουσας προγραμματικής περιόδου.

Εκτός απ’ την ισόρροπη επιτάχυνση της εκτέλεσης του ΚΠΣ σε όλους τους τομείς παρέμβασης, αλλά και την ενίσχυση της ευελιξίας των προγραμμάτων, προκειμένου να αποφύγουμε περιπέτειες από την απώλεια πόρων λόγω της εφαρμογής του κανόνα Ν+2, βασικός στόχος ήταν και είναι η ενίσχυση της επιχειρηματικότητας, με απλές διαδικασίες και με θεσμικές παρεμβάσεις για περισσότερες και καλύτερες επενδύσεις μέσα σε ένα ανταγωνιστικό, διαφανές, ελκυστικό και φιλικό επιχειρηματικό περιβάλλον.

Ανοίγω μια παρένθεση για να πω ότι το φορολογικό νομοσχέδιο, ο αναπτυξιακός νόμος, αλλά και η προσπάθεια που γίνεται για τη δημιουργία ενός κατάλληλου πλαισίου για τις συμπράξεις δημοσίου-ιδιωτικού τομέα, εντάσσονται σ’ αυτή τη λογική της ενίσχυσης της επιχειρηματικότητας.

Θα πρέπει, ωστόσο, να διασφαλίζεται συνέργεια και συμπληρωματικότητα των δράσεων που προκηρύσσονται ώστε να αποφεύγουμε πολυδιάσπαση του επενδυτικού ενδιαφέροντος, αλλά και να μεγιστοποιείται η αποτελεσματικότητά τους. Για τον λόγο αυτό, τα προγράμματα που εκτελούνται μέσω των ΠΕΠ υπέρ της επιχειρηματικότητας, αλλά και αντίστοιχες δράσεις απ’ το πρόγραμμα της ανταγωνιστικότητας, θα πρέπει να συγκλίνουν σ’ αυτή τη λογική.

Προσωπικά, είμαι της γνώμης ότι η στήριξη στις επιχειρήσεις και η παροχή χρηματοδότησης θα πρέπει να γίνονται απ’ το ίδιο σημείο. Έχω τη βεβαιότητα ότι πάνω σ’ αυτή τη λογική θα βασιστεί και η τροποποίηση των αντίστοιχων Επιχειρησιακών Προγραμμάτων.

Ένας άλλος στόχος, επίσης, είναι να επωφεληθούν ευρύτερα στρώματα πληθυσμού από τις δυνατότητες του ΚΠΣ. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η εξασφάλιση της πρόσβασης στην ουσιαστική γνώση και στην απόκτηση δεξιοτήτων, αλλά και η προσαρμογή του αγροτικού πληθυσμού στις νέες προκλήσεις.

Ταυτόχρονα, θα ήθελα να υπογραμμίσω ότι έχει ξεκινήσει η προετοιμασία για τον επανασχεδιασμό του πλαισίου διαχείρισης, παρακολούθησης, εφαρμογής και ελέγχου στο πνεύμα της απλούστευσης των διαδικασιών, με επέμβαση σε όλα τα επίπεδα, προκειμένου να καταργήσουμε ό,τι δεν έχει προστιθέμενη αξία. Για τον σκοπό αυτό, καλώ όλα τα μέλη της ΕΠ μέχρι τα τέλη Ιουλίου να καταθέσουν ηλεκτρονικά τις προτάσεις τους στην ηλεκτρονική διεύθυνση του υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών.

Βασική μέριμνα θα ληφθεί στα πλαίσια αυτής της τροποποίησης. Είναι να κρατήσουμε ό,τι καλύτερο λειτουργεί και να το συνδυάσουμε με καινούργια συστήματα που να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις του αύριο, στις απαιτήσεις για το Δ´ ΚΠΣ και την αειφόρο ανάπτυξη.

Θέλω επίσης να ανακοινώσω, ότι η Διαχειριστική Αρχή του ΚΠΣ, στα πλαίσια της ανάγκης να συντονιστούν οι υπηρεσίες διαχείρισης και να αναληφθούν κοινές ενέργειες, θα οργανώνει μηνιαίες συναντήσεις των προϊσταμένων των Διαχειριστικών Αρχών. Παράλληλα, πρόθεσή μας είναι να δημιουργήσουμε μια ομάδα διαμεσολάβησης, η οποία θα δέχεται, θα επεξεργάζεται και θα επιλύει, όπου είναι δυνατόν, προβλήματα που απορρέουν από την επαφή των πολιτών και των επιχειρήσεων, με μηχανισμούς που λειτουργούν στα πλαίσια του ΚΠΣ, του Ταμείου Συνοχής και των Κοινοτικών Πρωτοβουλιών.

Ολοκληρώνοντας αυτή τη σύντομη ενημέρωση, θα ήθελα να αναφέρω επιγραμματικά ορισμένα απ’ τα αποτελέσματα που είχαμε μέχρι τώρα στα πλαίσια αυτής της προετοιμασίας. Έχει ολοκληρωθεί μέχρι στιγμής η λειτουργική επισκόπηση των κεντρικών υπηρεσιών του υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών, από τη ΜΟΔ Α.Ε.

Βασικός στόχος αυτής της επισκόπησης είναι να μπορέσουν οι κεντρικές υπηρεσίες να ασκήσουν με αξιοπιστία τον ρόλο του κύριου συνομιλητή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και να υποστηρίζουν, καθοδηγούν και κατευθύνουν σωστά τις υπόλοιπες Διαχειριστικές Αρχές.

Τοποθετήθηκε νέο Δ.Σ. στη ΜΟΔ, η οποία δεν θα περιοριστεί μόνο στη διοικητική υποστήριξη των υπηρεσιών, αλλά θα αναλάβει τον ρόλο του κεντρικού κόμβου τεχνογνωσίας, με διεύρυνση και εμβάθυνση των παρεμβάσεών της στην οργάνωση της διαχείρισης.

Έχει συσταθεί και λειτουργεί σε δικά της γραφεία η Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων σύμφωνα με το κεφάλαιο 4.2.1 του ΚΠΣ. Η Επιτροπή αυτή έχει ολοκληρώσει τα τεύχη προκήρυξης για την πρόσληψη των συμβούλων τεχνικής υποστήριξης που ανέφερα προηγουμένως και σύντομα θα βγει η σχετική προκήρυξη. Έχουν ολοκληρωθεί οι διαπραγματεύσεις στα πλαίσια της νέας συνεργασίας που θα έχουμε με τα τραπεζικά ιδρύματα για τις δράσεις ενίσχυσης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στα ΠΕΠ.

Με τη συνεργασία αυτή θα ενισχυθούν οι συλλογικές επιχειρηματικές πρωτοβουλίες και δικτυώσεις και καινοτόμες ενέργειες, η απόκτηση τεχνογνωσίας και όχι τόσο πάγιων στοιχείων, ο τεχνολογικός εκσυγχρονισμός, η βελτίωση του αστικού περιβάλλοντος κ.λπ.

Συμφωνήθηκε, επίσης, να αναλάβουν Τελικοί Δικαιούχοι η Γενική Γραμματεία Βιομηχανίας και η Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας, των δράσεων που έχουν προβλεφθεί στα Περιφερειακά Προγράμματα για τις βιομηχανικές και ερευνητικές δραστηριότητες. Για τον σκοπό αυτό, έχουμε προωθήσει σχετική νομοθετική ρύθμιση. Θέλω να υπενθυμίσω ότι οι δράσεις αυτές είναι ανενεργές από την έναρξη του ΚΠΣ.

Παράλληλα, ενισχύεται η Αρχή Πληρωμής, η οποία θα προσλάβει εξωτερικούς ελεγκτές. Ο σχετικός διαγωνισμός θα προκηρυχθεί εντός του Ιουνίου.

Ολοκληρώθηκε ένα λογισμικό σύστημα προβλέψεων για τη συστηματική παρακολούθηση του κανόνα Ν+2 και δημιουργείται η ομάδα υπευθύνων που θα λειτουργήσει εν δικτύω για την εφαρμογή των σχεδίων επιτάχυνσης.

Ζητήθηκε απ’ όλες τις Διαχειριστικές Αρχές να αποστέλλουν σε μηνιαία βάση στοιχεία οικονομικών προβλέψεων και να σχεδιάσουν αυτές αυτό το πρόγραμμα επιτάχυνσης με εκτιμήσεις ενεργειών για την κάλυψη των προβλέψεων.

Σχεδιάζεται νέα προκήρυξη για τον έλεγχο της ποιότητας των δημοσίων έργων, που ήδη εφαρμόζεται απ’ τον ειδικό σύμβουλο ποιοτικού ελέγχου.
Τέλος, ολοκληρώθηκε ένα πρώτο σχέδιο εγκυκλίου σχετικά με την προετοιμασία της χώρας για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού.

Κυρίες και κύριοι, κλείνοντας αυτή την ενημέρωση, θα ήθελα να μοιραστώ μαζί σας την αγωνία του υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών, για τον βασικό στόχο που είναι η πραγματική οικονομική και κοινωνική σύγκλιση για αυτοδύναμη ανάπτυξη με ανταγωνιστικό ανθρώπινο και φυσικό κεφάλαιο.

Για να γίνει αυτό, πρέπει να επενδύσουμε στη γνώση και στην καινοτομία. Πρέπει να επενδύσουμε στην Κοινωνία της Πληροφορίας. Όμως, χωρίς θεσμική, διαχειριστική και ελεγκτική ετοιμότητα, ικανή να στηρίξει τις πολιτικές αυτές στους τομείς αυτούς, αλλά και να προστατεύσει το δημόσιο χρήμα, δεν θα έχουμε αποτέλεσμα. Και το αποτέλεσμα στη χρήση των δημοσίων πόρων είναι το μόνο ζητούμενο απ’ όλους μας.

Σας ευχαριστώ πολύ.