ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ_Σε δύσκολα μονοπάτια και επικίνδυνα σταυροδρόμια βαδίζει ο «Καλλικράτης»

Εφημερίδα Απογευματινή,
2010.05.00

ΣΕ ΔΥΣΚΟΛΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΣΤΑΥΡΟΔΡΟΜΙΑ
ΒΑΔΙΖΕΙ Ο «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ»
www.apogevmatini.gr

Με το Νόμο για τη διοικητική μεταρρύθμιση της χώρας, αρμοδιότητες και προσωπικό μεταφέρονται από τη σημερινή κρατική Περιφέρεια τόσο στους δύο βαθμούς αυτοδιοίκησης όσο και στο αποκεντρωμένο Κράτος (δηλαδή στις νέες Γενικές Διοικήσεις αλλά ενδεχομένως και στην κεντρική κρατική διοίκηση). Οι αρμοδιότητες αυτές αλλά και το προσωπικό, ταυτόχρονα (;), ανακατανέμονται μεταξύ των νέων Δήμων και των σημερινών Νομαρχιών οι οποίες, επίσης ταυτόχρονα, μετασχηματίζονται σε Αυτοδιοικητικές Περιφέρειες. Η περιγραφή αυτή δείχνει και τη δυσκολία του εγχειρήματος σε τεχνικό και πολιτικό επίπεδο, αλλά και την επικινδυνότητά του εφόσον επιλεγούν λάθος αναλογίες μεταφοράς και ανακατανομής αρμοδιοτήτων και προσωπικού μεταξύ των τεσσάρων πλέον επιπέδων διοίκησης της χώρας: (1) κεντρική κρατική διοίκηση, (2) αποκεντρωμένη κρατική διοίκηση, (3) περιφερειακή αυτοδιοίκηση και (4) τοπική αυτοδιοίκηση (Δήμοι).

Η δυσκολία αλλά και η επικινδυνότητα του εγχειρήματος στα νησιά είναι ακόμη μεγαλύτερη για γεωγραφικούς κυρίως λόγους. Οι αρμοδιότητες των «Καποδιστριακών» Δήμων που συνενώνονται σε έναν «Καλλικρατικό» Δήμο καθώς και οι νέες αρμοδιότητες που αυτός αναλαμβάνει απευθείας από τα άλλα επίπεδα διοίκησης, είναι σαφώς ετερόκλητες και δεν «συγκολλούνται» άνευ ειδικών προϋποθέσεων στα νησιά. Παράλληλα, η απουσία από το Νομοσχέδιο εξαιρετικά αναγκαίων ρυθμίσεων που θα έθεταν το οργανωτικό, επιχειρησιακό και οικονομικό πλαίσιο για την άσκηση των αρμοδιοτήτων αυτών, απειλούν τους νέους Δήμους με οργανωτικό «κομφούζιο» αλλά και νέο οικονομικό αδιέξοδο πριν καν συσταθούν.

Μεγάλη σύγχυση θα επικρατήσει ακόμη και στο επίπεδο της λεπτομέρειας. Συγκεκριμένα: μπορεί να μην το πρόσεξα μελετώντας το Νομοσχέδιο, αλλά ένα πρακτικό ερώτημα μένει αναπάντητο: ποιος θα εγκρίνει ένα ένταλμα πληρωμής; ο τοπικός αντιδήμαρχος που θα προΐσταται των δημοτικών υπηρεσιών της δημοτικής ενότητας στην οποία ορίζεται, ο αντιδήμαρχος οικονομικού, η οικονομική επιτροπή ή ο ίδιος ο Δήμαρχος; Θα μου πει ο αναγνώστης ότι είναι ακόμα νωρίς. Θα συμφωνήσω. Ας περιμένουμε λοιπόν τις 119(!) κανονιστικές αποφάσεις που απαιτούνται για να λειτουργήσει ο Νόμος (Υπουργικές Αποφάσεις, Κοινές Υπουργικές Αποφάσεις, Προεδρικά Διατάγματα).

Η άσκηση δεν τελειώνει εδώ δεδομένου ότι στον ίδιο γεωγραφικό χώρο του ενιαίου νησιωτικού Δήμου, θα «συμπέσουν» οι οργανωτικές και υπηρεσιακές απολήξεις δυο επιπέδων Διοίκησης: (α) της Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης με τον Αντιπεριφερειάρχη και τις υπηρεσίες του (β) και της αποκεντρωμένης κρατικής διοίκησης με τις υπηρεσίες της που υπάγονται απευθείας είτε σε Υπουργείο, είτε στη Γενική Διοίκηση (η οποία, πλην των αρμοδιοτήτων που αναλαμβάνει από την κρατική περιφέρεια, ενδέχεται να αναλάβει και αρμοδιότητες Υπουργείων οι οποίες ασκούνται μέσω ήδη αποκεντρωμένων υπηρεσιών).

Η πρώτη απόληξη, δηλαδή αυτή της Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης, θα δημιουργήσει σοβαρότατο ζήτημα διάκρισης των αναπτυξιακών αρμοδιοτήτων, ιδίως στους μεγάλους νησιωτικούς Δήμους.

Η δεύτερη απόληξη, θα δημιουργήσει γραφειοκρατία αλλά και τριβές, δεδομένου ότι οι κρατικές υπηρεσίες, παρούσες σε όλα τα διοικητικά επίπεδα, «καταλαμβάνουν» εκείνον ακριβώς το χώρο που, για οποιοδήποτε λόγο, καταλείπει η Αυτοδιοίκηση (πρόκειται περί «όμορων οικοπέδων» με δυσδιάκριτα ή και μετακινούμενα όρια).

Τίθεται επίσης το εξής ερώτημα: η περαιτέρω συρρίκνωση της αποκεντρωμένης κρατικής διοίκησης (παλαιές Περιφέρειες) θα συμβάλλει στην αποτελεσματική διαχείριση των περιφερειακών διοικητικών θεμάτων; Αμφιβάλλω πολύ για έναν βασικό λόγο: η νέα Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση δεν έχει ούτε την παράδοση αλλά ούτε και την απαραίτητη υποδομή για κάτι τέτοιο. Και εδώ δεν μπορώ να μην αναφέρω το μεγάλο λάθος της Κυβέρνησης να καταργήσει τους Αναπτυξιακούς Οργανισμούς Περιφερειών που η Νέα Δημοκρατία, είχε θεσπίσει με το Νόμο 3614/2007.

Ένας ακόμη προβληματισμός δημιουργείται από τον αποκαλούμενο διοικητικό και λειτουργικό εκσυγχρονισμό των διαφόρων οργανισμών της τοπικής αυτοδιοίκησης. Ο αναγκαστικός περιορισμός τους δεν οδηγεί αυτονόητα στον εκσυγχρονισμό τους. Η δε μείωση των κρατικών δαπανών που υποστηρίζει η Κυβέρνηση ότι επέρχεται με τον «Καλλικράτη», δεν οφείλεται σε πραγματικές οικονομίες κλίμακας, αλλά στη δραστική μείωση της χρηματοδότησης προς τους ΟΤΑ. Μήπως η επαναφορά του 50+1% δεν θα δημιουργήσει επιπλέον κόστος; (δεύτερη Κυριακή). Σε συνάφεια με αυτό που υπονοώ είναι και η απόφαση προεπιλογής των αντιπεριφερειαρχών προ των εκλογών. Γιατί άραγε δεν διορίζονται και οι Αντιπεριφερειάρχες με απόφαση του Περιφερειάρχη μετά τις εκλογές όπως ακριβώς θα συμβεί με τους Αντιδημάρχους;