Εφημερίδα ΣΥΔΑΣΕ_Μπορεί η χώρα να βγει από το αδιέξοδο;

Εφημερίδα ΣΥΔΑΣΕ,
2012.05.23

Λίγες ημέρες μετά τις εκλογές της 6ης Μαΐου και ενόψει των επερχόμενων, το ζητούμενο εξακολουθεί να παραμένει το ίδιο: Μπορεί η χώρα να βγει από το αδιέξοδο;

Ναι, αν παραμείνουμε σταθεροί στην ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας. Ναι, αν έχουμε σχέδιο και γνώση. Ναι, αν πούμε αλήθειες και όλοι μαζί υπερβούμε τα λάθη του παρελθόντος.

Η οργή που καθοδήγησε την ψήφο της 6ης Μαΐου δίνει σταδιακά τη θέση της στην επιτακτική ανάγκη για σχέδιο εξόδου από την κρίση. Η αναζήτησή του είναι ο μόνος τρόπος για να ηττηθούν οι λογικές των ανεφάρμοστων διακηρύξεων, των ανέξοδων υποσχέσεων και των αδιέξοδων προτάσεων που εκστομίζουν πολιτικοί επίγονοι του Ανδρέα Παπανδρέου. Οι μεν “σοσιαλκρατιστές” προτείνουν όσα μας οδήγησαν στα σημερινά αδιέξοδα. Οι δε “υπερπατριώτες” παραληρούν συναισθηματικά. Κοινό τους χαρακτηριστικό είναι η καπηλεία της απόγνωσης του άνεργου, του επιχειρηματία που κλείνει το μαγαζί του, του αγρότη που συρρικνώνεται το εισόδημά του.

Ας είμαστε λοιπόν συγκεκριμένοι για το τι μπορεί να γίνει αύριο, για παράδειγμα στον αγροτικό τομέα, γιατί η απλή αναφορά στη σημασία του δεν αρκεί.

Αναλύοντας όλα τα δεδομένα, θα πρέπει να απαντηθούν ουσιαστικά στρατηγικά ερωτήματα: ποια θέση θέλουμε να έχει ο πρωτογενής τομέας στον εθνικό πλούτο και γιατί, πώς θα την επιτύχουμε με όρους βιωσιμότητας (π.χ. διαφοροποίηση της παραγωγής, αναδιάρθρωση και διασύνδεση με τη μεταποίηση κλπ.), περιγράφοντας ταυτόχρονα με σαφήνεια το πώς θα εξασφαλιστεί η απαραίτητη προσαρμογή στις νέες συνθήκες (υψηλός ανταγωνισμός, επισιτιστική ανασφάλεια, αστάθεια τιμών). Μην ξεχνάμε ότι την περίφημη «αναδιάρθρωση του παραγωγικού μοντέλου της χώρας», πολλοί ευαγγελίζονται, αλλά ελάχιστοι την περιγράφουν.

Θα πρέπει επίσης να έχουμε σαφή εικόνα για το ποια είναι η κατάσταση σήμερα.

Τρεις διαπιστώσεις:

Πρώτον: Οι πόροι της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής για την περίοδο 2014 – 2020 προβλέπονται μειωμένοι κατά 11%, σε σταθερές τιμές 2011. Οι δε άμεσες ενισχύσεις, σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, σε ποσοστό που τείνει να κλειδώσει περίπου στο 30% πρόκειται να κατευθυνθούν σε μονάδες που εφαρμόζουν πρακτικές φιλικές προς το περιβάλλον, ενώ το κοινό στρατηγικό πλαίσιο για όλα τα διαρθρωτικά ταμεία, άρα πλέον και το αγροτικό, ενέχει τον κίνδυνο να παραβλεφθεί η ιδιαιτερότητα του αγροτικού τομέα.

Δεύτερον: Τα υφιστάμενα προγράμματα Αγροτικής Ανάπτυξης και Αλιείας που θα μπορούσαν να δώσουν ώθηση στην αγροτική οικονομία και αναπτυξιακή προοπτική, ουσιαστικά καρκινοβατούν, εξαιτίας της έλλειψης συντονισμού και υλοποίησης, με αποτέλεσμα την χαμηλή απορρόφηση και κατά συνέπεια, την αδυναμία εκμετάλλευσης υπαρκτών δυνατοτήτων και δωρεάν πόρων.

Τρίτον: Οι στρόφιγγες τραπεζικής χρηματοδότησης ολοένα και στενεύουν, ο δε αγροτικός και κτηνοτροφικός κόσμος οδηγείται σταδιακά σε αδιέξοδο για το είδος και την ένταση της παραγωγής ενόψει της νέας καλλιεργητικής περιόδου. Έτσι, χιλιάδες αγρότες είναι έτοιμοι να εγκαταλείψουν τις καλλιέργειές τους, ενώ χιλιάδες αγροτικές εκμεταλλεύσεις βρίσκονται ένα βήμα πριν το οριστικό κλείσιμο, τη στιγμή ακριβώς που, μεσούσης της κρίσης, παρουσιάζεται ένα παράθυρο ευκαιρίας για την επιστροφή στην ύπαιθρο και το αγροτικό επάγγελμα.

Αν θα μπορούσα να συνοψίσω τα σημαντικότερα, θα έλεγα πως το ουσιαστικό θέμα για να αναστραφεί αυτή η κατάσταση είναι η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των προϊόντων, με διασφάλιση της ποιότητας και μείωση του κόστους παραγωγής. Το δεύτερο ουσιαστικότερο θέμα είναι η τυποποίηση και το τρίτο η οργάνωση της εμπορίας, αλλά και η προώθηση προϊόντων με ονομασία προέλευσης, ΠΟΠ, όπως για παράδειγμα η μαστίχα Χίου.

Παραθέτω, ενδεικτικά, ορισμένες ρεαλιστικές και εφαρμόσιμες προτάσεις, όπως έχουν περιγραφεί και στο Πρόγραμμα της Νέας Δημοκρατίας:

-Ανασυγκρότηση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων σε επιτελικό φορέα που χαράσσει και εποπτεύει την εφαρμογή της Εθνικής Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης, παρακολουθεί τις διεθνείς εξελίξεις και συνδιαμορφώνει την Ευρωπαϊκή Πολιτική, επανεντάσσει στην αρμοδιότητά του εκτός από τη Γεωργία και την Κτηνοτροφία, και την Αλιεία, καθετοποιεί τον έλεγχο ποιότητας της διατροφής, συντονίζει την έρευνα, την εκπαίδευση, την ενημέρωση και την καθοδήγηση των παραγωγών πάνω σε νέες μεθόδους, νέα προϊόντα και νέες τεχνολογικές εφαρμογές, που μπορούν να βελτιώσουν την ανταγωνιστικότητα των προϊόντων και την ποιότητα της ζωής.

-Αναδιοργάνωση της αγροτικής έρευνας και διασύνδεση με την αντίστοιχη έρευνα των Γεωπονικών και Κτηνιατρικών Τμημάτων των Πανεπιστημίων και των ΤΕΙ. Αγροτική Εκπαίδευση και Διά Βίου Μάθηση – Πιστοποίηση με βάση το Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων.

-Αναδιαμόρφωση φυτικής και ζωικής παραγωγής, της αλιείας και των υδατοκαλλιεργειών.

-Στήριξη του αγροτικού εισοδήματος, Μητρώο αγροτών, ανασυγκρότηση του συνεταιριστικού κινήματος, μέτρα για Νέους αγρότες, οργανώσεις ή ομάδες παραγωγών, ασφάλιση της αγροτικής παραγωγής –με τον ΕΛΓΑ ως φορέα προστασίας του αγροτικού εισοδήματος.

-Επένδυση στην ανάδειξη των μοναδικών προϊόντων της ελληνικής γης. Ποιοτική Γεωργία και Πιστοποιημένα Προϊόντα.

-Αξιολόγηση του κόστους παραγωγής και στοχοθέτηση τιμών στη βάση μελετών του διεθνούς περιβάλλοντος.

-Διασύνδεση με τη διατροφή και τους ελέγχους ποιότητας. Προτείναμε σχετικά τη δημιουργία Εταιρίας Ελληνικών Τροφίμων (ΣΔΙΤ), με στόχο τη διερεύνηση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων ανά κλάδο και περιοχή προϊόντων, την εξασφάλιση πρόσβασης σε σημαντικές εξαγωγικές αγορές μέσα από την ανάπτυξη δικτύων χονδρικής και λιανικής διανομής, τη διοργάνωση εκστρατείας μάρκετινγκ, τη συμμετοχή σε διεθνείς κλαδικές εκθέσεις και προγράμματα προβολή.

-Διασύνδεση των αγροτικών δραστηριοτήτων με τον τουρισμό.

-Εξοικονόμηση ενέργειας και υδάτινων πόρων, επέκταση χρήσης γεωθερμίας.

-Νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία για τον Αγρότη, πολιτικές ολοκληρωμένης αγροτικής ανάπτυξης και εξωστρεφούς αγροτικής οικονομίας κ.α.

Η εφαρμογή «έξυπνων» πολιτικών με στόχο την ποιότητα των προϊόντων στον Τομέα της Γεωργίας, της Κτηνοτροφίας και της Αλιείας, ο ισοσκελισμός του εμπορικού ισοζυγίου με τον περιορισμό των εισαγωγών και την ενίσχυση των εξαγωγών και η ανάπτυξη εναλλακτικών εισοδημάτων στην ύπαιθρο, επιτυγχάνουν τον κεντρικό στόχο για μια βιώσιμη αγροτική ανάπτυξη, δημιουργούν νέες συνθήκες για την αγροτική οικογένεια και νέες προϋποθέσεις για το σύγχρονο πρότυπο του Επαγγελματία Αγρότη. Από το 2009 -όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έκανε το «τσεκ- απ» στην Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ)- γνωρίζουμε πως έπονται ανατροπές και θυμίζω ότι η ΚΑΠ έχει μεταρρυθμιστεί ήδη τρεις φορές.

Και τις τρεις αυτές φορές, όπου οι μεταρρυθμίσεις ήταν σημαντικές –πλην της δεύτερης, το 1999, που προσέθεσε απλώς τον πυλώνα ανάπτυξης της υπαίθρου- η επιρροή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ήταν καθοριστική, άρα δεν πρέπει να παραγνωρίζεται ο ρόλος που οφείλει να διαδραματίσουν οι αρμόδιες ελληνικές αρχές στην υπεράσπιση των συμφερόντων μας στον τομέα αυτό.

Εμείς πιστεύουμε στο δυναμικό επιχειρείν των Ελλήνων Αγροτών και στη σημαντική αυτή προοπτική για την ελληνική οικονομία. Είναι μια επένδυση για το ίδιο μας το μέλλον, που οφείλουμε επιτέλους να αξιοποιήσουμε, δυναμικά και χωρίς άλλες καθυστερήσεις.

Κωστής Μουσουρούλης
Υπ. Βουλευτής Χίου
Νέα Δημοκρατία