ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ
ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΙΓ΄ – ΣΥΝΟΔΟΣ Γ΄
ΔΙΑΡΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΟΥ
«Οργάνωση και λειτουργία του ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΓΕΩΡΓΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ – ΔΗΜΗΤΡΑ, ολοκληρωμένη υποστήριξη του αγροτικού κόσμου στους τομείς της εφαρμοσμένης αγροτικής έρευνας, της αγροτικής επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης και του ελέγχου και της πιστοποίησης αγροτικών προϊόντων».
Τρίτη 06 Μαρτίου 2012
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ (Εισηγητής της Μειοψηφίας): Νομίζω ότι υπάρχει ένα συντονιστικό όργανο των εργαζομένων των τεσσάρων συγχωνευομένων φορέων. Εάν υπάρχει θα μπορούσαμε να το καλέσουμε. Επίσης να καλέσουμε την Ένωση Νέων Αγροτών. Συμφωνώ με ότι είπε ο συνάδελφος, το ΕΘΙΑΓΕ πρέπει να το δούμε αυτοτελώς.
[…]
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ (Εισηγητής της Μειοψηφίας): Κύριε Υπουργέ, το βασικό ζήτημα που αντιμετωπίζει ο αγροτικός τομέας της χώρας μας είναι η βιωσιμότητά του στις δύσκολες μέρες που έρχονται. Ημέρες που προδιαγράφονται ιδιαίτερα αρνητικές για τον ελληνικό αγροτικό κόσμο κυρίως, λόγω της αδυναμίας άρσης πάγιων διαρθρωτικών προβλημάτων όπως το μέγεθος του κλήρου, αλλά και λόγω της διεύρυνσης του διεθνούς ανταγωνισμού, καθώς και των συζητήσεων που λαμβάνουν χώρα στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου, και όλα αυτά υπό το φως των δημοσιονομικών περιορισμών που θα επέλθουν από την οριστικοποίηση των νέων δημοσιονομικών προοπτικών 2014 – 2020.
Αντιλαμβάνομαι ότι ο αγροτικός τομέας ενδέχεται να χάσει πολλές θέσεις εργασίας κάτω από τους περιορισμούς αυτούς. Ως εκ τούτου, είναι σημαντικό η πολιτεία να επαναπροσδιορίσει τη στρατηγική της, τις πολιτικές της, προκειμένου να αντιμετωπίσει τα επερχόμενα. Αυτό αφορά σαφέστατα τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις αλλά και τις διοικητικές και λειτουργικές παρεμβάσεις που πρέπει να γίνουν στις δομές του αγροτικού τομέα, αρχής γενομένης από τις δομές, τις υπηρεσίες και τη διάρθρωση του δικού σας Υπουργείου.
Θα σας αναφέρω ένα παράδειγμα. Εξακολουθώ να μην κατανοώ γιατί η Γενική Διεύθυνση Αλιείας υπάγεται στο Υπουργείο Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας. Αυτή είναι βεβαίως μια γενικότερη συζήτηση, αλλά εντάσσεται στο ίδιο πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται και το νομοσχέδιο που συζητάμε.
Η Αιτιολογική Έκθεση αναφέρεται στην ολοκλήρωση ενός πρώτου «κύματος» μεταρρυθμίσεων. Θα συνιστούσα και σε εσάς και στους συνεργάτες σας περισσότερο μέτρο.
Για εμένα δεν πρόκειται για «κύμα» μεταρρυθμίσεων, αλλά, αν μου επιτρέπεται η έκφραση, για «φουσκοθαλασσιά». Δεν είναι δυνατόν να αναφέρεστε στο Μητρώο Αγροτών ή στο Μητρώο Εμπόρων Γεωργικών Προϊόντων, δύο υποδομές που δεν βρίσκονται σε λειτουργία, και να λέτε ότι με αυτές σε συνδυασμό με το σημερινό σχέδιο νόμου ολοκληρώνετε τια απαραίτητες μεταρρυθμίσεις.
Δεν είναι τομή, αυτό που γίνεται. Πολύ δε περισσότερο όταν αναφέρεστε σε ρυθμίσεις που επαναλαμβάνουν κατά το 50% σχεδόν, μια Κοινή Υπουργική Απόφαση που υπογράφτηκε τον Οκτώβριο του 2011, σχετικά με τη συγχώνευση των οργανισμών ΕΘΙΑΓΕ, ΟΓΕΕΚΑ «ΔΗΜΗΤΡΑ», ΟΠΕΓΕΚ και ΕΛΟΓΑΚ. Πρόκειται για ένα διαχειριστικό νομοσχέδιο μιας κατάστασης που δημιούργησε η ΚΥΑ αυτή. Η συγχώνευση αφορά σαφέστατα ετερόκλητες και μη συμπληρωματικές δομές. Τα σχήματα είναι θεωρητικά και οι λειτουργίες τους, όπως η εφαρμοσμένη αγροτική έρευνα, η εκπαίδευση, ο έλεγχος και η πιστοποίηση δεν έχουν συμπληρωματικότητα, δηλαδή είναι μία τεχνητή συνένωση με την οποία εμείς δεν είμαστε σύμφωνοι.
Όσον αφορά στο σκοπό του νομοσχεδίου, θα ήθελα να πω ότι μιλάμε για υποστήριξη του αγροτικού κόσμου και για εκσυγχρονισμό τους αγροτικού τομέα, αλλά αφήνουμε απέξω την κτηνοτροφία, την αλιεία και τα δάση.
Μιλάμε για την βελτίωση των παραγωγικών διαδικασιών που είναι σαφέστατα μεγάλη προτεραιότητα, ξεχνώντας ότι αυτή, δεν εξαρτάται μόνο από την έρευνα, την εκπαίδευση, τον έλεγχο και την πιστοποίηση.
Μιλάμε για την αύξηση προστιθέμενης αξίας και την ενίσχυση ανταγωνιστικότητας των αγροτικών προϊόντων ως ένα επιθυμητό αποτέλεσμα – και μπορεί οι φορείς να την υποστηρίζουν – πλην όμως τα πάντα εξαρτώνται από το γενικότερο οικονομικό κλίμα και την κατάσταση που βρίσκεται η ελληνική οικονομία, που εδώ και καιρό πλήττουν κάθε παραγωγική δραστηριότητα στη χώρα μας.
Θα σας αναφέρω ενδεικτικά, ότι η παραγωγή στην οποία συμπεριλαμβάνω και τον πρωτογενή τομέα αντιπροσωπεύει σήμερα το 20% του ΑΕΠ της χώρας. Είναι λοιπόν αντιληπτό το τι ακριβώς πρέπει να κάνουμε ώστε αυτό το 20% να αυξηθεί και να μπορέσει έτσι να στηρίξει την ελληνική οικονομία. Το άλλο 15% αφορά στις υπηρεσίες. Το ενδιάμεσο ποσοστό είναι η κατανάλωση, η οποία όπως γνωρίζετε έχει καταρρεύσει τα τελευταία δύο χρόνια.
Θα ήθελα επίσης, να κάνω ένα γενικότερο σχόλιο σε σχέση με το νέο Οργανισμό. Ο Οργανισμός αυτός θα καταρτίζει, σύμφωνα με το νομοσχέδιο, ένα στρατηγικό σχέδιο ανά 3ετία για τη διαμόρφωση και υλοποίηση της αγροτικής πολιτικής της χώρας. Κατ’ αρχήν, 3ετή είναι τα σχέδια δράσης. Εάν θέλουμε να μιλάμε για στρατηγικό σχέδιο, πρέπει να έχουμε ορίζοντα 5ετίας – 7ετίας. Και πρέπει, μέσα στο νομοσχέδιο, να εξειδικεύσετε ακριβώς τι εννοούμε ως στρατηγικό σχέδιο και ποιους τομείς θα καλύπτει.
Επίσης, το σχέδιο αυτό, θα εγκρίνεται με μια κοινή υπουργική απόφαση του ΥΠΕΚΑ, του Υπουργείου Παιδείας και του Υπουργείου Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας, μετά από συζήτηση στην Ολομέλεια της Βουλής. Νομίζω, ότι θέλει λίγο παραπάνω σκέψη το σχήμα αυτό.
Τα ζητούμενα του νομοσχεδίου είναι η αύξηση της διάχυσης του ερευνητικού έργου. Έτσι λέει η αιτιολογική έκθεση. Εγώ θα έλεγα ότι είναι η αύξηση της διάχυσης των ερευνητικών αποτελεσμάτων στην αγροτική παραγωγή.
Το δεύτερο ζητούμενο είναι οι συνέργειες μεταξύ έρευνας, εκπαίδευσης και πιστοποίησης. Η ενοποίηση των υφιστάμενων τεσσάρων οργανισμών και η αναγωγή τους σε γενική διεύθυνση, δεν νομίζω ότι εξυπηρετούν τα δυο αυτά ζητούμενα.
Μιλάτε, επίσης, για περιφερειακή συγκρότηση του νέου οργανισμού σε έξι διευθύνσεις, ενώ τα ινστιτούτα της γενικής διεύθυνσης εφαρμοσμένης έρευνας, δηλαδή, το πρώην ΕΘΙΑΓΕ, θα είναι έντεκα. Δεν καταλαβαίνω ακριβώς το συσχετισμό. Αυτή η περιφερειακή συγκρότηση θα γίνει δε μετά από την ολοκλήρωση ενός business plan ανά περιφέρεια. Δεν το λέει το νομοσχέδιο, το δηλώνει όμως, ο διευθύνων σύμβουλος του ελληνικού γεωργικού οργανισμού, ο κ. Βασιλόπουλος. Είναι κάτι το οποίο θα πρέπει να συζητηθεί καινα αποτυπωθεί στο νομοσχέδιο ή πρόκειται για μια δική του πρόταση;
Έρχομαι τώρα στο θέμα της περιφέρειας. Κύριε Υπουργέ, δεν αντιλαμβάνομαι σε ποια λογική ανταποκρίνεται η περιφερειακή διεύθυνση Αττικής – Αιγαίου. Το μόνο που μπορεί να ταυτίσει το Αιγαίο με την Αττική, είναι ότι και οι δύο οι αποκεντρωμένες διοικήσεις έχουν έδρα την Αττική, βρίσκονται και οι δύο στο λεκανοπέδιο. Επίσης, δεν μπορώ να καταλάβω γιατί δεν μπορεί να έχουν μια διακριτή περιφερειακή διεύθυνση τα νησιά. Αντιμετωπίζουν τα ίδια προβλήματα με την Αττική; Μιλάμε για άλλα προϊόντα, για άλλες καταστάσεις και νομίζω ότι πρέπει να το ξαναδείτε, ώστε να μην είναι και εδώ οριζόντιες οι ρυθμίσεις σας.
Σε σχέση με την εξοικονόμηση πόρων, την οποία το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους προσδιορίζει σε 1,7 εκατομμύρια ευρώ, εμείς, δεν μπορούμε να δεχθούμε ότι με τη συγχώνευση εξοικονομούνται πόροι. Άλλωστε το ίδιο το Γενικό Λογιστήριο αναφέρει, ότι χωρίς την επιβολή ειδικών ανταποδοτικών τελών σε όλα τα αγροτικά προϊόντα και τρόφιμα που υπόκεινται σε πιστοποίηση, μάλλον δεν θα είχαμε εξοικονόμηση. Στην πράξη, ο νέος οργανισμός, μοιάζει με τη ρώσικη κούκλα μπαμπούσκα: ο ένας φορέας κρύβεται μέσα στον άλλο, με την ίδια δομή και τους ίδιους ανθρώπους. Εδώ υπάρχει και ένα ακόμη θέμα το οποίο θα το συζητήσουμε και στην κατ’ άρθρο συζήτηση: εάν πρόκειται περί τελών, γιατί εγώ έχω την εντύπωση ότι μιλάμε για φορολογία. Υπάρχει και νομική τεκμηρίωση γι’ αυτό, την οποία και θα σας καταθέσω.
Σε ό,τι αφορά στο θέμα της γεωργικής έρευνας, έχουμε την αίσθηση ότι απουσιάζει η διασύνδεσή της με τα ΑΕΙ γενικότερα. Η διασύνδεση αυτή δεν μπορεί να εξασφαλιστεί, κύριε Υπουργέ, με τη συμμετοχή δύο καθηγητών στο επιστημονικό συμβούλιο εφαρμοσμένης αγροτικής έρευνας που δημιουργείτε, ούτε και με την ιδιότητα του ερευνητή Α’, που θα έχει ο διευθυντής κάθε ινστιτούτου. Ένα υποερώτημα είναι και το πώς συσχετίζεται και συνεργάζεται όλο αυτό το σύστημα, με τον κύριο ερευνητικό κορμό της χώρας, με το Εθνικό Συμβούλιο Έρευνας και Τεχνολογίας, με διάφορες άλλες δομές που έχει η Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας ή ακόμα και με ινστιτούτα που αφορούν σε ίδια ακριβώς θεματολογία. Παράδειγμα: το Ινστιτούτο Αγροβιοτεχνολογίας, το Ινστιτούτο Τεχνολογίας και Διαχείρισης Αγροσυστημάτων κλπ. Δεν γνωρίζω αν υπάρχει και κάποιο άλλο Ινστιτούτο που να ασχολείται με αντικείμενο συναφές στα του νομοσχεδίου. Συμπερασματικά, εάν μιλάμε για ένα ενιαίο σύστημα έρευνας, θα πρέπει να βρεθεί ένας καλύτερος τρόπος διασύνδεσης των υφιστάμενων δομών μεταξύ τους.
Μια άλλη παρατήρηση αφορά στη σύγχυση που φαίνεται να υπάρχει μεταξύ της ερευνητικής δραστηριότητας και της μεταφοράς τεχνογνωσίας. Αυτά τα δύο πράγματα είναι διαφορετικά. Η έρευνα απαιτεί υψηλή εξειδίκευση, υποδομές, πόρους, ενώ η μεταφορά τεχνογνωσίας απαιτεί μικρότερη εξειδίκευση, αλλά περισσότερες υποδομές και πόρους. Η ουσία είναι, ότι ως χώρα, στερούμαστε προσανατολισμού στο συγκεκριμένο τομέα.
Όλοι επισημαίνουν ότι χρειάζεται επαναπροσδιορισμός της πολιτικής για τον πρωτογενή τομέα και αναδιοργάνωση. Εκτός από την αγροτική έρευνα, θα πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη και τις υπόλοιπες πολιτικές που επηρεάζουν τον αγροτικό τομέα, από την περιβαλλοντική πολιτική και την κλιματική αλλαγή, μέχρι την κοινή αγροτική πολιτική, αλλά και τη στάση της διεθνούς αγοράς.
Η εκπαίδευση και η κατάρτισης, είναι σαφές, το υπονόησε άλλωστε και ο εισηγητής της συμπολίτευσης, ότι είναι από τους πιο σημαντικούς τομείς. Όμως εκπαίδευση και κατάρτιση δεν γίνεται στο εργαστήριο. Δεν θα μπορούσε να γίνει στο χωράφι; Στο παρελθόν, όταν υπηρετούσα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σε συναντήσεις που είχα με φορείς σχετικά με τα διαρθρωτικά ταμεία –σας θυμίζω ότι το πλαίσιο ήταν ενιαίο, είχα καταγράψει πολλές διαμαρτυρίες: ότι τα προγράμματα κατάρτισης σχεδιάζονται σε λάθος εποχές από λάθος ανθρώπους και δεν δίνουν στοχευμένη κατάρτιση εκεί όπου χρειάζεται, ανάλογα με το προϊόν και την εποχή. Θυμάμαι κάποιους καλλιεργητές σπαραγγιού, από τη Βόρειο Ελλάδα, οι οποίοι περίμεναν πώς και πώς να ένα πρόγραμμα κατάρτισης, όμως η προσφορά από πλευράς Υπουργείου ήταν σε περίοδο διαφορετική από την περίοδο της σποράς. Το αίτημά τους ήταν αν θα μπορούσε να παρέχεται επί τόπου κατάρτιση την κατάλληλη εποχή, οργανωμένη ανά κλάδο και ανά περιοχή.
Το θέμα αυτό, της εκπαίδευσης και της κατάρτισης, κατά τη γνώμη μας, παραπέμπεται στο μέλλον, όταν θα γίνει η περιφερειακή συγκρότηση του Οργανισμού και θα δημιουργηθούν ταυτόχρονα, τοπικά γραφεία γεωργικής επαγγελματικής κατάρτισης. Και εδώ σας θέτω και πάλι το θέμα των νησιών για να το ξαναδείτε.
Η πολιτική ποιότητας, είναι εξίσου χρήσιμη για την αγροτική ανάπτυξη μαζί με την έρευνα, την εκπαίδευση και την κατάρτιση,. Δεν χρειάζεται να επιχειρηματολογήσω για την ανάγκη ασφαλών και ποιοτικών τροφίμων.
Μαζί όμως με την ποιότητα, κύριε Υπουργέ, είναι και η τιμή. Ως χώρα εκτός από το ότι εξακολουθούμε να πωλούμε «χύμα», εμπορευόμαστε τα προϊόντα μας με ανορθόδοξα τρόπο Να σας το πω πιο απλά, ένας παράγει και δέκα τα εμπορεύονται. . Εξ ου και το κίνημα «καταναλωτές – παραγωγοί πατάτας».
Το νομοσχέδιο καταγράφει κάποιους άξονες σαν να δημιουργείται για πρώτη φορά σύστημα ποιότητας στην Ελλάδα. Να υπενθυμίσω ότι υπάρχουν ευρωπαϊκοί κανονισμοί για τα προϊόντα με ονομασία προέλευσης, για τα προϊόντα γεωγραφικής ένδειξης, για τα προϊόντα βιολογικής γεωργίας, για τα εγγυημένα παραδοσιακά ιδιότυπα προϊόντα. Υπάρχει δε ένα ευρύτατο κανονιστικό πλαίσιο, ευρωπαϊκό. Συνεπώς, δεν πρέπει να δίνεται η εντύπωση ότι τώρα ξεκινάμε να ασχολούμαστε με την πολιτική ποιότητας στην Ελλάδα.
Μάλιστα πρόσφατα εγκρίθηκε και το πρότυπο Agro 7, που αφορά προδιαγραφή και παραγωγή από ζώα που δεν εκτρέφονται με γενετικά τροποποιημένες ζωοτροφές.
Πάντως, το όλο σύστημα φαίνεται να είναι αποκομμένο από το υφιστάμενο εθνικό σύστημα ποιότητας και πιστοποίησης και αναρωτιέμαι αν θα ήταν σκόπιμο να καλούσαμε στους φορείς και τον ΕΛΟΤ ή κάποιον από το ΕΣΥΔ. Δεν έχουν άμεση σχέση με το αντικείμενο, αλλά έχουν μεγάλη εμπειρία στο θέμα της διαπίστευσης και της πιστοποίησης.
Αισθάνομαι επίσης ότι υπάρχει σύγχυση της διαπίστευσης και της πιστοποίησης με τις διαδικασίες ελέγχου, τόσο σε επίπεδο Οργανισμού ο οποίος θα ασκήσει τις αρμοδιότητες αυτές, όσο και σε επίπεδο των εμπλεκόμενων φυσικών προσώπων που θα διενεργούν τους ελέγχους. Στις αρμοδιότητες αυτές ενσωματώνονται επίσης και οι αρμοδιότητες του Ελληνικού Οργανισμού Γάλακτος και Κρέατος, για την παρακολούθηση του γάλακτος. Ο Οργανισμός αυτός χρηματοδοτείται από το Κρατικό Προϋπολογισμό αλλά και από εισφορές στο εγχώριο και στο εισαγόμενο γάλα και κρέας. Τα έχετε δει όλα αυτά, ως προς το σκέλος των εσόδων του ενιαίου οργανισμού;
Πρακτικά έχουμε τη δημιουργία ενός υπερ-οργανισμού, κατά την γνώμη μας, αμφίβολης αποτελεσματικότητας, τον οποίο διανθίζετε με όμορφα λόγια και στόχους. Δεν πρόκειται περί τομής ή μεταρρύθμισης. Πάνω απ’ όλα πιστεύουμε ότι δεν συνάδει με τις αρχές τις γεωπονικής επιστήμης.
Κατόπιν τούτου, εμείς επιφυλασσόμαστε.
Add comment
Για να σχολιάσετε πρέπει να συνδεθείτε.