Ολομέλεια_Πρόγραμμα «Καλλικράτης»

Νέα Αρχιτεκτονική της Αυτοδιοίκησης και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης-Πρόγραμμα Καλλικράτης

Τετάρτη 26.5.2010

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, μια διοικητική αναδιοργάνωση οφείλει να βελτιώνει τη λειτουργία του κράτους και να αντιμετωπίζει τις αναπτυξιακές ανισορροπίες. Βασικό εργαλείο για να γίνει αυτό είναι οι ισχυρές περιφέρειες, οι οποίες έχουν την δυνατότητα να αναδεικνύουν τα πλεονεκτήματά τους, αλλά και να εκμεταλλεύονται όλες τις ευκαιρίες που δημιουργούνται. Όπως αντιλαμβάνεστε, αναφέρομαι και στο μέγεθος των περιφερειών.

Διατηρώντας τον σημερινό τους αριθμό, αφαιρείτε τη δυνατότητα να αποκτήσουν ισχύ και να αναπτύξουν αποτελεσματικές, διαπεριφερειακές και διασυνοριακές συνεργασίες. Γνωρίζετε πόσο σημαντικό είναι αυτό, ιδιαίτερα σε ευαίσθητες περιοχές, όπως η Ανατολική Μεσόγειος.

Αυτά όμως είναι το λιγότερο. Το πολύ σημαντικό το οποίο θα ήθελα να καταγραφεί από όλους τους συναδέλφους, είναι ότι παραιτηθήκατε από την προοπτική μιας επωφελέστερης κατανομής των κοινοτικών πόρων για την περίοδο μετά το 2013. Και αυτό, διότι η χρηματοδότηση θα εξακολουθεί να υπολογίζεται στις σημερινές δεκατρείς διοικητικές περιφέρειες.

Την τρέχουσα περίοδο του ΕΣΠΑ, 2007-2013, έχουν ήδη υποστεί απώλειες πέντε περιφέρειες, άλλες για στατιστικούς λόγους και άλλες για οικονομικούς λόγους. Και αυτό οφείλεται στο ότι το 2003, ως Κυβέρνηση, δεν είχατε επιδιώξει εγκαίρως την κατάλληλη διοικητική αναδιοργάνωση της χώρας. Το ίδιο συμβαίνει και τώρα.

Να σας ενημερώσω ότι με σημερινά οικονομικά στοιχεία, επτά στις δεκατρείς περιφέρειες εξέρχονται από την κάλυψη της κοινοτικής χρηματοδότησης. Είναι ευρέως γνωστό πόσο σημαντικό είναι αυτό, δεδομένου ότι στους πόρους περιλαμβάνεται και η Κοινή Αγροτική Πολιτική. Αυτά, λοιπόν, σε ό,τι αφορά στις επιπτώσεις του σχεδίου σας ως προς την ευρωπαϊκή του προοπτική.

Έρχομαι τώρα σε ειδικότερα θέματα.

Ένα από αυτά, είναι το θέμα των αναπτυξιακών παρεμβάσεων στα νησιά. Ενδεχομένως κάποιοι συνάδελφοι γνωρίζουν ήδη ότι μετά το 2013, θα είναι δυνατόν να γίνονται παρεμβάσεις χωρίς προβλήματα επιλεξιμότητας σε περιοχές γεωγραφικής μειονεξίας, όπως για παράδειγμα οι ορεινές, οι νησιωτικές ή οι απομακρυσμένες περιοχές. Αυτή η πρόβλεψη δεν λαμβάνεται καθόλου υπόψη στο σχέδιο. Και όταν λέω «πρόβλεψη», εννοώ και τις αναγκαίες δομές, αλλά και τη χρηματοδότηση. Εμείς, κύριοι συνάδελφοι, Βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας από νησιωτικές περιοχές έχουμε ήδη καλύψει αυτό το κενό, μεταβήκαμε στις Βρυξέλλες και είμαστε σε επικοινωνία με τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα, προκειμένου να προασπίσουμε τη νησιωτικότητα στη νέα περίοδο.

Επί του περιεχομένου του νομοσχεδίου. Έχω καταρχάς μία απορία σχετικά με τον αναπτυξιακό σχεδιασμό και προγραμματισμό ο οποίος θα αναλαμβάνεται από την αιρετή περιφέρεια. Πόση αξία άραγε θα έχει, όταν οι διοικητικές και πολιτικές αρμοδιότητες που είναι απαραίτητες για τη σωστή εφαρμογή του, θα ασκούνται από τις γενικές διοικήσεις; Με αυτόν τον τρόπο, ούτε η αποτελεσματικότητα των αναπτυξιακών πολιτικών θα αυξηθεί, αλλά ούτε και η ανταγωνιστικότητα των περιφερειακών οικονομικών θα ενισχυθεί. Αυτός είναι και ένας λόγος για τον οποίο προκύπτει ότι το σχέδιό σας είναι πρόχειρο και έχει αμφίβολο αναπτυξιακό αντίκρισμα.

Και αντί, κύριε Υπουργέ, να επικεντρωθεί η συζήτηση ακριβώς σε αυτά τα ζητήματα, εσείς μας εμπλέξατε σε μια διελκυστίνδα σχετικά με το πού θα είναι η έδρα της γενικής διοίκησης Αιγαίου. Αφού λοιπόν, η συζήτηση πήρε αυτήν την τροπή, δημιουργώντας αίσθηση του «βάλε τώρα που γυρίζει», σας ζητώ, χωρίς να λαϊκίζω, όχι μόνο να ορισθεί η Χίος ως έδρα της γενικής διοίκησης, αλλά να μεταφέρετε εκεί και την έδρα της περιφέρειας Βορείου Αιγαίου με βασικό κριτήριο το γεωγραφικό. Επειδή η Χίος βρίσκεται στο κέντρο της περιφέρειας, μπορεί να εξασφαλίσει και οικονομίες και καλύτερη λειτουργίες.

Μία πραγματική διοικητική μεταρρύθμιση – γιατί υποτίθεται ότι αυτός είναι ο στόχος του νομοσχεδίου – πρέπει να βασίζεται σε κάποια προεργασία:

Πρώτον, σε μία σοβαρή περιφερειακή ανάλυση. Και αναρωτιέμαι: Αλήθεια, έχει πραγματοποιηθεί μια τέτοια ανάλυση από το αρμόδιο Υπουργείο Οικονομίας και Ανταγωνιστικότητας;

Δεύτερον, στην κωδικοποίηση των αρμοδιοτήτων και της νομοθεσίας.

Τρίτον, στην άρση των αλληλοεπικαλύψεων και των συναρμοδιοτήτων.

Τέταρτον, στην εξασφάλιση δομών και πόρων.

Ήδη ακούσαμε χθες – ο κ. Νάκος το υπολόγισε – ότι οι δήμοι θα πάρουν 736 εκατομμύρια ευρώ περισσότερα σε σχέση με το 2009, για να καλύψουν 1,4 δισεκατομμύρια ευρώ, που αποτελούν το κόστος των μεταφερόμενων αρμοδιοτήτων. Δηλαδή έλλειμμα από τα «αποδυτήρια» 700 εκατομμυρίων ευρώ, χωρίς βέβαια να υπολογίζονται άλλα παράπλευρα κόστη.

Και επειδή αναφέρθηκα εκτενώς στα νησιά, θέλω να σας ρωτήσω το εξής: Γιατί δεν κάνατε μία ειδική πρόβλεψη για τα νησιά, στα οποία έχετε δώσει κάποιες παραπάνω αρμοδιότητες; Tουλάχιστον για τους ΚΑΠ και τη ΣΑΤΑ, δεδομένου ότι η σημερινή κατάσταση έχει φέρει τους νησιωτικούς δήμους σε πλήρη απόγνωση.

Ένα άλλο στοιχείο που θα ήθελα να αναδείξω αφορά στη μεταφορά προσωπικού και αρμοδιοτήτων από τη σημερινή κρατική περιφέρεια στους δύο βαθμούς αυτοδιοίκησης και στην ανακατανομή τους μεταξύ δήμων και των σημερινών νομαρχιών που μετασχηματίζονται σε περιφερειακές ενότητες. Σίγουρα αυτό δεν αποτελεί εύκολη υπόθεση. Όμως, η δυσκολία δεν πρέπει να αποτελεί και άλλοθι. Όφειλε η Κυβέρνηση να είχε βρει τις ορθές αναλογίες μεταξύ κρατικής και αποκεντρωμένης διοίκησης.

Όλες αυτές οι δυσκολίες έπρεπε να είχαν αντιμετωπισθεί με συγκεκριμένες λύσεις μέσα απ’ αυτό το νομοσχέδιο. Μία απ’ αυτές, θα μπορούσε να ήταν η αριθμητική ταύτιση των γενικών διοικήσεων με τις περιφερειακές αυτοδιοικήσεις. Δεν το κάνατε, προφανώς, γιατί θέλατε να αποφύγετε τη συνύπαρξη δύο συστημάτων διοίκησης ταυτόχρονα στον ίδιο γεωγραφικό χώρο.

Ένα άλλο δείγμα προχειρότητας αφορά στο προσωπικό των νομαρχιακών αυτοδιοικήσεων. Και εδώ θέλω να καταθέσω στα Πρακτικά ένα ψήφισμα των εργαζομένων στις Νομαρχίες Λέσβου, Χίου και Σάμου, το οποίο στην ουσία αποτελεί κραυγή αγωνίας για πολλές οικογένειες, οι οποίες αναγκάζονται να αλλάξουν τόπο κατοικίας, χωρίς μάλιστα, να έχουν και κάποιο κίνητρο γι’ αυτό.

Και εδώ διαφαίνεται το γεγονός ότι δεν σας είναι αντιληπτή η έννοια της «νησιωτικότητας». Κύριε Υπουργέ, είναι τελείως διαφορετικό πράγμα από μια μετάταξη από τη Λεωφόρο Συγγρού, όπου είναι η έδρα της Νομαρχίας Αθηνών, στη Λεωφόρο Κατεχάκη, όπου είναι η έδρα της Περιφέρειας Αττικής. Για να μας «χρυσώσετε το χάπι», προβλέψατε ένα Ινστιτούτο Νησιωτικής Πολιτικής ως συμβούλου του Κράτους και της Αυτοδιοίκησης για θέματα χάραξης πολιτικής για τις νησιωτικές περιοχές, με ένα Προεδρικό Διάταγμα που «Κύριος οίδε» πότε θα εκδοθεί. Αυτό δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό. Σήμερα στα νησιά, δεν λείπουν οι έρευνες και οι μελέτες, αλλά η πολιτική βούληση.

Σας ευχαριστώ πολύ.