Διαρκής Επιτροπή_Σύσταση Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων

ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ
ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΙΓ΄ – ΣΥΝΟΔΟΣ Β΄
ΔΙΑΡΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΟΥ

«Σύσταση Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων και Κεντρικού Ηλεκτρονικού Μητρώου Δημοσίων Συμβάσεων – Αντικατάσταση του Έκτου Κεφαλαίου του ν.3588/2007 (Πτωχευτικός Κώδικας) – Προπτωχευτική Διαδικασία Εξυγίανσης και άλλες διατάξεις».

Τετάρτη 20 Ιουλίου 2011 (1η Συνεδρίαση)

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ: Κύριε Υπουργέ, είναι αλήθεια ότι το υφιστάμενο πλαίσιο ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων, υπηρεσιών, προμηθειών, μελετών και έργων είναι περίπλοκο, ελλειμματικό – σε νομικό αλλά και σε μεθοδολογικό επίπεδο και, τέλος, είναι διάσπαρτο. Δηλαδή, κύριοι συνάδελφοι, αν κάποιος από το εξωτερικό ενδιαφερθεί να συμμετάσχει σε έναν διαγωνισμό, είναι πολύ δύσκολο να καταλάβει, πέρα από το γλωσσικό θέμα, τι ακριβώς ισχύει στην Ελλάδα.

Με το νομοσχέδιο που συζητάμε, δημιουργείται μια ανεξάρτητη αρχή, η οποία θα εποπτεύει, αν έχω καταλάβει καλά, όλους τους δημόσιους φορείς συμπεριλαμβανομένων και των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης με στόχο τη διασφάλιση της νομιμότητας των συμβάσεων. Τα προβλήματα είναι προφανή. Θα συσσωρευθεί τεράστια ύλη σε αυτή την αρχή, η οποία, κάποια στιγμή, θα δηλώσει αδυναμία να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις.

Το πρόβλημα, κύριοι συνάδελφοι, αρχίζει από την ενσωμάτωση της κοινοτικής νομοθεσίας και όχι από την εφαρμογή της. Η ενσωμάτωση έχει δύο ειδικότερα ζητήματα. Το ένα είναι ο χρόνος ενσωμάτωσης, Είναι πάρα πολλές οι περιπτώσεις όπου η Ελλάδα αντιμετώπισε προβλήματα λόγω καθυστέρησης. Είναι άλλωστε γνωστό ότι οι οδηγίες εφαρμόζονται από την ψήφισή τους, η δε Επιτροπή δεν περιμένει πότε θα ενσωματωθούν από τα κράτη-μέλη, γι΄ αυτό και μπορεί αναδρομικά να επιβάλει πρόστιμο. Το δεύτερο είναι η ποιότητα της ενσωμάτωσης. Θα σας πρότεινα, καταρχήν, να συνδέσετε το όλο ζήτημα με την ΕΝΥΕΚ, την υπηρεσία του υπουργείου εξωτερικών που παρακολουθεί τα θέματα αυτά.

Λέτε επίσης ότι η Αρχή αυτή θα δίνει σύμφωνη γνώμη για απευθείας αναθέσεις. Θα πρέπει να το εξειδικεύσετε. Εννοείτε και τις συμπληρωματικές συμβάσεις; Θα απευθύνονται δηλαδή οι φορείς στην ανεξάρτητη αρχή για κάθε απόφασή τους ακόμη και αν προβλέπεται στη νομοθεσία δημοσίων έργων; Έχω στο μυαλό μου τον ν.1418 για τα δημόσια έργα. Ή για οποιοδήποτε λόγο αφορά στην τροποποίηση υφιστάμενης σύμβασης, που οδηγεί ενδεχομένως σε υπερβάσεις κ.λπ.. Το βασικότερο είναι να ξαναδούμε συνολικά το θεσμικό πλαίσιο για τα δημόσια έργα. Σημειώνω πάντως ότι ο κ. Ρέππας είχε ανακοινώσει συνολική αναθεώρηση, η οποία είναι στη δεύτερη διαβούλευση και πάει για την τρίτη, αν δεν έχει παγώσει.

Θα ήθελα τώρα να κάνω ορισμένα ειδικότερα σχόλια.

Πρώτον. Δημιουργείται ένα κεντρικό ηλεκτρονικό μητρώο, στο οποίο θα καταχωρούνται οι αιτήσεις των φορέων που σχεδιάζουν να συνάψουν δημόσια σύμβαση. Καταρχήν, τέτοιου είδους αιτήσεις δεν υπάρχουν. Ή μήπως εννοείτε ότι κάθε φορέας θα κάνει μια αίτηση στην αρχή στη λογική «σκέπτομαι να σου φέρω την πρότασή μου για να μου πεις αν είμαι νόμιμος ή όχι»; Σε αυτό το μητρώο θα καταχωρούνται όλες οι συμβάσεις που υπογράφονται από αναδόχους, εκτός από την άμυνα και την ασφάλεια. Να προσθέσω εδώ, ότι κακώς εξαιρείτε τους δυο αυτούς τομείς, δεδομένου ότι πριν από λίγες μέρες ενσωματώθηκε η κοινοτική οδηγία 81/2009 για τις δημόσιες συμβάσεις άμυνας και ασφάλειας. Από τη στιγμή που κάναμε προσαρμογή στο κοινοτικό δίκαιο, δεν υπάρχει λόγος εξαίρεσης. Στο μητρώο καταχωρούνται επίσης οι εγκρίσεις πληρωμών, δαπανών κ.λπ.. Δηλαδή στην ουσία πρόκειται για ένα ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστημα. Αν δεν το έχετε καταλάβει, περί αυτού πρόκειται.

Πρέπει λοιπόν να ξεκινήσετε άμεσα την προετοιμασία και βέβαια, να βρείτε τον τρόπο οργάνωσης, αλλά και την αναγκαία χρηματοδότηση του πληροφοριακού αυτού συστήματος που θεωρώ θετικό.

Δεύτερο. Ο στόχος που θέσατε για τη μείωσης των κρατικών δαπανών στις δημόσιες συμβάσεις, κατά τη γνώμη μου κύριε υπουργέ, δεν είναι στόχος της Ανεξάρτητης Αρχής, αλλά των αναθετουσών αρχών. Η ανεξάρτητη αρχή θα πρέπει να ελέγχει και να επιβεβαιώνει ότι τηρείται ο στόχος από τις αναθέτουσες αρχές.

Τρίτο. Η αναφορά σας στην παρακολούθηση της ορθής εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου. Σημειώνω ότι το 70% των περιπτώσεων αφορά σε κακή εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου και αυτό δεν έχει να κάνει με τη σύμβαση, αλλά με την ίδια τη νομοθέτηση, δηλαδή τον νόμο που επικαλείται ο φορέας για να συνάψει τη σύμβαση. Στο θέμα αυτό ήδη αναφέρθηκα.

Τέταρτο. Η αναφορά σας στην προαγωγή εθνικής στρατηγικής ανάθεσης και εκτέλεσης δημοσίων συμβάσεων. Ειλικρινά δεν καταλαβαίνω τι είδους εθνική στρατηγική για την ανάθεση και εκτέλεση δημοσίων συμβάσεων σκέπτεστε να αναπτύξουμε. Θα ήθελα να μου το εξηγήσετε.

Πέμπτο. Η πρόβλεψη ελέγχου κατά το στάδιο της προκήρυξης. Θα ήθελα να ρωτήσω τον κ. Χρυσοχοΐδη να μου εξηγήσει γιατί ανατίθεται στην Ανεξάρτητη Αρχή ο έλεγχος κατά το στάδιο της προκήρυξης, ενώ με το ν. 3840/2010 καταργήθηκε ο προληπτικός έλεγχος που διενεργούσαν οι Διαχειριστικές Αρχές του ΕΣΠΑ στα συγχρηματοδοτούμενα έργα.

Οι διαχειριστικές αρχές διενεργούσαν προληπτικό έλεγχο στα τεύχη δημοπράτησης των φορέων.

Το όλο θέμα για την Αρχή είναι η τήρηση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας περί δημοσίων συμβάσεων και αυτό εξαρτάται από το κύρος της Αρχής, από την επιμόρφωση των στελεχών της και από την ουσιαστική δυνατότητα που θα έχουν να διενεργούν ελέγχους. Δεν βλέπω πώς θα ικανοποιηθούν οι προϋποθέσεις αυτές μέσα από το νομοσχέδιο που συζητάμε.

Έκτο. Είμαι απόλυτα σύμφωνος για τα πρότυπα τεύχη δημοπράτησης και τα σχέδια συμβάσεων, αρκεί όλα αυτά να μην επηρεάσουν την εξέλιξη των προγραμμάτων του ΕΣΠΑ/ Δηλαδή να μην προστεθεί στη μέση του ΕΣΠΑ κάποια επιπλέον υποχρέωση, στην οποία δεν θα μπορέσουν να ανταποκριθούν οι φορείς. Είναι επίσης θετικό ότι η ΜΟΔ στελεχώνει την αρχή. Γιατί όμως η στελέχωση αυτή να αφορά μόνο την κεντρική υπηρεσία της Αρχής και να μην δημιουργηθούν παραρτήματα στην περιφέρεια; Θα μπορούσατε κάλλιστα να αποκεντρώσετε το αντικείμενο στις υφιστάμενες Διαχειριστικές Αρχές του ΕΣΠΑ, όπου ήδη υπηρετούν τα προς απόσπαση στην Ανεξάρτητη Αρχή εξειδικευμένα στελέχη. Εκτός βέβαια, εάν θέλετε να δημιουργήσετε ένα Αθηνοκεντρικό σχήμα στο οποίο θα καταφεύγει όλη η Ελλάδα για να υποβάλει προτάσεις, τεύχη, σχέδια διακηρύξεων κλπ.

Κλείνω με δύο λόγια για τη ΜΟΠΑΔΙΣ, τη Μονάδα Παρακολούθησης Διαγωνισμών και Συμβάσεων του Κέντρου Διεθνούς Ευρωπαϊκού Οικονομικού Δικαίου, στην οποία απευθύνονται σήμερα οι φορείς, αλλά προαιρετικά. Γιατί, μέχρι να οργανωθεί η νέα Αρχή, να μην προβλέψετε ρύθμιση για υποχρεωτική και όχι προαιρετική γνωμοδότηση από τη ΜΟΠΑΔΙΣ; Νομίζω ότι θα ήταν ιδιαίτερα θετικό.

Σημειώνω ότι η υποχρεωτικότητα, σημαίνει ότι η Αρχή θα πρέπει να μπορεί να παρέχει εξειδικευμένη υποστήριξη, ακόμα και επιτόπου, κατά τη φάση κατάρτισης του τεύχους δημοπράτησης.

Τέλος, σε ό,τι αφορά τις ηλεκτρονικές προμήθειες, σας καλώ να δείτε αυτό που εφαρμόζει η Κύπρος, το e-PS. Είναι ένα πολύ ωραίο σύστημα που δουλεύει on line. Νομίζω ότι η χώρα μας θα μπορούσε να κερδίσει από αυτή την πολύ καλή πρακτική.

Ευχαριστώ.