Ολομέλεια_Ποινική προστασία περιβάλλοντος

ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ
ΙΓ΄ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΜΕΝΗΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
ΣΥΝΟΔΟΣ Γ΄- ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΟΔ΄

Ποινική προστασία του περιβάλλοντος – Εναρμόνιση με την Οδηγία 2008/99/ΕΚ – Πλαίσιο παραγωγής και διαχείρισης αποβλήτων – Εναρμόνιση με την Οδηγία 2008/98/ΕΚ – Ρύθμιση θεμάτων Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής.

Τετάρτη 01 Φεβρουαρίου 2012

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ: Ευχαριστώ, κυρία Πρόεδρε.

Θα ήθελα καταρχήν να σχολιάσω ορισμένα από τα θέματα που έθιξε η κ. Μερεντίτη, η οποία μίλησε προηγουμένως. Και πρώτο από όλα, το υδροηλεκτρικό έργο της Μεσοχώρας. Επειδή είχα την ευθύνη της προετοιμασίας του θεσμικού πλαισίου, θέλω να πω ότι μέλημά μας ήταν να επαναλειτουργήσουμε τη μονάδα των 156 μεγαβάτ, χωρίς να συνδεθεί το θέμα με το ευρύτερο έργο του Αχελώου, χωρίς να διαταράξουμε την οικολογική και περιβαλλοντική ισορροπία στην περιοχή, και χωρίς να αδικήσουμε κανέναν από τους κατοίκους. Το πλαίσιο θεσπίστηκε (ν 3734/2009), αλλά το έργο δεν προχώρησε. Οι ευθύνες ας αναζητηθούν κυρίως στους αιρετούς. Δεν εξαιρώ και συναδέλφους Βουλευτές.

Σχετικά με την ανακοίνωση του αρμόδιου Υπουργείου περί μειώσεως των τιμών των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, στην οποία επίσης αναφέρθηκε η κ. Μερεντίτη- δεν την έχω δει ακόμη, αλλά δράττομαι της ευκαιρίας για να πω το εξής: φθάσατε εδώ, κύριε Υπουργέ, γιατί κάνατε το στρατηγικό λάθος να καθορίζετε το μείγμα των ΑΠΕ με υπουργική απόφαση. Σας τα επισημαίναμε τότε, αλλά δεν μας ακούγατε. Κάνατε το λάθος να δώσετε εξαιρέσεις σε κάποιες τεχνολογίες, και τώρα έρχεστε να ρυθμίσετε τα αποτελέσματά του αυξομειώνοντας τις τιμές. Έτσι, βάλλετε ευθέως εναντίον της σταθερότητας που είναι απαραίτητη για τη λήψη επιχειρηματικών αποφάσεων σε αυτόν τον τομέα. Δεν λέω ότι δεν πρέπει να εξορθολογιστούν οι τιμές, αλλά αυτό το θέμα πρέπει να το εξετάσουμε σε συνδυασμό με το ενεργειακό μείγμα, την κατάσταση του χρηματοπιστωτικού συστήματος αλλά και της δημόσιας διοίκησης, των Υπουργείων, όπως αυτή έχει διαμορφωθεί τα τελευταία δύο χρόνια.

Ειπώθηκε επίσης κάτι σχετικό με τις άδειες. Εγώ προσωπικά είμαι αντίθετος με το εμπόριο αδειών. Το δεκαοκτάμηνο, εάν κατάλαβα καλά, πυροδοτεί το εμπόριο αδειών. Όταν συγκεκριμενοποιήσετε τις όποιες αποφάσεις σας, θα τα συζητήσουμε εκ νέου.

Κλείνω αυτήν την παρέμβαση με ένα σχόλιο για τα φωτοβολταϊκά στις στέγες, τα οποία δεν έχουν ουσιαστικές επιπτώσεις στο τέλος ΑΠΕ. Εδώ, ανοίγω μια παρένθεση για τον ΔΕΣΜΗΕ (Διαχειριστής Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειεας). Εάν κατάλαβα καλά, ο ΔΕΣΜΗΕ πρόκειται να τροφοδοτηθεί από το ειδικό τέλος που θεσπίζετε στους λιγνιτικούς σταθμούς, ύψους 2 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Το θέμα χρήζει ιδιαίτερης προσοχής, κύριε Υπουργέ, διότι τα τιμολόγια της ΔΕΗ έχουν επιβαρυνθεί πάρα πολύ. Είχαμε αυξήσεις από 12% έως 14%. Δεν μπορεί να λυθούν οι στρεβλώσεις της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας στην πλάτη των καταναλωτών. Το τονίζω αυτό. Για εμάς, για τη Νέα Δημοκρατία, όπως έχει πει ο Πρόεδρός μας, ο Αντώνης Σαμαράς, στην κατάσταση που βρίσκεται η ελληνική οικονομία, το κόστος της ενέργειας πρέπει να παραμείνει σε χαμηλά επίπεδα.

Όσον αφορά στο πρόγραμμα για τα φωτοβολταϊκά στις στέγες που είχα την τιμή να σχεδιάσω, αν και οι φορείς και κυρίως η ΔΕΗ δεν το ήθελαν. Έχετε προχωρήσει και σωστά σε μικρή μείωση των τιμών. Όμως, θα πρέπει να υπολογίζετε την απόσταση που υπάρχει μεταξύ των αυξήσεων των τιμολογίων της ΔΕΗ και της δυνατότητας που έχουν οι πολίτες να επενδύσουν. Αν κάνετε λάθος στις αναλογίες, το πρόγραμμα θα πάει χαμένο.

Προχωρώ στα θέματα του περιβάλλοντος.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, η ποινική προστασία του περιβάλλοντος και ειδικά όσον αφορά στην παραγωγή και τη διαχείριση των αποβλήτων, είναι θέμα σημαντικό για τη χώρα μας, μια χώρα η οποία έχει αποτύχει, διαχρονικά, στους περιβαλλοντικούς της στόχους. Και αυτό αντανακλάται στις επιδόσεις των έργων τόσο στο σκέλος περιβάλλοντος του Ταμείου Συνοχής, όσο και στο Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης, αλλά και το ΕΣΠΑ που έχει ως κύριο εργαλείο το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Περιβάλλοντος και Αειφόρου Ανάπτυξης (ΕΠΠΕΡΑΑ), το οποίο, δυστυχώς καρκινοβατεί.

Ακούστηκαν αρκετά, για το πώς φθάσαμε έως εδώ στον τομέα αυτό. Προσωπικά πιστεύω ότι οφείλεται στο γεγονός ότι δεν υπήρχε ποτέ πολιτική διαχείρισης στερεών αποβλήτων. Δεν μπορέσαμε ποτέ να ενσωματώσουμε έγκαιρα πρακτικές διαχείρισης. Οι δε φορείς, προσανατολίστηκαν σε ΧΥΤΑ, με δεσμευτικούς μάλιστα όρους, αποκλείοντας έτσι άλλες εναλλακτικές που προσφέρει η τεχνολογία, με ό,τι αυτό συνεπάγεται τόσο για την εμπειρία τους, όσο και για τα οικονομικά τους. Επίσης, η ανεξέλεγκτη – και εδώ έχουν ευθύνες όλα τα κόμματα – χρηματοδότηση φορέων που χωρίς να διαθέτουν τεχνική επάρκεια, κλήθηκαν να διαχειριστούν τους πόρους, είχε ως αποτέλεσμα και υποβαθμισμένες μελέτες να υλοποιούν, αλλά και όταν φθάνουν στη φάση της ανάθεσης, κατασκευής και λειτουργίας των έργων, να εκτροχιάζονται τα οικονομικά τους. Ακόμα, η έλλειψη συντονισμού των φορέων σχεδιασμού, χρηματοδότησης και αδειοδότησης, δηλαδή σε επίπεδο κεντρικών Υπουργείων, ήταν ένα εκρηκτικό μείγμα που και αυτό μας οδήγησε έως εδώ. Προσθέτω, τέλος, και την ανυπαρξία πολιτικής βούλησης ή πολιτικού θάρρους, για να το πω καλύτερα, αφού το θάρρος προηγείται της βουλήσεως.

Η επεξεργασία, η διάθεση και η διαχείριση των απορριμμάτων συνδέονται, σε βαθμό εξάρτησης, με πάρα πολλές παραμέτρους: με τη μείωση των βιοαποδομήσιμων, με τη συλλογή στην πηγή, με τη μηχανική διαλογή, με την ανάκτηση υλικών και ενέργειας, με την ανακύκλωση και με την ολοκληρωμένη διαχείριση άλλων κατηγοριών αποβλήτων. Κάνουμε κάτι με το νομοσχέδιο; Όχι, κύριε Υπουργέ. Το νομοσχέδιο δίνει έμφαση στη μείωση των αποβλήτων; Στη χωριστή διαλογή στην πηγή; Όχι. Τα προσπερνά.

Ξέρετε ποιος είναι ο κίνδυνος; Αν δεν δουλέψουμε σωστά στη χωριστή διαλογή στην πηγή, αργότερα, ο όγκος δεν θα έχει μόνο τεράστιες οικονομικές επιπτώσεις, αλλά θα επηρεάσει και τις τεχνολογικές αποφάσεις. Και εδώ είναι ένα πρώτο έλλειμμα του νομοσχεδίου.

Μιλώντας με όρους πολιτικής για το περιβάλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην επονομαζόμενη «ιεραρχία βιώσιμης διαχείρισης», πυρήνας είναι η μείωση του όγκου των αποβλήτων.

Να προσθέσω, επίσης, ότι το νομοσχέδιο δεν κάνει καμία αναφορά στην μεταφόρτωση των αποβλήτων που είναι ένα σημαντικό ζήτημα, κυρίως για τα μικρά νησιά. Γνωρίζετε ότι αυτή τη στιγμή είναι σε εξέλιξη ένας σχεδιασμός. Να μην ξεχνάμε ότι υπάρχουν προβλήματα σε μικρά νησιά που δεν έχουν ακόμα επιλυθεί. Δεν αναφέρομαι μόνο στους κινητούς Σταθμούς Μεταφόρτωσης (ΣΜΑ), αλλά και σε άλλου είδους διαδικασίες που το Υπουργείο σας θα πρέπει να δει προσεκτικά.

Η θέσπιση ενός ηλεκτρονικού συστήματος συλλογής δεδομένων μέσω διαδικτύου είναι μεν ορθή, αλλά τι ακριβώς κάνουμε; Δημιουργούμε μια ηλεκτρονική αποθήκη για να μπαίνουν εκεί οι ετήσιες εκθέσεις των παραγωγών αποβλήτων. Θα γίνεται κάποια επεξεργασία των στοιχείων; Για παράδειγμα, για να χαράξουμε πολιτική, δεν χρειαζόμαστε και στοιχεία σχετικά με τη συλλογή και διαλογή των απορριμμάτων στην πηγή, στα νοικοκυριά; Γνωρίζουμε πώς γίνεται; Έχουμε τέτοιου είδους στοιχεία; Άρα, λοιπόν, μια ηλεκτρονική αποθήκη πληροφοριών δεν θα λύσει το πρόβλημα. Είναι μεν μια σωστή πρωτοβουλία, αλλά θα πρέπει να τη δούμε λεπτομερώς.

Η διαχείριση των αποβλήτων είναι ευαίσθητο θέμα, π.χ. δείτε το παράδειγμα της Κερατέας. Πρέπει να το χειριζόμαστε χωρίς να αφήνουμε σκιές, χωρίς να ενισχύουμε τη δυσπιστία των πολιτών και πάνω απ’ όλα, με ρεαλισμό και διαφάνεια.

Δύο λόγια για τις αλλαγές του μεταλλευτικού κώδικα. Καταρχήν, είναι σωστή η αναπροσαρμογή των προστίμων. Η απόδοση του 30% στους ΟΤΑ είναι επίσης σωστό μέτρο. Όμως, το όφελος θα πρέπει να αφορά στους παλιούς καποδιστριακούς δήμους ή ακόμη και στις τοπικές κοινότητες. Θα πρέπει να βρείτε έναν τρόπο να κατευθύνεται εκεί. Επίσης θα πρέπει να ξέρουμε και τι είδους δράσεις θα χρηματοδοτούνται. Αλλιώς οι πόροι θα μπαίνουν στο ταμείο του Δήμου και θα χάνονται. Επίσης, θα πρέπει να ελέγχονται οι δράσεις. Με δύο λόγια, χρειάζεται μια προγραμματική λογική. Έχετε εμπειρία από Δήμους και μπορείτε να καταλάβετε τι εννοώ.

Κλείνω με τις άδειες δόμησης σε παραδοσιακούς οικισμούς. Επειδή στην πατρίδα μου τη Χίο υπάρχουν παραδοσιακοί οικισμοί, έχει μεγάλη σημασία να καταλάβουμε το εξής: τα πρόστιμα δεν λένε τίποτα απολύτως αν έχει συντελεστεί η παραβίαση. Θα έπρεπε η πολιτεία, πρώτα απ’ όλα, να τυποποιεί το είδος των παρεμβάσεων που επιτρέπονται, να γνωρίζει δηλαδή ο καθένας τι και πως μπορεί ή δεν μπορεί να κάνει, επί ποινή καθαιρέσεως πχ για μπαλκόνια ή εξώστες, που αλλοιώνουν την αισθητική των οικισμών. Το θέμα αφορά επίσης και στην ενημέρωση και καθοδήγηση του πολίτη αλλά και σε κίνητρα, δεδομένου ότι το διατηρητέο είναι πολύ πιο ακριβό από το συμβατικό. Αλλιώς καταλήγουμε να επιβάλλουμε πρόστιμα μόνο όταν υπάρχουν περιπτώσεις καταγγελιών. Πρέπει λοιπόν η παρέμβαση να είναι γενικότερη και η ρύθμιση πιο προσεκτική.