Ολομέλεια_Σύσταση Εθνικού Ταμείου Επιχειρηματικότητας και Ανάπτυξης (ΕΤΕΑΝ)_Επί της αρχής

Σύσταση Εθνικού Ταμείου Επιχειρηματικότητας και Ανάπτυξης (ΕΤΕΑΝ)

Συζήτηση Επί της αρχής

Εισηγητής της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης:

1.2.2011

Η Κυβέρνηση αφού αδρανοποίησε όλα τα αναπτυξιακά εργαλεία, αποφάσισε να τα επαναφέρει μεταλλαγμένα, στην καθημαγμένη πλέον αγορά. Θα αναφέρω τρία ενδεικτικά στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος για το 2010: μείωση του τραπεζικού δανεισμού προς τις επιχειρήσεις κατά 553 εκατομμύρια ευρώ, εγγραφή τριακοσίων χιλιάδων επιχειρήσεων στον «Τειρεσία» και 2 δισεκατομμύρια ευρώ απλήρωτες συναλλαγματικές ή ακάλυπτες επιταγές. Αυτή είναι η εικόνα. Το χρήμα χάθηκε από την αγορά, ενώ χωρίς τζίρο κανείς δεν σκέπτεται να επενδύσει. Εάν πάλι διαφαινόταν κάποια προοπτική ανάκαμψης, δεν θα ελάμβαναν όλοι προληπτικά μέτρα όπως οι απολύσεις προσωπικού ή το «πάγωμα» των οφειλών τους.

Η επιχειρηματικότητα κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, είναι η ικανότητα δημιουργίας πλούτου και απασχόλησης. Η ικανότητα αυτή εξαρτάται από το πώς αξιολογεί κανείς τους κινδύνους και τις ευκαιρίες, πώς αξιοποιεί το ανθρώπινο, το φυσικό και, βεβαίως, το οικονομικό κεφάλαιο, εφόσον αυτό διατίθεται στην κατάλληλη ποσότητα και ποιότητα. Το μόνο βέβαιο σήμερα είναι ότι η ποσότητα του χρήματος μειώνεται, το δε κόστος διαρκώς αυξάνεται.

Ο Υπουργός, σε κυριακάτικη συνέντευξή του, υποσχέθηκε «επανεκκίνηση» της οικονομίας, ή «στροφή» όπως την αποκάλεσε, η οποία, κατά τον ίδιο, θα γίνει με τα 10 δισεκατομμύρια ευρώ που θα «πέσουν» στην αγορά από τον Αναπτυξιακό Νόμο, το ΕΣΠΑ, την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, καθώς και από τη διευκόλυνση της επιχειρηματικότητας, την ενίσχυση των εξαγωγών, την προσέλκυση ξένων άμεσων επενδύσεων και την άνοδο του τουρισμού. Αυτό είναι το κρυμμένο μυστικό της Κυβέρνησης. Θυμίζω πάντως ότι τα 10 δισεκατομμύρια, είχαν «ξαναπέσει» στην αγορά και επί της κυρίας Κατσέλη, προκατόχου του κ. Χρυσοχοΐδη.

Είπατε κύριε Υπουργέ ότι αυξήθηκαν οι εξαγωγές. Η αλήθεια είναι ότι αυτό συνέβη λόγω καθίζησης της εσωτερικής ενεργούς ζητήσεως συνεπεία της λιτότητας. Είπατε ότι ο Αναπτυξιακός Νόμος θα χρηματοδοτήσει φέτος επενδύσεις ύψους 4 δισεκατομμυρίων ευρώ. Η αλήθεια είναι ότι το ποσό αυτό αφορά σε πληρωμές επενδύσεων του προηγούμενου Νόμου. Καμία νέα επένδυση δεν θα τύχει επιχορήγησης από τον νέο Αναπτυξιακό. Είπατε ότι αυξήθηκε η απορρόφηση των κονδυλίων του ΕΣΠΑ. Η αλήθεια είναι ότι έχετε μεταφέρει πόρους σε διάφορα ταμεία χαρτοφυλακίου αυξάνοντας λογιστικά την απορρόφηση. Πως είναι δυνατόν να αυξάνεται η απορρόφηση όταν μειώνεται το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων; Και δεν φτάνουν αυτά, αλλά ξεθεμελιώσατε και ένα σύστημα παραγωγής, διαχείρισης και ελέγχου έργων και προγραμμάτων που λειτουργούσε, χωρίς να φροντίσετε να το υποκαταστήσετε με κάποιο άλλο καλύτερο. Ευτυχώς που υπάρχουν ως εφεδρεία οι υπερδεσμεύσεις 6 δισεκατομμυρίων ευρώ που σας αφήσαμε από το Γ’ ΚΠΣ.

Θα ήθελα στη συνέχεια να σας εκθέσω ορισμένες επιφυλάξεις μου για το νέο Εθνικό Ταμείο Επιχειρηματικότητας και Ανάπτυξης που θα συζητήσουμε σήμερα:

Πρώτον, το ΕΤΕΑΝ δεν πρόκειται να ενισχύσει με επιπλέον χρήμα την αγορά, αφού η λειτουργία του εξαρτάται από τα δάνεια που θα λάβουν οι ελληνικές τράπεζες από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, η οποία, κατά τον Έλληνα Αντιπρόεδρό της, «δεν δανείζει τράπεζες χαμηλής πιστοληπτικής ικανότητας, εκτός αν δοθούν κρατικές εγγυήσεις». Προς το παρόν, με Κοινές Υπουργικές Αποφάσεις θα «παρκάρετε» κονδύλια του ΕΣΠΑ στους τραπεζικούς λογαριασμούς των ταμείων χαρτοφυλακίου που θα υπαχθούν στην ομπρέλα του ΕΤΕΑΝ, αναμένοντας μελλοντικές προκηρύξεις.

Και κάτι ακόμα. Όταν το κράτος χορηγεί εγγυήσεις αναλαμβάνει μεγάλο μέρος του κινδύνου. Γι’ αυτό και οι τράπεζες που θα συμμετάσχουν στα Ταμεία χαρτοφυλακίου, θα πρέπει να αποδεσμεύσουν προς την αγορά τουλάχιστον ισόποση ρευστότητα. Αφού λοιπόν σας αρέσουν τόσο οι συμφωνίες, όπως αυτές που υπογράφετε με τους Περιφερειάρχες, γιατί δεν διαπραγματεύεστε και μια συμφωνία με τις τράπεζες προς αυτή την κατεύθυνση;

Δεύτερο, το ΕΤΕΑΝ δεν έχει συγκεκριμένη στόχευση. Εάν διαβάσετε προσεκτικά το κείμενο, θα διαπιστώσετε ότι το Ταμείο αφορά καινοτόμες εξωστρεφείς μικρομεσαίες επιχειρήσεις που παράγουν προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας. Κανείς δεν μπορεί να καταλάβει αν τα χαρακτηριστικά αυτά είναι σωρευτικά.

Τρίτο, το ΕΤΕΑΝ, ως δικαιούχος του ΕΣΠΑ πρέπει να πιστοποιηθεί ότι μπορεί πράγματι να διαχειριστεί τα νέα εργαλεία. Προς το παρόν πάντως δεν διαθέτει τις προϋποθέσεις, αφού αποτελεί μετεξέλιξη του ΤΕΜΠΜΕ, η εμπειρία του οποίου είναι μόνο σε εγγυοδοσία.

Τέταρτο, δεν έχουν διερευνηθεί οι επιπτώσεις του ΕΤΕΑΝ στην οικονομία, όπως αναφέρεται και στην εκ των προτέρων αξιολόγηση. Εκκρεμεί ακόμα η προσομοίωση από την οποία θα διαφανεί εάν τα χρήματα που θα επενδύσει η πολιτεία πρόκειται να αποδώσουν.

Πέμπτο, έχει ατονήσει ένας ολόκληρος μηχανισμός υποστήριξης της επιχειρηματικότητας με συμβουλευτικές υπηρεσίες, ο οποίος λειτούργησε στο Γ’ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης μέσα από τους ενδιάμεσους φορείς διαχείρισης. Όμως η ανάγκη υποστήριξης των επιχειρήσεων κατά τη διάρκεια της διαπραγμάτευσής τους με τις τράπεζες και όχι μόνον, εξακολουθεί υπάρχει.

Έκτο, όπως φαίνεται και στο καταστατικό του ΕΤΕΑΝ, δεν υπάρχει περιφερειακή διάσταση. Θα σας πρότεινα λοιπόν να εφαρμόσετε διαφοροποιημένα κριτήρια, ανάλογα με τον κλάδο στον οποίο δραστηριοποιείται μια επιχείρηση αλλά και την περιοχή; Έτσι, ο αρμόδιος Υπουργός Περιφερειακής Ανάπτυξης θα δικαιολογήσει και τον τίτλο του Υπουργείου του.

Το ίδιο ακριβώς κάνατε και με τον Αναπτυξιακό Νόμο, αντιμετωπίζοντας όλη τη χώρα με ενιαία κριτήρια, με εξαίρεση το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν. Αντίθετα, για την κατανομή του αποθεματικού απροβλέπτων του ΕΣΠΑ χρησιμοποιήσατε -και σωστά- και άλλα κριτήρια όπως η ανεργία ανά Περιφέρεια αλλά και εντός αυτής σε επίπεδο Νομού, η γήρανση του πληθυσμού κ.λπ. Τόσο στον Αναπτυξιακό Νόμο όσο και στο ΕΤΕΑΝ χρησιμοποιείτε ακριβώς τα ίδια οριζόντια κριτήρια προκειμένου να θεραπεύσετε εντελώς διαφορετικά προβλήματα. Για παράδειγμα, τα προβλήματα της νησιωτικής επιχειρηματικότητας δεν είναι ίδια με αυτά που αντιμετωπίζει μία επιχείρηση στα αστικά κέντρα.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, η Κυβέρνηση, προσπαθεί με όχημα το ΕΤΕΑΝ να προκαλέσει τη λεγόμενη «μόχλευση», δηλαδή την κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων, ανακυκλώνοντας ταυτόχρονα τους δημόσιους πόρους ώστε αυτοί να επαναεπενδύονται. Πρόκειται για παλαιά πρακτική που βασίζεται στον Ευρωπαϊκό Κανονισμό 1083 του 2006. Να σας θυμίσω ότι με την εμπειρία που αποκτήθηκε από τη λειτουργία του «Ταμείου Ανάπτυξης Νέας Οικονομίας» το 2000 και του «Ταμείου Εγγυοδοσίας Μικρών και Πολύ Μικρών Επιχειρήσεων», του γνωστού «ΤΕΜΠΕ» το 2002, προετοιμάσαμε τα περισσότερα από τα νέα χρηματοδοτικά εργαλεία που προωθούνται σήμερα. Ειδικότερα, το 2006, πρώτοι εμείς στην Ε.Ε., υπογράψαμε σύμβαση χρηματοδότησης της Κοινοτικής Πρωτοβουλίας «Jeremie» μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Επιχειρηματικότητα και Ανταγωνιστικότητα». Να σημειώσω ότι τα εργαλεία αυτά θα πρέπει να χρησιμοποιούνται στην αγορά χρήματος ανάλογα με τη φάση στην οποία βρίσκεται μια επιχείρηση: υπό ίδρυση, κατά τη διάρκεια της ανάπτυξής της, της εισόδου της στην αγορά κ.λπ.. Γι’ αυτό, λοιπόν, χρειάζεται προσοχή.

Η Κυβέρνηση θα μπορούσε να εξετάσει τη δυνατότητα χρηματοδότησης ακόμα και υποδομών στην Περιφέρεια, λαμβάνοντας υπόψη ότι στο μέλλον τα Κοινοτικά κονδύλια θα τεθούν υπό αυστηρούς πολιτικούς και οικονομικούς περιορισμούς. Τη δυνατότητα αυτή την είχαμε επίσης διερευνήσει με το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, ως ένα εργαλείο που βρίσκεται πολύ κοντά στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Τέλος, το νομοσχέδιο έπρεπε να φέρει και την υπογραφή της αρμόδιας Υπουργού Ενέργειας, Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής δεδομένου ότι το ΕΤΕΑΝ πρόκειται να χρηματοδοτήσει το πρόγραμμα «Εξοικονόμηση κατ’ οίκον» αλλά και δράσεις ήπιας ανάπτυξης σε αστικές περιοχές.

Εμείς, ως υπεύθυνη Αντιπολίτευση, ψηφίζουμε το Νομοσχέδιο επί της αρχής προσβλέποντας στην ταχύτερη δυνατή έναρξη της λειτουργίας του Ταμείου. Κατά την αυριανή συζήτηση επί των άρθρων, θα εξετάσουμε τις λεπτομέρειες και θα προσπαθήσουμε να σας πείσουμε να αποδεχθείτε συγκεκριμένες αλλαγές.