Ολομέλεια_Δωρεά και μεταμόσχευση οργάνων

ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ
ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΒΟΥΛΗΣ
ΙΓ’ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΜΕΝΗΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
ΣΥΝΟΔΟΣ Β’- ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΡΝΓ’

Μόνη συζήτηση επί της αρχής, των άρθρων και του συνόλου του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Υγείας: «Δωρεά και μεταμόσχευση οργάνων και άλλες διατάξεις».

Τρίτη 14 Ιουνίου 2011

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ: Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.

Κύριοι συνάδελφοι, ο κ. Γείτονας αναφέρθηκε προηγουμένως στο ζήτημα της πρόληψης ως μέσου για τον περιορισμό των αναγκών μεταμοσχεύσεων και έφερε σαν παράδειγμα το κάπνισμα, αλλά και τα φάρμακα. Θα προσέθετα και το ζήτημα της πρόληψης των τροχαίων ατυχημάτων. Για την πρόληψη δεν γίνεται καμία αναφορά στο νομοσχέδιο, αποδεικνύοντας για άλλη μια φορά τη σημασία που αποδίδουμε σε αυτόν τον ευαίσθητο τομέα.

Κύριε Υπουργέ, το νομοθέτημα διαρθρώνεται σε επτά κεφάλαια και περιλαμβάνει εξήντα οκτώ (68) άρθρα, με τα οποία ρυθμίζονται σύνθετα, πολύπλοκα και λεπτά, νομικά, ηθικά, δεοντολογικά, οικονομικά ακόμα και ιστορικά ζητήματα, αλλά και ζητήματα αντίληψης, προκατάληψης, ίσως και κοινωνικής παιδείας. Η ανάγκη γι’ αυτό το νομοθέτημα οφείλεται πράγματι στην υποχρέωση προσαρμογής στις επιστημονικές εξελίξεις και, προφανώς, αφορά στα βλαστοκύτταρα, τα οποία χαράσσουν, αν θέλετε, το μέλλον της ιατρικής. Όμως, αυτό είναι και ένα άλλοθι, προκειμένου να περάσει μια συγκεκριμένη πολιτική μέσα απ’ αυτό το νομοσχέδιο. Θα επαναλάβω τρεις από τις διαπιστώσεις που έκαναν οι Εισηγητές, πριν σας θέσω ένα ερώτημα, κύριε Υπουργέ. Πρώτον, ο αριθμός των δωρητών στη χώρα μας φθίνει την τελευταία δεκαετία. Δεύτερον, το ποσοστό εκείνων που έχουν κάρτα δωρητών οργάνων, δηλαδή αυτοί που διαπιστωμένα είναι οι πραγματικοί εθελοντές, είναι από τα χαμηλότερα στην Ευρώπη. Τρίτον, η Ελλάδα βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις τόσο ως προς τις δωρεές από θανόντες δότες, όσο και από δότες εν ζωή. Άρα, βρίσκεται και στην τελευταία θέση από πλευράς μεταμοσχεύσεων.

Κύριε Υπουργέ, γνωρίζουμε ότι ο Έλληνας έχει ανεπτυγμένο το αίσθημα της αλληλεγγύης και αυτό το έχει αποδείξει με ανιδιοτελή προσφορά. Πώς εξηγούνται, λοιπόν, αυτές οι διαπιστώσεις; Πρόκειται περί άγνοιας ή υπάρχει κάποιος άλλος λόγος; Μήπως λείπουν τα κίνητρα; Και αν ναι, μπορεί να έχουν ηθική νομιμοποίηση διάφορα κίνητρα; Και δεν μιλώ για οικονομικά. Ή μήπως πρόκειται για έλλειψη εμπιστοσύνης των πολιτών στις δομές υγείας της χώρας μας; Για όποιον είχε την υπομονή να διαβάσει τα σχόλια της διαβούλευσης, αυτό ακριβώς αναδεικνύεται: η έλλειψη εμπιστοσύνης. Οι Έλληνες πολίτες δεν εμπιστεύονται αυτούς που θα εφαρμόσουν το νομοσχέδιο. Θεωρούν ότι η εικαζόμενη συναίνεση –και συμφωνώ απόλυτα- ταιριάζει μόνο σε μια χώρα που λειτουργεί σωστά. Και γνωρίζουμε πολύ καλά ότι στη χώρα μας, ο τομέας της υγείας ουδέποτε λειτούργησε σωστά.

Επιπλέον, το σχέδιο νόμου αποπνέει, κύριε Υπουργέ, μια ιδιοκτησιακή αντίληψη της Κυβέρνησης για το ανθρώπινο σώμα. Ίσως είναι βαριά η έκφραση, αλλά εγώ αυτό καταλαβαίνω. Ότι θεωρείτε δηλαδή το ανθρώπινο σώμα ως κρατικό περιουσιακό στοιχείο, εκτός αν κάποιος δηλώσει στις αρμόδιες αρχές την αντίθεσή του και ζητήσει να εξαιρεθεί. Δηλαδή καλείτε τον πολίτη να προβεί σε ενέργειες, έτσι ώστε να μη θεωρούν οι αρμόδιες αρχές ότι το σώμα του αποτελεί κρατικό περιουσιακό στοιχείο. Και αν τελικά προβεί στις ενέργειες αυτές, θα βρεθεί εγγεγραμμένος, παρά τη θέλησή του, σε κάποιο αρχείο, το οποίο δεν ξέρει για ποιους σκοπούς μπορεί να χρησιμοποιηθεί στη διάρκεια της ζωής του. Αναρωτιέμαι λοιπόν, αν αυτό είναι δεοντολογικό.

Διαβάζω από το προοίμιο της Οδηγίας: «Η διαθεσιμότητα οργάνων ανθρώπινης προέλευσης που χρησιμοποιούνται για θεραπευτικούς σκοπούς, εξαρτάται από τους πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που είναι διατεθειμένοι να γίνουν δότες».

Τι σημαίνει «είναι διατεθειμένοι»; Η Οδηγία δίνει δυο επιλογές. Η πρώτη είναι η ρητή συγκατάθεση και η δεύτερη, η ύπαρξη ένδειξης αντίρρησης. Εσείς κάνατε τη δεύτερη επιλογή χωρίς να την τεκμηριώσετε. Το θέμα είναι πώς θα αναπτυχθεί συλλογική συνείδηση για να πάμε καλύτερα στον τομέα που συζητάμε και όχι πώς θα αλλοιωθεί η ατομική βούληση, όπως επιχειρεί το νομοσχέδιο.

Κλείνοντας θα επισημάνω πέντε παρατηρήσεις.

Πρώτον, στο άρθρο 8. Δεν καταλαβαίνω, κύριε Υπουργέ, πώς με μια απόφαση δικαστηρίου θα προσδιορίζεται αν υπάρχει προσωπική σχέση. Μιλάμε για μια δεσμευτική περιπτωσιολογία για την αφαίρεση οργάνων από ζώντα δότη. Πώς καλείται ένα δικαστήριο να πάρει μια τέτοια απόφαση;

Δεύτερον, στο άρθρο 13. Προβλέπεται Προεδρικό Διάταγμα για τις προϋποθέσεις που πρέπει να διέπουν τους Οργανισμούς που αφαιρούν όργανα. Δεν θα έπρεπε μέσα στον νόμο να υπάρχουν πιο συγκεκριμένες κατευθύνσεις και μετά να ακολουθεί η εξειδίκευση στο Προεδρικό Διάταγμα;

Τρίτον, στα άρθρα 24 έως 28. Γιατί προβαίνετε στη διάλυση και την επανασύσταση του Εθνικού Οργανισμού Μεταμοσχεύσεων; Δεν θα μπορούσατε να επέμβετε εκεί όπου πραγματικά χρειάζονται αλλαγές στο υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο;

Τέταρτον, στο άρθρο 35. Κύριε Υπουργέ, η αφαίρεση οργάνων με οικονομικό αντάλλαγμα, κατά τη γνώμη μου θα έπρεπε να επισείει πολύ πιο αυστηρές ποινές. Για παράδειγμα, η τετράμηνη φυλάκιση είναι ελάχιστη. Θα πρέπει να το ξαναδείτε.

Κλείνω τις παρατηρήσεις μου με το θέμα των κλειστών επαγγελμάτων αρμοδιότητας του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης. Στα «ψιλά γράμματα» του άρθρου 66, συγκεκριμένα στην παράγραφο 20, υπάρχει ρύθμιση που με προκάλεσε ώστε να τη δω σε βάθος. Με τη ρύθμιση αυτή, οι προβλεπόμενες στα άρθρα 2 και 3 του ν. 3919/2011 προθεσμίες, παρατείνονται μέχρι τις 3 Ιανουαρίου 2012.

Ξέρετε τι σημαίνει αυτό, κύριοι συνάδελφοι; Αυτό σημαίνει ότι το ίδιο το Υπουργείο αποδέχεται ότι ο ν. 3919/2011 που ρύθμισε την απελευθέρωση επαγγελμάτων αρμοδιότητάς του, παραδέχεται ότι δεν μπορεί να εφαρμόσει στην πράξη την απελευθέρωση, και γι’ αυτό παρατείνει τις ημερομηνίες.

Κύριε Υπουργέ, αυτό το βλέπουμε και σε άλλα Υπουργεία. Τέτοιου τύπου απελευθέρωση επαγγελμάτων κάνετε, με ασκήσεις επί χάρτου. Θα σας δώσω ένα άλλο πολύ πρόσφατο παράδειγμα. Στο Υπουργείο Μεταφορών, ο κος Ρέππας έχει εδώ και πέντε-έξι μήνες στο συρτάρι του την υπουργική απόφαση για το άνοιγμα του κλειστού επαγγέλματος των μεταφορέων.

Ευχαριστώ πολύ.