Ολομέλεια_Α.Δ.Μ.Η.Ε

«Ανεξάρτητος Διαχειριστής Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας»

28.01.2014

Πρωτολογία

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, όλοι οι διεθνείς οργανισμοί προβλέπουν ότι μέχρι το 2030 η Ευρωπαϊκή Ένωση θα αντιμετωπίσει τεράστιο πρόβλημα εξάρτησης από εισαγόμενες πηγές ενέργειας. Ειδικά για τη χώρα μας προβλέπουν ότι η εξάρτηση από 69% το 2010, θα φτάσει στο 80%. Αυτό σημαίνει ότι απαιτούνται σημαντικές επενδύσεις σε ένα πανευρωπαϊκό δίκτυο μεταφοράς ενέργειας καθώς και επενδύσεις εκσυγχρονισμού του ενεργειακού μίγματος των κρατών μελών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο σύνολό της. Για το σκοπό αυτό, η Ένωση θέσπισε σταδιακά, το 1996, το 2003 και το 2009, τρία νομοθετικά «πακέτα» κοινών κανόνων, για τη δημιουργία μιας μεγάλης, ενιαίας και ανοιχτής ενεργειακής αγοράς στην Ευρώπη. Η προσαρμογή δεν ήταν μια εύκολη υπόθεση για κανένα κράτος-μέλος.

Για την ενσωμάτωση των δύο πρώτων πακέτων στην Ελληνική έννομη τάξη, θεσπίστηκαν επτά διαφορετικοί νόμοι με διατάξεις συχνά επικαλυπτόμενες ή και αντικρουόμενες, με στόχο να διατηρηθεί η μονοπωλιακή δομή της ενεργειακής μας αγοράς προκειμένου να αντιμετωπισθεί ο κίνδυνος αύξησης των τιμών της ενέργειας. Όπως αποδείχθηκε στην πράξη, η «προστασία» αυτή δεν εμπόδισε την άνοδο των τιμών των καυσίμων και την εκτίναξη του κόστους των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, των λεγόμενων ΥΚΩ.

Η ουσία, όμως, βρίσκεται στο άνοιγμα της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας με στόχο την ανάπτυξη των δικτύων, τη βελτίωση της παραγωγικότητας των μονάδων, τη μείωση των τιμών, μακροπρόθεσμα έστω, αλλά και την υπεύθυνη ενεργειακή συμπεριφορά των καταναλωτών. Ο δρόμος αυτός, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, δεν είναι φιλελεύθερος. Ο δρόμος αυτός είναι δυτικός, είναι ευρωπαϊκός, και είναι υποχρεωτικός για τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το τρίτο «πακέτο» που συζητάμε σήμερα, υποχρεώνει καθετοποιημένες εταιρείες, όπως η ΔΕΗ, να διαχωρίσουν με ουσιαστικό τρόπο τις δραστηριότητές τους, δηλαδή την παραγωγή, την προμήθεια και τη μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας. Η Οδηγία παρέσχε τρεις εναλλακτικές επιλογές στα κράτη-μέλη ως προς τη μορφή της απελευθέρωσης, δηλαδή του διαχωρισμού των δραστηριοτήτων αυτών.

Πρώτον, τον πλήρη ιδιοκτησιακό διαχωρισμό – νομικό και λειτουργικό- του διαχειριστή του δικτύου μεταφοράς από τη μητρική εταιρεία, δηλαδή από τη ΔΕΗ. Καταθέτω στα Πρακτικά, πίνακα του Οκτωβρίου 2013, σύμφωνα με τον οποίο, το μοντέλο αυτό επιλέχθηκε από είκοσι επτά ευρωπαϊκές εταιρείες.

Δεύτερον, την ενοικίαση του δικτύου μεταφοράς από τη ΔΕΗ σε άλλη εταιρεία, η οποία θα πρέπει να το διαχειρίζεται με τρόπο ανεξάρτητο. Αυτή η επιλογή απορρίφθηκε από όλα σχεδόν τα κράτη-μέλη, επειδή δημιουργούσε μια πολύπλοκη σχέση μεταξύ του ιδιοκτήτη του δικτύου και του διαχειριστή. Σύμφωνα με τον προηγούμενο πίνακα, δύο μόνο ευρωπαϊκές εταιρείες έχουν επιλέξει αυτό το μοντέλο.

Τρίτον, την απόσχιση των κλάδων μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας από τη μητρική εταιρεία. Αυτή ήταν και η επιλογή της χώρας μας, η οποία ενσωματώθηκε στο εθνικό δίκαιο με τον νόμο 4001/2011. Σύμφωνα με τον ίδιο πίνακα, το μοντέλο αυτό, εκτός από την Ελλάδα, επέλεξαν τρία ακόμη κράτη-μέλη, η Γαλλία, η Αυστρία και η Γερμανία. Σε εφαρμογή, λοιπόν, του νόμου 4001/2011 ιδρύθηκαν ως 100% θυγατρικές της ΔΕΗ, ο Ανεξάρτητος Διαχειριστής Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας, ο Α.Δ.Μ.Η.Ε., και ο Διαχειριστής του Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας, ο Δ.Ε.Δ.Δ.Η.Ε. Στον Α.Δ.Μ.Η.Ε. μεταβιβάστηκε η ιδιοκτησία των δικτύων μεταφοράς υψηλής τάσης καθώς και η αρμοδιότητα ανάπτυξης, συντήρησης και λειτουργίας τους.

Η επιλογή αυτή, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, θεωρήθηκε την εποχή εκείνη ως ένα ιδανικό μοντέλο απελευθέρωσης της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, το οποίο και υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας το 2008, ως πρόταση της Ελλάδας, της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Αυστρίας. Είχε προηγηθεί η δημιουργία συμμαχίας των τεσσάρων αυτών κρατών μελών και η αποτελεσματική διαπραγμάτευση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Συμβούλιο από την Κυβέρνηση Κώστα Καραμανλή.

Από όσα προανέφερα, εξάγεται αβίαστα το συμπέρασμα ότι οι καθετοποιημένες ενεργειακές εταιρείες δεν είναι πλέον αποδεκτές στην ευρωπαϊκή έννομη τάξη. Θα παρακαλούσα λοιπόν, από τον επίσημο ΣΥ.ΡΙΖ.Α., να δηλώσουν ρητά και κατηγορηματικά, εάν τάσσονται υπέρ μιας καθετοποιημένης δημόσιας ΔΕΗ, συντασσόμενοι με τις απόψεις που κατέθεσαν στην αρμόδια Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου, ο εισηγητής του κόμματος κ. Πετράκος, ο κ. Στρατούλης και άλλοι συνάδελφοι βουλευτές της αντιπολίτευσης.

Αν οι απόψεις αυτές αποτελούν πράγματι την επίσημη θέση του κόμματος, αυτό σημαίνει ότι ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α., όχι μόνο δεν αντιλαμβάνεται τις ευρωπαϊκές μας υποχρεώσεις, αλλά απορρίπτει την ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση. Και ερωτώ: συμβαδίζετε με το ΚΚΕ; Η ελεύθερη οικονομία, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, δεν ήταν επιλογή της Συνθήκης της Ρώμης ή του Μάαστριχτ. Ήταν επιλογή της χώρας μας όταν, μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, η πλειοψηφία των Ελλήνων αποφάσισε να απορρίψει τον ολοκληρωτισμό και την κλειστή οικονομία. Και ενώ στην ελεύθερη οικονομία, ανταγωνίζεται μέχρι και η Κίνα, οι περισσότεροι από εσάς, βρίσκονται ακόμα στην Οκτωβριανή Επανάσταση. Ο κόσμος, όμως, προχωρεί….

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΛΑΦΑΖΑΝΗΣ: Σε ποια οικονομία είσαστε; Στην δεκαετία του ’60;

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ: Ακόμα κι αν η κατεύθυνση δεν σας εξυπηρετεί, ο στόχος είναι η βελτίωση της ελεύθερης οικονομίας και όχι η απόρριψή της….

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΛΑΦΑΖΑΝΗΣ: Στην δεκαετία του ’70 είσαστε; Σε ποια οικονομία είσαστε;

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ: Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, να βελτιώσουμε την κατάσταση με τις συνθήκες του σήμερα και όχι με όρους 1917.

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΛΑΦΑΖΑΝΗΣ: Ποιο ’17; Τη δεκαετία του ’60, του ’70, του ’80 η Ελλάδα τι ήταν εκεί;

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ: Και αν εσείς οι δύο συνάδελφοι (Λαφαζάνης, Στατούλης) είστε υπέρ μίας πλήρως καθετοποιημένης δημόσιας ΔΕΗ, εξηγήστε μου, γιατί ο Πρόεδρος του ΣΥ.ΡΙΖ.Α., κ. Τσίπρας, μιλώντας στο Σύνδεσμο Ελληνικών Βιομηχανιών ανέφερε επί λέξει ότι κυβέρνηση ΣΥ.ΡΙΖ.Α. και πλήρης ιδιωτικοποίηση της ενέργειας είναι έννοιες ασυμβίβαστες. Τι θα πει αυτό; Αποδέχεστε την μερική ιδιωτικοποίηση της ΔΕΗ; Απαντήσετε για να καταλάβουμε ποιος «αδειάζει» ποιόν στο κόμμα σας. Ο εισηγητής σας κ. Πετράκος, σπεύδοντας να «ερμηνεύσει» τον κ. Τσίπρα, ανέφερε ότι ο Πρόεδρος του ΣΥ.ΡΙΖ.Α., εννοούσε ότι δεν θα γίνουν αποδεκτές οι μνημονιακές υποχρεώσεις που ιδιωτικοποιούν περαιτέρω την ενέργεια. Δεν είναι το ίδιο πράγμα. Και κάτι ακόμη: Γιατί σε κάθε ομιλία του ο κ. Τσίπρας απευθύνεται ή επικαλείται την υγιή επιχειρηματικότητα…..

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΛΑΦΑΖΑΝΗΣ: Καλά, οπαδός του κ. Τσίπρα είστε;

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ: Παρακαλώ, για τη συνέχεια της συζήτησης, να ακούσω έναν ορισμό της «υγιούς επιχειρηματικότητας». Γιατί όλοι οι συνάδελφοι του ΣΥ.ΡΙΖ.Α., μιλώντας στην Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου, έσπευσαν να προειδοποιήσουν τους υποψήφιους επενδυτές -τους «κερδοσκόπους» όπως τους αποκάλεσαν- ότι θα χάσουν και τα λίγα χρήματα που θα τοποθετήσουν; Και πως είστε βέβαιοι ότι στον σχετικό διαγωνισμό, δεν θα υποβληθούν προσφορές από υγιείς επιχειρήσεις;

Κύριε Πρόεδρε, παρακαλώ ….

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Καλαντζής): Το έχω πει επανειλημμένα, κύριε συνάδελφε.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ: Σήμερα θα ακούσετε μόνο επιχειρήματα, όχι συνθήματα. Η Κυβέρνηση εισηγείται τη μετάβαση από την τρίτη στην πρώτη επιλογή, δηλαδή στον πλήρη ιδιοκτησιακό διαχωρισμό, σε συνδυασμό με ιδιωτικοποίηση του Α.Δ.Μ.Η.Ε..

Το 66% του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρείας θα μεταβιβαστεί σε στρατηγικό επενδυτή που θα επιλεγεί από τη ΔΕΗ, κατόπιν διαγωνισμού τον οποίο θα διενεργήσει η ΔΕΗ, και το έσοδο θα το εισπράξει η ΔΕΗ και όχι η «μαύρη τρύπα», όπως είπατε, του κρατικού προϋπολογισμού. Το υπόλοιπο 34% θα αποκτηθεί απευθείας από το δημόσιο, χωρίς να επιβαρυνθεί ο φορολογούμενος, όπως είπατε, αφού το τίμημα θα αποσβεστεί μακροπρόθεσμα από τη διεύρυνση του υφιστάμενου λιγνιτικού τέλους.

Μας ρωτήσατε -πολύ σωστά- γιατί αλλάξαμε επιλογή μοντέλου. Απαντώ:

Πρώτον, την εποχή που συζητείτο το τρίτο «πακέτο» και ο ομιλών είχε την ευθύνη της διαπραγμάτευσης, ήταν σε εξέλιξη μία προσπάθεια αναδιοργάνωσης της ΔΕΗ. Θεωρήσαμε τότε, πως μέχρι να ολοκληρωθεί η αναδιοργάνωση, δεν θα ήταν σωστό να αποκοπεί απότομα το μονοπωλιακό τμήμα της επιχείρησης από το ανταγωνιστικό. Και τι έγινε τελικά; Διακόπηκε απότομα η αναδιοργάνωση της ΔΕΗ, από το δίδυμο Ρίζου-Φωτόπουλου. Ο ένας υπήρξε στέλεχός σας που διαγράψατε το 2011, ο άλλος παραμένει συνοδοιπόρος σας. Όποιος αμφιβάλει για όσα συνέβησαν εκείνη την περίοδο, ας αναζητήσει στο διαδίκτυο το βίντεο της εισβολής Φωτόπουλου στο γραφείο του Διευθύνοντος Συμβούλου, προκειμένου να καταλάβει τι θα πει συνδικαλιστικός ακτιβισμός και συνδικαλιστικό ήθος.

Δεύτερον, εμείς προτείναμε τότε την τρίτη εναλλακτική, γιατί η σχετική Οδηγία δεν απαγόρευε την μετάβαση, αργότερα, στον πλήρη διαχωρισμό. Και πράγματι, έξι χρόνια μετά τη διαπραγμάτευση εκείνη και δύο χρόνια μετά την ψήφιση του νόμου 4000/2011, όχι μόνον εμείς αλλά όλα τα κράτη μέλη, δικαιώνοντας τις προειδοποιήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, διέγνωσαν ότι η εναλλακτική αυτή λύση είναι γραφειοκρατική, δημιουργεί υψηλότερο κόστος και δεν εξασφαλίζει τον έλεγχο του δικτύου μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, σε περίπτωση πλήρους ιδιωτικοποίησης της μητρικής εταιρείας. Να σημειώσω ότι χώρες του πρώην ανατολικού μπλοκ, όπως η Βουλγαρία, έχουν ήδη προχωρήσει σε πλήρη διαχωρισμό της καθετοποιημένης εταιρείας τους. Μάλιστα, πρόσφατα, η Βουλγαρία επέβαλε και πρόστιμο στην κρατική εταιρεία για κατάχρηση της δεσπόζουσας θέσης της στην αγορά.

Εσείς όμως, κυρίες και κύριοι του ΣΥ.ΡΙΖ.Α. μας είπατε ότι η αλλαγή του μοντέλου μας επιβλήθηκε από το μνημόνιο. Παραπέμπω λοιπόν όλους τους νηφάλιους συναδέλφους, στην συζήτηση του νόμου 4000/2011 και στη ρητή αναφορά του τότε εισηγητή μας κ. Καλαφάτη, ότι η Νέα Δημοκρατία επιθυμεί ως μοντέλο απελευθέρωσης, τον πλήρη ιδιοκτησιακό διαχωρισμό με μερική ιδιωτικοποίηση της ΔΕΗ. Δηλαδή, την εναλλακτική που εισηγούμαστε σήμερα. Γι’ αυτό λοιπόν, οι επόμενοι ομιλητές, να μην επαναλάβετε το επιχείρημα.

Αναζητώντας ένα βολικό παράδειγμα από το εξωτερικό, μας είπατε ότι τα δίκτυα, σε ορισμένα κράτη-μέλη, ανήκουν σε 100% κρατικές εταιρείες. Συμφωνώ. Παραλείψατε να μας αναφέρετε όμως ότι οι εταιρείες αυτές, δεν συνδέονται επ’ ουδενί με παραγωγούς ή προμηθευτές και όπου συνδέονται, η μετοχική συμμετοχή τους δεν υπερβαίνει το 20%.

Μας ζητήσατε επίσης το λόγο για τον οποίο τροποποιούμε την Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου του Ιουλίου 2001, σχετικά με την αναδιάρθρωση και την αποκρατικοποίηση της ΔΕΗ. Σας απαντώ ευθέως: Διότι η πράξη προέβλεπε πώληση του 51% και όχι του 66%, διότι το εισηγήθηκαν οι σύμβουλοι της ΔΕΗ και διότι είναι πιο συμφέρον για την εταιρεία, δεδομένου ότι η μία φάση εξασφαλίζει καλύτερη απόδοση.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, πιστεύω ότι το νομοσχέδιο ωφελεί την εθνική οικονομία, τον καταναλωτή και την ίδια τη ΔΕΗ.

Καταρχάς η οικονομία θα ωφεληθεί διπλά, αφού ανοίγει ο δρόμος για επενδύσεις σε δίκτυα που είναι απαραίτητα λόγω της μεγάλης διείσδυσης των ΑΠΕ. Επιπλέον, ανοίγει ο δρόμος για επενδύσεις που θα καταστήσουν το ενεργειακό μας μίγμα πιο οικονομικό, ενώ προσφέρει και μια ευκαιρία επιπλέον σε έναν βασικό στόχο της χώρας: την αύξηση των εξαγωγών. Μην σκέπτεστε κοντόφθαλμα. Μπορεί σήμερα να έχουμε υπέρ-περίσσευμα ισχύος, όμως αργότερα, όταν θα έχουμε υπερβεί την κρίση, η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας θα αυξηθεί. Και εμείς έχουμε την υποχρέωση να κοιτάμε μακριά.

Κατά δεύτερον, ο καταναλωτής θα ωφεληθεί διπλά, γιατί όχι μόνο θα καλυφθεί ενεργειακά σε όλη τη χώρα και στα νησιά, αλλά και γιατί η αγορά θα λειτουργήσει καλύτερα, αφού ένας πραγματικά ανεξάρτητος διαχειριστής δεν θα είναι μόνον αποτελεσματικός, αλλά θα προσφέρει έναυσμα για τον εξορθολογισμό του ενεργειακού μας μίγματος. Τέλος, και η ίδια η ΔΕΗ θα ωφεληθεί διπλά, γιατί σε συνδυασμό με την ιδιωτικοποίηση, θα αυξήσει την αποδοτικότητά της λόγω ακριβώς του υγιούς ανταγωνισμού που θα αναπτυχθεί.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι του ΣΥ.ΡΙΖ.Α., εσείς, ανεξάρτητα από επιχειρήματα, δεν πρόκειται να υπερψηφίσετε το νομοσχέδιο. Άκουσα τα συνθήματά σας κατά την συζήτηση στην Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου. Και τι δεν μας είπατε: ότι «ξεπουλάμε», ότι «λεηλατούμε», ότι «χαρίζουμε», ότι «εκχωρούμε εθνική κυριαρχία», ότι «το δημόσιο θα βάλει στο κεφάλι του νταβατζή», ότι «απαξιώνουμε τη ΔΕΗ και παραδίδουμε ένα δημόσιο αγαθό σε κάποιον ιδιώτη, αδηφάγο, τυχάρπαστο, τυχοδιώκτη, εκβιαστή».

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Καλαντζής): Παρακαλώ, ησυχία!

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ: Απαντώ, κύριε Πρόεδρε, σε όσα ανέφεραν οι συνάδελφοι του ΣΥ.ΡΙΖ.Α. δηλώνοντας κατηγορηματικά ότι:

Δεν θα αλλοιωθεί ο χαρακτήρας του Α.Δ.Μ.Η.Ε., γιατί, ανεξάρτητα από το ποιος έχει την ιδιοκτησία, ιδιώτης ή κράτος, ο χαρακτήρας της εταιρείας προστατεύεται από την ίδια την Οδηγία. Δεν θα χαθεί ο έλεγχος των δικτύων, διότι η καταστατική μειοψηφία επιτρέπει τον έλεγχο των στρατηγικών αποφάσεων. Δεν θα υποτιμηθεί η αξία της εταιρείας, διότι τα περιουσιακά της στοιχεία θα αποτιμηθούν με βάση την αρχική αποτίμηση που είχε ολοκληρωθεί όταν αποφασίστηκε η απόσχιση των δύο κλάδων. Έχετε κάποιο στοιχείο να την αμφισβητείτε; Αν ναι, γιατί δεν διαμαρτυρηθήκατε όταν ψηφίστηκε ο νόμος 4001/2011;

Είπατε επίσης ότι οι επενδυτές δεν θα επενδύσουν. Μάλλον δεν διαβάσατε την Οδηγία η οποία υποχρεώνει και δεσμεύει τον διαχειριστή στην υλοποίηση επενδύσεων, επί ποινή απώλειας της άδειας!

Είπατε ακόμα ότι ο επενδυτής έχει εξασφαλισμένη ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και ότι αυτό θα όφειλα να το γνωρίζω ως πρώην Γενικός Γραμματέας για το ΕΣΠΑ. Πού την είδατε την εξασφάλιση; Εννοείτε την προέγκριση της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων; Εγώ προβλέπω ότι μπορούν να συγχρηματοδοτηθούν όσα έργα είναι σύμφωνα με τη στρατηγική και την επιλεξιμότητα που θα ορίζουν τα Επιχειρησιακά Προγράμματα. Δεν θα ενταχθούν τα πάντα στο ΕΣΠΑ. Και όσα έργα ενταχθούν, είναι στο τέλος- τέλος, γνωστό και επιβεβαιωμένο ότι ο επενδυτής θα τα υλοποιήσει καλύτερα, οικονομικότερα και ταχύτερα σε σχέση με την παρούσα κατάσταση.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, το θέμα είναι πολυσήμαντο και η επιχειρηματολογία μεγάλη. Όπως είπα και κατά τη συζήτηση στην αρμόδια Επιτροπή, εάν υπήρχε ΣΥ.ΡΙΖ.Α. στο τέλος του 19ου αιώνα, δεν θα ψήφιζε τη Βιομηχανική Επανάσταση.

Μην οχυρώνεστε λοιπόν πίσω από ιδεοληψίες και μην αγνοείτε τα όσα συμβαίνουν στον δυτικό κόσμο. Δεν ωφελεί ούτε την οικονομία, ούτε την κοινωνία.

Ευχαριστώ πολύ.