ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ

Εφημερίδα Απογευματινή,
2005.12.10

Συνέντευξη Γενικού Γραμματέα Επενδύσεων και Ανάπτυξης
Υπουργείου Οικονομίας & Οικονομικών
www.apogevmatini.gr

1) Ποιο ήταν το πλαίσιο της συμφωνίας;

Σε σχέση με την πρόταση της Επιτροπής, ο τελικός προϋπολογισμός (862,4 δις ευρώ) μειώθηκε κατά 164,6 δις και η συνοχή (307,6 δις) κατά 36,1 δις. Οι μειώσεις αντανακλούν τις αντίξοες συνθήκες διαπραγμάτευσης που διαμορφώθηκαν, από τον Οκτώβριο του 2003, όταν οι έξι συνεισφέρουσες χώρες ζήτησαν προϋπολογισμό 825 δις θέτοντας συνεχώς θέμα υπερβολικής δημοσιονομικής τους επιβάρυνσης και ασκώντας ασφυκτικές πιέσεις για ευνοϊκότερες υπέρ αυτών ρυθμίσεις αλλά και για κατάργηση ειδικών ρυθμίσεων όπως τα μεταβατικά καθεστώτα της Ελλάδας. Είναι λοιπόν προφανές ότι η πρόταση της Επιτροπής δεν μας εξασφάλιζε κατά κανένα τρόπο.

Τελικά, παρά και τις νέες μειώσεις σε σχέση με τον Ιούνιο, πήραμε 20,1 δις ευρώ. Θα πρέπει δε να αναφέρω ότι οι εταίροι μας δεν έπαψαν να μας θυμίζουν ότι η Ελλάδα διαχειρίστηκε επί πολλά έτη πόρους χωρίς να επιτύχει σημαντική βελτίωση ως προς το μέσο Κοινοτικό όρο, κατέγραψε μεγάλες απώλειες από το Β’ΚΠΣ, ιδιαίτερα χαμηλούς ρυθμούς απορρόφησης και δημιούργησε μεγάλα προβλήματα νομιμότητας δαπανών.

2) Ποιους κινδύνους αντιμετωπίσαμε;

Η Ελλάδα δεν αναδιοργάνωσε τις περιφέρειές της πριν τη θέση σε ισχύ του νέου Κανονισμού στατιστικής ταξινόμησης (Καν.1059/2003), χάνοντας ευκαιρίες που εκμεταλλεύτηκαν άλλες χώρες που προέβλεψαν εγκαίρως τις μειώσεις στις Κοινοτικές χρηματοδοτήσεις σε σχέση με τις οικονομικές και δημογραφικές εξελίξεις των περιφερειών τους.

Με την πίεση που δέχτηκε η Συνοχή και ειδικότερα οι περιφέρειες «στατιστικής σύγκλισης» στις οποίες ανήκει το 55% του πληθυσμού της χώρας (Αττική, Κεντρική Μακεδονία, Δυτική Μακεδονία), ο φάκελός μας κινδύνεψε να πέσει κάτω από 17 δις ευρώ για ύψος δαπανών υψηλότερο από αυτό του τελικού συμβιβασμού.

Καλύτερα να μη συζητήσουμε για την τραγική περίπτωση μη συμφωνίας. Τότε, η επόμενη προεδρία θα χρησιμοποιούσε στοιχεία ΑΕΠ της τριετίας 2001-2003 και όχι της τριετίας 2000-2002 όπως έγινε, με αποτέλεσμα απώλειες 4 δις ευρώ λόγω αλλαγής καθεστώτος για την Αττική («φυσική σύγκλιση») και την Κρήτη και το Βόρειο Αιγαίο («στατιστική σύγκλιση»).

3) Πώς αποτιμάτε την συμφωνία σε σχέση με το Γ΄ΚΠΣ;

Παρότι πάψαμε να είμαστε οι φτωχότεροι στους 15 όπως το 1999 και ότι, με 100 εκατομμύρια επιπλέον δικαιούχους συνοχής, η συνολική αύξηση από το Γ΄στο Δ΄ΚΠΣ ήταν τελικά πολύ μικρότερη (13%) σε σχέση με την αντίστοιχη αύξηση από το Β’ στο Γ’ΚΠΣ, το μερίδιό μας ως προς το σύνολο των παλαιών κρατών μελών αυξήθηκε από 11.7% σε 12.04%. Ειδικά για το Ταμείο Συνοχής, αυξήσαμε το φάκελο μας σε σχέση με το Γ’ΚΠΣ. Τις μεγάλες διευκολύνσεις απορρόφησης (ν+3, 85% ποσοστό συγχρηματοδότησης παντού και ΦΠΑ) θα τις δούμε συνδυαστικά μετά τη διαπραγμάτευση που συνεχίζεται για τους διαρθρωτικούς Κανονισμούς.

4) Τελικά τα 20,1 δισ. ευρώ είναι οι μόνοι πόροι που θα πάρουμε;

Όχι. Συνεισφέρουμε στον προϋπολογισμό 15 δις ευρώ (1,8 % του συνόλου) και λαμβάνουμε 40 δις. Η διαφορά στις απολήψεις σε σχέση με τα 20,1 προέρχεται από την ΚΑΠ και τις ανταγωνιστικές πολιτικές. Συνεπώς η καθαρή μας θέση (τι παίρνουμε–τι δίνουμε) διαμορφώνεται στα 25 δις.

5) Η διαπραγμάτευση πανηγυρίστηκε από την κυβέρνηση σαν μεγάλη επιτυχία. Ωστόσο, η αντιπολίτευση την αμφισβήτησε με διάφορα επιχειρήματα. Μάλιστα ειπώθηκε ότι άλλες χώρες πέτυχαν κατ’εξαίρεση ενισχύσεις και η Ελλάδα όχι.

Τέτοιες απόψεις δείχνουν άγνοια σε θέματα Κοινοτικού προϋπολογισμού. Η Ελλάδα εξέρχεται από τη διαπραγμάτευση με την υψηλότερη καθαρή θέση από όλες τις υπόλοιπες ΕΕ15 είτε ως ποσοστό εθνικής ευημερίας (1,9 % του ΑΕΕ) είτε ως απόλυτο ποσό. Στο σύνολο δε των 25, έχει την τρίτη(!) υψηλότερη καθαρή θέση σε απόλυτα ποσά.

Οι ρυθμίσεις για την Ισπανία και Ιταλία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις συνεισφορές τους (πληρώνουν το 9% και 14% αντίστοιχα του προϋπολογισμού). Η δε Ισπανία έχασε από το Ταμείο Συνοχής 12 δις ευρώ για στατιστικούς μόνο λόγους. Οι λοιπές ρυθμίσεις που έγιναν σε καθαρούς συνεισφορείς ουσιαστικά είναι ρυθμίσεις ιδίων πόρων που γίνονται τεχνηέντως από την πλευρά των δαπανών αντισταθμίζοντας τις αυξημένες συνεισφορές τους αλλά και το βάρος που φέρουν στην πληρωμή των Βρετανικών επιστροφών. Σε καμία περίπτωση δεν συνιστούν δώρα.

Οι νέες χώρες, στις οποίες δόθηκε κάποιο μικρό επιπλέον ποσό, είχαν υποστεί μείωση της τάξης των 12 δις από τον Ιούνιο και από αυτά πήραν πίσω τα 4 δις. Συνεπώς είχαν μεγάλες απώλειες και δεν μπορούμε να μιλάμε για δώρα.

Αντίθετα, παρά τη συνεχή επιδείνωση των μεταβατικών καθεστώτων μέχρι τον συμβιβασμό, πέρασε ειδική πληθυσμιακή ρύθμιση για τις περιφέρειες στατιστικής σύγκλισης της Ελλάδας που μας απέδωσε επιπλέον 2,5 δις. Η «φωτογραφική» αυτή ρύθμιση είναι το «δώρο» της Ελλάδας, το οποίο συγκαταλέγεται μεταξύ των μεγαλύτερων σε ύψος «δώρων».

6) Ακούστηκε επίσης ότι η Ελλάδα τα πήγε χειρότερα από την Πορτογαλία.

Η Πορτογαλία όχι μόνο είναι φτωχότερη χώρα (κατά κεφαλή ΑΕΕ 74,1% του μέσου κοινοτικού όρου/Ελλάδα 81,6%) αλλά και δεν υφίσταται στατιστική επίπτωση (το 95% του πληθυσμού ανήκει αμιγώς στο στόχο 1, σε αντίθεση με το 36,6% της Ελλάδας). Κατά τη διαπραγμάτευση υπέστη μεγαλύτερες αναλογικές απώλειες συνοχής από τη χώρα μας (16% προς 14%). Τέλος, η καθαρή θέση της είναι 9 δις χαμηλότερη από αυτήν της Ελλάδας, δεδομένου ότι δεν έχει σημαντικές απολήψεις από την ΚΑΠ. Κατά συνέπεια, η μεταχείριση που της επιφυλάχθηκε για την ανάπτυξη της υπαίθρου, είναι απολύτως δικαιολογημένη.

7) Ποια είναι η προοπτική αξιοποίησης των πόρων;

Η κατάληξη της διαπραγμάτευσης σηματοδοτεί την αρχή μιας νέας περιόδου. Οι πόροι που εξασφαλίστηκαν σε συνδυασμό με τις μεταρρυθμίσεις που ήδη υλοποιούνται, θα δώσουν ισχυρή ώθηση στην ανάπτυξη. H χώρα μας πρέπει να διδαχθεί από τα λάθη της και να διαχειριστεί τα κονδύλια με άλλη φιλοσοφία αξιοποιώντας τις βέλτιστες πρακτικές άλλων χωρών. Το μοντέλο διαχείρισης του Γ’ΚΠΣ που δημιούργησε μεγάλες διαχειριστικές ανελαστικότητες και επιβάρυνε δυσανάλογα το εθνικό σκέλος του ΠΔΕ ανατρέποντας σταθερά κάθε προσπάθεια χάραξης συνεκτικής δημοσιονομικής πολιτικής, δεν πρέπει να μεταφερθεί στο Δ’ΚΠΣ.