ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ FLY IN & OUT

Περιοδικό Fly in and Out,
2013.03.22

Συνέντευξη Υπουργού Ναυτιλίας και Αιγαίου, Κωστή Μουσουρούλη,
στο περιοδικό «Fly in and Out»

Ένα μεγάλο θέμα το οποίο ίσως αποτελεί και ανταγωνιστικό πλεονέκτημα είναι η ανάπτυξη της κρουαζιέρας. Ποια είναι τα σχέδιά σας και πως θα τα προχωρήσετε;

Η κρουαζιέρα αποτελεί στοίχημα ανάπτυξης, σε μια τόσο κρίσιμη για τη χώρα μας περίοδο. Ο τουρισμός μας είναι η βαριά βιομηχανία της χώρας και τα λιμάνια – στην ηπειρωτική και νησιωτική Ελλάδα – μοχλός για την ανάπτυξη. Προς αυτή την κατεύθυνση βαδίζουμε συντονισμένα, μεθοδικά και με γρήγορα βήματα, ξεπερνώντας παθογένειες και αγκυλώσεις του παρελθόντος: Προς την κατεύθυνση της αξιοποίησης της τεράστιας δυναμικής που κρύβει η κρουαζιέρα για την Ελλάδα.

Στρατηγική μας επιλογή είναι η λειτουργία του μοντέλου του home porting, δηλαδή η κρουαζιέρα να ξεκινάει και να ολοκληρώνει τον κύκλο της από ελληνικά λιμάνια. Έχουμε ήδη εκπονήσει και αποστείλει στους λιμένες σχέδιο δράσης για την έγκαιρη κατανομή θέσεων εξυπηρετήσεως κρουαζιερόπλοιων (berth allocation), έχουμε καταγράψει τις υπάρχουσες υποδομές για κρουαζιερόπλοια, έχουμε συμμετάσχει σε ομάδα εργασίας υψηλού επιπέδου για το νέο λιμένα κρουαζιέρας στην περιοχή του Πειραιά, έχουμε παράσχει τεχνική βοήθεια σε λιμένες με κρουαζιερόπλοια και επισκεφθεί πολλούς λιμένες για επίλυση προβλημάτων εν όψει της νέας περιόδου.

Αυτή τη στιγμή βρίσκεται στην τελική φάση της επεξεργασίας του, μαζί με τα συναρμόδια υπουργεία Τουρισμού και Οικονομικών, το νέο νομοσχέδιο για τον θαλάσσιο τουρισμό, που στοχεύει στην αξιοποίηση του κλάδου αυτού που μπορεί να φέρει επενδύσεις και θέσεις εργασίας στη χώρα μας. Ήδη, όμως, στο νομοσχέδιο του Υπουργείου Ναυτιλίας και Αιγαίου που συζητείται στη Βουλή, εισάγουμε μια πολύ σημαντική ρύθμιση και για τον κλάδο της κρουαζιέρας και για τα νησιά μας: Θα παρέχεται πλέον το δικαίωμα στα κροαυζιερόπλοια να παραλαμβάνουν επιβάτες όχι μόνο από το λιμάνι αφετηρίας του πλοίου, αλλά και από τους ενδιάμεσους λιμένες που προσεγγίζει. Αυτό δεν σημαίνει, βέβαια, ότι καταργείται η έννοια του θαλάσσιου κυκλικού περιηγητικού ταξιδιού, όπως ονομάζεται, αφού εξακολουθεί να ισχύει η υποχρέωση της οριστικής αποβίβασης των επιβατών στον – ελληνικό – λιμένα επιβίβασής τους. Με τη ρύθμιση αυτή αποκτά μεγαλύτερη ευχέρεια ο κλάδος της κρουαζιέρας στην Ελλάδα, αντιμετωπίζεται η συρρίκνωσή του κλάδου και η μεταφορά της σχετικής δραστηριότητας σε άλλες χώρες, ενώ ενισχύεται και η τοπική οικονομία μικρών νησιών, που δεν έχουν τη δυνατότητα να κάνουν home porting.

Παράλληλα, προετοιμάζουμε και άλλες παρεμβάσεις για την ανάπτυξη και βελτίωση των υποδομών κρουαζιέρας σε υφιστάμενους τουριστικούς πόλους, για τη διαλειτουργικότητα των υποδομών κρουαζιέρας και για την ανάπτυξη του δικτύου των λιμένων εκκίνησης, των home ports δηλαδή, μέσω μόχλευσης ιδιωτικών κεφαλαίων και ενσωμάτωσης των επενδυτικών σχεδίων στους υπό αποκρατικοποίηση λιμένες.

Η Τουρκία έχει αναπτυχθεί στον συγκεκριμένο τομέα και ο ανταγωνισμός είναι ισχυρός. Πώς θα διεκδικήσει και η χώρα μας το μερίδιό της;

Η χώρα μας έχει σημαντικό μερίδιο στην κρουαζιέρα. Είναι τρίτη σε αριθμό τουριστών κρουαζιέρας στη Μεσόγειο, μετά την Ισπανία και την Ιταλία και έκτη σε έσοδα. Στόχος μας είναι να γίνει η πρώτη και θα εργαστούμε σκληρά για να πετύχουμε τον σκοπό αυτό. Όπλο μας είναι η ποιότητα. Ποιότητα στις εγκαταστάσεις, στην εξυπηρέτηση, στη διακίνηση, στον προγραμματισμό, σε όλα.

Η χώρα μας προσφέρει μοναδικής ομορφιάς προορισμούς. Ο συνδυασμός πλόων σε Ελληνικά νησιά μπορεί να αποδώσει τα μέγιστα στην εξοικονόμηση καυσίμου (λόγω των κοντινών αποστάσεων) κάτι που παίρνουν σοβαρά υπόψη τους οι εταιρείες κρουαζιέρας. Θα πρέπει και οι τοπικές κοινωνίες να διαμορφώσουν ένα κύκλο συν-λειτουργίας μεταξύ του λιμανιού, της πόλης αλλά και των τοπικών φορέων – όπως ο Εμπορικός Σύλλογος και το τοπικό Επιμελητήριο – και μαζί να αναδείξουν τον προορισμό τους.

Όσον αφορά στις πρωτοβουλίες που έχουμε αναλάβει στο Υπουργείο Ναυτιλίας και Αιγαίου, θέλω να σημειώσω τα εξής: Έχουν καταγραφεί οι δυνατότητες φιλοξενίας κρουαζιερόπλοιων όλων των ελληνικών λιμένων υποδοχής. Δόθηκαν οδηγίες στους λιμένες για την εφαρμογή του συστήματος προκαθορισμένης ημερομηνίας και ώρας εξυπηρέτησης, για να γνωρίζουν οι ενδιαφερόμενες εταιρείες τις δυνατότητες όγκου εξυπηρέτησης από κάθε λιμένα. Παράλληλα, είμαστε σε τελικό στάδιο, σε συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού, για τις αλλαγές στις συνθήκες λειτουργίας των μουσείων και των αρχαιολογικών χώρων, για να διευκολύνεται η επίσκεψη των τουριστών των κρουαζιερόπλοιων που μένουν λίγες ώρες στα λιμάνια υποδοχής. Τέλος, αναλάβαμε την πρωτοβουλία για την εξεύρεση λύσης με τα συναρμόδια Υπουργεία Δημόσιας Τάξης και Εξωτερικών για το ζήτημα της επίσκεψης τουριστών από τρίτες χώρες εκτός Σένγκεν. Το θέμα εδώ είναι να διευκολύνεται η επίσκεψη τουριστών, άρα να αυξάνεται η κίνηση στα λιμάνια, αλλά συγχρόνως να τηρείται η ισχύουσα εθνική και κοινοτική νομοθεσία σχετικά με την είσοδο επισκεπτών τρίτων χωρών εκτός Σένγκεν.

Έχετε έρθει σε επαφή με Έλληνες εφοπλιστές ώστε να βρεθούν τρόποι ανάπτυξης της κρουαζιέρας στη χώρα;

Είμαστε σε διαρκή επαφή με τους ανθρώπους της κρουαζιέρας στη χώρα μας, όπως και με τους διαχειριστές των λιμένων μας. Πολλά από τα υπάρχοντα ή ανακύπτοντα προβλήματα μπορούν να επιλυθούν, αρκεί να υπάρχει βούληση και κοινή λογική. Εμείς οφείλουμε να απλοποιήσουμε τις διαδικασίες και να σκεφθούμε πιο πρακτικά, πιο επαγγελματικά. Με τη βοήθεια όλων των φορέων, επιχειρούμε να δημιουργήσουμε ένα ελκυστικό προϊόν που θα προσελκύσει «πελάτες» από όλες τις γωνιές της γης. Να δημιουργήσουμε μια ισορροπημένη πολιτική ανάπτυξης της κρουαζιέρας στην Ελλάδα, που θα συνδέεται και με δραστηριότητες αναψυχής και πολιτισμού και που θα κερδίζει καθημερινά για τη χώρα μας όχι απλά επισκέπτες, αλλά μόνιμους και σταθερούς φίλους.

Θα μπορούσαν τα λιμάνια της Κρήτης να καταστούν περισσότερο ανταγωνιστικά και να οργανωθεί καλύτερα ο τομέας της κρουαζιέρας;

Οι λιμένες της Κρήτης έχουν σήμερα δυσαναλόγως μικρή συμμετοχή στην κρουαζιέρα σε σχέση με τους αριθμούς τουριστών που δέχεται το νησί με άλλους τρόπους μεταφοράς. Κορωνίδα της στην κρουαζιέρα είναι ο λιμένας Ηρακλείου, όπου γίνονται σημαντικές και νεωτεριστικές προσπάθειες και κινήσεις. Τα Χανιά με τη Σούδα δείχνουν εσχάτως αξιέπαινη κινητικότητα, που αξίζει να ενισχυθεί. Θα πρέπει να γίνει το ίδιο και στους άλλους λιμένες.

Όμως οι αριθμοί πρέπει να αυξηθούν. Είναι εξαιρετικές οι συνθήκες για home porting από τους λιμένες της Κρήτης. Υπάρχει η ενδοχώρα, τα αεροδρόμια, το κλίμα, η τεχνογνωσία.

Ο τομέας κρουαζιέρας στο νησί της Κρήτης μπορεί και πρέπει να αναπτυχθεί ακόμα περισσότερο. Ήδη το Ηράκλειο αποτελεί year round προορισμό και τα επόμενα 2-3 χρόνια οι συντονισμένες προσπάθειες της διοίκησης του Οργανισμού ελπίζουμε να φέρουν ακόμα δυο εταιρείες να ξεκινούν και να τελειώνουν από εκεί τα ταξίδια τους.

Γνωρίζω ότι το Ηράκλειο και τα Χάνια συμμετέχουν μαζί τα τελευταία δύο χρόνια στις διεθνείς εκθέσεις κρουαζιέρας και μάλιστα γίνονται προσπάθειες αυτό να συνεχιστεί.

Η οργάνωση στον τομέα της κρουαζιέρας είναι θέμα προτεραιοτήτων και δυνατοτήτων του κάθε λιμανιού του νησιού σας. Η κάθε περιοχή πρέπει να κάνει τον στρατηγικό προγραμματισμό της, τις επαφές της και μέσα από ένα οργανωμένο σχέδιο τα βήματα ανάπτυξής της. Η Κρήτη μπορεί και πρέπει να αποτελέσει τον δεύτερο πυλώνα μετά τον Πειραιά στην ανάπτυξη τουρισμού κρουαζιέρας όλο το χρόνο, αποδεικνύοντας στην πράξη τον δωδεκάμηνο τουρισμό.

Εκτός από την κρουαζιέρα αναπτύσσεται και ο θαλάσσιος τουρισμός που αφορά τα σκάφη και τις μαρίνες. Ποιοι είναι οι στόχοι σας;

Ο θαλάσσιος τουρισμός αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα συγκριτικά πλεονεκτήματα που διαθέτει η χώρα μας. Δεν υπάρχει ιδανικότερος τόπος για ανάπτυξη του θαλάσσιου τουρισμού με σκάφη αναψυχής οιασδήποτε κατηγορίας, από την Ελλάδα με τα πελάγη της, τις νήσους της, τον ηπειρωτικό σκελετό της. Πελάγη μοναδικά, νήσοι-κοιτίδες πανάρχαιου πολιτισμού και παραδοσιακής αρχιτεκτονικής, ηπειρωτική ενδοχώρα με ιστορία. Με 16 χιλιάδες χιλιόμετρα ακτογραμμής, 1200 νησιά, 4800 νησίδες και εξαιρετικό κλίμα, έχουμε το καλύτερο πεδίο δράσης στον κόσμο για θαλάσσιο τουρισμό και κυρίως για σκάφη αναψυχής και γιωτ.

Η έλλειψη, όμως, σαφούς, απλού, δικαίου και εύχρηστου νομοθετικού πλαισίου οδηγεί σήμερα τους ιδιοκτήτες αλλοδαπών και ελληνικών ιδιωτικών σκαφών να αποφεύγουν, όχι μόνο τη διαμονή τους, αλλά ακόμα και την επίσκεψή τους στα ελληνικά ύδατα.

Αντίθετα, ένα φιλικό θεσμικό πλαίσιο – σύμφωνα με έγκυρες μελέτες – θα μπορούσε να προσελκύσει έως και εκατό χιλιάδες σκάφη αναψυχής, δημιουργώντας 330 χιλιάδες θέσεις εργασίας και έσοδα που θα προσεγγίζουν τα τρία δισεκατομμύρια ευρώ το χρόνο. Αυτό το θεσμικό πλαίσιο θα φέρουμε σύντομα προς ψήφιση στη Βουλή, με το νομοσχέδιο που σας προανέφερα.

Επιγραμματικά, θα σας αναφέρω ότι με το νομοσχέδιο αυτό κωδικοποιούμε και επικαιροποιούμε τη διάσπαρτη νομοθεσία για τον θαλάσσιο τουρισμό, απλοποιούμε και συντομεύουμε τις διαδικασίες για την απόκτηση και ανανέωση άδειας επαγγελματικού πλοίου αναψυχής, ενώ αποσαφηνίζουμε και απλοποιούμε τις διατάξεις που αφορούν στην είσοδο, κίνηση, χρήση και ελλιμενισμό των ιδιωτικών πλοίων αναψυχής, ανεξαρτήτως σημαίας, στα ελληνικά ύδατα αλλά και τη νηολόγηση πλοίων υπό ελληνική σημαία.

Σε οικονομικό επίπεδο τώρα, πόσο περίπου κοστίζει η προσέγγιση ενός κρουαζιερόπλοιου στο λιμάνι του Ηρακλείου Κρήτης (ενός περιφερειακού λιμανιού);

Το Ηράκλειο όπως και τα περισσότερα λιμάνια στην Ελλάδα κοστίζουν πολύ χαμηλότερα από το μέσο Ευρωπαϊκό. Ειδικά για το Ηράκλειο η ολοένα και αυξανόμενη κίνηση υποδεικνύει ότι οι χρεώσεις αλλά και οι δυνατότητες εκδρομών το καθιστούν μια πολύ ελκυστική επιλογή. Μάλιστα παρατηρούμε ότι για το 2013 και 2014 θα έχουμε και νέες εταιρείες να το επισκέπτονται για πρώτη φορά όπως η Carnival, η Royal Carribean και η Disney Cruises αλλά και να αυξάνουν τις προσεγγίσεις τους εταιρείες όπως η MSC, η Holland America, η Cunard και η Norwegean Cruise Lines.

Οι αποκρατικοποιήσεις λιμανιών έχουν ήδη ξεκινήσει. Θα επιδιωχθούν παραχωρήσεις δραστηριοτήτων και σε άλλα λιμάνια;

Το Υπουργείο Ναυτιλίας και Αιγαίου, με την αρμοδιότητα του συνολικού σχεδιασμού και χάραξης της εθνικής λιμενικής πολιτικής για την ανάπτυξη των λιμένων ώστε να ανταποκρίνονται στις σύγχρονες απαιτήσεις για την εξυπηρέτηση των επιβατών, πλοίων και φορτίων, εκπόνησε και παρουσίασε πρόσφατα Εθνική Λιμενική Στρατηγική, πενταετούς ορίζοντα. Η στρατηγική μας στοχεύει στην ολοκλήρωση και ανάπτυξη ενός σύγχρονου λιμενικού συστήματος ενταγμένου σε ένα ολοκληρωμένο σύστημα μεταφορών, για την αειφόρο ανάπτυξη, τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας και την εδαφική συνοχή της χώρας. Στις περιπτώσεις όπου αυτό καταστεί εφικτό, ιδίως στους μεγαλύτερους λιμένες, θα επιδιωχθεί μέσω του ΤΑΙΠΕΔ η ανάθεση των εμπορικών δραστηριοτήτων σε ιδιώτες επενδυτές.