ΕΠΕΝΔΥΤΗΣ

Εφημερίδα Επενδυτής,
2013.02.15

Συνέντευξη του Υπουργού Ναυτιλίας και Αιγαίου, Κωστή Μουσουρούλη, στην εφημερίδα «Επενδυτής» και στον δημοσιογράφο Λάμπρο Καλαρρύτη

Η επίταξη είναι λύση; Έτσι θα πορεύεται η κυβέρνηση; Όπως με τους ναυτεργάτες; Όποιος απεργεί θα επιτάσσεται;

Καλό είναι να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους. Ήταν μια απεργία προαποφασισμένη «να κλιμακωθεί», ανεξάρτητα από τις απαντήσεις που θα δίνονταν. Ευτυχώς ο διάλογος ήταν και γραπτός και ο κόσμος μπορεί να γνωρίζει ποιος υπήρξε αδιάλλακτος μέχρι τέλους. Από εκεί και πέρα, καθώς μπαίναμε στην 6η ημέρα της απεργίας και αποφασίσθηκε νέα 48ωρη απεργία, με οριακή έστω πλειοψηφία μίας ψήφου, δεν μπορούσαμε να αφήσουμε τα νησιά μας χωρίς φάρμακα, τρόφιμα, καύσιμα, χωρίς συγκοινωνία. Δεν μπορούσαμε να επιτρέψουμε να συνεχιστεί ο αποκλεισμός των νησιών, που διαμαρτύρονταν και δικαίως. Αυτό δεν σημαίνει πως δεν σεβόμαστε τους αγώνες των εργαζομένων. Ο εργαζόμενος μπορεί να διεκδικεί μέσα στα συνταγματικά πλαίσια τα δικαιώματά του με όποιον τρόπο νομίζει καλύτερο.

Οι ναυτεργάτες πάντως σας κατηγορούν ότι με το νομοσχέδιο ξεκληρίζετε τον κλάδο. Η κυβέρνηση μίλησε για πολιτική υποκίνηση. Αιτήματα δεν υπάρχουν; Μόνο πολιτική υποκίνηση; Απλήρωτοι ήταν πολλοί ναυτεργάτες μέχρι και έξι μήνες από εταιρείες που επιδοτούνται.

Έκανα εξαντλητικό διάλογο με θεσμικούς φορείς και πρόσωπα του συνόλου της ακτοπλοΐας. Γιατί υπάρχουν μεγάλα και σοβαρά προβλήματα στον κλάδο, που βρίσκεται κυριολεκτικά στην κόψη του ξυραφιού. Σε όσα αιτήματα ήταν εφικτό, δόθηκαν λύσεις, πολύ συγκεκριμένες. Το θέμα των μισθών είναι σημαντικό και ευαίσθητο θέμα. Οι ακτοπλοϊκές εταιρείες όπως γνωρίζετε είναι ιδιωτικές Ανώνυμες Εταιρείες. Δεν παρεμβαίνουμε στη λειτουργία τους, όμως δεν νομίζω να μας το συγχωρούσε κανείς αν σφυρίζαμε αδιάφορα στα προβλήματά τους. Ούτε οι νησιώτες, ούτε οι εργαζόμενοι σε αυτές, δηλαδή και οι ναυτεργάτες.

Να θυμίσω εδώ ότι η ναυτεργασία -με δικές μας σκληρές διαπραγματεύσεις με την τρόικα- είναι ένας κλάδος στον οποίο διατηρήθηκαν οι συλλογικές συμβάσεις εργασίας και αυτές τις ημέρες συζητούν, εργοδότες και εργαζόμενοι, για την υπογραφή νέας σύμβασης μεταξύ τους. Άρα νομίζω ότι τα πράγματα έχουν την προοπτική να πάνε καλύτερα, να ξεπεραστεί αυτή η κρίση. Αιτήματα, όμως, όπως «μηδενική φορολόγηση», ή «η επαναφορά στο προ του μνημονίου καθεστώς», δεν είναι εφικτό να πραγματοποιηθούν αυτή τη στιγμή μαγικά, από κανένα κόμμα και καλό είναι να πουν όλοι την αλήθεια. Η επαναφορά στην ανάκαμψη και στους μισθούς θα έρθει με σκληρή δουλειά όλων μας και συγκεκριμένες προϋποθέσεις, δεν είναι αίτημα για να ικανοποιήσω εγώ, ούτε κανένας μόνος του.

Γιατί αλλάξατε στο ν/σ την πρόβλεψη για τον αριθμό του πληρώματος το χειμώνα; Δεν θα μείνει κόσμος χωρίς δουλειά σε μια ήδη δύσκολη περίοδο;

Στις εσωτερικές ακτοπλοϊκές γραμμές, κατά τη χειμερινή περίοδο που η επιβατική κίνηση πέφτει κατακόρυφα, προβλέπεται η δυνατότητα περιορισμένης μείωσης του προσωπικού γενικών καθηκόντων (οικονομικοί αξιωματικοί, φροντιστές, βοηθοί φροντιστών, θαλαμηπόλοι, επίκουροι, μάγειροι, χυτροκαθαριστές κ.ο.κ). Δεν μειώνεται σε καμία περίπτωση το προσωπικό που εκτελεί καθήκοντα που αφορούν στην ασφάλεια της ανθρώπινης ζωής στη θάλασσα. Δεν αλλάζει επίσης τίποτα στο ωράριο, ή γενικότερα τις συνθήκες και τους όρους εργασίας επί του πλοίου. Και σε συνεργασία με όλους καταρτίζουμε προγράμματα -συγχρηματοδοτούμενα από την ΕΕ- με τα οποία και όσοι ναυτικοί βρεθούν για λίγο εκτός πλοίου να έχουν οικονομική και ασφαλιστική στήριξη.

Θα μείνουν νησιά χωρίς σύνδεση; Ο κ. Καμμένος, ο οποίος έχει περάσει από αυτό το υπουργείο, λέει ότι θα μείνουν.

Όχι βέβαια. Με τις προτεινόμενες τροποποιήσεις του νόμου 2932/2001 δεν αλλάζει η δρομολόγηση των πλοίων, που παραμένει ετήσια. Διατηρείται η δυνατότητα διακοπής δρομολογίων για δύο μήνες για εκτέλεση εργασιών ετήσιας επιθεώρησης όπως ισχύει από το 2001 και η δυνατότητα διακοπής δρομολογίων που δίνεται πέραν του διμήνου θα παρέχεται μετά από γνώμη του Συμβουλίου Ακτοπλοϊκών Συγκοινωνιών και υπό την προϋπόθεση ότι οι συγκοινωνιακές ανάγκες της γραμμής θα καλύπτονται από λοιπά δρομολογημένα πλοία. Ειδικά και μόνο για τα ταχύπλοα -επειδή αυτά είναι επιπλέον της βασικής συγκοινωνίας ώστε να εξυπηρετούν κυρίως τον τουρισμό κατά τους θερινούς μήνες- προβλέπεται η δυνατότητα δρομολόγησής τους για διάστημα μικρότερο του έτους, το οποίο όμως, και πάλι, δεν μπορεί να είναι κατώτερο του τετραμήνου.

Η φορολόγηση της ναυτιλίας αποδεικνύεται δύσκολη υπόθεση διότι μπορούν οι εφοπλιστές να αλλάξουν σημαία, οπότε ζημία θα προκύψει για τη χώρα παρά όφελος. Με ποιο τρόπο όμως, φορολογικό, θα συμβάλει η ναυτιλία στην υπέρβαση της κρίσης που περνά η χώρα;

Καταρχήν αυτή η Κυβέρνηση, με τον φορολογικό νόμο που ψήφισε η Βουλή φέτος τον Ιανουάριο, επέβαλε για πρώτη φορά φορολογία στα πλοία με ξένη σημαία, τα οποία διαχειρίζονται εταιρίες εγκατεστημένες στην Ελλάδα. Επιπλέον οι εφοπλιστές δήλωσαν έτοιμοι να προβούν σε εθελοντική οικονομική συμβολή στο προσεχές τριετές κρίσιμο διάστημα για την επανεκκίνηση της ελληνικής οικονομίας. Μην ξεχνάμε ότι η ναυτιλία έχει ιστορικά κριθεί ως το πιο εθνικό ζωτικό κεφάλαιο για την χώρα μας. Τα σχόλια του τύπου «οι εφοπλιστές δεν πληρώνουν» θα τα χαρακτήριζα ως υποκριτικά, με δεδομένο ότι ανάλογα φορολογικά status εφαρμόζουν οι περισσότερες ευρωπαϊκές και μη χώρες, όχι μόνο για την εθνική τους ναυτιλία, αλλά και για την προσέλκυση ξένων εφοπλιστικών επενδύσεων. Μη μπερδεύουμε τη φορολογική δικαιοσύνη που είναι το ένα ζητούμενο, με ένα άλλο που είναι τα κίνητρα για επενδύσεις (και άρα δουλειές), βεβαίως διαφανή και σταθερά. Αυτά επίσης πρέπει να υπάρχουν και κάθε χώρα προσπαθεί να τα διασφαλίσει, ειδικά για τους τομείς όπου έχει την πρωτοκαθεδρία. Το ένα δεν αποκλείει το άλλο.

Ποια είναι τα σχέδια σας για τις αποκρατικοποιήσεις των λιμανιών;

Υπάρχουν δύο βασικές στρεβλώσεις στη σκέψη πολλών σχετικά με τα λιμάνια.

Η πρώτη είναι ότι κάθε λιμάνι μπορεί και πρέπει να κάνει τα πάντα: φορτοεκφορτώσεις χύδην φορτίου ή εμπορευματοκιβωτίων, να μεταφέρει αυτοκίνητα, να υποδέχεται κρουαζιερόπλοια, να κάνει ακτοπλοΐα. Αυτό δεν είναι υπερ-φιλοδοξία, είναι έλλειψη σχεδιασμού.

Η δεύτερη αφορά στην αντίληψη ότι μια χώρα, η οποία διαθέτει περίπου 900 λιμενικές υποδομές, μπορεί να τις αναπτύξει όλες με δημόσιες επενδύσεις. Το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων δεν αντέχει κάτι τέτοιο. Ο στόχος μιας αποκρατικοποίησης είναι η προσέλκυση ιδιωτικών κεφαλαίων για τέτοιες επενδύσεις, είναι όμως και η εισαγωγή τεχνογνωσίας για τη βελτιστοποίηση της αξιοποίησης των λιμενικών υποδομών. Αυτή είναι απολύτως απαραίτητη για να αναπτυχθούν τα λιμάνια, να κλειστούν συμφωνίες, να γίνει επαγγελματική διαχείριση, ακριβώς για να αποδοθεί όφελος στην κοινωνία.

Εμείς ως Υπουργείο Ναυτιλίας και Αιγαίου, με την αρμοδιότητα του σχεδιασμού και χάραξης της λιμενικής πολιτικής, εκπονήσαμε και παρουσιάσαμε Εθνική Λιμενική Στρατηγική, πενταετούς ορίζοντα. Η στρατηγική μας στοχεύει στην ολοκλήρωση και ανάπτυξη ενός σύγχρονου λιμενικού συστήματος ενταγμένου σε ένα ολοκληρωμένο σύστημα μεταφορών, για την αειφόρο ανάπτυξη, τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας και την εδαφική συνοχή της χώρας. Στις περιπτώσεις όπου αυτό καταστεί εφικτό, ιδίως στους μεγαλύτερους λιμένες, θα επιδιωχθεί ως γνωστό μέσω του ΤΑΙΠΕΔ η ανάθεση των εμπορικών δραστηριοτήτων σε ιδιώτες επενδυτές. Δεν βλέπω γιατί το κράτος πρέπει να κάνει και τον έμπορο. Θα ήμουν ευχαριστημένος να κάνει άλλα πράγματα πιο πετυχημένα.

Πρόσφατη μελέτη του Ναυτικού Επιμελητηρίου Ελλάδας δείχνει ότι οι τομείς της κρουαζιέρας και του γιότινγκ συνδυαστικά μπορούν να δημιουργήσουν πάνω από 40.000 νέες θέσεις εργασίας. Τι σκοπεύετε να κάνετε για να αξιοποιήσετε τη δυναμική αυτή;

Αυτή τη στιγμή βρίσκεται στην τελική φάση επεξεργασίας μαζί με τα συναρμόδια Υπουργεία, νέο νομοσχέδιο για τον θαλάσσιο τουρισμό, που στοχεύει στην αξιοποίηση αυτού του κλάδου, ζωτικού και εν πολλοίς αναξιοποίητου σε σχέση με το δυναμικό μας. Ήδη, όμως, στο υπό κατάθεση νομοσχέδιο του Υπουργείου Ναυτιλίας και Αιγαίου, εισάγουμε μια πολύ σημαντική ρύθμιση για τον κλάδο της κρουαζιέρας και τα νησιά μας: Θα παρέχεται πλέον το δικαίωμα στα κρουαζιερόπλοια να παραλαμβάνουν επιβάτες όχι μόνο από το λιμάνι αφετηρίας του πλοίου, αλλά και από τους ενδιάμεσους λιμένες που προσεγγίζει, χωρίς να καταργείται η έννοια του θαλάσσιου κυκλικού περιηγητικού ταξιδιού. Με τη ρύθμιση αυτή αποκτά μεγαλύτερη ευχέρεια ο κλάδος της κρουαζιέρας, αντιμετωπίζεται η μεταφορά της σχετικής δραστηριότητας σε άλλες χώρες, ενώ ενισχύεται και η τοπική οικονομία των μικρών νησιών, που δεν έχουν τη δυνατότητα να κάνουν home porting.