Διασυνοριακή Συνεργασία στα Βαλκάνια, τον Εύξεινο και τον ευρύτερο χώρο της Μεσογείου

Διασυνοριακή Συνεργασία στα Βαλκάνια, τον Εύξεινο και τον ευρύτερο χώρο της Μεσογείου

Κυριακή 10 Ιουνίου 2007

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ: Η διασυνοριακή συνεργασία στα Βαλκάνια, τον Εύξεινο και τον ευρύτερο χώρο της Μεσογείου έχει σύνθετο χαρακτήρα, λόγω των ιδιαίτερων προβλημάτων που εμπόδιζαν την κοινή ανάπτυξη των περιοχών. Τα τελευταία, όμως, χρόνια, γίνεται μεγάλη προσπάθεια – με την υποστήριξη της διεθνούς Κοινότητας και της Ε.Ε. – για την άρση των εμποδίων και την οικοδόμηση ενός κοινού ευοίωνου και ευρωπαϊκού μέλλοντος.

Οι ελληνικές και γειτονικές Περιφέρειες έχουν διακηρύξει τη θέλησή τους να συνεργαστούν για να σχεδιάσουν και υλοποιήσουν από κοινού ή παράλληλα δράσεις – σχέδια που θα :

Σέβονται και αξιοποιούν το φυσικό περιβάλλον
Προωθούν την ανάπτυξη μέσα από τον τουρισμό, το εμπόριο και γενικά την επιχειρηματική συνεργασία
Προάγουν την παιδεία, τον πολιτισμό, τις τέχνες και τις επιστήμες
Καταπολεμούν τις παράνομες δραστηριότητες.

Εργαλεία όπως τα προγράμματα PHARE/TACIS/INTERREG δημιουργήθηκαν για να δώσουν ώθηση στις συνεργασίες αυτές. Όμως, η εμπειρία έδειξε ότι ενώ έχουν γίνει σπουδαία πράγματα στον τομέα των μεταφορών, του πολιτισμού και του περιβάλλοντος, δεν έχουν γίνει βιώσιμα projects ή άυλες ενέργειες που θα είχαν προστιθέμενη αξία και μόνιμο αναπτυξιακό αποτέλεσμα.

Αυτό ακριβώς στοχεύει και η απόφαση για τη μεταφορά της ΕΥΔ στη Θεσσαλονίκη. Θέλουμε η υπηρεσία αυτή να λειτουργήσει ως αυτοτελής μηχανισμός προώθησης της διασυνοριακής συνεργασίας και να ενδυναμώσει το ρόλο της πόλης ως πρωτεύουσας της νέας γειτονιάς που δημιουργείται από τη διεύρυνση. Άλλωστε, η Θεσσαλονίκη είναι ήδη έδρα διεθνών οργανισμών, διαθέτει έμπειρους φορείς και υπηρεσίες.

Ας δούμε την ΕΥΔ. Είναι μια Ειδική Υπηρεσία που ιδρύθηκε με πολύ μεγάλη καθυστέρηση (μέσα του 2002), υπάγεται στη ΓΓΕΑ και διαχειρίζεται έξι διασυνοριακά προγράμματα και ένα διακρατικό (ARCHIMED), αλλά και ασκεί το ρόλο του εθνικού εκπροσώπου σε δύο διακρατικά (CADSES, MEDOCC), δύο διαπεριφερειακά (East, South) και δύο ειδικά (Ιnteract, Espon).

Συνολικά η Ελλάδα, μέσω της ΕΥΔ, συμμετέχει σε 13/80 Interreg της Ε.Ε.

Η πορεία δεν είναι ικανοποιητική. Υπάρχουν προγράμματα δύο ταχυτήτων : Μια ομάδα προγραμμάτων για τις περιοχές που έχουν κοινά σύνορα τα οποία είναι εξωτερικά της Ε.Ε. πάει σχετικά καλά και μια δεύτερη ομάδα για τις περιοχές με θαλάσσια εσωτερικά της Ε.Ε. σύνορα καθώς και το Archimed, Τουρκία/Ελλάδα, δεν προχωρούν ικανοποιητικά (Πίνακας).

Με τα μέτρα που πήραμε το 2004 (crash programs) καλύψαμε το ν+2. Ο κίνδυνος για το 2005 είναι σοβαρός και αφορά κυρίως στο Archimed και στο Ελλάδα/Ιταλία.

Η νέα μας ομάδα είναι δυνατή και θα κάνει το παν για την επιτυχία του προγράμματος. Κι εδώ θέλω να τονίζω ότι πέρα από το όραμα που εξυπηρετεί η μεταφορά της ΕΥΔ στη Θεσσαλονίκη, η απόφασή μας ήθελε τόλμη λόγω της αλλαγής του ανθρώπινου δυναμικού μιας υπηρεσίας στο μέσο της περιόδου. Απορροφήσαμε τάχιστα όλο το διαχειριστικό κόστος. Με τη βοήθεια της ΜΟΔ α.ε. που αξιολόγησε, κατόπιν εσωτερικής προκήρυξης και συνέντευξης, στελέχη απ’ όλη την Ελλάδα που εκδήλωσαν ενδιαφέρον τοποθέτησης, επέλεξε – κατόπιν δημόσιας προκήρυξης το νέο προϊστάμενο και φρόντισε για την ανεύρεση και τον εξοπλισμό των χώρων που φιλοξενούν πλέον δύο ΕΥΔ.

Από τα τέλη Φεβρουαρίου τα νέα στελέχη ενημερώθηκαν από τα απερχόμενα και από τα τέλη Απριλίου – προετοιμάζοντας παράλληλα τη μεταφορά – ανέλαβαν δράση με μεγάλη επιτυχία όπως άλλωστε φάνηκε και στην ετήσια συνάντηση με τις υπηρεσίες της Ε.Ε.

Είμαι βέβαιος ότι η μετεγκατάσταση στη Θεσσαλονίκη, θα οδηγήσει σε επιτάχυνση των ρυθμών υλοποίησης αλλά και σε αντιμετώπιση της ασυνέχειας που χαρακτήριζε τις μέχρι σήμερα προσπάθειες εφαρμογής της διασυνοριακής αναπτυξιακής πολιτικής.

Για να το πετύχουμε αυτό, η ΕΥΔ θα λειτουργήσει ως μονάδα που :

θα εντοπίζει έγκαιρα πάσης φύσεως νομικά/οικονομικά και τεχνικά προβλήματα που έχουν οι κοινές δράσεις
Θα υποστηρίζει τους φορείς για την επίλυση λοιπών προβλημάτων που προκύπτουν κατά την υλοποίηση των δράσεων ώστε να μπορεί επιτέλους να εφαρμοστεί το πολιτικό όραμα του Interreg.
Θα ενεργοποιεί και υποστηρίζει τους φορείς στην προετοιμασία και την εκτέλεση των διασυνοριακών αναπτυξιακών τους σχεδίων που αποφασίζονται μεν στα πλαίσια κοινών πρωτοκόλλων συνεργασίας αλλά δεν υλοποιούνται λόγω έλλειψης εμπειρίας και συντονισμού.
Θα συντονίζει και παρακολουθεί συνεχώς την προώθηση των κοινών δράσεων και τη διασφάλιση του αναπτυξιακού τους αποτελέσματος με συμπληρωματικές δράσεις
Θα αναπτύσσει το διάλογο ώστε να προκύψουν νέες ιδέες για μελλοντικές συνεργασίες.

Θα αναφέρω ορισμένες μόνο ενέργειες που θα υποστηρίξουν το έργο αυτό :

Τεχνικές διμερείς και τριμερείς συνεργασίες
Σεμινάρια για την επαφή εκείνων των ενδιαφερομένων που είναι οι πλέον δραστήριοι
Σύσταση κέντρου πληροφοριών για διασυνοριακή συνεργασία
Δημιουργία δικτύου Interreg με στελέχη των λοιπών ΕΥΔ στα πρότυπα του δικτύου ν+2
Stage

Με όλα αυτά η ΕΥΔ θα γίνει φορέας μεταφοράς τεχνογνωσίας και καλών πρακτικών που θα βοηθήσουν τους γείτονές μας, ειδικά τώρα που το Interreg θα μετασχηματιστεί, εκτός από τη συνοχή και την ανταγωνιστικότητα, σαν κύριο άξονα ανάπτυξης της επόμενης περιόδου υπό τον τίτλο «Χωρική Συνεργασία». Την προετοιμασία και το σχεδιασμό των Προγραμμάτων Χωρικής Συνεργασίας σε διακρατικό και διασυνοριακό επίπεδο θα αναλάβει η ΕΥΔ σε συνεργασία σε ΕΥΣΑΠ.