Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο_Η ενέργεια είναι το μέλλον μας

«Η ενέργεια είναι το μέλλον μας»

Παρασκευή 23 Μαΐου 2008

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ: Δεν ξέρω αν πρέπει να πω ότι ο τίτλος του συνεδρίου «Η ενέργεια είναι το μέλλον μας» είναι ακριβής, αλλά μπορώ να σας πω με βεβαιότητα ότι η ενέργεια είναι ένας σημαντικότατος κλάδος της ανθρώπινης δραστηριότητας, ο οποίος δυστυχώς τα τελευταία χρόνια φαίνεται ότι έχει σημαντικές επιπτώσεις στον πλανήτη που ζούμε. Η κλιματική αλλαγή και η ανοδική πορεία του κόστους της ενέργειας καθιστούν όλο και πιο ευάλωτες τις κοινωνίες και τις οικονομίες μας, οριοθετώντας το ζητούμενο στο τρίπτυχο : ασφάλεια εφοδιασμού, εξασφάλιση χαμηλού κόστους παραγωγής και διάθεσης ενέργειας και επίτευξη περιβαλλοντικών στόχων.

Tα προβλήματα παραγωγής, μεταφοράς και χρήσης της ενέργειας σε παγκόσμιο επίπεδο, σε συνδυασμό με τη μείωση των συμβατικών αποθεμάτων και την κλιματική αλλαγή δημιουργούν μεγάλη ανασφάλεια ως προς τον απρόσκοπτο ενεργειακό εφοδιασμό. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο το εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε τα κράτη μέλη και τα όργανα της ΕΕ να αναλάβουν δράσεις για την ανάπτυξη βιώσιμης και ολοκληρωμένης ευρωπαϊκής πολιτικής για το κλίμα και την ενέργεια, δηλαδή για την εξασφάλιση ανταγωνιστικής και καθαρής ενέργειας.

Σε επίπεδο Ε.Ε., εάν ένα ΚΜ δεν αντιμετωπίσει την πρόκληση αυτή, τα άλλα κράτη µέλη θα υποστούν τις συνέπειες –υπό την έννοια του «κοινού φορτίου» (burden sharing). Εάν ανακύψουν προβλήματα εκτός Ε.Ε., αυτά μπορούν να έχουν αντίκτυπο στο σύνολο της Ε.Ε.. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο κάθε κράτος μέλος χρειάζεται μια δυνατή ενεργειακή πολιτική. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Ευρώπη χρειάζεται επίσης µία ισχυρή ενεργειακή πολιτική ώστε να μετατραπεί σε µία οικονομία υψηλής ενεργειακής απόδοσης µε χαμηλές εκπομπές CO2, ικανή να αντιμετωπίσει τις κλιματικές αλλαγές, τη γεωπολιτική ρευστότητα και τις συνεχώς μεταβαλλόμενες παγκόσμιες οικονομικές ισορροπίες.

Ο ρόλος της Ελληνικής ενεργειακής πολιτικής αφορά τη διαχείριση της μετάβασης προς τη νέα κατάσταση ώστε να αποφευχθεί οποιαδήποτε απόκλιση από τους στόχους της ανταγωνιστικότητας, της προστασίας του περιβάλλοντος και της ασφάλειας τροφοδοσίας και να εξασφαλιστεί η εναρμονισμένη πορεία με τις εξελίξεις στην Ε.Ε..

ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ

Το Πακέτο που έθεσε η Επιτροπή και θα συζητηθεί τον Δεκέμβριο (the energy and climate change package) έχει 3 στόχους (targets to) μέχρι το 2020.

Δηλαδή:

20 % μείωση των εκπομπών αερίων ρύπων (reduce 20% of CO2 emissions) σε σχέση με τα επίπεδα του 1990,

20 % διείσδυση των ΑΠΕ (RES -Renewable Energy Sources- penetration) και

20 % εξοικονόμηση ενέργειας (Energy Efficiency).

Στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών στόχων για τα επονομαζόμενα «3 εικοσάρια» το Υπουργείο Ανάπτυξης έχει ήδη θέσει σε λειτουργία όλους εκείνους τους μηχανισμούς που θα συνεισφέρουν στην επίτευξη των παραπάνω στόχων, όσο τουλάχιστον το επιτρέπει η Ελληνική πραγματικότητα.

Βρισκόμαστε σε άμεση συνεργασία με το ΥΠΕΧΩΔΕ για το θέμα των εκπομπών, συνομιλούμε και συντονίζουμε όλους τους φορείς της Ενέργειας που εμπλέκονται στα θέματα των ΑΠΕ (Υπηρεσίες του ΥΠΑΝ, ΔΕΗ, ΔΕΣΜΗΕ, ΡΑΕ, ΚΑΠΕ, ΣΕΕΣ κ.α.), και επιπλέον ξεκινάμε άμεσα δράσεις ενημέρωσης και δημοσιότητας πάνω σε θέματα ΑΠΕ, ΣΗΘ (Συμπαραγωγή Ηλεκτρισμού και Θερμότητας) και Εξοικονόμησης Ενέργειας.

Εκεί έχει γίνει ένα πρώτο σχέδιο προσδιορισμού του μεριδίου της Ελλάδας στη λογική του Burden Sharing προσδιορίζοντας τα τεχνικά όρια συγκράτησης των εκπομπών αερίων ρύπων καθώς επίσης και της διείσδυσης ΑΠΕ (RES penetration) και της ΕΞΕ (Energy Efficiency) στο Ενεργειακό Σύστημα (to the System). Γίνονται ήδη συμπληρωματικές μελέτες εν όψει της διαπραγμάτευσης των Εθνικών Στόχων με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

ΑΠΕ και Νέες Ενεργειακές Τεχνολογίες

Στην Ευρώπη των «15» έχει ήδη καταγραφεί μεγάλη αύξηση της χρήσης των ΑΠΕ. Είναι ενδεικτικό ότι μόνον τρεις χώρες, η Γερμανία, η Ισπανία και η Δανία, παράγουν το 84% της συνολικής ισχύος από αιολική ενέργεια στην Ε.Ε. Μάλιστα, μεγάλο μέρος της ισχύος αυτής παράγεται μέσα και κοντά σε οικιστικά σύνολα, ώστε να εκμηδενίζονται οι απώλειες στα δίκτυα μεταφοράς και διανομής της ενέργειας. ΑΠΕ και ΕΞΕ είναι οι μόνες μορφές ενέργειας που μπορούν να ανταποκριθούν αποτελεσματικά και στους 3 κεντρικούς στόχους της Κοινοτικής ενεργειακής πολιτικής.

Όμως, η απόσταση από τον ευρωπαϊκό στόχο για τις ΑΠΕ είναι μεγάλη και για να την διανύσουμε χρειαζόμαστε ακόμα περισσότερα και καλύτερα μέσα, τεχνικά, οικονομικά, γνωστικά και ανθρώπινα. Ιδίως σήμερα όπου το υψηλό κόστος ορισμένων εφαρμογών ΑΠΕ και οι μικρές τους αποδόσεις λόγω του νεαρού της τεχνολογίας μπορούν να αντιμετωπισθούν με περισσότερη έρευνα και τυποποίηση.

Η Ελλάδα που διαθέτει σε μεγάλη αφθονία τον αέρα, τον ήλιο και τη γεωθερμία, δεν έχει μόνο υποχρέωση να συμβάλλει στη διαμόρφωση των πολιτικών και πρακτικών σε ευρωπαϊκό επίπεδο και να υιοθετεί τους στόχους. Οφείλει να εργάζεται όλο και πιο αποτελεσματικά στα θεσμικά και προγραμματικά μέσα που απαιτούνται για την επίτευξή τους, δεδομένου ότι το ενεργειακό της μοντέλο, εκτός από σπάταλο και ρυπογόνο, είναι και εξαρτημένο από ακριβά εισαγόμενα καύσιμα (70% περίπου της πρωτογενούς ενεργειακής ζήτησης).

Το Υπουργείο Ανάπτυξης, τα τελευταία χρόνια, έχει αναγάγει τα θέματα που σχετίζονται με την προστασία του περιβάλλοντος και κλιματική αλλαγή καθώς και τις ενεργειακές διασυνδέσεις, σε θέματα μείζονος σπουδαιότητας. Με συγκροτημένες πολιτικές, στρατηγική και σχέδιο δράσης, το ΥΠ.ΑΝ στηρίζει την αειφορία και τη βιώσιμη ανάπτυξη, εφαρμόζει με συνέπεια πολιτικές, υλοποιεί δράσεις και υιοθετεί πρωτοβουλίες, μεταβάλλοντας το ενεργειακό μας ισοζύγιο, δίνοντας έμφαση στην υποκατάσταση του πετρελαίου από το φυσικό αέριο και προωθώντας τη χρήση των ΑΠΕ στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και την εξοικονόμηση και ορθολογική χρήση ενέργειας ως στόχους πρώτης προτεραιότητας.

Η στρατηγική μας αυτή, διαρθρώνεται σε δυο βασικούς άξονες πολιτικής:

Ο πρώτος άξονας της πολιτικής μας στην κατεύθυνση αυτή είναι η προώθηση μέτρων και πολιτικών για την παραγωγή ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές, με την ψήφιση του Ν. 3468/2006,

Ο δεύτερος άξονας είναι η εφαρμογή δέσμης μέτρων για την ορθή χρήση και την εξοικονόμηση ενέργειας, ξεκινώντας από το Δημόσιο Τομέα.

Ειδικότερα, ο νέος νόμος 3468/2006 για την προώθηση της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ και από Συμπαραγωγή Ηλεκτρισμού και Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης εισάγει νέες σημαντικές βελτιώσεις υπέρ της δυναμικής προώθησης του τομέα και συγκεκριμένα:

διατηρεί και ενισχύει το ευνοϊκό καθεστώς τιμολόγησης που στηρίζεται στη σχετική γερμανική νομοθεσία, ενισχύοντας τις τιμές στη περίπτωση των φωτοβολταϊκών συστημάτων μέχρι 6 φορές υψηλότερα σε σχέση με τις προηγούμενες,

εξορθολόγησε και απλοποίησε τη διαδικασία αδειοδότησης με τη δημιουργία δύο συντονιστικών οργάνων σε διυπουργικό και υπηρεσιακό επίπεδο αντίστοιχα,

εισήγαγε καθεστώς αυστηρής παρακολούθησης των κατόχων αδειών για την τήρηση των νόμιμων υποχρεώσεών τους,

παρέχει δυνατότητα εγκατάστασης υπεράκτιων (offshore) αιολικών πάρκων,

ολοκληρώνει την εναρμόνιση της εθνικής νομοθεσίας προς τις απαιτήσεις του άρθρου 5 της οδηγίας 2001/77/ΕΚ, μέσω της δημιουργίας συστήματος έκδοσης πιστοποιητικών προέλευσης ανανεώσιμης ενέργειας,

βελτιώνει τους όρους των συμβάσεων πώλησης ανανεώσιμης ενέργειας,

αυξάνει το όριο ισχύος των μικρών υδροηλεκτρικών έργων που εντάσσονται στο νόμο.

Με το Νόμο 3468/2006 θεσπίστηκε ελκυστική τιμή αγοράς της παραγόμενης ενέργειας από Φ/Β σταθμούς και οργανώθηκε το κανονιστικό πλαίσιο με αποτέλεσμα να εκδηλωθεί μεγάλο επενδυτικό ενδιαφέρον. Ενδεικτικό της τάσης που δημιουργήθηκε στην αγορά για ΑΠΕ είναι το μέγεθος των ιδιωτικών επενδύσεων. Μέσω του Επενδυτικού Νόμου και των δράσεων του ΕΠΑΝ (6.5.1.β και 6.3.2.), εγκρίθηκαν προς χρηματοδότηση 255 επενδυτικά σχέδια, προϋπολογισμού 618 εκατ. €. Παράλληλα εγκρίθηκε η 1η Φάση του Προγράμματος Ανάπτυξης Φ/Β σταθμών για την ελληνική επικράτεια, που αφορά στην περίοδο 2007-2010.

Παράλληλα, εντάχθηκαν στο ειδικό μέτρο του Επιχειρησιακού Προγράμματος Ανταγωνιστικότητα 135 νέες ενεργειακές επενδύσεις προώθησης της διείσδυσης των συστημάτων ΑΠΕ, συμπαραγωγής στο ενεργειακό σύστημα της χώρας, με συνολικό προϋπολογισμό 200,5 εκατομμύρια Ευρώ και δημόσια επιχορήγηση 68,9 εκατομμύρια Ευρώ, με ισχυρό περιφερειακό χαρακτήρα.

Επίσης, τον Απρίλιο του 2007, εγκρίθηκε η πρώτη φάση του Προγράμματος Ανάπτυξης Φωτοβολταϊκών Σταθμών, σε εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 14 του ν. 3468/2006 για την «Παραγωγή Ηλεκτρικής Ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και ΣΗΘΥΑ». Με την εγκριτική αυτή απόφαση γίνεται ένα ακόμη καθοριστικό βήμα για την ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών συστημάτων στη χώρα μας και την υλοποίηση μεγάλων επενδύσεων σε έργα ΑΠΕ, που ως το 2010 προγραμματίζεται να ανέλθουν σε 2,5 δισ. ευρώ.

Όσον αφορά την εξοικονόμηση και ορθολογική χρήση ενέργειας, από το 2005, με συγκεκριμένα μέτρα, μειώνουμε τη σπατάλη ενέργειας στο Δημόσιο και τον ευρύτερο δημόσιο τομέα, και ενημερώνουμε τους πολίτες για τα οικονομικά και τα περιβαλλοντικά οφέλη που προκύπτουν από την ορθολογική χρήση της ηλεκτρικής ενέργειας. Η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής είναι μια διαρκής προσπάθεια, που χρειάζεται την συμβολή όλων των εμπλεκόμενων μερών, του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα της οικονομίας αλλά και των πολιτών και είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τα μέτρα περιορισμού της ζήτησης σε ενέργεια, και την αποδοτικότερη χρήση της από τους τελικούς καταναλωτές. Μεταξύ των μέτρων που έχει λάβει το ΥΠ.ΑΝ σε συνεργασία με άλλα υπουργεία και φορείς προς την κατεύθυνση αυτή συγκαταλέγονται τα ακόλουθα:

Η πρόσφατη Κοινή Υπουργική Απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης, Εσωτερικών Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης και Οικονομίας και Οικονομικών για εξοικονόμηση ενέργειας στο Δημόσιο Τομέα (7625/378/27.4.2007, ΦΕΚ Β΄ 651). Τα μέτρα εξοικονόμησης αφορούν τα κτίρια του δημόσιου τομέα (ιδιόκτητα ή μισθωμένα), της Αυτοδιοίκησης και των Εποπτευόμενων Φορέων και προβλέπουν την υποχρεωτική διενέργεια προληπτικής συντήρησης των κλιματιστικών εγκαταστάσεων τουλάχιστον μία φορά το χρόνο.

Το πρόγραμμα αντικατάστασης όλων των φωτιστικών σωμάτων στα κτίρια του δημόσιου τομέα, όταν αποτελούνται από λαμπτήρες πυρακτώσεως ή φθορισμού κλάσης ενεργειακής απόδοσης κατώτερης της Β, με λαμπτήρες κλάσης ενεργειακής απόδοσης Α ή Β (κοινή υπουργική απόφαση Δ5-ΗΛ/Β/οικ.20168/9.10.2006, ΦΕΚ Β΄ 1554), με το οποίο επιβλήθηκε σε όλα τα κτίρια του Δημόσιου Τομέα, της Αυτοδιοίκησης και των εποπτευόμενων φορέων (ιδιόκτητα ή μισθωμένα) η αντικατάσταση όλων των λαμπτήρων πυρακτώσεως καθώς και φθορισμού χαμηλής απόδοσης με λαμπτήρες φθορισμού υψηλής απόδοσης.

Με την κοινή υπουργική απόφαση Δ5/ΗΛ/Β/Φ1.α/9021/17.5.2005 (ΦΕΚ Β΄ 689) λήφθηκαν μέτρα για τη μείωση της αέργου ισχύος των ηλεκτρικών καταναλώσεων των κτιρίων του Δημόσιου Τομέα, της Αυτοδιοίκησης και των εποπτευόμενων φορέων (ιδιόκτητων ή μισθωμένων), με την εγκατάσταση κατάλληλου εξοπλισμού αντιστάθμισης για τη βελτίωση του συντελεστή ισχύος τους (συνφ) σε επίπεδα ανώτερα του 0,95. Πέρα από την επιτυγχανόμενη εξοικονόμηση, θα πρέπει να σημειωθεί ότι το μέτρο αυτό συμβάλλει σημαντικά και στην ευστάθεια του συστήματος παραγωγής, μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας.

Την πρωτοβουλία για τη σύνδεση των κτιρίων του δημοσίου με φυσικό αέριο (Υπουργική Απόφαση Δ5/ΗΛ/Β/16954/13.09.2005, ΦΕΚ Β’ 1554), στις περιπτώσεις που υπάρχει δίκτυο φυσικού αερίου, όπως στους νομούς Αττικής, Λάρισας, Μαγνησίας και Θεσσαλονίκης.

Για όλες τις παραπάνω υπουργικές αποφάσεις το ΥΠΑΝ έχει ήδη προχωρήσει σε αναζήτηση των απολογιστικών στατιστικών στοιχείων από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς (Δημόσιος και Ευρύτερος Δημόσιος τομέας, Εποπτευόμενους Φορείς, Περιφέρειες, ΟΤΑ Α’ και Β΄ βαθμού) με σκοπό την αποτύπωση της ενεργειακής συμπεριφοράς τους, και αποτύπωση των αποτελεσμάτων των προαναφερθέντων ΚΥΑ.

Από τη σύνδεση σχολικών, και μόνο, κτιρίων στους παραπάνω νομούς, αναμένεται η υποκατάσταση με φυσικό αέριο περίπου 16 εκατομμυρίων λίτρων πετρελαίου ετησίως και αντίστοιχη εξοικονόμηση ενεργειακού κόστους, ενώ αποφεύγεται η εκπομπή 11.000 τόνων διοξειδίου του άνθρακα το χρόνο. Το έργο σύνδεσης σχολικών κτιρίων χρηματοδοτείται μέσα στο πλαίσιο της κυβερνητικής πολιτικής για επέκταση της χρήσης φυσικού αερίου από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανταγωνιστικότητα» του υπουργείου Ανάπτυξης με Δημόσια Δαπάνη περίπου 10 εκατομμυρίων ευρώ και υλοποιείται από το υπουργείο Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης.

Τις αποφάσεις παροχής οικονομικών κινήτρων σε μεγάλους βιομηχανικούς πελάτες για τον περιορισμό της ζήτησης ισχύος το θέρος του 2005 και του 2006. Το Μάιο του 2007 εκδόθηκε η Απόφαση παροχής οικονομικών κινήτρων προς 6.850 μεγάλους βιομηχανικούς καταναλωτές για τον περιορισμό της ζήτησης ισχύος ηλεκτρικού ρεύματος κατά τον μήνα Ιούλιο του 2007.

Την Κοινή Εγκύκλιο με τον Υπουργό Εσωτερικών Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης, που αφορούσε την εξοικονόμηση ενέργειας στο Δημόσιο τομέα κατά το διάστημα από 3 Ιουλίου 2006 έως το τέλος Αυγούστου 2006 (περίοδος αιχμής φορτίου) και η οποία επαναλήφθηκε και το θέρος του 2007.

Την εκστρατεία ενημέρωσης των καταναλωτών για τους τρόπους εξοικονόμησης ενέργειας στην οικία, στο γραφείο και στη χρήση του αυτοκινήτου, με στόχο η εξοικονόμηση ενέργειας να αποτελέσει βασικό στοιχείο της καθημερινότητας του Έλληνα πολίτη καταναλωτή. Μέσα στο επόμενο χρονικό διάστημα η ΔΕΗ ξεκινά την αποστολή ενημερωτικών εντύπων στους λογαριασμούς ρεύματος ενώ και το υπουργείο Ανάπτυξης θα διανείμει έντυπα με πρακτικές οδηγίες εξοικονόμησης ενέργειας στα μεγάλα αστικά κέντρα.

Παράλληλα και στους δύο τομείς προτεραιότητας ανανεώσιμων πηγών και ενεργειακής απόδοσης η σημερινή πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Ανάπτυξης εξετάζει την προώθηση σειράς νέων σημαντικών πρωτοβουλιών για :

την απλοποίηση των αδειοδοτικών και λοιπών διαδικασιών για την περαιτέρω απρόσκοπτη ανάπτυξη επενδύσεων ανανεώσιμων πηγών και την ταχύρυθμη διείσδυσή τους στην ελληνική ενεργειακή αγορά, σε κατάλληλες περιοχές, σε εφαρμογή του υπό προώθηση νέου ειδικού χωροταξικού πλαισίου για τις ΑΠΕ από το ΥΠΕΧΩΔΕ, αλλά και την περαιτέρω δυναμική επέκταση σχετικών εφαρμογών, όπως φωτοβολταϊκών συστημάτων, σε δημόσια και ιδιωτικά κτίρια και,

την συντονισμένη και ολοκληρωμένη προώθηση δέσμης μέτρων για την εξοικονόμηση ενέργειας στο δημόσιο τομέα, σε συνέχεια, συμπλήρωση και ενοποίηση των υφισταμένων σχετικών δράσεων καθώς και την προώθηση αντίστοιχων δράσεων σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης καθώς και τη διευκόλυνση της προμήθειας νέων ενεργειακά αποδοτικών συσκευών κατανάλωσης ενέργειας και την περαιτέρω ανάπτυξη δράσεων αντικατάστασης των συμβατικών λαμπτήρων με νέους λαμπτήρες εξοικονόμησης ενέργειας.

Επί πλέον, το Υπουργείο Ανάπτυξης έχει θέσει ως έναν από τους στόχους υψηλής προτεραιότητας την ταχύρυθμη ολοκλήρωση των διαδικασιών ενσωμάτωσης των κοινοτικών ενεργειακών οδηγιών για την ενεργειακή απόδοση κτιρίων, τον οικολογικό σχεδιασμό προϊόντων που καταναλώνουν ενέργεια και την ενεργειακή απόδοση στην τελική χρήση και τις ενεργειακές υπηρεσίες στην εθνική νομοθεσία.

Συγκεκριμένα το Υπουργείο Ανάπτυξης προωθεί σήμερα ταχύρυθμα :

Το σχέδιο Νόμου για την ενεργειακή απόδοση κτιρίων του οποίου επίκειται η ψήφιση στη Βουλή των Ελλήνων, σε εναρμόνιση προς τη σχετική κοινοτική οδηγία, με παράλληλη ολοκλήρωση των σχετικών εκτελεστικών πράξεων εντός του τρέχοντος εξαμήνου από το ΚΑΠΕ με βάση τη μέχρι σήμερα προεργασία υπό την καθοδήγηση σχετικής επιτροπής (steering committee).

Τις ενέργειες που σχετίζονται με την εναρμόνιση της Οδηγίας 2006/32/ΕΚ για την ενεργειακή απόδοση κατά την τελική χρήση και τις ενεργειακές υπηρεσίες. Συγκεκριμένα, το Υπουργείο Ανάπτυξης βρίσκεται στη διαδικασία οριστικής παραλαβής του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την Ενεργειακή Απόδοση και την υιοθέτηση πακέτου μέτρων με στόχο την εξοικονόμηση του 9% της ετήσιας τελικής ενεργειακής κατανάλωσης, σωρευτικά, τα επόμενα 9 χρόνια, το οποίο έχει εκπονηθεί από το ΚΑΠΕ. Πρώτη μορφή του εν λόγω σχεδίου με τα βασικά απαιτούμενα στοιχεία (στόχους – μέτρα) από την κοινοτική νομοθεσία έχει ήδη αποσταλεί στην Ε. Επιτροπή. Παράλληλα, προωθούνται ταχύρυθμα οι διαδικασίες συγκρότησης και λειτουργίας σχετικής νομοπαρασκευαστικής επιτροπής για έγκαιρη ολοκλήρωση του απαιτούμενου σχεδίου νόμου για ενσωμάτωση της εν λόγω οδηγίας στην εθνική νομοθεσία.

Την εναρμόνιση προς την οδηγία για τον οικολογικό σχεδιασμό προϊόντων που καταναλώνουν ενέργεια μέσω προωθούμενης συγκρότησης σχετικής νομοπαρασκευαστικής επιτροπής από όλες τις εμπλεκόμενες υπηρεσίες και φορείς που έχουν ήδη ορίσει τους εκπροσώπους τους, με πρωτοβουλία του Υπουργείου Ανάπτυξης.

Σήμερα, βρισκόμαστε στο σημείο διαχείρισης των αποτελεσμάτων των νομοθετικών πρωτοβουλιών, όπως αυτά αποτυπώνονται καταρχήν στις αιτήσεις για αδειοδότηση που υπερβαίνουν σε πολλές περιπτώσεις την κατανεμημένη ισχύ και κατά δεύτερο στα επενδυτικά σχέδια προς ενίσχυση που σχεδιάζονται, εγκρίνονται ή ήδη υλοποιούνται.

Για μεν το πρώτο, προχωρούμε στην εξέταση όλων των αιτημάτων με προσοχή ώστε να έχουμε πλήρη εικόνα των εγκεκριμένων εξαιρέσεων/ αδειών το συντομότερο αλλά και των αιτημάτων που πιθανώς θα εκκρεμούν.

Για το δεύτερο, στο πλαίσιο του σχεδιασμού των μέτρων ενίσχυσης του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα και Επιχειρηματικότητα» του ΕΣΠΑ, καταβάλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια για τη διευκόλυνση της υλοποίησης επενδύσεων ΑΠΕ.

Παράλληλα, σε Κοινοτικό επίπεδο, διαπραγματευόμαστε τις Κατευθυντήριες Γραμμές σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για την προστασία του Περιβάλλοντος που θα ισχύσουν το νέο έτος, ώστε είναι όσο το δυνατό αποτελεσματικότερες για αυτές τις επενδύσεις.

Ο στόχος της δημιουργίας αξιόπιστων και σταθερών θεσμικών, ρυθμιστικών και ελεγκτικών πλαισίων καθώς και της θέσπισης αποτελεσματικών κανόνων για την ομαλή λειτουργία των ενεργειακών αγορών και του ανταγωνισμού, απαιτεί διαρκή προσπάθεια. Ιδίως στη χώρα μας όπου ο περιορισμός της γραφειοκρατίας και η απλούστευση της νομοθεσίας δεν είναι μια εύκολη υπόθεση. Γιατί προϋποθέτει ένα δεκτικό σε καινοτομίες δημόσιο τομέα που θα ρυθμίζει και θα χωροθετεί καλύτερα, θα παρέχει μια ισχυρότερη τεχνολογική βάση, ένα αρτιότερο δίκτυο άυλων και υλικών υποδομών και ένα αποτελεσματικότερο σύστημα χρηματοοικονομικής διαμεσολάβησης. Οι προϋποθέσεις δημιουργούνται σταδιακά.

Αιολικά

Οι ΑΠΕ και ιδιαίτερα η αιολική ενέργεια, είναι η μοναδική -μη πυρηνική- μεσοπρόθεσμη λύση για την αντιμετώπιση του φαινομένου των κλιματικών αλλαγών. Τα Αιολικά ΑΠΕ είναι μία τεχνολογικά ώριμη και οικονομικά ανταγωνιστική επιλογή με μηδενικό κόστος καυσίμου. Η χρήση μιας ανεμογεννήτριας τελευταίας τεχνολογίας των 2MW συνεπάγεται την αποφυγή εκπομπής 4.500 τόνων διοξειδίου του άνθρακα και ανάλογων ποσοτήτων διοξειδίου του θείου, οξειδίων του αζώτου, στάχτης και σωματιδίων. Εκτός από την διάσταση αυτή, τα αιολικά δεν ρυπαίνουν, συμβάλλουν στην επάρκεια προσφοράς ενέργειας, αντιμετωπίζουν την αστάθεια των τιμών του πετρελαίου και του αερίου και αποκεντρώνουν το ενεργειακό σύστημα μειώνοντας τις απώλειες της μεταφοράς.

Παράλληλα, η εμπειρία δείχνει καθαρά ότι η κατασκευή και λειτουργία Αιολικών Πάρκων, συμβάλει στην οικονομική ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών μέσω και του ειδικού τέλους προς τους δήμους που έχει καθοριστεί ίσο με 3% επί της προ ΦΠΑ τιμής πώλησης της ηλεκτρικής ενέργειας (Νόμος 3468/2006, Άρθρο 25), αλλά και των νέων θέσεων εργασίας που δημιουργούνται τοπικά. Κατά την κατασκευαστική περίοδο ενός πάρκου 100MW, δημιουργούνται 100 εως 150 θέσεις απασχόλησης ετησίως, οι οποίες κατά 30-40% καταλαμβάνονται από τοπικό εργατικό δυναμικό. Επίσης δημιουργούνται 25 έως 30 μόνιμες θέσεις εργασίας κατά την εικοσαετή λειτουργία τους. Ακόμη ανοίγονται πολλαπλάσιες θέσεις εργασίας στη βιομηχανία κατασκευής και συναρμολόγησης μεγάλων τμημάτων του ηλεκτροπαραγωγικού εξοπλισμού, που κατά το μεγαλύτερο μέρος γίνεται στην Ελλάδα.

Για την κατασκευή ενός πάρκου, ένα ποσό δαπανάται τοπικά σε εργολάβους, προμηθευτές, μισθούς και δορυφορικές υπηρεσίες, ενώ για τη λειτουργία του απαιτείται ετήσια δαπάνη επίβλεψης και συντήρησης, 40% του οποίου διοχετεύεται στη τοπική οικονομία.

Τέλος εκτός από τις άμεσες και μετρήσιμες εισροές και θέσεις απασχόλησης η κατασκευή συνοδεύεται από σειρά αντισταθμιστικών οφελών όπως έργα υποδομής, κοινωφελή έργα κλπ ή προωθούνται νέες, εναλλακτικές και ιδιαίτερα κερδοφόρες μορφές τουρισμού στην περιοχή, όπως ο οικοτουρισμός (επισκέψεις σε εγκαταστάσεις οικολογικών μορφών ενέργειας, όπως τα αιολικά πάρκα κ.α.)

Ωστόσο υπάρχουν φωνές κατά των αιολικών πάρκων για λόγους «δυσμενών» περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Ορισμένες αιτιάσεις χρήζουν σχολιασμού :

Οπτική όχληση

Δεν είναι περιβαλλοντικό επιχείρημα. Η μεγάλη πλειονότητα των αιολικών πάρκων κατασκευάζεται σε απομακρυσμένες βουνοκορφές, όπου σε συνδυασμό με τις σημαντικότερες υψομετρικές διαφορές μεταξύ του έργου και των γύρω οικισμών (εάν υπάρχουν), καθώς και η αραιή χωροθέτηση των Α/Γ σε απλές σειρές, περιορίζουν στο ελάχιστο την τοπική όχληση των κατοίκων.

Θάνατος πουλιών

Στην πραγματικότητα για κάθε 10 χιλιάδες θανάτους πουλιών, λιγότερο από ένας προκαλείται από ανεμογεννήτριες. Τόσο η χλωρίδα όσο και η πανίδα στις περιοχές των αιολικών πάρκων δεν επηρεάζονται, εκτός από το τμήμα στη βάση της ανεμογεννήτριας.

Θόρυβος

Πρόκειται για τις πλέον αθόρυβες μηχανές. Στις σύγχρονες γεννήτριες ο μηχανικός θόρυβος έχει εξαλειφθεί, ενώ ο αεροδυναμικός θόρυβος έχει περιοριστεί δραστικά χάρη στον νεώτερο σχεδιασμό των πτερυγίων

Κατάληψη μεγάλων εκτάσεων

Μόνο το 1% της απαιτούμενης από το νόμο έκτασης χρησιμοποιείται από τις ανεμογεννήτριες ενώ το 99% εξακολουθεί να χρησιμοποιείται όπως και πριν την εγκατάσταση του πάρκου.

Σήμερα, χάρη στις διαρκείς προσπάθειες του επιχειρηματικού κόσμου και της κυβέρνησης τα αιολικά κυριαρχούν στις ΑΠΕ. Στις αρχές του 2008 έχουμε 870 εγκατεστημένα MW. Άδεια παραγωγής έχουν λάβει σχεδόν 500 μονάδες συνολικής ισχύος άνω των 6,2GW. Εκτιμάται ότι η εγκατεστημένη ισχύς αιολικών το 2010 θα φθάσει στα 2,1GW, με βάση συντηρητική εκτίμηση, και ίσως πλησιάσει τα 3,5GW, με βάση τις αισιόδοξες εκτιμήσεις του ΥΠΑΝ, του ΣΕΕΣ και του ΚΑΠΕ. Οι εκτιμήσεις για την συνολική εγκατεστημένη ισχύ το 2020 φτάνουν ή και ξεπερνούν τα 5,5GW.

Όπως λοιπόν βλέπετε, το Υπουργείο Ανάπτυξης κάνει ότι είναι εντός των αρμοδιοτήτων και των δυνάμεών του για να προωθήσει και να ενισχύσει τις δράσεις προστασίας του περιβάλλοντος και εξοικονόμησης ενέργειας, όχι μόνο για να επιτύχει τους στόχους που έχουν τεθεί από την Ε.Ε., αλλά και για να βελτιώσει την ποιότητα ζωής μας. Για να το επιτύχουμε αυτό δεν αρκεί να κάνουμε μεμονωμένες κινήσεις προς μια ή δύο κατευθύνσεις, αλλά πρέπει συντονισμένα να δράσουμε σε όλα τα πεδία παρέμβασης, καθότι το φαινόμενο «κλιματικές αλλαγές» δεν είναι καθαρά περιβαλλοντικό ή καθαρά ενεργειακό ή καθαρά συγκοινωνιακό ή οτιδήποτε άλλο, αλλά αποτελεί ένα συνδυασμό επιπτώσεων όλων των δράσεων του Ανθρώπου στον πλανήτη μας. Για αυτό το λόγο λέμε ότι, για να ανταπεξέλθουμε, δεν αρκεί μόνο εμείς, δηλαδή οι κυβερνήσεις, να λέμε και να αποφασίζουμε δράσεις και έργα, αλλά πρέπει να οι πολίτες, και ειδικά εσείς τα παιδιά, να μπείτε στην λογική του να προστατεύσουμε τον πλανήτη μας, ώστε να μπορέσουμε να βελτιώσουμε τις συνθήκες και να τον κρατήσουμε «υγιή» για όλα τα χρόνια που θα ζούμε επάνω του.

Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας!