2η Εβδομάδα Ενέργειας ΙΕΝΕ_Νομοθετικές ρυθμίσεις για τα φωτοβολταϊκά συστήματα

2η ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΙΕΝΕ

Νομοθετικές ρυθμίσεις για τα φωτοβολταϊκά συστήματα

Τετάρτη 12 Νοεμβρίου 2008

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ: Η ασφάλεια του εφοδιασμού με διαφοροποίηση των πηγών και ενδυνάμωση του γεωστρατηγικού μας ρόλου, η προώθηση της ΕΞΕ και της ΟΧΕ, η ενίσχυση της διείσδυσης των ΑΠΕ στο ενεργειακό μας ισοζύγιο, η προστασία του περιβάλλοντος και η Βιώσιμη Ανάπτυξη, είναι στόχοι της ενεργειακής στρατηγικής που απολαμβάνουν ευρείας συναίνεσης, σε εθνικό και κοινοτικό επίπεδο.

Οι πρόσφατες εξελίξεις στον ενεργειακό τομέα, η αύξηση της ζήτησης πετρελαίου, η ανορθόδοξη διαμόρφωση των τιμών, καθώς και η αδυναμία της παραγωγής και των υποδομών ΦΑ να καλύψουν την αυξημένη ζήτηση, ενισχύουν ακόμα περισσότερο το ενδιαφέρον για τις ΑΠΕ που επίσης αποκτούν νέα δυναμική λόγω έλλειψης υδατικών πόρων και μείωσης του κόστους ορισμένων τεχνολογιών. Το Πακέτο Ενέργειας – Κλίματος που παρουσίασε η ΕΕ με δεσμευτικούς στόχους 20% διείσδυση των ΑΠΕ στη συνολική κατανάλωση των κρατών– μελών, 20% μείωση των εκπομπών CO2 στον ενεργειακό τομέα και 20% ΕΞΕ στη συνολικά καταναλισκόμενη ενέργεια, αποτελεί μια τεράστια πρόκληση για την Ευρώπη και δείχνει το μέτρο για την αποτελεσματική διαχείριση της κλιματικής αλλαγής.

Οι ΑΠΕ είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με την αειφόρο ανάπτυξη. Η Ελλάδα, που διαθέτει σε μεγάλη αφθονία τον αέρα, τον ήλιο και τη γεωθερμία, δεν έχει μόνο υποχρέωση να συμβάλλει στη διαμόρφωση των πολιτικών σε ευρωπαϊκό επίπεδο και να υιοθετεί τους στόχους. Οφείλει να εργάζεται όλο και πιο αποτελεσματικά στα θεσμικά και προγραμματικά μέσα που απαιτούνται για την εφαρμογή της εθνικής πολιτικής προτεραιότητας ανάπτυξης των ΑΠΕ. Για την ταχύτερη διείσδυση κάθε μορφής ΑΠΕ στην ελληνική αγορά, η στρατηγική μας αποβλέπει στη δημιουργία αξιόπιστων και σταθερών θεσμικών, ρυθμιστικών και ελεγκτικών πλαισίων, καθώς και στη θέσπιση αποτελεσματικών κανόνων για την ομαλή λειτουργία των αγορών και του ανταγωνισμού. Κανόνες διαφανείς και ισότιμους για όλους, που θα δημιουργούν το κατάλληλο κλίμα, για την υλοποίηση των αναγκαίων ιδιωτικών και δημόσιων επενδύσεων, όσο και για την προστασία του δημόσιου συμφέροντος, των καταναλωτών και του περιβάλλοντος.

Ο στόχος αυτός απαιτεί διαρκή προσπάθεια, ιδίως στη χώρα μας, όπου οι ρυθμοί υλοποίησης των επενδύσεων επιβραδύνονται σημαντικά από την πολυπλοκότητα του καθεστώτος που τις διέπει, αλλά και τον παράγοντα «κοινωνική συναίνεση-αποδοχή» ιδίως στο επίπεδο των τοπικών κοινωνιών. Ο περιορισμός της γραφειοκρατίας και η απλούστευση της νομοθεσίας δεν είναι μια εύκολη υπόθεση. Οι προϋποθέσεις δημιουργούνται, έστω σταδιακά.

Σε αυτό το πνεύμα ξεκινήσαμε ουσιαστική συνεργασία με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, τα συναρμόδια Υπουργεία, την αγορά και τις ΜΚΟ. Το αποτέλεσμα της εργασίας που αφορά σε επεξεργασία ρυθμίσεων σχετικά με το αδειοδοτικό σκέλος και τα κίνητρα υλοποίησης των έργων, θα τεθεί σύντομα σε διαβούλευση. Στο μεσοδιάστημα, προωθήσαμε ήδη ρυθμίσεις για την περαιτέρω απλοποίηση των αδειοδοτικών διαδικασιών και την ισορροπημένη χρηματοδότηση και ανάπτυξη των ΦΒΣ έχοντας ως αρχή ότι αυτό που είναι ιδιαίτερα σημαντικό για το στόχο των ΑΠΕ και την πραγματική συμβολή τους στην αειφόρο ανάπτυξη, είναι η εγκατεστημένη και λειτουργούσα ισχύς τους.

Τα ΦΒΣ δεν ρυπαίνουν, είναι αθόρυβα, αξιόπιστα, έχουν διάρκεια ζωής 30 έτη, απαιτούν ελάχιστη συντήρηση. Η μέγιστη παραγωγική τους ικανότητα συμπίπτει με τις ώρες αιχμής της ζήτησης με ότι αυτό συνεπάγεται. Ένα κιλοβάτ αποτρέπει έκλυση 1,3 τόνων CO2. Η διασπορά τους περιορίζει την ανάγκη μεγάλων επενδύσεων σε γραμμές μεταφοράς. Ανάλογα με την τεχνολογία μετατρέπουν ένα 5 έως 17% της ηλιακής ενέργειας σε ηλεκτρική. Τα αυτόνομα συστήματα διαθέτουν μπαταρίες.

Σκεπτόμενοι ότι το επενδυτικό ενδιαφέρον που εκφράστηκε για τα ΦΒΣ δεν πρέπει να μείνει ανεκμετάλλευτο, αποφασίσαμε να δώσουμε ισότιμη ευκαιρία σε όλους για υλοποίηση των έργων που είναι πράγματι ώριμα τεχνικά και βιώσιμα οικονομικά. Η νομοθετική ρύθμιση που θα κατατεθεί στη Βουλή είναι αποτέλεσμα της μακράς διαβούλευσης που πραγματοποιήσαμε με τους εκπροσώπους του κλάδου και τη ΡΑΕ και της προσεκτικής εξέτασης του θεσμικού πλαισίου των άλλων χωρών. Στόχος είναι η θέσπιση ενός ορθολογικού συστήματος το οποίο αφενός, θα εξασφαλίζει την επιτυχή υλοποίηση των επιχειρηματικών σχεδίων που διακρίνονται για την επάρκεια και αξιοπιστία τους και αφετέρου, δεν θα επιβαρύνει δυσανάλογα τον καταναλωτή από την επίπτωση που θα έχει στο τέλος ΑΠΕ το οποίο καταβάλλει μέσω των τιμολογίων. Η ρύθμιση προβλέπει σε προκαθορισμένο σύντομο χρονικό διάστημα, την εξέταση του συνόλου των αιτημάτων που έχουν υποβληθεί και τη χορήγηση εξαίρεσης από άδεια παραγωγής ή άδεια παραγωγής για τα θετικά αξιολογηθέντα, χωρίς επιμερισμό ισχύος ώστε να μην αλλοιωθούν τα επιχειρηματικά σχέδια.

Λαμβάνοντας υπόψη εκτιμήσεις για την εξέλιξη του κόστους αγοράς και εγκατάστασης του σχετικού εξοπλισμού, σχεδιάσαμε σταδιακή αποκλιμάκωση της τιμής αγοράς ενέργειας (feed-in-tariff) σε εξαμηνιαία βάση, σε συνδυασμό με εξαρχής διασφαλισμένη σταθερή διατήρηση της τιμής για διάστημα 20 ετών, από την ημερομηνία υπογραφής της σύμβασης Αγοραπωλησίας ΗΕ με τον Διαχειριστή (υπό την προϋπόθεση έναρξης δοκιμαστικής λειτουργίας ή σύνδεσης του ΦΒΣ, εντός 18 μηνών για τους σταθμούς ισχύος έως 10 MW. Η ημερομηνία έναρξης της αποκλιμάκωσης (Αύγουστος 2010) συσχετίζεται με το χρονοδιάγραμμα αξιολόγησης των αιτημάτων (μέχρι την 31-12-2008 όσες έχουν υποβληθεί έως και την 31-5-2007, μέχρι την 30-4-2009 όσες έχουν υποβληθεί έως και 30-6-2007 και μέχρι την 31-12-2009 όσες έχουν υποβληθεί έως 29-02-2008) και ανάγεται σε ύψος 11% σε ετήσια βάση.

Παράλληλα, θεσπίσαμε ρητή απαγόρευση μεταβίβασης εξαιρέσεων από άδεια παραγωγής ή αδειών παραγωγής πριν την έναρξη λειτουργίας των σταθμών. Με την ίδια ρύθμιση προωθούμε την ανάπτυξη ΑΠΕ, και από τον πολίτη, με την πρόβλεψη για δημιουργία προγράμματος που θα επιτρέπει την εύκολη, γρήγορη και αποδοτική λειτουργία μικρών ΦΒ εγκαταστάσεων στις στέγες οικιών και επιχειρήσεων, σε συνεργασία με το δίκτυο της ΔΕΗ ή ανεξάρτητα από αυτό.

Με αυτόν τον τρόπο, εκμεταλλευόμαστε το ηλιακό δυναμικό της Ελλάδας που είναι από τα μεγαλύτερα στην Ευρώπη και αντιμετωπίζουμε το σοβαρότατο πρόβλημα του δικτύου τους καλοκαιρινούς μήνες (black-outs) λόγω της αυξημένης χρήσης των κλιματιστικών συστημάτων.

Η διεθνής αγορά ΦΒΣ παρουσιάζει ανάπτυξη άνω του 50%, η δε ζήτηση είναι διπλάσια της προσφοράς. Νέες μονάδες παραγωγής κατασκευάζονται που θα καλύψουν τη ζήτηση και θα ρίξουν τις τιμές.

Κυρίες και Κύριοι,

Η προσπάθεια είναι διαρκής και έχει αντίκρισμα. Η εξέλιξη της εγκατεστημένης ισχύος ΑΠΕ στην Ελλάδα είχε ένα σταθερό ρυθμό αύξησης από το 2000 έως το 2004, της τάξης του 22% κατ’ έτος. Τα 483MW εγκατεστημένης ισχύος στο τέλος του 2004 έγιναν 1.060MW στο τέλος του 2007, ενώ μέσα στο 2008 αναμένεται να προστεθούν 240MW επιπλέον. Οι παραπάνω αριθμοί δείχνουν μια ετήσια αύξηση της ισχύος κατά περίπου 38% κατά την περίοδο 2004-2008.

Το τοπίο συμπληρώνουν τα 172 έργα ηλεκτροπαραγωγής ΑΠΕ, ισχύος 665 MW και προϋπολογισμού 735 εκατ. €. που υλοποιούνται με πόρους μόνο του Γ ΚΠΣ, καθώς και η χρηματοδότηση στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2007-2013 για την διετία 2009-2010 ιδιωτικών επενδύσεων συνολικού π/υ περίπου 700 εκ €. στον τομέα της ενέργειας. Η στόχευσή μας αφορά σε ώριμα τεχνικά έργα, με καινοτόμες τεχνολογίες και με δυναμική συμβολή στην ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών και οικονομιών.

Η βάση από την οποία ξεκινάμε, ο Ν.3468/2006, η επίλυση των προβλημάτων με τα ΦΒΣ καθώς και το ειδικό χωροταξικό για τις ΑΠΕ που έπεται, δίνουν ένα ενθαρρυντικό μήνυμα για την περαιτέρω πορεία ανάπτυξης των ΑΠΕ στη χώρα μας.

Το Υπουργείο Ανάπτυξης προωθεί τη χρήση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στο ενεργειακό μίγμα της χώρας, καθώς αυτές αποτελούν πράγματι σημαντικό εθνικό ενεργειακό πλούτο ο οποίος πρέπει να αξιοποιηθεί στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό από τεχνικής και οικονομικής άποψης. Σημαντικά βήματα έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια με νομοθετικές ρυθμίσεις (Ν.3468/06) και τη δημιουργία του προγράμματος ανάπτυξης των φωτοβολταϊκών σταθμών το οποίο προσέλκυσε μεγάλο επενδυτικό ενδιαφέρον. Πρόσφατα το Υπουργείο προώθησε νομοθέτημα για την περαιτέρω απλοποίηση των αδειοδοτικών διαδικασιών και την ισορροπημένη χρηματοδότηση και ανάπτυξη των  φωτοβολταϊκών συστημάτων, έχοντας ως γνώμονα την αρχή ότι αυτό που είναι ιδιαίτερα σημαντικό ως προς το στόχο των ΑΠΕ στο ενεργειακό ισοζύγιο και ως προς την πραγματική συμβολή τους στην αειφόρο ανάπτυξη, είναι η εγκατεστημένη και λειτουργούσα ισχύς τους.

Σκεπτόμενοι ότι το επενδυτικό ενδιαφέρον που εκφράστηκε για τα φωτοβολταϊκά συστήματα δεν πρέπει να μείνει ανεκμετάλλευτο, αποφασίσθηκε να δοθεί ισότιμη ευκαιρία σε όλους για υλοποίηση των έργων που είναι πράγματι τεχνικά ώριμα και οικονομικά βιώσιμα.

Η νομοθετική ρύθμιση που θα κατατεθεί στη Βουλή των Ελλήνων είναι αποτέλεσμα της μακράς διαβούλευσης που διεξήχθη με τους εκπροσώπους του κλάδου και τη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ) και της προσεκτικής εξέτασης του θεσμικού πλαισίου άλλων χωρών. Στόχος είναι η θέσπιση ενός ορθολογικού συστήματος το οποίο, αφενός θα εξασφαλίζει την επιτυχή υλοποίηση των επιχειρηματικών σχεδίων που διακρίνονται για την επάρκεια και αξιοπιστία τους και αφετέρου δεν θα επιβαρύνει δυσανάλογα τον καταναλωτή από την επίπτωση που θα έχει στο τέλος ΑΠΕ, το οποίο καταβάλλει μέσω των τιμολογίων ηλεκτρικής ενέργειας.

Η ρύθμιση προβλέπει σε προκαθορισμένο χρονικό διάστημα, την εξέταση του συνόλου των αιτημάτων που έχουν υποβληθεί και τη χορήγηση εξαίρεσης από άδεια παραγωγής ή άδεια παραγωγής για τα θετικά αξιολογηθέντα, χωρίς επιμερισμό ισχύος ώστε να μην αλλοιώνονται τα επιχειρηματικά σχέδια.

Λαμβάνοντας υπόψη εκτιμήσεις για την εξέλιξη του κόστους αγοράς και εγκατάστασης του σχετικού εξοπλισμού, σχεδιάσθηκε σταδιακή αποκλιμάκωση της τιμής αγοράς ενέργειας (feed-in-tariff) σε εξαμηνιαία βάση, σε συνδυασμό με εξαρχής διασφαλισμένη σταθερή διατήρηση της τιμής για διάστημα 20 ετών, από την ημερομηνία υπογραφής της σύμβασης Αγοραπωλησίας ηλεκτρικής ενέργειας με το Διαχειριστή (υπό την προϋπόθεση έναρξης δοκιμαστικής λειτουργίας ή σύνδεσης του φωτοβολταϊκού σταθμού, εντός δεκαοχτώ -18- μηνών για τους σταθμούς ισχύος έως 10 MW) .

Η έναρξη της αποκλιμάκωσης (Αύγουστος 2010) συσχετίζεται με το χρονοδιάγραμμα αξιολόγησης των αιτημάτων (μέχρι την 31-12-2008 όσες έχουν υποβληθεί έως και την 31-5-2007, μέχρι την 30-4-2009 όσες έχουν υποβληθεί έως και 30-6-2007 και μέχρι την 31-12-2009 όσες έχουν υποβληθεί έως 29-02-2008) και ανέρχεται σε 11% σε ετήσια βάση. Παράλληλα, θεσπίσθηκε ρητή απαγόρευση μεταβίβασης εξαιρέσεων από άδεια παραγωγής ή αδειών παραγωγής πριν την έναρξη λειτουργίας των σταθμών.

Με την ίδια ρύθμιση προωθείται η ανάπτυξη πρόογραμμα που θα επιτρέπει την εύκολη, γρήγορη λειτουργία μικρών φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων στις στέγες οικιών και επιχειρήσεων.

Το Υπουργείο Ανάπτυξης εκτιμά ότι οι ανωτέρω πρωτοβουλίες θα συμβάλλουν ουσιαστικά στην υλοποίηση των σχετικών επενδύσεων με ότι αυτό συνεπάγεται για την οικονομική δραστηριότητα αλλά και την επίτευξη των στόχων της χώρας για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και ένα καλύτερο περιβάλλον.