6η Επιτροπή Παρακολούθησης Γ΄ ΚΠΣ

6η Συνεδρίαση Επιτροπής Παρακολούθησης ΚΠΣ 2000-2006

Τετάρτη 15 Δεκεμβρίου 2004

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ: Από την παγωμένη Εσθονία πίσω στην Αθήνα και στο ν+2. Θα αρχίσω με αυτό και βέβαια στη συνέχεια θα προσπαθήσω να σας κουράσω με κάποιους γενικούς προβληματισμούς που θα τους θέσουμε στο τραπέζι σήμερα και οι οποίοι είμαι βέβαιος ότι θα μας απασχολήσουν πολύ τους επόμενους μήνες.

Το 2003, όπως όλοι γνωρίζουμε, ήταν το πρώτο έτος εφαρμογής του Κανόνα ν+2 και αυτό λόγω του λογιστικού μηδενισμού του έτους 2000 το οποίο, χωρίς να υπάρχει δέσμευση Κοινοτικών πόρων, ήταν ένα κανονικό έτος υλοποίησης. Με τις αιτήσεις πληρωμών που υποβλήθηκαν στα τέλη του 2003 καλύφθηκε το σύνολο των δεσμεύσεων του 2001. Οι αιτήσεις αυτές συμπεριλάμβαναν την προκαταβολή του 7%, τις δαπάνες των συνεχιζόμενων από το Β΄ΚΠΣ έργων (τα περίφημα έργα-γέφυρες), καθώς και τις δαπάνες των τεσσάρων ετών (από 1/1/2000 μέχρι τέλους του 2003), γεγονός που δεν άφησε άλλο περιθώριο για την αξιοποίηση – το 2004 – κάποιου πλεονάσματος δαπανών.

Συνεπώς, τώρα, στο τέλος του δεύτερου χρόνου εφαρμογής του Κανόνα ν+2 έχει εξαντληθεί κάθε είδους ευελιξία και η κάλυψη του Κανόνα γίνεται αποκλειστικά από δαπάνες του 2004.

Με βάση τα στοιχεία προόδου που έχουν καταχωρηθεί στο ΟΠΣ μέχρι τις 13/12, για το 72,7% των πόρων της δημόσιας δαπάνης έχουν μέχρι σήμερα εκδοθεί αποφάσεις ένταξης και έχουν δεσμευθεί οι ανάλογοι πόροι για 14.800 έργα. Η δημόσια δαπάνη των ενταγμένων έργων για τα οποία έχουν αναληφθεί νομικές δεσμεύσεις αντιστοιχεί στο 49,5% της συνολικής δημόσιας δαπάνης του Γ’ ΚΠΣ και το ποσοστό εκτέλεσης στο 21,4% της δημόσιας δαπάνης του Γ’ ΚΠΣ. Πρόκειται για τα συνολικά ποσά της δημόσιας δαπάνης χωρίς τα αποθεματικά επίδοσης και προγραμματισμού, τα οποία θα ενταχθούν στο σύστημα μετά την έγκριση των προγραμμάτων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Τα στοιχεία αυτά αντανακλούν εσφαλμένες προγραμματικές επιλογές αλλά και πάγιες αδυναμίες στο θεσμικό, οργανωτικό, διαχειριστικό και επιχειρησιακό πλαίσιο του ΚΠΣ.

Καθοριστικό παράγοντα για τα προβλήματα στην εκτέλεση των έργων αποτέλεσε το θεσμικό πλαίσιο σε όλο το φάσμα παραγωγής των δημοσίων έργων. Από το σχεδιασμό και τη μελέτη στη διοίκηση της κατασκευής, στην επίβλεψη και στην παραλαβή τους σε συνδυασμό με την καθυστέρηση στην προώθηση του εκσυγχρονισμού του. Όσον αφορά στους παραγωγούς των δημοσίων έργων, δηλαδή τους τελικούς δικαιούχους, αυτοί παρουσιάζουν δύο ειδών αδυναμίες. Πρώτα απ’ όλα αδυναμίες εγγενούς χαρακτήρα, δηλαδή οργάνωσης και στελέχωσης, αλλά και αδυναμίες διαχειριστικού χαρακτήρα, δηλαδή αδυναμίες διαχείρισης και εκτέλεσης των έργων τους. Σημαντικό παράγοντα κινδύνου για όλο αυτό τον πληθυσμό των τελικών δικαιούχων είναι ότι δεν διαθέτουν διαδικασίες ελέγχου. Το μέγεθος αυτό του διαχειριστικού παράγοντα και κινδύνου μπορεί να εκτιμηθεί από τα πορίσματα ελέγχων, τόσο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, όσο και των Ελληνικών Ελεγκτικών Μηχανισμών.

Σύμφωνα με τις διαπιστώσεις του Συμβούλου Ενδιάμεσης Αξιολόγησης του Γ’ ΚΠΣ βασική προϋπόθεση για την άμεση ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των παρεμβάσεων του ΚΠΣ αποτελούν η προώθηση μιας ουσιαστικής συνεργασίας μεταξύ των διαχειριστικών αρχών και των τελικών δικαιούχων, η κατοχύρωση σε θεσμικό επίπεδο, αλλά και κυρίως πρακτικά του συμβουλευτικού και υποστηρικτικού ρόλου των διαχειριστικών αρχών προς τους τελικούς δικαιούχους και η καλύτερη αποτύπωση και μελέτη της κατάστασης στην οποία αυτοί βρίσκονται. Η διαπίστωση αυτή επιβεβαιώνει την άμεση και επιτακτική ανάγκη παροχής υποχρεωτικής, ενιαίας και τυποποιημένης υποστήριξης σε θέματα προετοιμασίας, ωρίμανσης έργων εισαγωγής και σταδιακής διάχυσης βασικών αρχών του project management.

Η βελτίωση της ικανότητας των φορέων υλοποίησης δεν θα επέλθει όμως μόνο από αυτό το μέτρο, αλλά προϋποθέτει αλλαγές οι οποίες για να γίνουν απαιτείται διαρκής πολιτικής βούλησης, κατάλληλα θεσμικά και οργανωτικά μέτρα και δημιουργία ενός νέου κλίματος που θα ευνοεί την ανάληψη ευθύνης και πρωτοβουλίας και θα αποθαρρύνει την γραφειοκρατική αντιμετώπιση των προβλημάτων. Ενδεικτικά αναφέρω την ανάγκη επαναπροσδιορισμού του ρόλου των τελικών δικαιούχων ώστε να ενισχυθούν οι επιτελικές τους αρμοδιότητες και να απαλλαγούν από το φόρτο των εργασιών που διεκπεραιώνουν σήμερα. Συχνά αυτές οι εργασίες που μπορούν να τις εξωτερικεύσουν, τις διεκπεραιώνουν ελλιπέστατα. Παράλληλα, είναι αναγκαίος ο περιορισμός των συναρμοδιοτήτων, η αποσαφήνιση των πεδίων ευθύνης κάθε εμπλεκόμενης υπηρεσίας, και, τέλος, η θέσπιση κινήτρων για να προσελκυστούν αξιόλογα στελέχη καθώς και η εκπόνηση υπηρεσιακών κανόνων που να τονώνουν την υπευθυνότητα και να επιβραβεύουν την επιτυχή άσκηση των καθηκόντων.

Η επιμόρφωση των στελεχών που έχει συζητηθεί πάρα πολύ στο παρελθόν, έχει αποδειχθεί ότι δεν αποτελεί από μόνη της ένα ουσιαστικό στοιχείο αναβάθμισης των τελικών δικαιούχων. Ούτε η ενίσχυσή τους μέσω προσλήψεων προσωπικού. Αυτό που κυρίως απαιτείται είναι πρόσθετη τεχνογνωσία και οπωσδήποτε νέα νοοτροπία. Για να αποτελεί λύση η πρόσληψη προσωπικού και μόνο θα πρέπει η μελέτη της επιχειρησιακής ικανότητας του φορέα να έχει καταλήξει ότι αυτός διαθέτει όλες τις άλλες αναγκαίες προϋποθέσεις. Αλλιώς οι νεοπροσλαμβανόμενοι θα αφομοιωθούν τάχιστα από την υπάρχουσα υποδομή χωρίς να μπορέσουν να μετεξελίξουν τα βασικά της χαρακτηριστικά.

Όσο κριτικά και αν αντιμετωπίζουν οι τελικοί δικαιούχοι, τέτοιου είδους εκσυγχρονιστικές παρεμβάσεις εμείς οφείλουμε αταλάντευτα να επιμένουμε στο στόχο μας.

Ένα στοιχείο του προβληματισμού όσον αφορά τις απορροφητικότητες που παρουσίασα προηγουμένως, έχει να κάνει με την επιχειρηματικότητα. Αυτή όπως ξέρετε όλοι, αποτελεί έναν από τους κυριότερους συντελεστές της στρατηγικής μας για την βελτίωση της ανταγωνιστικότητας. Λαμβάνοντας αφενός την διάρθρωση της παραγωγικής βάσης και αφετέρου το γεγονός ότι οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν διαφορετικά προβλήματα και έχουν διαφορετικό βαθμό συνεισφοράς την αύξηση της απασχόλησης, υπάρχει σαφής προτεραιότητα να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα των μικρότερων επιχειρήσεων με χρήση όλων των ενδεδειγμένων εργαλείων από πλευράς πολιτικής.

Είναι γεγονός ότι οι σύνθετες και γραφειοκρατικές διαδικασίες ενίσχυσης και η δυσκολία πρόσβασης των επιχειρήσεων σε τεχνολογία, σε δίκτυα συνεργασίας και σε χρηματοπιστωτικά προϊόντα, αποτελούν παράγοντες που έχουν λειτουργήσει μέχρι σήμερα αποτρεπτικά από την συμμετοχή τους στα κοινοτικά προγράμματα. Και ως εκ τούτου, έχουν επιβραδύνει τους ρυθμούς εκτέλεσης του κοινοτικού πλαισίου στήριξης.

Όλα αυτά τα προβλήματα οδηγούν σήμερα στην αναγκαιότητα τριπλασιασμού περίπου του μέσου όρου απορρόφησης της πρώτης τετραετίας. Προκειμένου να επιτύχουμε στο τέλος του 2008 πλήρη απορρόφηση των πόρων. Στο πλαίσιο αυτό εκτός από την ενδιάμεση αναθεώρηση με την οποία διατηρήθηκαν οι στρατηγικοί στόχοι του κοινοτικού πλαισίου στήριξης και όλοι γνωρίζουμε πόσο φιλόδοξοι ήταν αυτοί, καθώς και οι δεσμεύσεις μας απέναντι στην Επιτροπή, αξιοποιήθηκαν τα ευρήματα της ενδιάμεσης αξιολόγησης. Επενδύσαμε σε δράσεις και ενέργειες για την βελτίωση του συστήματος στο σύνολό του. Με στόχο πρώτα από όλα, την αποφυγή απωλειών πόρων από τον κανόνα του ν+2 για το τρέχον και για τα επόμενα έτη και δευτερευόντως την διασφάλιση του ποιοτικού χαρακτήρα των παρεμβάσεων προσβλέποντας στο μεγαλύτερο δυνατό αναπτυξιακό αποτέλεσμα.

Για το σύστημα διαχείρισης και ελέγχου θα ήθελα να κάνω μια ξεχωριστή αναφορά. Από την έναρξη της περιόδου, δηλαδή από την 1.1.2000 είχε γίνει σαφές ότι οι απαιτήσεις ήταν αυξημένες και υπέβαλαν αλλαγές της μέχρι τότε αντίληψης περί εφαρμογής των προγραμμάτων. Και δεν είναι μόνο από την 1.1.2000, αν ληφθεί υπόψη ότι οι προτάσεις των νέων κανονισμών που φωτογράφιζαν αυτές τις ιδιαίτερα απαιτητικές διαδικασίες έγιναν γνωστές τον Ιούνιο του 1998. Οι αλλαγές αυτές λοιπόν απαιτούσαν πρώτον, σαφέστατη πολιτική βούληση για την λήψη σημαντικών διυπουργικών αποφάσεων. Δεύτερον, άμεση λήψη μέτρων για μια συνολική παρέμβαση στο Διοικητικό μηχανισμό της χώρας και μια άμεση κινητοποίηση όλου του κρατικού μηχανισμού. Τρίτον, ανάδειξη των μεγάλων αδυναμιών που φάνηκαν με το κλείσιμο του 2ου Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης. Τέταρτον, διορατικότητα στον σχεδιασμό των νέων συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου, αξιοποιώντας την εμπειρία που αποκομίσαμε από το κλείσιμο του 2ου Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης και αποδίδοντας έμφαση στην αποτελεσματικότητά τους αλλά και στο ουσιαστικό περιεχόμενο των διαδικασιών. Πέμτον, αξιοποίηση όλων των διαθέσιμων μέσων για την διάχυση και εμπέδωση σε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς των νέων διαχειριστικών απαιτήσεων.

Οι προσπάθειες που έγιναν δεν ανταποκρίνονται στον βαθμό και στην ποιότητα που απαιτείται με αποτέλεσμα 4 χρόνια μετά η χώρα να βρίσκεται σε επισφαλή θέση με εξαιρετικά σημαντικά θέματα ανοιχτά και αναγκαίες τεράστιες προσπάθειες αντιμετώπισής τους. Η συνθετότητα και πολυπλοκότητα των διαδικασιών που επινοήθηκαν και που ενθάρρυναν την αδιαφάνεια και την διακριτική μεταχείριση, η ανεπάρκεια ανταπόκρισης των φορέων υλοποίησης στις απαιτήσεις της σύγχρονης τεχνικής και διοικητικής πραγματικότητας, η γραφειοκρατική αντίληψη στην αντιμετώπιση των προβλημάτων, η ανεπάρκεια αποτελεσματικών συστημάτων πρόληψης για την αποφυγή παραβιάσεων εθνικού και κοινοτικού δικαίου και η μη έγκαιρη λήψη αποφασιστικών μέτρων που θα ελαχιστοποιούσαν τους κινδύνους αστοχιών, επιφέρουν στην παρούσα φάση τις επιπτώσεις τους. Οι διαπιστώσεις αυτές αν και επαρκούσαν για να αιτιολογηθεί διακοπή πληρωμών μέχρις ότου αποκατασταθούν αυτές οι ανεπάρκειες οδήγησαν την Ευρωπαϊκή Ένωση σε συνέχιση πληρωμών υπό την προϋπόθεση της υλοποίησης ενός λεπτομερέστατου σχεδίου δράσης για τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου.

Αυτό το σχέδιο συμφωνήθηκε τον Φεβρουάριο του 2004 και περιλαμβάνει τον έλεγχο της νομιμότητας των δημοπρατήσεων και των συμπληρωματικών συμβάσεων, τον έλεγχο των μεταβολών του φυσικού αντικειμένου, τον έλεγχο της κανονικότητας της ένταξης των πράξεων στο Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης και την τήρηση των ετησίων προγραμμάτων ελέγχου και την ταχεία καταχώρηση των αποτελεσμάτων ΟΠΣ.

Τι κάναμε για την διαχείριση όλων αυτών των εκκρεμοτήτων του παρελθόντος. Ξεκινάω πρώτα από όλα από τις δράσεις επιτάχυνσης και βελτίωσης της υλοποίησης του Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης. Από τον Απρίλιο μέχρι σήμερα είναι γνωστό ότι σχεδιάσαμε και τώρα ολοκληρώνουμε ένα διαγωνισμό για την πρόσληψη 13 συμβούλων υποστήριξης των τελικών δικαιούχων τεχνικών έργων υποδομής που συγχρηματοδοτούνται από τα ταμεία, συνολικού προϋπολογισμού 28 εκατομμυρίων ευρώ.

Εδώ θα ήθελα να δώσω κάποιες πληροφορίες. Στις 22/6 προκηρύχθηκε ο διαγωνισμός, ύστερα από δύο μήνες προετοιμασίας γιατί αντιλαμβάνεστε όλοι ότι είναι εξαιρετικά δύσκολο με μία διαγωνιστική διαδικασία να επιτύχεις 13 συμβάσεις. Στις 18 Οκτωβρίου ήταν η καταληκτική ημερομηνία για την κατάθεση των προσφορών. Και ύστερα από μία ένσταση που έγινε η οποία εκδικάστηκε στις 29/11, έχει συσταθεί η επιτροπή αξιολόγησης η οποία ξεκινάει άμεσα το έργο της. Ευελπιστούμε ότι σύντομα θα έχουμε καταλήξει σε αυτή την διαδικασία έτσι ώστε να μπορέσουμε να υπογράψουμε συμβάσεις και να εγκατασταθούν οι τεχνικοί σύμβουλοι στις Περιφέρειες. Μέχρι την εγκατάσταση και την λειτουργία των τεχνικών συμβούλων προωθούμε μία οκτάμηνη στήριξη των φορέων υλοποίησης κυρίως των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων μέσω της τεχνικής βοήθειας. Σχετικές οδηγίες έχουν ήδη δοθεί στις υπηρεσίες διαχείρισης. Στόχος είναι η βελτίωση των ρυθμών υλοποίησης με την άμεση υποστήριξη σε τεχνικό και διαχειριστικό επίπεδο επιλεγμένων τελικών δικαιούχων. Η δράση αυτή είναι σκόπιμη ως μετάβαση στο σύστημα των 13 τεχνικών συμβούλων. Με το μέτρο αυτό θα παρασχεθούν επιτόπου υπηρεσίες εξειδικευμένου προσωπικού ύστερα από πάγια αιτήματα των τελικών δικαιούχων αλλά και της αναγκαιότητας υποστήριξής τους.

Διατηρούμε και επεκτείνουμε την υποστήριξη των φορέων υλοποίησης και σε τελικούς δικαιούχους μέσω της ΜΟΔ, για τις άυλες δράσεις αλλά και στην κεντρική διαχειριστική αρχή για τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου. Και θα αναφερθώ παρακάτω σε αυτό. Διατηρούμε και επεκτείνουμε την υποστήριξη των φορέων υλοποίησης για έργα υποδομής μέσω των γνωστών ομάδων κρούσης. Αυτό πραγματοποιείται ήδη από την ΜΟΔ για τις νησιωτικές και απομακρυσμένες ορεινές περιοχές και έχει αποδειχθεί ένα επιτυχές παράδειγμα. Οι παρεχόμενες υπηρεσίες θα επεκταθούν και στην τεχνική και διαχειριστική υποστήριξη αλλά και στην νομική υποστήριξη μέσω ομάδας κρούσης νομικών συμβούλων που θα συσταθεί από την ΜΟΔ και θα εκπαιδευτεί από την ΜΟΠΑΔΙΣ.

Προωθούμε, παράλληλα, την δημιουργία του απαραίτητου πλαισίου για την ίδρυση και λειτουργία αναπτυξιακών οργανισμών περιφερειών. Είναι γνωστό ότι νέα ανάγκη που θα εμφανιστεί στο επόμενο εθνικό στρατηγικό σχέδιο ανάπτυξης είναι τα έργα συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Στον τομέα αυτό σχεδιάζουμε την δημιουργία υποστηρικτικού μηχανισμού.

Επειδή ανέφερα το εθνικό στρατηγικό σχέδιο ανάπτυξης, είναι απαραίτητο να ξεκινήσει ένας διάλογος ο οποίος θα καταλήξει πρώτα από όλα στον περιορισμό, όπου είναι εφικτό, του αριθμού των τελικών δικαιούχων. Μόνο τελικοί δικαιούχοι με αξιόλογη ικανότητα παραγωγής έργων πρέπει να διατηρηθούν. Για τον σκοπό αυτό αλλά και για ενδεχόμενες αλλαγές εντός του πρώτου εξαμήνου του 2005 θα πραγματοποιηθεί με την συνδρομή εξωτερικού εμπειρογνώμονα ανάλυση κινδύνων τελικών δικαιούχων του Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης 2000-2006. Έχουμε ολοκληρώσει τις προδιαγραφές και πρόκειται σύντομα να το αναθέσουμε. Στόχος μας είναι να εντοπίσουμε πού, σε ποιον τελικό δικαιούχο, σε ποιο πρόγραμμα, σε ποιο μέτρο, σε ποιον άξονα δεν κινδυνεύουμε να έχουμε στα τέλη του 2006 πόρους που δεν θα έχουν δεσμευθεί, που δεν θα έχουν αναληφθεί νομικές και οικονομικές υποχρεώσεις. Και ταυτόχρονα στο τέλος του 2008 δεν θα έχουμε πλήρη απορρόφηση.

Οργανώσαμε και λειτουργούμε ένα δίκτυο παρακολούθησης του ν+2, με την συμμετοχή εκπροσώπων της κεντρικής υπηρεσίας συντονισμού του Υπουργείου Οικονομίας Οικονομικών και των διαχειριστικών αρχών των Επιχειρησιακών Προγραμμάτων και των ΠΕΠ με σκοπό την ενημέρωση, πρόβλεψη και ενιαία αντιμετώπιση προβλημάτων, αλλά και την λήψη προληπτικών ή και επανορθωτικών μέτρων, έτσι ώστε να ελαχιστοποιηθούν οι απώλειες πόρων στα τέλη του 2004.

Επιταχύνουμε την καταχώρηση δαπανών μέσα στο σύστημα δια μέσου της συγκρότησης ατχόκ ομάδων κρούσης οι οποίες λειτουργούν και έχουν εγκατασταθεί στα προγράμματα από εξειδικευμένα στελέχη που τα αποτελούν οι αντένες του ΕΠΑΑΥ, του ΕΠΑΝ και κάποια στελέχη από την ΜΟΔ και το ΟΠΣ. Στόχος είναι η υποβοήθηση και η δραστηριοποίηση των τελικών δικαιούχων ώστε να ελαχιστοποιηθούν οι διοικητικές και λοιπές εμπλοκές που οδηγούν σε καθυστέρηση δήλωσης δαπανών στο ΟΠΣ. Στο τέλος αυτής της δουλειάς θα καλέσουμε αυτά τα στελέχη προκειμένου να συζητήσουμε μαζί τους με ποιο τρόπο θα παγιοποιηθεί αυτή η συνεργασία και θα υπάρξει μια βελτίωση στο ζήτημα της καταχώρησης των δαπανών στο σύστημα.

Σχετικά με την οργάνωση διαχείρισης. Πρώτα απ’ όλα αναδιοργανώθηκε η κεντρική διαχειριστική αρχή με την δημιουργία νέων ειδικών Υπηρεσιών για το συντονισμό και για την αξιολόγηση των προγραμμάτων που αντικατέστησαν τις παλιές, εξορθολογίζοντας τις δομές τους. Στο πλαίσιο αυτό δημιουργήθηκε ειδική μονάδα για τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου στην Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού, στόχος της μονάδας αυτής είναι ο συντονισμός των ενεργειών της διαχείρισης και ελέγχου, η συστηματική παρακολούθηση της λειτουργίας των συστημάτων και η έγκαιρη λήψη αναγκαίων ενεργειών. Ειδικά για τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου συστήσαμε ομάδα ΜΟΔ η οποία αποτελείται από πέντε στελέχη και έχει διατεθεί στο Υπουργείο στα πλαίσια της ανάγκης που έχουμε για την βελτίωση αυτών των συστημάτων. Προκηρύξαμε διεθνή διαγωνισμό για την πρόσληψη εξειδικευμένου συμβούλου υποστήριξης, για την πιστοποίηση των συστημάτων διαχείρισης.

Πρόκειται να αναθέσουμε άμεσα έναν συστημικό έλεγχο στις τρεις πλέον κομβικές υπηρεσίες διαχείρισης που έχουν αποτυπωθεί στα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου. Πρόκειται για το ΠΕΠ Αττικής, το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα για την Υγεία και Πρόνοια και την Κεντρική Διαχειριστική Αρχή.

Τέλος σχεδιάζουμε Σεμινάρια κατάρτισης σε όλες τις Περιφέρειες της χώρας για τα στελέχη των τελικών δικαιούχων προκειμένου να διαχυθούν και να εμπεδωθούν σε αυτούς οι λειτουργίες και οι απαιτήσεις αυτών των συστημάτων.

Αναδιοργανώνουμε το ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστημα προκειμένου αυτό να αποτελέσει το κύριο εργαλείο για την καταπολέμηση της γραφειοκρατίας και της αδιαφάνειας κατά την ένταξη και χρηματοδότηση των πράξεων. Στόχος της αναδιοργάνωσης είναι η απλοποίηση των διαδικασιών διαχείρισης, η αναβάθμιση της υλικοτεχνικής υποδομής, ο εξορθολογισμός και ο εκσυγχρονισμός των λειτουργικών συστημάτων ώστε να βελτιωθεί η ανταπόκριση του συστήματος.

Όμως δεν φτάνουν μόνο αυτά. Το ΟΠΣ εξάγει ή διαχειρίζεται ότι εμείς εισάγουμε. Κάποιος αγαπητός φίλος το αποκάλεσε «ηλεκτρονική χωματερή». Μέσα απ’ αυτές τις δράσεις θα προσπαθήσουμε να βελτιώσουμε την ποιότητα της εισαγόμενης πληροφορίας. Στόχος είναι οι αποφάσεις έκδοσης των ΣΑΕ και πίστωσης του αντίστοιχου λογαριασμού στην Τράπεζα της Ελλάδος να μηχανογραφηθούν. Η αναδιοργάνωση του ΟΠΣ δεν απαιτείται μόνο για το Γ’ ΚΠΣ και το κλείσιμό του, απαιτείται και για την μετάβαση στο Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο Ανάπτυξης.

Ενισχύουμε τη στελέχωση των Ειδικών Υπηρεσιών Διαχείρισης μέσα από προσλήψεις που θα γίνουν με το νέο διαγωνισμό της ΜΟΔ. Το μικτό σύστημα που είχε εφαρμοστεί μέχρι τώρα ενώ αποσκοπούσε στην ανανέωση της νοοτροπίας στις Δημόσιες Υπηρεσίες έφερε τελικά στις περισσότερες των περιπτώσεων αντίθετα αποτελέσματα. Σε αυτό συνετέλεσε καθοριστικά η απουσία ουσιαστικού μηχανισμού κρίσεως και ανταμοιβής, καθώς και η ισοπεδωτική αμοιβή.

Αυτά δεν πρέπει να μεταφερθούν στα επόμενα προγράμματα της περιόδου 2007-2013.

Τέλος βελτιώνουμε την διαχείριση της τεχνικής βοήθειας. Χρησιμοποιώντας ένα μηχανισμό πολύ πιο ευέλικτο σε σχέση με το παρελθόν και τις καθυστερήσεις που δημιούργησε το Δημόσιο Λογιστικό.

Σε σχέση με την βελτίωση των ελεγκτικών διαδικασιών. Ενισχύσαμε την αρχή πληρωμής με ανάθεση ελεγκτικού έργου σε ιδιωτικές ελεγκτικές εταιρείες. Το αντικείμενο είναι η διενέργεια ελέγχων οι οποίοι θα γίνονται από πιστοποιημένους ή ορκωτούς ελεγκτές στους τελικούς δικαιούχους. Το έργο θα διαρκέσει 4 χρόνια και οι έλεγχοι θα ανέρχονται περίπου στους 800. Η ανάθεση και η υπογραφή των συμβάσεων είναι θέμα των επόμενων 2-3 εβδομάδων.

Ενισχύουμε μέσα από τον νέο διαγωνισμό της ΜΟΔ όπως είπα, τις μονάδες Γ ελέγχου των ειδικών υπηρεσιών διαχείρισης με στόχο κυρίως τον έγκαιρο εντοπισμό προβλημάτων και την έγκαιρη λήψη διορθωτικών μέτρων. Πρόκειται για τον έλεγχο συστήματος του τελικού δικαιούχου και των έργων που έχει εντάξει στα προγράμματα του Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης.Παράλληλα στην αρχή πληρωμής δημιουργείται ξεχωριστή μονάδα με την τροποποίηση της κοινής υπουργικής απόφασης η σύστασή της για την παρακολούθηση του ΕΣΠΕΛ. Τέλος αναδιοργανώνεται η ΕΔΕΛ με την συνδρομή εξωτερικού ελεγκτικού οίκου που πρόκειται να προκηρυχθεί άμεσα.

Τροποποιείται και ο νόμος 2860. Έχει ολοκληρωθεί ένα σχέδιο θα το θέσουμε σε συζήτηση, σε διαβούλευση. Βασικός στόχος είναι η απλούστευση και η βελτίωση των λειτουργιών του συστήματος καθώς και η αποτελεσματικότητά του.

Σχετικά με τις άλλες υπηρεσίες του Υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών που όμως συνδέονται άμεσα με το Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης και τα προβλήματά του, όπως είναι η διεύθυνση δημοσίων επενδύσεων του Υπουργείου Οικονομίας Οικονομικών:

Η αναδιοργάνωση αυτής της διεύθυνσης έχει ξεκινήσει. Ολοκληρώθηκε πρώτα από όλα μια λειτουργική επισκόπηση της διεύθυνσης με εξωτερικό εμπειρογνώμονα. Παράλληλα ανετέθη, η υπογραφή μπήκε εχθές, μια μελέτη σχετικά με την κατάρτιση του εθνικού πλαισίου στήριξης το οποίο είχε ο Υπουργός κος Φώλιας εξαγγείλει στην προηγούμενη επιτροπή παρακολούθησης.

Σχετικά με τα δημόσια έργα έγιναν ουσιαστικές τομές θεσμικού χαρακτήρα. Ο νέος νόμος για την ανάθεση, τα νέα τιμολόγια εργασιών, πρώτα τεύχη διακηρύξεων, έντυπα προσφορών δημοσίων έργων, ολοκληρώθηκε το σχέδιο νόμου για τις μελέτες δημοσίων έργων και θα κατατεθεί για ψήφιση στη Βουλή και ούτω το κάθε εξής.

Στο Υπουργείο Οικονομίας Οικονομικών δημιουργήθηκε επίσης ειδική επιτροπή εμπειρογνωμόνων για τα δημόσια έργα. Η επιτροπή αυτή έχει αναλάβει δύο καθήκοντα, το πρώτο είναι η επίβλεψη του έργου των 13 συμβούλων υποστήριξης που προανέφερα. Και το δεύτερο η προετοιμασία του απαραίτητου πλαισίου για τις συμπράξεις δημόσιου – ιδιωτικού τομέα. Η σχετική διαβούλευση καθώς και οι εκθέσεις που έχουν συνταχθεί είναι στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Οικονομίας Οικονομικών. Εδώ θέλω να ανοίξω μια παρένθεση για να πω ότι στον υπό αναθεώρηση 2860 θα υπάρξει ειδική μέριμνα για την εξαγωγή αυτής της τεχνογνωσίας όσον αφορά τις συμπράξεις δημόσιο – ιδιωτικού τομέα μέσα στις ειδικές υπηρεσίες διαχείρισης.

Σχετικά με την ενεργοποίηση του παραγωγικού τομέα, ολοκληρώθηκε ο νέος αναπτυξιακός νόμος. Στην ημερήσια διάταξη προβλέπεται η παρουσίαση του νέου αναπτυξιακού νόμου από την διευθύντρια της Διεύθυνσης Ιδιωτικών Επενδύσεων. Ολοκληρώθηκαν οι διαδικασίες για την προκήρυξη του 3ου κύκλου υλοποίησης των δράσεων ενίσχυσης μικρομεσαίων επιχειρήσεων μέσα από τα ΠΕΠ.

Τέλος σχετικά με την αξιοποίησης των εργαλείων πληροφόρησης και δημοσιότητας, επαναπροσδιορίζουμε την στόχευση του επικοινωνιακού μας σχεδίου προς την πληροφόρηση του πολίτη και στο πώς αυτός θα συμμετάσχει ισότιμα στα προγράμματα. Στο πλαίσιο αυτό δημιουργήσαμε με την βοήθεια της ΜΟΔ το σύστημα πληροφόρησης του πολίτη online προσιτό σε όλους όσοι έχουν πρόσβαση στο διαδίκτυο, συμπεριλαμβανομένων και των ατόμων με ειδικές ανάγκες. Η δικτυακή πύλη λειτουργεί και είναι προσβάσιμη εδώ και ένα, ενάμισι μήνα περίπου στα άτομα με ειδικές ανάγκες. Η επιτυχία του συστήματος, βέβαια, αυτού εξαρτάται από όλους μας και ιδιαίτερα από τους τελικούς δικαιούχους οι οποίοι πρέπει να το παρακολουθούν και να το τροφοδοτούν και να διαφημίζουν.

Μελετάμε επίσης την λειτουργία ενός τηλεφωνικού κέντρου πληροφόρησης με χαμηλή μηδενική χρέωση για πανελλήνια χρήση. Επανεργοποιήσαμε το δίκτυο στελεχών πληροφόρησης και δημοσιότητας των ειδικών υπηρεσιών διαχείρισης το οποίο με άτυπες ομάδες εργασίας προωθεί την ανάλυση θεμάτων όπως η αποτίμηση των ενεργειών πληροφόρησης και δημοσιότητας του παρελθόντος και η αντιμετώπιση των δυσκολιών που προκύπτουν από τις προκηρύξεις και συμβάσεις με τους αναδόχους στον τομέα αυτό.

Τέλος, αποτιμούμε την πολιτική δημοσιότητας ως το 2004 ειδικότερα όσον αφορά το θέμα της συμβουλευτικής υποστήριξης.

Τελευταίο θέμα και θα κλείσω ελπίζοντας να μην σας έχω κουράσει πολύ, είναι ο καινοτόμος σχεδιασμός του εθνικού σχεδιασμού ανάπτυξης. Με την πρώτη εγκύκλιο δώσαμε το έναυσμα για την έναρξη των διαδικασιών σχεδιασμού του εθνικού στρατηγικού σχεδιασμού ανάπτυξης. Ο σχεδιασμός θα βασιστεί σε προσανατολισμούς που ήδη διαμορφώνονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο στο σύνολο των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Διατυπώσαμε ορισμένες βασικές αναπτυξιακές επιλογές, οι οποίες απορρέουν από την νέα φάση ανάπτυξης στην οποία εισέρχεται η ελληνική οικονομία και που καθορίζεται από την πορεία της ανταγωνιστικότητάς της στα πλαίσια της παγκόσμιας οικονομίας. Ονειρευόμαστε αυτό που είδαμε στην διαφάνεια της Εσθονίας να το δούμε και στα προγράμματα της επόμενης περιόδου προγραμματισμού. Το ποσοστό των πόρων για άυλες ενέργειες, στη χώρα αυτή, είναι ιδιαίτερα υψηλό. 40%.

Τέθηκαν επίσης ορισμένα βασικά ζητήματα που πρέπει να μας απασχολήσουν για τον προσδιορισμό της αναπτυξιακής στρατηγικής και την εφαρμογή της. Περιεγράφηκαν τρία επίπεδα επεξεργασίας του εθνικού στρατηγικού σχεδίου ανάπτυξης και ορίστηκαν οι δομές που θα έχουν την ευθύνη.

Με την δεύτερη εγκύκλιο δώσαμε λεπτομερείς οδηγίες, περιγράψαμε το προγραμματικό πλαίσιο και αναφερθήκαμε στα υπό διαμόρφωση έγγραφα του εθνικού αναπτυξιακού προγραμματισμού.

Περιγράψαμε τις διαδικασίες και την μεθοδολογία για την κατάρτιση των κατευθύνσεων εθνικής στρατηγικής ανάπτυξης, τον σχεδιασμό των τομεακών προτεραιοτήτων στο πλαίσιο του σχεδίου αυτού. Και τέλος δώσαμε κατευθύνσεις οργάνωσης περιφερειακών αναπτυξιακών συνεδρίων τα οποία είμαστε βέβαιοι ότι θα συμβάλλουν αποφασιστικά στην διαδικασία σχεδιασμού των περιφερειακών προγραμμάτων.

Στο πλαίσιο των διαδικασιών που αναφέρονται στην προηγούμενη εγκύκλιο συγκροτήσαμε ομάδα εργασίας και τεχνική γραμματεία η οποία μας υποστηρίζει στην επεξεργασία εθνικών θέσεων τόσο στους υπό διαβούλέυση κανονισμούς όσο και στην διαδικασία της διαπραγμάτευσης για τις νέες δημοσιονομικές προοπτικές.

Τέλος, προκηρύξαμε την γενική μελέτη προοπτικών ανάπτυξης της Ελλάδας η οποία πρόκειται σύντομα να ανατεθεί και μέσω της οποίας θα υποστηριχθεί το Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών με την επεξεργασία επιμέρους θεματικών μελετών που παράλληλα θα εκπονούνται καθώς και θα υποστηριχθεί στην αξιολόγηση των προτάσεων των φορέων σχεδιασμού που θα υποβάλλονται και η οποία θα καταλήξει στην διαμόρφωση ενός πρώτου σχεδίου του εθνικού στρατηγικού σχεδίου ανάπτυξης. Στο διαδίκτυο μπορεί να ζητηθεί το τεύχος προκήρυξης και όλη η σχετική πληροφορία.

Τέλος, προετοιμάσαμε έναν οδικό χάρτη για τις επόμενες φάσεις και βήματα σχεδιασμού που πρόκειται σύντομα να δοθεί στους ενδιαφερόμενους. Μία διάταξη νόμου πρόκειται να ψηφιστεί σύντομα για την θεσμοθέτηση των οργάνων σχεδιασμού και κατάρτισης στα Υπουργεία και στις Περιφέρειες, καθώς και μία εγκύκλιος έχει ήδη σταλεί στις διαχειριστικές αρχές προκειμένου να δοθούν κατευθύνσεις για εξωτερική συμβουλευτική υποστήριξη σε όλη αυτή την διαδικασία παραγωγής των προτάσεων των φορέων σχεδιασμού.

Κλείνοντας θέλω να πω ότι στην αλληλεπίδρασή μας με την Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά και μεταξύ μας ή και με όσους έχουν διαφορετική αντίληψη από εμάς ξεχνάμε ότι ο διάλογος εμπεριέχει δύο πράγματα, το να μιλάμε αλλά και το να ακούμε. Εμείς τουλάχιστον, εγώ προσωπικά δεν έχω την αλαζονεία της βεβαιότητας. Ένας είναι ο στόχος, όλα αυτά τα προβλήματα να τα νικήσουμε. Και θα δανειστώ μία φράση από τον Πλάτωνα ότι «η νίκη πάνω στον εαυτό μας και κυρίως πάνω στον κακό εαυτό μας είναι η πρώτη και η καλύτερη νίκη».

Ευχαριστώ πολύ.