Ημερίδα Ένωσης Πληροφορικών Ελλάδας_Οι Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών ως μοχλός ανάπτυξης

Ημερίδα της Ένωσης Πληροφορικών Ελλάδας

Οι Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών ως μοχλός ανάπτυξης, υπό την οπτική του ΕΣΠΑ

Ομήρειο Πολιτιστικό Κέντρο, Χίος

Πέμπτη 17 Δεκεμβρίου 2009,

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ: Αποτελεί κοινό τόπο ότι, ο 21ος αιώνας χαρακτηρίζεται από την αλματώδη ανάπτυξη και την κυριαρχία των νέων τεχνολογιών, η οποία έχει επιφέρει ριζοσπαστικές αλλαγές σε όλο το οικονομικό και κοινωνικό φάσμα: οι νέες τεχνολογίες αποτελούν όχημα για την άνοδο της παραγωγικότητας, συμβάλλουν στην ανταγωνιστικότητα επιχειρήσεων και κρατών, μεταβάλλουν την καθημερινότητα όλων, ανατρέπουν δομές, διαμορφώνουν νέες ισορροπίες. Αποτελούν ένα άριστο μέσο για την αποτελεσματική άσκηση μίας σειράς κοινωνικών πολιτικών και πολιτικών διασφάλισης της διαφάνειας στη δράση της δημόσιας διοίκησης και της τοπικής αυτοδιοίκησης. Είναι βασική παράμετρος για τη μετάβαση στην οικονομία της γνώσης. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο συμβάλλουν στο 25% της αύξησης του ΑΕΠ αλλά και στο 40% της αύξησης της παραγωγικότητας. Οι νέες τεχνολογίες αποτελούν, λοιπόν, βασικό μοχλό της ανάπτυξης των οικονομιών παγκοσμίως.

Η σημασία τους καταδεικνύεται ακόμη περισσότερο σήμερα, όπου η παγκόσμια οικονομία διέρχεται μια από τις πιο κρίσιμες περιόδους των τελευταίων δεκαετιών. Οι πιέσεις που δημιουργεί η τρέχουσα οικονομική συγκυρία στις οικονομίες αναδεικνύουν, την αναγκαιότητα στήριξης των νέων τεχνολογιών, αφού μπορούν να υποστηρίξουν μια μακροπρόθεσμη βιώσιμη αναπτυξιακή πολιτική, καθώς διατρέχουν οριζόντια όλο το φάσμα της οικονομικής δραστηριότητας μιας χώρας.

Δε χωρεί, πλέον, αμφισβήτηση ότι οι νέες τεχνολογίες επανακαθορίζουν και διαμορφώνουν σε μεγάλο βαθμό τις σύγχρονες μορφές της οικονομικής, της πολιτικής, της επιστημονικής και της εκπαιδευτικής πολιτικής. Η σημασία τους, λοιπόν, τόσο διεθνώς όσο για τη χώρα μας είναι κεφαλαιώδης: οι ΤΠΕ αποτελούν κομβικό παράγοντα ανάπτυξης και βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας: η χρήση τους είναι μονόδρομος για τη δημιουργία των απαραίτητων εθνικών υποδομών, είναι εργαλείο ελέγχου σπατάλης, ορθής διαχείρισης για το δημόσιο τομέα, μοναδικό όπλο για την καταπολέμηση της διαφθοράς. Και βεβαίως είναι εργαλείο δημιουργίας ευκαιριών για την ανάπτυξη των επιχειρήσεων.

Ποια είναι, όμως, η κατάσταση των νέων τεχνολογιών σήμερα στην Ελλάδα;

Πιστεύω ότι όλοι γνωρίζετε πολύ καλά την πρόοδο που έχει συντελεστεί στους τομείς των τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών στη χώρα μας, τα τελευταία χρόνια. Το να αναφερθώ, λοιπόν, στο ρυθμό διείσδυσης της ευρυζωνικότητας που πλέον ξεπερνά το 13,5% στον πληθυσμό, δεν θα σας προκαλέσει κάποια έκπληξη. Όπως έκπληξη δεν πρέπει να προκαλεί πια η σύγκριση με το παρελθόν, τότε που η Ελλάδα ήταν στην τελευταία θέση σε όλους τους δείκτες για την αξιοποίηση του γρήγορου Internet, και τότε που ήμασταν η πιο ακριβή χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις συνδέσεις.

Το 2006, 2007 και 2008 ήμασταν η πιο γρήγορα αναπτυσσόμενη χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση όσον αφορά την ευρυζωνικότητα, και αυτή η πορεία συνεχίζεται. Όμως, Ψηφιακή Ελλάδα δεν είναι μόνο η ευρυζωνικότητα. Ψηφιακή Ελλάδα είναι οτιδήποτε αγγίζει την καθημερινή ζωή πολιτών και επιχειρήσεων.

Ψηφιακή Ελλάδα είναι:

οι περισσότεροι από 27.000 φοιτητές και σπουδαστές που απέκτησαν προσωπικό φορητό υπολογιστή στους προηγούμενους 18 μήνες,
οι 60.000 φοιτητές που επιδοτήθηκαν μέχρι και με 600 ευρώ, για να αποκτήσουν γνώσεις χρήσης νέων τεχνολογιών, για το παρόν και το μέλλον τους,
οι περισσότερες από 65.000 επιχειρήσεις που εγκατέστησαν τεχνολογίες πληροφορικής και Internet και έγιναν αποδοτικότερες,
οι περισσότερες από 40 νέες ψηφιακές υπηρεσίες δημόσιων φορέων και Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης,
τα περισσότερα από 500 portals ψηφιακών υπηρεσιών σε OTA όλης της Ελλάδας, που μέσα στο Φθινόπωρο ανοίγουν τις ψηφιακές τους πύλες για να εξυπηρετήσουν πολίτες στους δήμους της Ελλάδας,
οι 17.500 αιρετοί εκπρόσωποι των ΟΤΑ που εκπαιδεύονται στις νέες τεχνολογίες,
η ανάπτυξη σημείων δωρεάν ασύρματης πρόσβασης σε ανοιχτούς χώρους, όπως στο Σύνταγμα, στο Θησείο και στην Πλατεία Κοτζιά.

Κυρίες και Κύριοι,

Σήμερα μπορούμε να μιλάμε για μια Ψηφιακή Ελλάδα που σε 4,5 έτη κατόρθωσε να καλύψει πολύ από το χαμένο δρόμο των προηγούμενων ετών. Αυτό δεν είναι μια προσωπική διαπίστωση. Είναι μια διαπίστωση που κάνουν πια όλοι οι διεθνείς οργανισμοί και μάλιστα, την κάνουν σταθερά τα τελευταία 2-3 έτη.

Κατά τα τελευταία 5 έτη, οι Έλληνες πολίτες απολαμβάνουν τα αγαθά της Ψηφιακής Ελλάδας με πρωτόγνωρους ρυθμούς. Ενδεικτικά αναφέρω:

Εννέα στα δέκα παιδιά έως 24 ετών, χρησιμοποιεί πλέον το διαδίκτυο, ποσοστό που αντιστοιχεί στον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Δεν υπάρχει πια ψηφιακό χάσμα στις νεαρότερες ηλικίες συγκριτικά με την ΕΕ. Στις ίδιες ηλικίες, το ποσοστό των παιδιών που έχουν χρησιμοποιήσει Η/Υ φτάνει το 99,1%.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Παρατηρητηρίου για την Κοινωνία της Πληροφορίας, ο μέσος ετήσιος ρυθμός αύξησης των νοικοκυριών με πρόσβαση στο διαδίκτυο έχει αυξηθεί στο 17,6%, έναντι 7,7% στην ΕΕ-27. Αυτή η εξέλιξη δηλώνει ότι η χώρα βρίσκεται πλέον σε τροχιά ψηφιακής σύγκλισης και «τρέχει» ταχύτερα από το μέσο όρο της ΕΕ.
Μεταξύ 2004-2009: Αύξηση κατά 100% της χρήση Η/Υ από πολίτες (από 27% του πληθυσμού σε 54% το 2009) και αύξηση σχεδόν 100% στην πρόσβαση των πολιτών στο διαδίκτυο (από σχεδόν 20% το 2004 σε 39% σήμερα).
Στα νοικοκυριά, το 40% έχει πλέον πρόσβαση στο Διαδίκτυο, έναντι σχεδόν 22% το 2004 (αύξηση 81%)

Οι νέες τεχνολογίες αποτελούν πλέον αναπόσπαστο μέρος και των ελληνικών επιχειρήσεων:

Το ψηφιακό προφίλ των ελληνικών επιχειρήσεων που απασχολούν πάνω από 10 εργαζόμενους είναι πλέον αντίστοιχο αυτού της Ε.Ε. Σε αυτή την κατηγορία, το 99% χρησιμοποιεί ηλεκτρονικούς υπολογιστές, ενώ το 97% έχει πλέον πρόσβαση στο Διαδίκτυο. Σημαντική αύξηση εμφανίζει και το ποσοστό των επιχειρήσεων (10+) με ευρυζωνική σύνδεση (83% σήμερα, έναντι λιγότερο του 30% το 2004).
Στις μικρότερες επιχειρήσεις (1-9 εργαζόμενοι) το 62% χρησιμοποιεί Η/Υ ενώ το 50,9% έχει πρόσβαση στο Διαδίκτυο (έναντι λιγότερο του 35% το 2004). Η ευρυζωνική πρόσβαση των μικρών επιχειρήσεων αυξήθηκε από πρακτικά μηδενικό ποσοστό το 2004 και 4,7% το 2005, σε 37,8% σήμερα, ήτοι περίπου επταπλασιασμός του ποσοστού σε 4 μόλις έτη

Οι ηλεκτρονικές συναλλαγές με τη Δημόσια Διοίκηση έχουν αυξηθεί:

Ήδη το 19% των πολιτών χρησιμοποιούν το Διαδίκτυο για συναλλαγές με τις Δημόσιες Υπηρεσίες έναντι λιγότερο από 8% το 2004. To ποσοστό των επιχειρήσεων (10+) που συναλλάσσονται ηλεκτρονικά με δημόσιους φορείς αγγίζει το 81%.
Αξιοποιώντας το Πρόγραμμα «Κοινωνία της Πληροφορίας», ο αριθμός των πλήρως διαθέσιμων βασικών υπηρεσιών, αυξήθηκε τα τελευταία έτη σημαντικά, ενώ περισσότερες από 40 νέες ψηφιακές υπηρεσίες από φορείς της δημόσιας διοίκησης παρέχονται από το 2009 σε πολίτες και επιχειρήσεις.

Βασικός μοχλός σε αυτή τη βελτιωμένη πορεία των τελευταίων 4,5 ετών είναι η Ψηφιακή Στρατηγική που τέθηκε σε εφαρμογή το 2006 και σήμερα προχωρεί με γρήγορους ρυθμούς. Ο στόχος ήταν η προσέγγιση των νέων τεχνολογιών από τους πολίτες και τις επιχειρήσεις, όχι επειδή οι νέες τεχνολογίες είναι αυτοσκοπός αλλά γιατί, με εργαλείο την τεχνολογία οι πολίτες μπορούν να αποκτήσουν ποιότητα ζωής και να αποκτήσουν νέες ευκαιρίες στη γνώση και την εργασία, και γιατί οι ελληνικές επιχειρήσεις, ανεξαρτήτως μεγέθους, μπορούν να γίνουν αποδοτικότερες και να αναπτυχθούν σε περισσότερες αγορές, με περισσότερους πελάτες.

Αυτά είναι μόνο μερικά παραδείγματα και, βεβαίως, δεν είναι τα μόνα. Είναι αυτονότητο ότι αυτά δεν επαρκούν. Χρειάζεται περισσότερη επιμονή και περισσότερη ένταση προσπάθειας για να καλύψουμε το χαμένο έδαφος των προηγούμενων δεκαετιών. Παρ’ όλ’ αυτά όμως, μπορεί να γίνει αντιληπτό ότι, η Ψηφιακή Ελλάδα αφορά πλέον άμεσα τους πολίτες και τις επιχειρήσεις και προχωρά με σταθερά βήματα ακολουθώντας πια μια Ευρωπαϊκή πορεία. Γίνεται βήμα-βήμα πραγματικότητα και βεβαίως αυτό οφείλεται στις προσπάθειες όλων, της Κυβέρνησης, τις επενδύσεις των εταιρειών του κλάδου πληροφορικής και επικοινωνιών, των πολιτών.

Το Πρόγραμμα «Ψηφιακή Σύγκλιση», συνολικού ύψους 2 δις ευρώ, που υλοποιείται στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2007-2013 ήδη υποδέχεται προτάσεις έργων. Στο πλαίσιο αυτό αναφέρω ενδεικτικά:

Νέες ψηφιακές υπηρεσίες από φορείς της δημόσιας διοίκησης.:

Εντάσσονται 76 νέα έργα ψηφιακών υπηρεσιών σε ισάριθμους φορείς, προϋπολογισμού δημόσιας δαπάνης €145 εκατ. ευρώ.
Υποβλήθηκαν και αξιολογούνται περισσότερα από 500 έργα ψηφιακών υπηρεσιών από 250 φορείς, με προϋπολογισμό δημόσιας δαπάνης που υπερβαίνει το €1 δις. ευρώ.

Για Επιχειρήσεις προβλέπονται δράσεις όπως:

Ψηφιακή Ασφάλεια Επιχειρήσεων – επιδότηση επιχειρήσεων έως 70% για υλοποίηση σχεδίων ασφάλειας και αποκατάστασης, την απόκτηση εξοπλισμού/ λογισμικού ασφάλειας και την ανάπτυξη ασφαλών ψηφιακών συναλλαγών. Προϋπολογισμός: €10 εκατ. ευρώ
Επιδότηση τουριστικών επιχειρήσεων για τη δημιουργία πολυγλωσσικών δικτυακών τόπων προβολής.Ενδεικτικός Προϋπολογισμός: €80 εκατ. ευρώ δημόσια δαπάνη, δηλαδή επιδότηση επενδυτικών σχεδίων συνολικού ύψους έως €130 εκατ. ευρώ
Επιδότηση ελληνικών εξαγωγικών επιχειρήσεων για τη βελτίωση της προβολής και της προώθησης των προϊόντων τους, αξιοποιώντας τεχνολογίες πληροφορικής και ηλεκτρονικών επικοινωνιών. Ενδεικτικός Προϋπολογισμός: €30 εκατ. ευρώ δημόσια δαπάνη
Ψηφιακή Επιχειρηματικότητα – χρηματοδότηση έναρξης νέων επιχειρήσεων που βασίζονται σε επιχειρηματικά μοντέλα που αξιοποιούν δυναμικά τις τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών Ενδεικτικός Προϋπολογισμός: €50 εκατ. ευρώ
Ψηφιακά Ταμεία και ηλεκτρονική διασύνδεση με τα Φαρμακεία – Στο πλαίσιο της Ψηφιακής Στρατηγικής, προγραμματίζεται να υλοποιηθεί η δημιουργία Ψηφιακών Ταμείων. Σκοπός των Ψηφιακών Ταμείων είναι η παροχή ψηφιακών υπηρεσιών στους ασφαλισμένους. Ενδεικτικός Προϋπολογισμός: €60 εκατ. ευρώ δημόσια δαπάνη

Νέες Δράσεις για Πολίτες:

Μαθητικός υπολογιστής – Ψηφιακή Τάξη: Επιδότηση της απόκτηση προσωπικών φορητών υπολογιστών από τους μαθητές για την αξιοποίηση στην εκπαιδευτική διαδικασία. Ενδεικτικός Προϋπολογισμός: €60 εκατ. ευρώ δημόσια δαπάνη
Δράση «Δες την Ψηφιακά» για την επιδότηση της απόκτησης φορητών υπολογιστών στους πρωτεύσαντες πρωτοετείς φοιτητές που εισάγονται σε ΑΕΙ/ ΤΕΙ όλης της χώρας με τις εξετάσεις του 2009.Ενδεικτικός Προϋπολογισμός: €8 εκατ. ευρώ δημόσια δαπάνη

Δεν θέλω με όσα είπα να υπονοήσω ότι δεν υπάρχουν προβλήματα ή ότι αυτά είναι όλα λυμένα. Γνωρίζω και τις ελλείψεις και τις καθυστερήσεις σε νέες τεχνολογίες που υπάρχουν σε επιμέρους κλάδους και φορείς του δημοσίου. Η πρόοδος, όμως, είναι σημαντική και σε αυτό θέλω να είμαι σαφής. Δεν χρειάζονται ούτε μεμψοιμοιρίες ούτε και υστερικές φωνές.

Είναι γεγονός ότι στο παρελθόν, τόσο στην Ελλάδα όσο και την Ευρώπη, σχεδιάζονταν και υλοποιούνταν δράσεις που αξιοποιούσαν μεν τις τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών αλλά με τρόπο αποσπασματικό. Οι δράσεις που χρηματοδοτούνταν ήταν συνήθως αυτοτελείς χωρίς απαραίτητα άμεσες συνδέσεις και συνέργειες. Ωστόσο, τα καθημερινά ζητήματα που απασχολούν πολίτες και επιχειρήσεις είναι περισσότερο σύνθετα και απαιτούν περισσότερο ολοκληρωμένες παρεμβάσεις.

Το ζητούμενο πλέον είναι η συντονισμένη άσκηση πολιτικών, ώστε, σε, όσο το δυνατόν, σύντομο χρονικό διάστημα, να καταπολεμήσουμε πλήρως τον ψηφιακό αναλφαβητισμό, να κατοχυρώσουμε τη διαφάνεια και τη συμμετοχή του πολίτη στις διαδικασίες λήψης των αποφάσεων, να δημιουργήσουμε νέες ευκαιρίες για εκπαίδευση και επιχειρηματικότητα, καθιστώντας τις νέες τεχνολογίες πλήρως προσβάσιμο και ευρύ κοινωνικό αγαθό.

Στο πλαίσιο αυτό, η ενίσχυση και ανάπτυξή των νέων τεχνολογιών στο πλαίσιο των παραδειγμάτων που ανέφερα παραπάνω αποτελούν μοναδική πρόκληση για την Ελλάδα. Και σε αυτή την πρόκληση οφείλουμε να απαντήσουμε με κατάλληλο αναπτυξιακό σχεδιασμό τόσο σε εθνικό όσο και περιφερειακό – τοπικό επίπεδο και, ο οποίος αφενός μεν θα αξιοποιεί κάθε δυνατότητα υλοποίησης προγραμμάτων αφετέρου θα λαμβάνει υπόψη τις τοπικές ιδιαιτερότητες και ανάγκες, ώστε να εξασφαλίζεται η σύνδεση της κεντρικής πολιτικής επιλογής για την ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών με τις συγκεκριμένες ανάγκες και επιθυμίες της τοπικής κοινωνίας.

Με τον τρόπο αυτό, τα πλεονεκτήματα από την εξάπλωση και χρήση των νέων τεχνολογιών θα αποτελέσουν ουσιαστικό εργαλείο για ανοιχτή και αποτελεσματική διακυβέρνηση, καθώς και για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων. Επιπρόσθετα, θα δημιουργήσουν νέες μορφές εργασίας, νέες δεξιότητες και θα διασφαλίσουν τη συνεχή κατάρτιση και δια βίου μάθηση των πολιτών. Ταυτόχρονα, θα συμβάλουν στη βελτίωση της ποιότητας ζωής με την παροχή προηγμένων υπηρεσιών υγείας, μεταφορών και προστασίας του περιβάλλοντος. Τέλος, θα αυξήσουν την αποδοτικότητα και την ποιότητα της παροχής υπηρεσιών στην κοινωνία, τον πολιτισμό και την οικονομία.

Κυρίες και κύριοι,

Ο Μιχάλης Δερτούζος έλεγε ότι η πληροφορική επανάσταση θα έχει την ίδια επίδραση με την βιομηχανική επανάσταση του 19ου αιώνα. Η ρήση αυτή είναι σήμερα περισσότερο από προφανής. Το στοίχημα για την Ελλάδα θα κριθεί από το κατά πόσο μπορούμε να διαμορφώσουμε αυτοτροφοδοτούμενη, αειφόρο ανάπτυξη. Θα κριθεί από το πόσο γρήγορα και σε ποιο βαθμό θα καταφέρουμε να καταστήσουμε την Ελλάδα ισχυρή, ανταγωνιστική χώρα. Με τις προκλήσεις να βρίσκονται μπροστά μας απαιτείται συντονισμένη δράση σε όλα τα επίπεδα. Ο χώρος της Πληροφορικής και των Επικοινωνιών μπορεί να έχει σημαντική συμβολή σε αυτή την προσπάθεια. Οι νέες ψηφιακές τεχνολογίες δημιουργούν συνθήκες για την εξασφάλιση ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων τόσο για τη χώρα, όσο και για τις επιχειρήσεις. Η αναβάθμιση της οικονομίας προς κλάδους υψηλής προστιθεμένης αξίας, είτε αυτό αφορά σε νέους, είτε σε «παραδοσιακούς» τομείς της οικονομίας μπορεί να γίνει πραγματικότητα όχι μόνο για τη χώρα αλλά και την Ελληνική Περιφέρεια, για το Νομό μας.

Στην προσπάθεια για την ανάπτυξη της χώρας και τη πρόοδο όλης της κοινωνίας πρέπει, όμως, να συμμετέχουμε όλοι, η κυβέρνηση, οι πολίτες, ο ιδιωτικός τομέας. Χρειάζεται, όμως, να δράσουμε με όραμα και συνέπεια. Μεθοδικά και καινοτόμα. Για μία Ελλάδα με ισχυρή ανάπτυξη και κοινωνική συνοχή. Με πρωταγωνιστικό ρόλο στη νέα εποχή.

Σας ευχαριστώ.