Συνέδριο Ομοσπονδίας Υπαλλήλων Υπουργείου Ανάπτυξης

Συνέδριο Ομοσπονδίας Υπαλλήλων Υπουργείου Ανάπτυξης

Παρασκευή 15 Μαΐου 2009, Αθήνα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ: Θα ήθελα καταρχήν να ευχαριστήσω τους διοργανωτές του Τακτικού Εκλογοαπολογιστικού Συνεδρίου της Ομοσπονδίας Υπαλλήλων του Υπουργείου Ανάπτυξης που μου δίνουν σήμερα την ευκαιρία να εκθέσω κάποιες σκέψεις μου.

Στην οικονομία υπάρχουν μόνο δυο πραγματικές οικονομικές αξίες: η απασχόληση και η ρευστότητα. Και οι δυο αυτές αξίες συνδέονται άμεσα με τις πολιτικές για την ανάπτυξη και την ποιότητα ζωής του πολίτη. Πολιτικές στις οποίες το Υπουργείο Ανάπτυξης, δηλαδή όλοι εμείς, έχουμε κομβική συνεισφορά με τις δράσεις που σχεδιάζουμε και υλοποιούμε για: την αυστηρή εποπτεία των αγορών, την ομαλή λειτουργία του ανταγωνισμού, τη διαρκή ενημέρωση και αποτελεσματική προστασία του καταναλωτή, τη στήριξη των επιχειρήσεων όσο, όπως και όπου πρέπει, την κινητοποίηση του ιδιωτικού τομέα, την ισχυρή θεσμική και διοικητική απλοποίηση, την ενεργειακή επάρκεια και ασφάλεια με προστασία του περιβάλλοντος και προσιτές τιμές, την ΕΤΑ με και για τις επιχειρήσεις και τους πολίτες, την ορθή και έγκαιρη εναρμόνιση με την Κοινοτική νομοθεσία κ.λπ. Όλοι κρινόμαστε από τα αποτελέσματα της εφαρμογής των δράσεων αυτών στην οικονομία και την κοινωνία. Τα αποτελέσματα αυτά δεν θα έρθουν από τις αρμοδιότητες όσο καλά και αν τις ασκούμε σε επίπεδο γραμματείας, γενικής διεύθυνσης, διεύθυνσης, τμήματος κλπ.

Χρειάζεται να σχεδιάζουμε στρατηγικά και ολοκληρωμένα τις δράσεις μας, να τις διοικούμε επιτελικά και να τις χρηματοδοτούμε με διαφάνεια. Παράλληλα, να αναδεικνύουμε τα προβλήματα αλλά και να υποδεικνύουμε τις λύσεις. Να προλαμβάνουμε τα λάθη αλλά και να μην τα επαναλαμβάνουμε. Ταυτόχρονα, να ενσωματώνουμε νέες μεθόδους και εργαλεία που, μακροπρόθεσμα, θα επιτρέψουν να κερδίσουμε σε χρόνο, χρήμα και ποιότητα. Τέλος, να δίνουμε, εντός και εκτός της χώρας, μία ενιαία εικόνα αξιοπιστίας.

Για το ότι υπάρχουν ελλείψεις σε όλα αυτά μάλλον συμφωνούμε. Εκεί που ίσως διαφωνούμε είναι στην καταπολέμηση της γενεσιουργού αιτίας αυτών των ελλείψεων. Αυτό που αποκαλούμε συστημική προσέγγιση. Σύστημα, όπως ξέρετε, είναι κάθε σύνολο δραστηριοτήτων που καταναλώνει πόρους (εισροές) και παράγει αποτελέσματα (εκροές). Ανάλογα με τον τρόπο (οργάνωση, ευελιξία) και τα μέσα (λειτουργία, έλεγχος) για την άσκηση αυτών των δραστηριοτήτων, έχουμε τα επιθυμητά ή μη αποτελέσματα. Υπολογίζεται ότι από το δημόσιο χρέος που βαραίνει τον κάθε πολίτη τουλάχιστον το 1/3 οφείλεται σε ελλείψεις στον τρόπο και στα μέσα αυτά. Τα αποτελέσματα σε όρους δημοσιονομικού ελλείμματος αλλά και χρέους του δημοσίου (μεγαλύτερο από την ετήσια παραγωγή της οικονομίας μας), δίνουν μία ξεκάθαρη εικόνα της σχέσης εισροών – εκροών.

Σήμερα, λόγω της οικονομικής στενότητας και της έντονης δυσπιστίας των πολιτών προς τη διοίκηση, τα αποτελέσματα πρέπει να είναι περισσότερα και καλύτερα με χρήση όλο και λιγότερων πόρων. Αυτό κάνει το έργο μας πιο δύσκολο. Παράλληλα, επιβεβαιώνει την αξία των αλλαγών που χρειαζόμαστε, στην οικονομία, την κοινωνία αλλά και στην προσωπική και επαγγελματική μας ζωή.

Θα ήθελα να αναφέρω μερικά παραδείγματα για τη σημασία που έχει η συστημική προσέγγιση με μακροπρόθεσμη στόχευση, χωρίς βέβαια να αγνοούμε τις ανάγκες και απαιτήσεις της καθημερινής διαχείρισης.

Το πρώτο παράδειγμα είναι η πληροφορική. Με την υποστήριξη της ΚτΠ ΑΕ σχεδιάσαμε για όλο το Υπουργείο και υποβάλαμε στο ΥΠΟΙΟ το έργο “Μοχλός Ανάπτυξης” συνολικού Π/Υ 30 εκ.€. Με το έργο αυτό προγραμματίζουμε την εκ βάθρων αναδιάρθρωση του τρόπου λειτουργίας του ΥΠΑΝ, τόσο ως προς τις εσωτερικές του δομές και διαδικασίες, όσο και ως προς την αλληλεπίδρασή του με το εξωτερικό περιβάλλον. Το έργο αυτό εντάχθηκε στο ΕΠ “Ψηφιακή Σύγκλιση” πρόγραμμα την προηγούμενη εβδομάδα. Μεσοπρόθεσμα, αναβαθμίσαμε τις κεντρικές υποδομές (servers, δίκτυα) με ταυτόχρονη μετάπτωση στο Σύζευξις, ενώ είναι σε εξέλιξη η αναβάθμιση του ιστοχώρου, των υποδομών, του λογισμικού και των συστημάτων διαχείρισης.

Το δεύτερο παράδειγμα είναι η εκπαίδευση. Μέσω του ΕΠ «Διοικητική Μεταρρύθμιση» ολοκληρώνεται η κατάρτιση ΕΣ για δράσεις που θα υλοποιήσουμε στα ΕΠ του ΕΚΤ. Στόχος του σχεδίου είναι η καταγραφή και η αξιοποίηση των δυνατοτήτων που προκύπτουν από τα προγράμματα αυτά , κυρίως, ως προς τις δράσεις εκπαίδευσης για τη βελτίωση των ανθρωπίνων πόρων του ΥΠΑΝ και των εποπτευομένων φορέων του.

Το τρίτο παράδειγμα είναι η οργάνωση και δι’ αυτής, η βελτίωση της λειτουργίας, της διοικητικής αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας του Υπουργείου. Σε ό,τι αφορά τον Τομέα Ενέργειας και Φυσικών Πόρων, μετά από μεθοδική προετοιμασία, μακρά διαβούλευση και συνεργασία με τους υπηρεσιακούς παράγοντες, ολοκληρώσαμε νέο οργανόγραμμα του τομέα προσαρμοσμένο στις εξελίξεις των τελευταίων ετών οι οποίες απεικονίζονται στο νομοθετικό πλαίσιο που έχει δημιουργηθεί σε εθνικό και Κοινοτικό επίπεδο. Παράλληλα, προωθούμε μέσω του ΕΠ «Διοικητική Μεταρρύθμιση» τον προκαταρκτικό σχεδιασμό για τη βελτίωση της οργανωτικής δομής του Υπουργείου. Πριν σχεδιάζουμε κουτάκια, πρέπει να διερευνηθούν και αξιολογηθούν όλες οι οργανωτικές παράμετροι της λειτουργίας ενός φορέα ώστε να διαμορφωθούν κατευθυντήριες προτάσεις και σχέδιο δράσης για τον αναλυτικότερο σχεδιασμό και εφαρμογή τους.

Το τέταρτο παράδειγμα είναι η ανάπτυξη συνεργειών οριζόντια στο Υπουργείο. Ένα τέτοιο θέμα είναι η προετοιμασία των εθνικών θέσεων ενόψει της διαπραγμάτευσης για τις Δημοσιονομικές Προοπτικές της ΕΕ. Για το σκοπό αυτό, δημιουργήσαμε Ομάδα Έργου η οποία συγκεντρώνει, επεξεργάζεται και τεκμηριώνει τα αναγκαία στοιχεία για τη διαμόρφωση των εθνικών θέσεων, προωθεί διαδικασίες διαβούλευσης με όλους τους εμπλεκομένους, εισηγείται θέσεις και υποστηρίζει τις σχετικές διαπραγματεύσεις με την ΕΕ. Ένα άλλο θέμα είναι ο συντονισμός των δράσεων ΚΕ του Υπουργείου. Για το σκοπό αυτό δημιουργήσαμε την Επιτροπή ΚΕ με σκοπό την προετοιμασία θέσεων του ΥΠΑΝ σε ό,τι αφορά τις ευρωπαϊκές πολιτικές και το Κοινοτικό πλαίσιο ρύθμισης ΚΕ σε συνεργασία με τους εμπλεκόμενους καθώς και τον προγραμματισμό, συντονισμό και παρακολούθηση της εφαρμογής των δράσεων ΚΕ. Η ΕΚΕ έχει ήδη ολοκληρώσει Εγχειρίδιο Κοινοτικών Κανόνων Χορήγησης ΚΕ (ανάλυση του Κανονιστικού πλαισίου που διέπει τις ενισχύσεις) και Πρότυπο Οδηγού Υλοποίησης Πράξεων ΚΕ. Επιπλέον, αποστέλλει θέσεις και απόψεις επί σχεδίων Κανονισμών και Κατευθυντηρίων Γραμμών στο ΥΠΟΙΟ (Διεύθυνση ΕΕ) και την Επιτροπή, καθώς και συνολικά απολογιστικά στοιχεία εφαρμογής των δράσεων (Ευρωπαϊκή Επιτροπή).

Το πέμπτο παράδειγμα είναι η ενίσχυση του σχεδιασμού και του συντονισμού της εφαρμογής των πολιτικών του Υπουργείου που χρηματοδοτεί το ΕΣΠΑ. Για το σκοπό αυτό δημιουργήσαμε τρεις νέες Ειδικές Υπηρεσίες Συντονισμού και Εφαρμογής (ΕΥΣΕΔ) των δράσεων του Υπουργείου. Οι νέες υπηρεσίες συστάθηκαν και λειτουργούν με βάση το Νόμο 3614/2007. Παράλληλα, για την υποστήριξη των υπηρεσιών του τομέα Ενέργειας του Υπουργείου, δημιουργήσαμε Ομάδα Τεχνικής Υποστήριξης και με τη βοήθεια του ΚΔΕΟΔ, Μονάδα Δικαίου Ενέργειας για την παροχή γνωμοδοτήσεων, το νομικό έλεγχο κανονιστικών κειμένων και προκηρύξεων ως προς τη συμβατότητά τους προς το Κοινοτικό δίκαιο και την παροχή υποστήριξης σε θέματα ενσωμάτωσης Κοινοτικού νομοθεσίας. Όλα αυτά αξιοποιώντας την τεχνική βοήθεια του ΚΠΣ και του ΕΣΠΑ.

Το έκτο παράδειγμα είναι η στελέχωση των υπηρεσιών με μετατάξεις και προσλήψεις. Συγκεκριμένα : με την προβλεπόμενη από τον Υπαλληλικό Κώδικα διαδικασία, επελέγησαν προς μετάταξη 22 στελέχη από διάφορους φορείς. Προς το παρόν και με βάση οδηγίες του ΓΛΚ, η διαδικασία προχωρεί για 14 που προέρχονται από φορείς που επιχορηγούνται από τον κρατικό προϋπολογισμό. Παράλληλα, βάσει προκήρυξης, ο ΑΣΕΠ μας έχει κοινοποιήσει τα ονόματα των διοριστέων στην Κεντρική Υπηρεσία για 6 θέσεις ΠΕ Διοικητικού – Οικονομικού, για δύο θέσεις ΤΕ Διοικητικού Λογιστικού και για 6 θέσεις ΔΕ Διοικητικού-Λογιστικού, για τα οποία ζητήσαμε από το ΓΛΚ την εγγραφή θέσης και πίστωσης στον ππροϋπολογισμό 2009. Τέλος, βάσει Προκήρυξης του ΟΑΕΔ, αναμένουμε έκδοση προσωρινών αποτελεσμάτων, σχετικά με δύο θέσεις ΔΕ Διοικητικού-Λογιστικού. Θα μου επιτρέψετε εδώ ένα σύντομο σχόλιο. Οι προσλήψεις έχουν νόημα σε ένα φορέα όταν η μελέτη επιχειρησιακής του ικανότητα καταλήξει ότι αυτός διαθέτει όλες τις άλλες προϋποθέσεις σχετικά με την οργάνωση, τη διοίκηση, την τεχνογνωσία.

Η δύσκολη οικονομική συγκυρία την οποία βιώνουμε είναι δεδομένη. Σε μια προσπάθεια συγκράτησης των δημοσίων δαπανών, το ΥΠΟΙΟ περιόρισε κατά 10% τις εγγεγραμμένες πιστώσεις σε όλους τους κωδικούς του Τακτικού π/υ για όλα τα Υπουργεία. Ειδικά μετά την κατάργηση του ΕΛ Πετρελαιοειδών, καταβάλλουμε μεγάλη προσπάθεια για εξασφάλιση πιστώσεων, για μετακινήσεις απαραίτητες για ελέγχους, επιθεωρήσεις, για εκπροσώπηση της χώρας μας στο εσωτερικό και εξωτερικό, για υπερωριακή απασχόληση κ.α.

Σε ό,τι αφορά το Ταμείο Αλληλοβοήθειας θα ήθελα να πω πως πρόκειται για ένα εγχείρημα με μεγάλη σημασία και πολλαπλά οφέλη για όλους εσάς. Όμως, το ζήτημα, δεν έχει να κάνει τόσο με την ουσία για την οποία είμαστε θετικοί, αλλά, κυρίως, με την εξασφάλιση χρηματοδότησης για τη λειτουργία του. Βασικός του πόρος είναι η ετήσια επιχορήγηση από τα έσοδα του ΕΛ που, σύμφωνα με το Νόμο, θα καθοριστεί με ΚΥΑ των ΥΠΟΙΟ και ΥΠΑΝ (μέχρι ποσοστού 1% των ετησίων εσόδων του ΕΛ). Ωστόσο, κατόπιν οδηγιών του ΓΛΚ, καμία κίνηση δεν μπορεί να γίνει εωσότου εκδοθεί απόφαση του ΥΠΟΙΟ που θα ρυθμίζει το θέμα της κατάργησης των ΕΛ και της διάθεσης των ποσών οριζοντίως για όλα τα υπουργεία που είχαν ΕΛ. Δεν είναι λοιπόν ορθή η ενεργοποίηση ενός μηχανισμού, χωρίς την εξασφάλιση πόρων για τη λειτουργία του. Το θέμα θα το δούμε σε νέα βάση σε συνεννόηση με το ΥΠΟΙΟ. Πάντως, ολοκληρώθηκε Επιχειρησιακό Σχέδιο το οποίο προσδιορίζει τα οργανωτικά χαρακτηριστικά του Ταμείου, τον προγραμματισμό της λειτουργίας του σε σχέση και με την εκτίμηση του κόστους λειτουργίας του.

Μετά τις πρόσφατες κρίσεις των τριών Γενικών Διευθυντών από το Ειδικό Υπηρεσιακό Συμβούλιο του Υπουργείου Εσωτερικών και τις σχετικές τοποθετήσεις τους, προωθούμε, με γνώμονα τη διαφάνεια, την αξιοκρατία και τις πραγματικές ανάγκες σε στελέχωση του ΥΠΑΝ: α) τις κρίσεις και τοποθετήσεις Διευθυντών σε 4 Διευθύνσεις του ΥΠΑΝ που παίζουν καθοριστικό ρόλο στις αναπτυξιακές πρωτοβουλίες που λαμβάνει το ΥΠΑΝ και έχουν μείνει αυτή τη στιγμή ακέφαλες (Δ/νση Πετρελαϊκής Πολιτικής, Ηλεκτροπαραγωγής, Δημοσίων Σχέσεων και Διεθνών Δραστηριοτήτων, Π.Σ.Ε.Α.) και β) τις τοποθετήσεις των Τμηματαρχών που κρίθηκαν προσφάτως σημειωτέον ότι όλοι όσοι διέθεταν τα σχετικά προσόντα και κατείχαν την απαιτούμενη μοριοδότηση, κρίθηκαν και προήχθησαν σε Τμηματάρχες .

Σε συνεργασία με όλες τις Γενικές Γραμματείες του ΥΠΑΝ, ολοκληρώσαμε μια πρώτη απογραφή της ακίνητης περιουσίας του Υπουργείου Ανάπτυξης και των Εποπτευομένων Φορέων του. Η προκαταρκτική αυτή αποτύπωση θα μας επιτρέψει να προχωρήσουμε, σε επόμενο στάδιο, σε λεπτομερέστερη απογραφή, καθώς και στην αποτίμηση αυτής με το σύστημα του αντικειμενικού προσδιορισμού των ακινήτων και όπου αυτό δεν εφαρμόζεται, με τους κανόνες εκτίμησης των ακινήτων που εφαρμόζουν οι ΔΟΥ.

Σε συνεργασία με την ΚΕΔ και με σκοπό την αντιμετώπιση των στεγαστικών αναγκών του Υπουργείου Ανάπτυξης αλλά και την προώθηση των πολιτικών του Υπουργείου μας, αναζητούμε νέο κτίριο για το ΥΠΑΝ. Ο αρχιτεκτονικός σχεδιασμός αυτού πρέπει να ανταποκρίνεται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο σε συγκεκριμένες τεχνικές, λειτουργικές και περιβαλλοντικές απαιτήσεις, πχ. ενθάρρυνση και προώθηση της χρήσης βιοκλιματικών μεθόδων σχεδιασμού, εφαρμογή συστημάτων και τεχνολογιών μείωσης της ενεργειακής κατανάλωσης, κατάλληλα παθητικά συστήματα, εγκατάσταση ηλεκτρομηχανολογικού συστήματος και ηλεκτρονικού συστήματος ενεργειακής διαχείρισης, εγκατάσταση συστημάτων ΑΠΕ, κτλ.

Για την καλύτερη προετοιμασία και παρακολούθηση της εφαρμογής των δράσεων, προκηρύσσουμε αντίστοιχους διεθνείς διαγωνισμούς για την παροχή Υπηρεσιών Συμβούλου Τεχνικής Υποστήριξης. Αντικείμενο των υπηρεσιών του συμβούλου στον τομέα Ενέργειας – Φυσικού Πλούτου – Βιομηχανίας, αποτελεί η παροχή της αναγκαίας επιστημονικής και τεχνικής υποστήριξης προς την ΕΥΣΕΔ Ενέργειας – Φυσικού Πλούτου – Βιομηχανίας και στις λοιπές αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου, κατά το σχεδιασμό και την εφαρμογή των πολιτικών και προγραμμάτων του Υπουργείου στους ανωτέρω τομείς, καθώς και των αντιστοίχων δράσεων / έργων που θα συγχρηματοδοτηθούν από το ΕΠΑΕ και από άλλα προγράμματα της περιόδου 2007-2013.

Για την αποτελεσματικότερη διαχείριση των Κρατικών Ενισχύσεων του Υπουργείου, μετά από διαβούλευση με τους ΕΦΔ της περιόδου 2000-2006 και αξιολόγηση του έργου τους, σχεδιάσαμε προκήρυξη για την ανάδειξη νέου ΕΦΔ. Η διαδικασία αυτή ολοκληρώθηκε. Ο νέος ΕΦΔ της περιόδου 2007-2013, ο ΕΦΕΠΑΕ, καλύπτει το σύνολο της χώρας και όλους τους τομείς της οικονομίας. Με το σχήμα αυτό απλουστεύεται η διαδικασία χορήγησης ενισχύσεων με έναν ΕΦΔ που έχει τη δυνατότητα υλοποίησης του συνόλου της διαδικασίας, από την υποβολή μέχρι την αξιολόγηση και αποπληρωμή των έργων.

Οι τομές που χαράζονται αλλάζουν τα κακώς κείμενα της Ελληνικής πραγματικότητας, σε σύγκρουση με κατεστημένες νοοτροπίες και αντιλήψεις που παγιδεύουν την αναπτυξιακή δυναμική της χώρας.