CITY PRESS

Εφημερίδα City Press,
2005.09.08

Συνέντευξη Γενικού Γραμματέα Επενδύσεων και Ανάπτυξης
Υπουργείου Οικονομίας & Οικονομικών
http://city.sigmalive.com/

1) Φέτος λήγει η περίοδος του Γ’ ΚΠΣ, και μένουν πλέον 2.5 χρόνια για την ολοκλήρωση των έργων. Τι ποσά κινδυνεύει να απωλέσει η χώρα λόγω προβληματικής απορροφητικότητας των κοινοτικών κονδυλίων;

Φέτος λήγει προγραμματικά το Γ΄ΚΠΣ και έπεται η ολοκλήρωσή του. Όσον αφορά στην επικινδυνότητα απώλειας πόρων, θα σας πω ότι τα ποσά που πρέπει να απορροφηθούν μέχρι το 2008 μας ανησυχούσαν εξαρχής, από το 2004, δηλαδή στα μισά του ΚΠΣ, όταν βρήκαμε την απορρόφηση στο 21%. Η απορρόφηση σήμερα ξεπερνά το 45%, δηλαδή έχει υπερδιπλασιαστεί, σε μικρότερο χρονικό διάστημα. Το 100% παραμένει ο στόχος μας. Η, προς το τέλος κάθε έτους, βελτίωση των απορροφήσεων δεν μας καθησυχάζει. Η μόνη αποδεκτή αισιοδοξία συνδέεται με τα ορατά πλέον αποτελέσματα των εξαντλητικών, θεσμικών και οργανωτικών μας, παρεμβάσεων.

2) Η επίτροπος Χούμπνερ ξεκαθάρισε σε συνέντευξή της στο «Κέρδος» ότι δεν θα υπάρξει παράταση του κανόνα ν+2 για το Γ’ ΚΠΣ. Τι άλλο κάνει η κυβέρνηση για να κερδίσει χρόνο και να μειώσει την απώλεια πόρων;

Από την πρώτη στιγμή που αναλάβαμε την ευθύνη της παρακολούθησης του Γ’ ΚΠΣ, ξεκινήσαμε στενή και συστηματική συνεργασία με τις υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προκειμένου να βρεθούν αμοιβαία αποδεκτές λύσεις για θέματα διαχείρισης Κοινοτικών πόρων που έφερναν σε σύγκρουση τη χώρα μας με την ΕΕ για πολλά χρόνια. Αποτέλεσμα του κλίματος αμοιβαίας εμπιστοσύνης που καλλιεργήσαμε ήταν η έγκριση από την ΕΕ του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου και των αναθεωρήσεων των Επιχειρησιακών Προγραμμάτων με τις οποίες εισαγάγαμε πολλές καινοτομίες, όπως για παράδειγμα η χρηματοδότηση της ωρίμανσης τεχνικών έργων, η ενίσχυση του Εμπορίου και των Υπηρεσιών. Την παρούσα περίοδο βρισκόμαστε σε διαβούλευση για την οριστική αναθεώρηση του Γ’ ΚΠΣ. Στο πλαίσιο αυτό συζητάμε μέτρα και ρυθμίσεις με κριτήριο την ομαλή ολοκλήρωση του Γ’ ΚΠΣ και τη μεγιστοποίηση των ωφελειών από τους υπολειπόμενους πόρους. Παράταση δεν αντιμετωπίζεται από την Επιτροπή για κανένα κράτος – μέλος.

3) Ποιοι είναι οι κύριοι παράγοντες που αναστέλλουν τις απορροφητικές δυνατότητες της ελληνικής πλευράς;

Η απορρόφηση έχει να κάνει κυρίως με τη δυνατότητα του δημοσίου, κεντρικού ή ευρύτερου, να σχεδιάσει, εκτελέσει ή εποπτεύσει, έργα εντός πολύ συγκεκριμένων χρονοδιαγραμμάτων και χωρίς μεταβολές κόστους και ποιότητας. Το δημόσιο πρέπει επίσης να κινητοποιήσει την ιδιωτική πρωτοβουλία, να εφαρμόσει νέες στρατηγικές, να μεταστρέψει το ενδιαφέρον από πιο παραδοσιακούς σε νέους παραγωγικούς κλάδους μέσα από το ΚΠΣ. Όλα αυτά προϋποθέτουν οργάνωση, ταχύτητα, αποτελεσματικότητα, ακόμα και «ανοιχτές» νοοτροπίες. Υπάρχει ακόμα έδαφος που πρέπει να καλυφθεί για να φθάσουμε σε αυτό το επίπεδο παρά τα 25 χρόνια κοινοτικών χρηματοδοτήσεων.

4) Πόσο σημαντική για την Ελλάδα είναι η μείωση του μεριδίου συγχρηματοδότησης του ελληνικού κράτους σε έργα που υπάγονται στο Γ’ ΚΠΣ;

Ο στόχος της απορρόφησης του Γ΄ ΚΠΣ αφορά στην εκταμίευση των κοινοτικών πόρων (κοινοτική συμμετοχή) που συμφωνήθηκαν να είναι η αναλογία της Ελλάδας για την περίοδο 2000-2006. Το ύψος της αντίστοιχης εθνικής συμμετοχής που συμπληρώνει την κοινοτική, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις αποφάσεις του εκάστοτε Κράτους-Μέλους. Ο στόχος λοιπόν παραμένει η εκταμίευση στο ακέραιο, ει δυνατόν, των ονοματισμένων κοινοτικών πόρων για την Ελλάδα. Το εάν θα καταφέρουμε να εκταμιεύσουμε αυτά τα χρήματα από την Ε.Ε. με μεγαλύτερη ή μικρότερη εισφορά από τον εθνικό προϋπολογισμό, δεν θίγει κάτι. Ενδεχομένως η μικρότερη εισφορά να εξοικονομεί τελικά πόρους, εφόσον η πραγματική υλοποίηση δεν μπόρεσε να παρακολουθήσει τους υπερφιλόδοξους αρχικούς προϋπολογισμούς του 2000.

5) Παρά το γεγονός ότι το μέγεθος του προβλήματος της απορροφητικότητας ήταν ήδη μείζον πέρυσι, ο υφυπουργός κ. Φώλιας παραδέχθηκε πρόσφατα στη Βουλή ότι οι δαπάνες σε έργα του ΚΠΣ παρουσιάζουν μείωση 17% σε σχέση με το 2005. Πού οφείλεται αυτό;

Ο Υφυπουργός παρουσίαζε στη Βουλή στοιχεία της κατάστασης προόδου των έργων του ΚΠΣ για το πρώτο εξάμηνο του 2006 σε αντιστοιχία με το 2005. Εκεί διαφαινόταν μικρή υστέρηση στις πραγματοποιηθείσες δημόσιες δαπάνες του 2006, η οποία όμως, όπως είπε και ο κ. Φώλιας, υπερκαλύπτεται από το διπλασιασμό των υπογεγραμμένων συμβάσεων κατά το ίδιο εξάμηνο του 2005, και τη σημαντική αύξηση στο συνολικό ύψος των ενταγμένων έργων που φαίνονταν στα ίδια στοιχεία. Σημειώνω πάντως ότι η πρακτική έχει δείξει ότι σε όλη την ιστορία των Κοινοτικών Πλαισίων Στήριξης οι περισσότερες δαπάνες καταχωρούνται σε μεγάλο βαθμό στο Πληροφοριακό Σύστημα κατά το β΄ εξάμηνο εκάστου έτους. Γίνονται προσπάθειες για ισοκατανομή κατά τη διάρκεια όλου του έτους, αλλά είναι δύσκολο να ανατραπεί εντελώς αυτή η τάση που υφίσταται στα περισσότερα Κράτη-Μέλη της Ε.Ε., είναι δηλαδή ένα κοινό πρόβλημα.

6) Σύμφωνα με στοιχεία της κυβέρνησης τα οποία παρουσιάσθηκαν στην 8η Επιτροπή Παρακολούθησης του ΚΠΣ (8/12/05), η απορροφητικότητα στα Ε.Π. του τομέα «Κοινωνία της Πληροφορίας» μόλις ξεπερνά το 20%, η χειρότερή μας επίδοση. Ποιες είναι οι ιδιαίτερες δυσκολίες που αντιμετωπίζει η χώρα μας σε αυτό τον κρίσιμο τομέα; Τι κάνει η κυβέρνηση για να τις αντιμετωπίσει;

Το Ε.Π. “Κοινωνία της Πληροφορίας” είχε σχεδιαστεί εξαρχής ως ένα δια-Υπουργικό, δια-Περιφερειακό πρόγραμμα, με αποτέλεσμα να έχει εγγενείς δυσκολίες στην υλοποίησή του, απόρροια των βεβαρημένων διαδικασιών διαχείρισης και ελέγχου, αλλά και της εμπλοκής πολλών φορέων, με διαφορετικές ταχύτητες αντίδρασης και τρόπους λειτουργίας, Επίσης, η γενικότερη υστέρηση της χώρας στον τομέα των Τεχνολογιών Πληροφορικής – αυτή ακριβώς που στοχεύει να θεραπεύσει το Πρόγραμμα αυτό – αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα στα άλματα προόδου που θέλουμε και πρέπει να κάνει η Ελλάδα στον τομέα της Πληροφορικής.

Παρ’όλα αυτά, σήμερα -Αύγουστος 2006- έχουν ενταχθεί έργα στο 118%, οι συμβάσεις είναι στο 59% και η απορρόφηση στο 40%. Δεν μπορώ να μην υπογραμμίσω ότι το Μάρτιο του 2004, η απορρόφηση κινείτο στο 12%. Έγινε ότι ήταν δυνατό για να ενεργοποιηθεί το σύνολο των διαθέσιμων πόρων και να επιταχυνθεί η απορρόφηση. Και αυτό είναι εμφανές.

7. Η κυβέρνηση έχει κατηγορηθεί ότι καταφεύγει σε λύσεις «δημιουργικής λογιστικής», χωρίς αναπτυξιακές προοπτικές – όπως την αναδρομική ένταξη έργων που έχουν εκτελεσθεί από το εθνικό ΠΔΕ στα πλαίσια του ΚΠΣ. Πώς απαντάτε σε αυτή την κατηγορία;

Έχουμε υποχρέωση να διερευνήσουμε κάθε οδό για τη διάσωση των κοινοτικών πόρων στην κατάσταση στην οποία παραλάβαμε το ΚΠΣ. Θα ήταν εύκολη επιλογή να αφήσουμε τα

Προγράμματα όπως ακριβώς εγκρίθηκαν από την προηγούμενη Κυβέρνηση, χωρίς εναλλαγές, χωρίς τροποποιήσεις ποσοστού, χωρίς τη λήψη νέων μέτρων, χωρίς ξεκαθάρισμα έργων-φαντασμάτων. Αυτή η απόφαση θα οδηγούσε μαθηματικά στην απώλεια του μεγαλύτερου μέρους των κοινοτικών πόρων. Επιλέξαμε να πάρουμε δραστικά μέτρα προκειμένου να διασώσουμε τους πόρους αυτούς, πάντα σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τις υπηρεσίες της. Η, εκ των υστέρων, εισροή έργων που χρηματοδοτούνται από εθνικούς πόρους στην ίδια χρονική περίοδο με τα ΚΠΣ και που εξυπηρετούν τους στρατηγικούς του στόχους, ακολουθείται από τα Κράτη – Μέλη καθώς θεωρείται αυτονόητο ότι το Εθνικό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων χρηματοδοτεί εξίσου έργα με αναπτυξιακό αντίκτυπο.

8) Πώς προχωρά η διαδικασία περικοπής έργων του ΚΠΣ που το υπουργείο Οικονομίας εκτιμά ότι δεν θα μπορέσουν να απορροφήσουν τα έργα που τους αναλογούν πριν το τέλος του 2008;

Η εξασφάλιση των κοινοτικών πόρων συνδέεται άμεσα σε ορισμένες περιπτώσεις με την απελευθέρωση ‘λιμναζόντων’ πόρων. Οι όποιες μεταβολές γίνουν προς την κατεύθυνση απένταξης ορισμένων έργων σχετίζονται με το διαχειριστικό εξορθολογισμό όπως αυτός υπαγορεύεται από τις αποφάσεις της 9ης Επιτροπής Παρακολούθησης στην οποία μετέχει η Ε. Επιτροπή και όλοι οι εταίροι. Τα έργα τα οποία ελέγχονται για την πιθανότητα απένταξής τους, είναι εκείνα που δεν έχουν καν ξεκινήσει, ή δεν έχουν συμβάσεις, ή δεν έχουν παράγει ποτέ δαπάνες, ή δεν προβλέπεται να παράξουν δαπάνες σε χρόνο ωφέλιμο για τις προθεσμίες του Γ΄ΚΠΣ. Είναι δηλαδή έργα που, παραμένοντας, απλώς δεσμεύουν πόρους, καθιστώντας τους «σίγουρα χαμένους». Εκτός αυτού θα πρέπει να αναφερθεί ότι σε λίγους μήνες (2007) ξεκινά η νέα προγραμματική περίοδος με νέες δυνατότητες επενδύσεων τόσο σε υποδομές όσο και σε γενικότερες δράσεις Περιφερειακής Ανάπτυξης.

9) Τι έργο επιτελείται για τη βελτίωση των απορροφητικών δυνατοτήτων του κράτους ενόψει του Δ’ ΚΠΣ;

Τα ποσοστά απορρόφησης των Κοινοτικών Πλαισίων Στήριξης αντανακλούν τις εκάστοτε θεσμικές, διαχειριστικές και επιχειρησιακές αδυναμίες του Δημόσιου τομέα στη χώρα μας. Με την εξυγίανση που προωθήσαμε και στα τρία αυτά επίπεδα, στο σύνολο του Διοικητικού Μηχανισμού της χώρας, κατορθώσαμε να υπερδιπλασιάσουμε, σε 28 μήνες, την απορρόφηση του ΚΠΣ, να υπερτριπλασιάσουμε την απορρόφηση του Ταμείου Συνοχής και να πενταπλασιάσουμε την απορρόφηση των Κοινοτικών Πρωτοβουλιών.

Παράλληλα με την ανακατανομή των πόρων του Γ’ ΚΠΣ διαπραγματευτήκαμε και συμφωνήσαμε με την ΕΕ τη χρηματοδότηση των μελετών ωρίμανσης τεχνικών έργων, που προανέφερα και που αφορούν στην υλοποίηση έργων κατά την επόμενη προγραμματική περίοδο.

Τέτοια μέτρα, σε συνδυασμό με την έγκαιρη προετοιμασία του Εθνικού Στρατηγικού Πλαισίου Αναφοράς, των νέων Επιχειρησιακών Προγραμμάτων και του εξορθολογισμού των μηχανισμών διαχείρισης και υλοποίησης ο οποίος περιλαμβάνει λιγότερες δομές, νέους μηχανισμούς αλλά με ομαλή μετάβαση, εξαρχής πιστοποιημένο σύστημα διαχείρισης και ελέγχου, ικανότερους τελικούς δικαιούχους και άλλα, μας κάνουν να αισιοδοξούμε για την ομαλή απορρόφηση των κονδυλίων της νέας περιόδου.