ENERGY RES_Θεσμικό πλαίσιο για την ανάπτυξη των ΑΠΕ

ENERGY RES

ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΑΠΕ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΤΕΛΙΚΗ ΧΡΗΣΗ

Παρασκευή 20 Φεβρουαρίου 2009

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ: Στο χθεσινό Συμβούλιο Ενέργειας ειπώθηκε ότι ουδείς εκτός ΕΕ δεν ενδιαφέρεται για την ενεργειακή μας ασφάλεια και ότι δεν έχει νόημα να ομιλούμε για αλληλεγγύη στην περίπτωση ενεργειακών κρίσεων εάν δεν αντιμετωπισθούν οι ελλείψεις σε διασυνδέσεις, δίκτυα, εάν δεν διαφοροποιηθούν οι πηγές και οι προμηθευτές, αν δεν μειωθεί η ζήτηση και εάν δεν γίνουν άλματα στις ΑΠΕ και στην προστασία του περιβάλλοντος.

Ειπώθηκε επίσης ότι όλα αυτά, δηλαδή η ενεργειακή ασφάλεια, η αλληλεγγύη και η αειφορία δεν επιτυγχάνονται δωρεάν. Χρειάζονται πιο σαφή εργαλεία για το μέλλον και απόφαση για επενδύσεις τώρα που το κόστος είναι σε χαμηλά επίπεδα με στόχο να μεγιστοποιήσουμε τα οφέλη για την οικονομία, το περιβάλλον και τη κοινωνία.

Σε ποιο βαθμό εμείς εδώ στην Ελλάδα, στη χώρα της μόνιμης άρνησης και διαμαρτυρίας, τα έχουμε όλα αυτά συνειδητοποιήσει.

Ποιος λέει όχι στην υποκατάσταση του ακριβού και εισαγόμενου πετρελαίου και ΦΑ από τον αέρα και τον ήλιο, ή στην προστασία του περιβάλλοντος από τη μείωση των ρύπων που παράγουν οι συμβατικοί σταθμοί, ή στην τόνωση των τοπικών οικονομιών κατά την κατασκευή και λειτουργία έργων ΑΠΕ; Άλλος λιγότερο, άλλος περισσότερο, όλοι ανεξαιρέτως, έχουν συνειδητοποιήσει γιατί είναι απαραίτητη η στροφή στις ΑΠΕ και στην ΕΞΕ. Το ζητούμενο είναι στο πώς θα γίνει αυτό. Πως θα επιταχύνουμε και μάλιστα με τρόπο αλματώδη.

Για να συμβεί αυτό, πρέπει να συνειδητοποιήσουμε δυο απλά πράγματα : πρώτο, μια χώρα που δεν θα είναι ενεργειακά αποδοτική είναι βέβαιο ότι δεν θα αποφύγει ανεπιθύμητα καύσιμα και δεύτερο, μια χώρα όπου απουσιάζει η κοινωνική συναίνεση για τις ΑΠΕ, είναι σήμερα άξια για εκείνα τα ανεπιθύμητα καύσιμα που αναγκαστικά θα χρησιμοποιήσει στο μέλλον για να εξασφαλίσει ενεργειακή επάρκεια.

Είναι αλήθεια ότι η χώρα μας καθυστέρησε να αναδιαρθρώσει το ενεργειακό της μείγμα και να βελτιώσει την ενεργειακή της αποδοτικότητα σε πολλούς τομείς. Όμως τα τελευταία χρόνια, με τη βοήθεια σημαντικών Κοινοτικών πόρων, με οικονομικές ενισχύσεις και κίνητρα για επενδύσεις, με προγράμματα ETA, με εκστρατείες ενημέρωσης του κοινού, με την προσπάθεια ευρύτερης κατανόησης ως προς το τι συμβαίνει στους τομείς της ενεργειακής προσφοράς και ζήτησης, έχουμε σημειώσει σημαντική πρόοδο.

Είναι όμως σαφές ότι δεν φθάνει η εντατικοποίηση των προσπαθειών. Χρειάζεται ταυτόχρονα και η αναβάθμιση των ενεργειακών θεμάτων στη συνείδηση των πολιτών, ως καταναλωτών. συχνά παρατηρούμε μετά τις παρεμβάσεις στο θεσμικό πλαίσιο, ότι απαιτείται μεγάλο διάστημα ωρίμανσης για την εισαγωγή και εφαρμογή τους στην καθημερινότητα, που θα κάνει ορατά τα σχετικά οφέλη. Αυτό πρέπει να αλλάξει. Ειδικά τώρα που η ευρωπαϊκή πολιτική επιτάσσει ένα ‘μπαράζ’ νέων μέτρων για την επίτευξη των κύριων περιβαλλοντικών στόχων ως το 2020. Τα νέα μέτρα μπορούν να σημαίνουν και κόστος και όφελος.

Στη χώρα μας, μέσω των αναγκαίων προσαρμογών του νομοθετικού πλαισίου και της ταυτόχρονης δημιουργίας κατάλληλων δομών, μπορούμε ακόμα να προλάβουμε τις εξελίξεις και να πετύχουμε τους φιλόδοξους στόχους.

Σε νομοθετικό επίπεδο, έστω και με καθυστέρηση, έχουμε κάνει σημαντική πρόοδο στα πρώτα στάδια αδειοδότησης των έργων, στα κίνητρα αλλά και στη χωροταξία.

Για να δώσω μια εικόνα, σήμερα έχουμε πάνω από 1.224 εγκατεστημένα MW από ΑΠΕ σε όλη τη χώρα. Αν σε αυτά προσθέσω και 994 MW με άδεια εγκατάστασης τα οποία ήδη κατασκευάζονται, φθάνουμε στα 2.218 MW εγκατεστημένα. Σημαντική ισχύς αν συγκριθεί με τα 645 MW που διαθέταμε στο τέλος του 2005. Στα ΦΒΣ η πρόοδος είναι μικρή, μόλις 11 ΜW, αλλά η προοπτική, με το νέο Νόμο 3734/99 που ετοιμάσαμε στο Υπουργείο, είναι μεγάλη.

Συχνά μας αρέσει να αποδίδουμε τις καθυστερήσεις στη γραφειοκρατία ή σε προσωποπαγείς πολιτικές που παρουσιάζονται ορισμένες φορές στους αρμόδιους φορείς. Όμως, οι τοπικές αντιδράσεις οι οποίες εκδηλώνονται σχεδόν σε κάθε προσπάθεια εγκατάστασης ενός σημαντικού έργου ΑΠΕ, φαίνεται ότι είναι περισσότερο ανασταλτικός παράγοντας. Κάτι που θα πρέπει σίγουρα να δούμε είναι η δυνατότητα απευθείας απόδοσης στον πολίτη, μέρους του όποιου ειδικού τέλους επί των εσόδων ενός έργου ΑΠΕ πχ ως έκπτωση επί των δημοτικών τελών ή επί της ενεργειακής δαπάνης κάθε νοικοκυριού.

Γνωρίζουμε πως χάθηκαν ολόκληρες δεκαετίες από απραξία και αισθανόμαστε άβολα βλέποντας σήμερα χώρες όπως η Γερμανία «που δεν έχει ήλιο» να έχει εγκαταστήσει περισσότερα φωτοβολταικά από εμάς, ή η Ιταλία «που δεν έχει άνεμο» να έχει εγκαταστήσει περισσότερα αιολικά από εμάς. Ας συγκρατήσουμε επίσης ότι ο χρόνος που χάσαμε πχ σε σχέση με τη Δανία ή τη Γερμανία συναρτάται και με ορισμένα χρόνια προβλήματα όπως οι ελλείψεις κτηματολογίου, η μακρά αναμονή έκδοσης δικαστικών αποφάσεων για ιδιοκτησιακά θέματα, το μέγεθος του δημόσιου τομέα και άρα η γραφειοκρατία και οι επικαλύψεις αρμοδιοτήτων.

Στο ΥΠΑΝ, καταβάλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε οι ΑΠΕ να συμβάλλουν ακόμη περισσότερο στην προσφορά ενέργειας.

Οι νέες ρυθμίσεις για την εγκατάσταση ΦΒΣ αποτελούν ένα καλό παράδειγμα. Θυμάστε ότι το 2006 είχε σχεδιαστεί ένα πολύ καλό πρόγραμμα το οποίο διέγειρε το επενδυτικό ενδιαφέρον ελληνικών και ξένων εταιρειών με αποτέλεσμα πολλοί να απογοητευτούν επειδή οι αιτήσεις τους δεν μπορούσαν καν να εξεταστούν. Με το νόμο 3734 δώσαμε άμεσα λύση στην τιμολόγηση, στο αδειοδοτικό καθεστώς, στα ζητήματα πολεοδομικής φύσεως, με αποτέλεσμα σήμερα η επιχειρηματική κοινότητα των φωτοβολταικών να βρίσκεται σε τροχιά ανάπτυξης.

Με την ευκαιρία θυμίζω ότι με ρυθμίσεις του ίδιου νόμου θα επιταχυνθούν αρκετά οι διαδικασίες για περίπου 5.200 MW που είναι στο pipeline (επιπλέον των 2.214 MW).

Συγκεκριμένα :

προβλέπεται οι αρμόδιες αρχές/υπηρεσίες να δίνουν άμεσα την προβλεπόμενη από τη νομοθεσία γνώμη τους και στην περίπτωση που κρίνουν ότι δεν απαιτείται η τήρηση της διαδικασίας Π.Π.Ε.,

αποσυμφορείται η διαδικασία απόρριψης αιτημάτων για άδεια παραγωγής στη βάση σχετικής γνωμοδότησης της ΡΑΕ,

ρυθμίζεται ο τρόπος αντιμετώπισης των αιτημάτων για άδεια παραγωγής που εκκρεμούν και για τα οποία έχει εκδοθεί γνωμοδότηση της ΡΑΕ για την απόρριψή τους,

αποσαφηνίζεται ο περιορισμός σχετικά με τη χορήγηση παράτασης του χρόνου ισχύος της άδειας παραγωγής έως τη λήψη της άδειας εγκατάστασης,

προβλέπεται η ανάκληση αδειών παραγωγής που είχαν εκδοθεί πριν την έναρξη ισχύος του ν. 3468/2006 και προβλέπεται μεταβατικός χρόνος προσαρμογής  ενός έτους (θα εκδοθεί ΥΑ μετά από γνώμη της ΡΑΕ , η οποία θα ρυθμίζει τη διαδικασία ανάκλησης αδειών που εκδόθηκαν είτε πριν είτε μετά τον ν.3468/2006).

απλοποιείται η διαδικασία τροποποίησης της άδειας παραγωγής,

απλοποιείται η διαδικασία έκδοσης των αδειών εγκατάστασης και λειτουργίας καθώς αυτές πλέον εκδίδονται με απόφαση του ΥΠΑΝ και όχι με ΚΥΑ, η οποία δημιουργεί μόνο πρόσθετη γραφειοκρατία και καθυστερήσεις καθώς τα συναρμόδια Υπουργεία έχουν αποφανθεί σε προγενέστερο χρόνο για το επιτρεπτό των έργων μέσω των Εγκρίσεων Περιβαλλοντικών Όρων και των Εγκρίσεων Επέμβασης ή Αποφάσεων Παραχώρησης.

Τέλος, με σκοπό την ομαλή εξέλιξη της αδειοδοτικής διαδικασίας έργων για τα οποία είχαν εκδοθεί άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας πριν την έναρξη ισχύος του ν.3468/2006, προβλέπεται οι τροποποιήσεις των αδειών να γίνονται σε αποκεντρωμένο επίπεδο με απόφαση του ΓΓ Περιφέρειας.

Συνεχίζουμε με συνέπεια την πολιτική μας στον ενεργειακό τομέα.

Για την ανάπτυξη ΑΠΕ, και από τον κάθε πολίτη, θα προκηρύξουμε ειδικό πρόγραμμα που θα επιτρέπει την εύκολη εγκατάσταση ΦΒΣ στις στέγες νοικοκυριών και επιχειρήσεων, το οποίο αποτελεί στρατηγικής σημασίας εγχείρημα διότι περιορίζει την ενεργειακή εξάρτηση επιτυγχάνοντας μείωση της ζήτησης, ενώ αυξάνει τη διεσπαρμένη παραγωγής ενέργειας.

Με το Ν. 3661/2008 για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων θεσπίσαμε μέτρα για τη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης νέων και υφιστάμενων κτιρίων. Με την παρέμβαση αυτή δίνουμε ώθηση στην κατασκευαστική αγορά, στην αγορά ακινήτων και στην βιομηχανία δομικών προϊόντων, αφού η ενεργειακή απόδοση θα καταστήσει ελκυστικότερα τα κτίρια που είναι αποδοτικότερα ενεργειακά. Με τον τρόπο αυτό βελτιώνουμε και τονώνουμε την οικοδομική δραστηριότητα στο σύνολό της και συμβάλλουμε στην αύξηση της παραγωγής και εμπορίας ποιοτικών και ανταγωνιστικών δομικών προϊόντων και εξοπλισμού ενώ παράλληλα, ενισχύουμε την ανταγωνιστικότητα και εξαγωγική δυνατότητα των εμπλεκομένων ΜμΕ και την εφαρμοσμένη έρευνα στον τομέα καινοτομικών προϊόντων, αλλά και δημιουργούμε νέες θέσεις εργασίας στον τομέα της επιθεώρησης και πιστοποίησης κτιρίων.

Αναφορικά με την ΕΞΕ, για να μειώσουμε τις ενεργειακές δαπάνες των Ελληνικών νοικοκυριών προωθούμε την επιδότηση της αντικατάστασης παλαιών και ενεργοβόρων συσκευών. Παράλληλα, προετοιμάζουμε ειδικό πρόγραμμα επιδότησης για την υλοποίηση επενδύσεων που θα βελτιώνουν την ενεργειακή αποδοτικότητα των κτιρίων.

Συμφωνήσαμε και υλοποιούμε άμεσα σε συνεργασία με την ΚΕΔΚΕ, ειδικό πρόγραμμα εξοικονόμησης ενέργειας στους ΟΤΑ («Εξοικονομώ»), το οποίο θα αποτελέσει ένα από τα βασικά εργαλεία για την επίτευξη του στόχου ΕΞΕ στο δημόσιο και τον ευρύτερο δημόσιο τομέα, με ποσοστό εξοικονόμησης έως 30% στα κτίρια και τους υπαίθριους χώρους αστικών δήμων άνω των 10.000 κατοίκων.

Καταθέτουμε άμεσα το σχέδιο Νόμου «Μέτρα για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης κατά την τελική χρήση και τις ενεργειακές υπηρεσίες», εναρμονίζοντας το ελληνικό δίκαιο με την Οδηγία 2006/32/ΕΚ και θεσπίζουμε το βασικό θεσμικό πλαίσιο για τη λειτουργία Επιχειρήσεων Ενεργειακών Υπηρεσιών (Ε.Ε.Υ.) με το σύστημα Χρηματοδότησης από Τρίτους (ΧΑΤ) σε ενεργειακά έργα. Πρόκειται για μια ιδιαίτερα καινοτόμο πρωτοβουλία για την ελληνική οικονομία και κοινωνία, με στόχο την προώθηση μιας νέας αγοράς, η οποία θα φέρει σημαντικά αποτελέσματα στον κρίσιμο τομέα της εξοικονόμησης ενέργειας και θα ενθαρρύνει την επιχειρηματικότητα και τη δημιουργία πολλών νέων θέσεων εργασίας.

Εξειδικεύσαμε τα μεγάλα και μικρά ενεργειακά έργα που θα χρηματοδοτηθούν από το ΕΣΠΑ άνω του 1 δις Ευρώ. Η διασύνδεση των Κυκλάδων και η ζεύξη Αττικής – Εύβοιας, η αύξηση του αποθηκευτικού χώρου στην υφιστάμενη εγκατάσταση ΥΦΑ, η εισαγωγή ΦΑ στην Κρήτη και, τέλος, μετά και την πρόσφατη θετική απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη χορήγηση παρέκκλισης, η δημιουργία τριών νέων Εταιρειών Παροχής Αερίου (ΕΠΑ) στη Βόρειο και τη Στερεά Ελλάδα, είναι ορισμένα μόνο από τα έργα ενίσχυσης της ενεργειακής ασφάλειας και προστασίας του περιβάλλοντος. Οι επενδύσεις αυτές θα δώσουν ώθηση στις τοπικές κοινωνίες και την απασχόληση.

Ολοκληρώνουμε την εξειδίκευση των δράσεων ενισχύσεων για επενδύσεις ηλεκτροπαραγωγής από ΑΠΕ.

Στο ΥΠΑΝ πιστεύω πως έχουμε καταφέρει να αποφύγουμε το φαινόμενο της αυτοεξαπάτησης, δηλαδή να στρογγυλεύουμε τα προβλήματα ή τις αστοχίες και έτσι να πέφτουμε στην παγίδα του να πιστεύουμε ότι όλα βαίνουν καλώς.

Επειδή η ανάγκη για βελτίωση του πλαισίου υλοποίησης των έργων Α.Π.Ε. είναι επιτακτική ενόψει και των στόχων της νέας Οδηγίας για τις Α.Π.Ε. στην οποία προβλέπεται για το 2020 χρήση ενέργειας από ΑΠΕ σε ποσοστό 18% της συνολικής κατανάλωσης στη χώρα, το οποίο μεταφράζεται σε ηλεκτροπαραγωγή από ΑΠΕ σε ποσοστό περίπου 30% της συνολικής κατανάλωσης ΗΕ,, παρουσιάσαμε πρόσφατα πρόταση για συνολική αναμόρφωση της Αδειοδοτικής Διαδικασίας.

Σημεία της πρότασης :

Ενσωμάτωση των αδειών παραγωγής και εγκατάστασης και ΕΠΟ σε μία ενιαία άδεια.

Έκδοση γνωμοδότησης από ΡΑΕ μόνο επί τεχνοοικονομικής επάρκειας των έργων.
Προκαταρτική Μελέτη Έργων Σύνδεσης στο Σύστημα/Δίκτυο από ΔΕΣΜΗΕ/ΔΕΗ (Α΄ στάδιο χορήγησης όρων σύνδεσης).
Έναρξη περιβαλλοντικής αδειοδότησης με ενσωμάτωση διαδικασιών ΠΠΕΑ και Έγκριση Επέμβασης σε δασική έκταση.
Συνέχιση με προσκόμιση Διατύπωσης Οριστικών Όρων Σύνδεσης από ΔΕΣΜΗΕ/ΔΕΗ.
Έκδοση της ενιαίας άδειας.

Καθιέρωση νέων αυξημένων ορίων ισχύος για τα έργα για τα οποία δεν θα απαιτείται ενιαία άδεια παραγωγής – εγκατάστασης και άδεια λειτουργίας αλλά μόνο «απόφαση εξαίρεσης» από τη Ρ.Α.Ε.

Απαλλαγή των κατοίκων του τοπικού διαμερίσματος ανάπτυξης του έργου από τα δημοτικά τέλη μέχρι του ύψους του 65% του ποσού που εισπράττει ο δήμος από το τέλος Α.Π.Ε.

Η προτεινομένη νέα διαδικασία αδειοδότησης, έχει τα κατωτέρω πλεονεκτήματα:

περιορίζεται σημαντικά το εμπόριο αδειών και οι επενδυτές επικεντρώνονται στην κατασκευή των έργων επί τη βάσει άδειας με πραγματικό αντίκρισμα,

δεσμεύεται ηλεκτρικός χώρος, βάσει των Οριστικών Όρων Σύνδεσης, μόνο για τα πλέον ώριμα έργα,

περιορίζεται η γραφειοκρατία αφού οι συναρμόδιες Υπηρεσίες γνωμοδοτούν μία και μόνο φορά στο πλαίσιο έκδοσης απλής κι όχι σύνθετης διοικητικής πράξης.

Η ενέργεια και κυρίως οι ΑΠΕ δεν πρέπει να είναι το θύμα της οικονομικής κρίσης.