EXPRESS

Εφημερίδα Express,
2008.07.25

Συνέντευξη Γενικού Γραμματέα Υπουργείου Ανάπτυξης
www.express.gr

Σύμφωνα με το μακροπρόθεσμο όραμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το μέλλον των ΑΠΕ και το δραστικό περιορισμό των εκπομπών αερίου του θερμοκηπίου από το 11% που είναι περίπου σήμερα η συμμετοχή των ΑΠΕ στον ηλεκτρικό τομέα θα πρέπει να φτάσει το 20,1% το 2010 (Οδηγία 2001/77/ΕΟ). Πρακτικά, η επίτευξη του στόχου αυτού σημαίνει εγκατάσταση 5.000-7.000MW, έναντι 1.100 σήμερα ενώ το 2020 περίπου το 1/3 της ηλεκτροπαραγωγής θα πρέπει να προέρχεται από τις ΑΠΕ. Ποιες οι κινήσεις του Υπουργείου προς αυτή την κατεύθυνση;

Σύμφωνα με τους συμφωνημένους στόχους των κρατών-μελών βάσει της Οδηγίας 2001/77/ΕΚ, ο στόχος συμμετοχής των ΑΠΕ στην ηλεκτροπαραγωγή στην Ελλάδα μέχρι το 2010 είναι 20,1%. Για την επίτευξη του στόχου αυτού συνυπολογίζεται η ηλεκτρική ενέργεια που παράγουν τα αιολικά πάρκα, τα φωτοβολταϊκά, τα μεγάλα και μικρά υδροηλεκτρικά, καθώς επίσης η βιομάζα και η γεωθερμία.

Όπως αναφέρεται στην τελευταία «4η Εθνική Έκθεση για το επίπεδο διείσδυσης της Ανανεώσιμης Ενέργειας το 2010»* που εκπόνησε το Υπουργείο Ανάπτυξης, για το έτος 2007 η συμμετοχή των ΑΠΕ στην ηλεκτροπαραγωγή ανήλθε περίπου στο 11%. Στην ίδια έκθεση αναφέρονται επίσης οι εξελίξεις στον τομέα των ΑΠΕ, οι οποίες περιλαμβάνουν:
τον νόμο 3468/2006 που θεσμοθέτησε συγκεκριμένες επιδοτήσεις και εγγυημένες τιμές πώλησης για επενδύσεις στις ΑΠΕ,
τον επενδυτικό νόμο 3299/2004, που επιδοτεί το αρχικό κεφάλαιο της επένδυσης μέχρι και 40%
το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανταγωνιστικότητα», που αντλώντας πόρους από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) συγχρηματοδοτεί έργα ΑΠΕ
το νέο Ειδικό Χωροταξικό Σχέδιο για τις ΑΠΕ, που αποσκοπεί στην επιτάχυνση και διευκόλυνση της υλοποίησης έργων ΑΠΕ

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις και προβλέψεις που αναφέρονται στην ίδια έκθεση, η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας το 2010 αναμένεται να φτάσει τις 72TWh. Λαμβάνοντας υπόψη το στόχο του 20,1%, καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι η παραγωγή από ΑΠΕ το 2010 θα πρέπει να είναι κατ’ελάχιστον 14,5TWh. Έχοντας ως δεδομένη την ισχύ των μεγάλων υδροηλεκτρικών που θα λειτουργούν μέχρι το 2010, και χωρίς να αναμένονται μεγάλες αυξήσεις στην εγκατεστημένη ισχύ έργων γεωθερμίας και βιομάζας, υπολογίζεται ότι το 2010 θα πρέπει να λειτουργούν και να παράγουν ενέργεια περί τα 2800-3200MW αιολικών πάρκων.

Λαμβάνοντας υπόψη ότι ήδη λειτουργούν έργα 1 GW, ότι άλλα τόσα βρίσκονται σε εξέλιξη, τον μεγάλο αριθμό αιτήσεων για αιολικά και φωτοβολταϊκά, το δεδομένο τεράστιο ενδιαφέρον των επενδυτών για τις ΑΠΕ στην Ελλάδα, καθώς επίσης και όλες τις ενέργειες που προαναφέρθηκαν, θεωρούμε ότι ο στόχος της οδηγίας 2001/77/ΕΚ για το 2010 είναι ρεαλιστικά εφικτός.

Η έκθεση είναι αναρτημένη στην ιστοσελίδα του ΥΠΑΝ: www.ypan.gr

Ποιος είνια ο μέσος ετήσιος ρυθμός της εγκατεστημένης ισχύος ΑΠΕ στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια και πώς αναμένεται να κινηθεί το 2008; Ποιες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας εμφανίζουν την ταχύτερη ανάπτυξη;

Η εξέλιξη της εγκατεστημένης ισχύος ΑΠΕ στην Ελλάδα είχε ένα σταθερό ρυθμό αύξησης μέχρι το 2004, ο οποίος κυμαίνονταν κατά μέσο όρο περίπου στο 22% κατ’έτος την πενταετία 2000-2004. Από το 2004 και μέχρι τις αρχές του 2008, ο ρυθμός αυτός αυξάνεται κάθε χρόνο, αφού τα 483MW εγκατεστημένης ισχύος στο τέλος του 2004 έγιναν 1060MW στο τέλος του 2007, ενώ μέσα στο 2008 αναμένεται να ξεπεραστούν τα 1300MW. Οι παραπάνω αριθμοί δείχνουν μια ετήσια αύξηση της ισχύος κατά περίπου 38%, απόδειξη ότι αποδίδουν οι νομοθετικές παρεμβάσεις του Υπουργείου Ανάπτυξης που απλοποίησαν τις αδειοδοτικές διαδικασίες και τα χρηματοδοτικά εργαλεία γιά την επιδότηση κεφαλαίου και την παραγωγή ενέργειας.

Σε μια διεξοδικότερη ανάλυση των διαφόρων μορφών ΑΠΕ και των επιμέρους ρυθμών ανάπτυξής τους, γίνεται εμφανές ότι τα αιολικά είναι εκείνα που έχουν το μεγαλύτερο ρυθμό ανάπτυξης, αφού είναι η πιο δοκιμασμένη και ευρέως χρησιμοποιούμενη τεχνολογία ΑΠΕ. Παρ’όλα αυτά, το πρόγραμμα για την ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών έχει επίσης σημειώσει πρωτοφανές ενδιαφέρον, αφού το Υπουργείο Ανάπτυξης και η ΡΑΕ έχουν δεχτεί χιλιάδες αιτήσεις για επενδύσεις σε φωτοβολταϊκά πάρκα. Βάσει αυτών, θεωρούμε ότι και τα φωτοβολταϊκά θα γνωρίσουν υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης τα επόμενα χρόνια.

Ήδη εξετάζεται από το Υπουργείο Ανάπτυξης το πρόγραμμα βελτίωσης της διαδικασίας προώθησης των φωτοβολταϊκών για ηλεκτροπαραγωγή. Σε ποιο στάδιο βρίσκεται, πότε θα εφαρμοστεί και ποιες ενέργειες προβλέπει ώστε να αντιμετωπιστεί το σοβαρό πρόβλημα συμφόρησης λόγω του μεγάλου αριθμού αιτήσεων που έχουν ήδη υποβληθεί στη ΡΑΕ και να προωθηθούν τα έργα με βάση τεχνικά και οικονομικά κριτήρια;

Αυτό που είναι ιδιαίτερα σημαντικό ως προς το στόχο των ΑΠΕ στο ενεργειακό ισοζύγιο και ως προς την πραγματική συμβολή τους στη βιώσιμη ανάπτυξη, είναι η εγκατεστημένη και λειτουργούσα ισχύς τους. Το επενδυτικό ενδιαφέρον, όπως εκφράστηκε για παράδειγμα στα φωτοβολταϊκά συστήματα, δεν πρέπει να μείνει ανεκμετάλλευτο, αλλά να αντιμετωπιστεί στο σύνολό του δίνοντας ισότιμη ευκαιρία σε όλους για υλοποίηση των έργων που είναι πράγματι τεχνικά και οικονομικά ώριμα και άρτια.

Το τελευταίο διάστημα το Υπουργείο εξετάζει σε συνεργασία με τη ΡΑΕ την εύρεση μεθοδολογίας για την απεμπλοκή από την υφιστάμενη κατάσταση. Βούληση του Υπουργείου είναι η εξέταση του συνόλου των αιτημάτων και η χορήγηση βιώσιμων αδειών για την υλοποίηση των έργων. Οι υπερβολικές ενισχύσεις επιβαρύνουν τον κρατικό προϋπολογισμό και τον καταναλωτή, χωρίς να επιφέρουν το επιθυμητό αποτέλεσμα.
Παράλληλα, προωθούμε την ανάπτυξη ΑΠΕ, και από τον πολίτη, με προγράμματα που θα επιτρέπουν την εύκολη, γρήγορη και αποδοτική λειτουργία μικρών οικιακών εγκαταστάσεων, όπως για παράδειγμα τα φωτοβολταϊκά στις στέγες.

Με αυτόν τον τρόπο:
Εκμεταλλευόμαστε το ηλιακό δυναμικό της Ελλάδας που είναι από τα μεγαλύτερα στην Ευρώπη.
Συνεισφέρουμε στην επίλυση του σοβαρότατου προβλήματος του δικτύου τους καλοκαιρινούς μήνες που προέρχεται από την αυξημένη χρήση των κλιματιστικών συστημάτων.
Πραγματοποιούμε άλλο ένα βήμα προς την επίτευξη των εθνικών ενεργειακών και περιβαλλοντικών στόχων σε μικρό χρονικό διάστημα.

Οι πολύπλοκες και χρονοβόρες διαδικασίες αδειοδότησης, τα προβλήματα δικτύου και σύνδεσης, η ατελής και απρόσφορη θεσμοθέτηση κινήτρων και η έλλειψη ολοκληρωμένου χωροταξικού σχεδίου με οριοθέτηση των περιοχών για ανάπτυξη παραγωγής προβάλλονται συχνά ως τα κυριότερα εμπόδια στην περαιτέρω ανάπτυξη και η προώθηση της χρήσης των ΑΠΕ στην Ελλάδα. Πώς μπορούν να ξεπεραστούν;

Η ικανοποίηση των εθνικών δεσμεύσεων για την προώθηση των ΑΠΕ και των βιοκαυσίμων βάσει της νέας Οδηγίας για τις ΑΠΕ που βρίσκεται σε διαπραγμάτευση στα όργανα της Ε.Ε., επιτάσσει αύξηση των ποσοστών των ανανεώσιμων πηγών στην τελική ενεργειακή κατανάλωση –20% μέσος Ευρωπαϊκός στόχος (για την Ελλάδα υπολογίστηκε σε 18%)- και προώθηση  της χρήσης των βιοκαυσίμων επί της κατανάλωσης στον τομέα μεταφορών 10%, μέχρι το 2020.

Προς την κατεύθυνση αυτή ήδη έχει απλοποιηθεί η αδειοδοτική διαδικασία με το Νόμο 3468/2006, έχουν δρομολογηθεί τα έργα επεκτάσεων των ηλεκτρικών δικτύων μεταφοράς στις περιοχές υψηλού δυναμικού, τα οικονομικά κίνητρα αποτελούν ήδη μέρος της επιδότησης κεφαλαίου και παραγωγής ενέργειας και τέλος πρόσφατα ολοκληρώθηκε το νέο Ειδικό Χωροταξικό Σχέδιο για τις ΑΠΕ, που αποσκοπεί στην επιτάχυνση και διευκόλυνση της υλοποίησης των σχετικών έργων.

Επιπλέον, αναφορικά με τα βιοκαύσιμα τροποποιήθηκε το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο και καταστήσαμε το 2008 μεταβατικό έτος, προκειμένου από το 2009 να ισχύσει νέο, λαμβάνοντας υπόψη και τις προτεινόμενες αλλαγές της νέας Οδηγίας. Τον Απρίλιο του 2008, συγκροτήθηκε Εθνική Επιτροπή με αντικείμενο την επεξεργασία και εισήγηση σχετικών προτάσεων για την προώθηση των βιοκαυσίμων στη χώρα, στην οποία συμμετέχει το σύνολο των συναρμόδιων δημοσίων φορέων και εκπρόσωποι της αγοράς.