Περιοδικό Forum,
2009.04.04
ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ, ΠΡΑΣΙΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ
www.forummagazines.gr
Όταν οι συνέπειες της αλλαγής του κλίματος απειλούν την κοινωνική και οικονομική ζωή και όταν οι όροι παραγωγής, μεταφοράς και χρήσης της συμβατικής ενέργειας επαναπροσδιορίζονται διαρκώς ανάλογα με τις γεωπολιτικές και οικονομικές εξελίξεις, το ενδιαφέρον μετατοπίζεται στο ενεργειακό μίγμα. Ένα μίγμα που θα μειώνει σε συγκεκριμένο ποσοστό και χρόνο τους ρύπους, θα εξοικονομεί ενέργεια και θα αυξάνει τη συμμετοχή των ανανεώσιμων πηγών με τρόπο προσιτό και βιώσιμο.
Πρόκειται για μια νέα αντίληψη της κοινωνικής και οικονομικής ζωής σύμφωνα με την οποία το περιβάλλον και η ποιότητα δεν αποτελούν παράμετρο της πολιτικής αλλά τη βάση ενός νέου αναπτυξιακού προτύπου σε μια παγκοσμιοποιημένη οικονομία. Είναι σαφές ότι η εμπέδωση της αντίληψης αυτής απαιτεί ριζικές αλλαγές στις υποδομές, την έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη, τις μεταφορές, την εκπαίδευση, τη διατροφή και στέγαση, τη διακυβέρνηση, τα μοντέλα χρηματοδότησης.
Πολύ περισσότερο, όμως, απαιτεί την αναβάθμιση των ενεργειακών θεμάτων στη συνείδηση των πολιτών ως καταναλωτών, δεδομένου ότι συχνά οι όποιες παρεμβάσεις απαιτούν μεγάλο διάστημα ωρίμανσης για την αποδοχή τους και ακόμη μεγαλύτερο για την εφαρμογή τους. Με λίγα λόγια αλλαγή στις συνήθειες και τις νοοτροπίες.
Η συζήτηση για το νέο αναπτυξιακό πρότυπο, που συνδυάζει τις αρχές της πράσινης ανάπτυξης και δίνει απάντηση στο ψευδοδίλημμα βιώσιμο περιβάλλον ή οικονομική ανάπτυξη, είναι κρίσιμη. Το ζητούμενο είναι η εξασφάλιση της ευημερίας των πολιτών, οικονομικής και κοινωνικής, σε συνθήκες βιώσιμης ανάπτυξης. Μιας ανάπτυξης που με όχημα τις νέες τεχνολογίες θα συμφιλιώνει τον άνθρωπο με το παρελθόν του, με τον αέρα, τον ήλιο, το νερό, τη βιοποικιλότητα και δια αυτών θα του εξασφαλίσει ένα καλύτερο μέλλον.
Στο πνεύμα αυτό, η χώρα μας έχει τις δυνατότητες να ανταποκριθεί στα νέα δεδομένα. Η αναπτυξιακή μας στρατηγική, όπως προσδιορίζεται στον Μακροχρόνιο Ενεργειακό Σχεδιασμό αλλά και το ΕΣΠΑ 2007-2003, εδράζεται σε στρατηγικούς στόχους, όπως ο ασφαλής και βιώσιμος ενεργειακός εφοδιασμός και η αειφόρος διαχείριση του περιβάλλοντος. Στόχοι που θα επιτευχθούν με υποδομές ενεργειακών διασυνδέσεων, με προγράμματα έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης και προώθησης της οικολογικής καινοτομίας, με δράσεις ενίσχυσης των περιβαλλοντικών επιδόσεων των επιχειρήσεων και ανάπτυξης της επιχειρηματικότητας για την παραγωγή περιβαλλοντικών προϊόντων και υπηρεσιών, με στοχευμένα προγράμματα για την αύξηση της ενεργειακής αποδοτικότητας, όπως το “Εξοικονομώ” για τους ΟΤΑ Α’ Βαθμού και με νέα χρηματοδοτικά εργαλεία όπως το σύστημα “Χρηματοδότησης από Τρίτους”.
Οι δράσεις αυτές δεν συνιστούν μια απλή shopping list αλλά αποτελούν δομικά στοιχεία ενός νέου αναπτυξιακού και κοινωνικού προτύπου.
Είναι σαφές, βεβαίως, ότι οι όλες οι δράσεις που σχετίζονται με την αποτελεσματική αντιμετώπιση συνεπάγονται κόστος. Ωστόσο, όπως έχει επανειλημμένα επισημανθεί, το κόστος από την έλλειψη δράσης για την αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών είναι πολύ μεγαλύτερο από αυτό που συνεπάγεται η ανάληψη δράσης, ακόμη και στο πλαίσιο της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης.
Μια συντονισμένη πολιτική ανάπτυξης των μηχανισμών της αγοράς με τα κατάλληλα εργαλεία, που θα διευκολύνουν την μετατροπή των περιβαλλοντικών προκλήσεων σε ευκαιρίες για ανάπτυξη και απασχόληση, είναι η απάντηση στο ζήτημα αυτό. Ανάπτυξη και απασχόληση που θα βελτιώσει το βιοτικό επίπεδο αλλά και την εμπιστοσύνη του πολίτη για τα οφέλη της νέας πραγματικότητας.
Πιστεύω πως βαδίζουμε σταθερά προς αυτή την κατεύθυνση. Βλέπουμε τις ΗΠΑ αλλά και άλλες χώρες να ακολουθούν. Η δυναμική που δημιουργείται και οι συνακόλουθες ευκαιρίες που παρουσιάζονται θα επιτρέψουν να ξεφύγουμε από το χαμηλό τεχνολογικό και περιβαλλοντικό μας επίπεδο στον ενεργειακό τομέα, να αξιοποιήσουμε το πλούσιο δυναμικό μας σε ΑΠΕ και να συμμετάσχουμε στη νέα παγκόσμια τεχνολογική και βιομηχανική προοπτική.
Πάνω απ’ όλα θα πρέπει να είμαστε ανοιχτοί σε νέες ιδέες. Και στο πλαίσιο αυτό δυο παραδείγματα αξίζει να αναφερθούν:
Καταρχήν να μην αντιμετωπίζεται πλέον η αύξηση της κατανάλωσης και η διαφοροποίηση των ενεργειακών αναγκών των καταναλωτών μόνο με την «πολιτική τιμολόγησης» γιατί αυτή επιλύει το πρόβλημα στο επίπεδο της διαχείρισης αλλά δεν μπορεί να παρέμβει αποτελεσματικά στο επίπεδο της παραγωγής. Απαιτείται η δημιουργία μονάδων ικανών να καλύψουν την πρόσθετη ζήτηση αλλά και μία τιμολογιακή πολιτική που να εξυπηρετεί τη διαφοροποίηση των οικονομικών και κοινωνικών αναγκών ιδιαίτερα τις περιόδους αιχμής της ζήτησης.
Ένα μέρος του προβλήματος αυτού θα μπορούσε να αντιμετωπισθεί, αξιοποιώντας πρωτοβουλίες του ιδιωτικού τομέα στο πλαίσιο Συμβάσεων ΣΔΙΤ και στο τρίπτυχο «καταναλώνω – επενδύω – ωφελούμαι». Οι πρωτοβουλίες αυτές θα μπορούσαν να αφορούν συγκεκριμένες ομάδες καταναλωτών/χρηστών οι οποίες έχουν πρόσθετες ανάγκες σε περιόδους αιχμής όπως για παράδειγμα μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες χωροταξικά συγκεντρωμένες, ή κτίρια γραφείων ή βιομηχανικές περιοχές κλπ.
Ένα δεύτερο παράδειγμα αφορά στις μεθόδους χρηματοδότησης π.χ. για την εξοικονόμηση ενέργειας. Οι συμβατικές μέθοδοι βασίζονται στην άντληση κεφαλαίων από τραπεζικούς οργανισμούς, με όρους που σχετίζονται με τη φερεγγυότητα του επενδυτή, την ύπαρξη κατάλληλων εγγυήσεων και την οικονομική συγκυρία. Με αυτό τον τρόπο, η χρηματοδότηση εξαρτάται από τον δανειολήπτη και όχι από το έργο. Όμως, η αποδοτικότητα και κερδοφορία μιας επένδυσης μπορεί να είναι ανεξάρτητη από τα οικονομικά και επιχειρηματικά στοιχεία του επενδυτή, ιδιαίτερα σε θέματα εξοικονόμησης ενέργειας, όπου η ίδια η τεχνολογία αποτελεί τον καθοριστικό παράγοντα αποτελεσματικότητας της επένδυσης.
Η διαπίστωση της κατάστασης αυτής οδηγεί σε νέα χρηματοδοτικά σχήματα που βασίζονται στο ίδιο το έργο που πρόκειται να υλοποιηθεί και που εξαρτώνται κυρίως από αυτό και όχι από τον επενδυτή. Πολλές τράπεζες το έχουν ήδη αποδεχτεί και απομονώνουν το έργο από τη συνολική επιχειρηματική δραστηριότητα όπου αυτό εντάσσεται. Συνδέουν δε τη χρηματοδότησή του με την αναμενόμενη ικανότητά του να αποπληρώσει τη δαπάνη για την υλοποίησή του.
Συμπερασματικά, η πράσινη ενέργεια στη χώρα μας αποτελεί σταθερά της αναπτυξιακής μας στρατηγικής. Αποτελεί μια ενέργεια στην παραγωγή της οποίας οφείλουμε όλοι να συναινέσουμε, όπως αρμόζει σε μια σύγχρονη και ενημερωμένη κοινωνία, σταθμίζοντας την ανάγκη για προσιτό κόστος των ενεργειακών προϊόντων και τα οφέλη από μια χαμηλότερη περιβαλλοντική επιβάρυνση.
Αυτό σημαίνει «πράσινη ενέργεια». Η απάντηση στη μεγαλύτερη ίσως πρόκληση που έχει να αντιμετωπίσει η παγκόσμια κοινότητα. Η χώρα μας έχει την ευκαιρία να ανταποκριθεί αποτελεσματικά και να παρέμβει καθοριστικά, σηματοδοτώντας με επιτυχία το πέρασμά της σε μια νέα εποχή. Την εποχή ενός πρωτοπόρου και εναλλακτικού μοντέλου ανάπτυξης προς όφελος των επόμενων γενεών.
Κ. Μουσουρούλης
Γενικός Γραμματέας Υπουργείου Ανάπτυξης
Add comment
Για να σχολιάσετε πρέπει να συνδεθείτε.