FORUM_Aνταγωνιστικότητα

FORUM, 20.08.2008

Ανταγωνιστικότητα

Σε μια διεθνή συγκυρία όπου η παγκόσμια οικονομία διέρχεται μια από τις πιο κρίσιμες περιόδους των τελευταίων δεκαετιών, οι ανησυχίες και οι αβεβαιότητες πολλαπλασιάζονται. Σε παγκόσμιο επίπεδο, η εξέλιξη της τεχνολογίας, οι κοινωνικό-οικονομικές αλλαγές και η διαφοροποίηση των αναπτυξιακών στόχων και προσδοκιών φαίνεται να μεταβάλλουν ουσιωδώς τα δεδομένα.

Ο εντεινόμενος διεθνής ανταγωνισμός επηρεάζει τις προϋποθέσεις για τη βιώσιμη ανάπτυξη, την πρόοδο και την κοινωνική ευημερία. Η ανταγωνιστικότητα κρίνεται πλέον από την ικανότητα των επιχειρήσεων να πωλούν επιτυχημένα προϊόντα και υπηρεσίες στις διεθνείς αγορές. Η ικανότητα αυτή οδηγεί στην αύξηση του εθνικού πλούτου. Υπό το πρίσμα αυτό, η παγκοσμιοποίηση είναι περισσότερο μια ευκαιρία παρά απειλή. Πρέπει να τη λάβουμε υπόψη μας και να επενδύσουμε στις ικανότητές μας να αντιδρούμε, να απαντούμε στις προκλήσεις γιατί αυτές είναι που δημιουργούν τις ευκαιρίες για την επίλυση μεγάλων περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών ζητημάτων.

Γι αυτό ακριβώς το λόγο η διαρκής βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της Χώρας αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα και πρόκληση. Ξεκάθαρη και δεσμευτική για την οικονομία και την κοινωνία. Μια πρόκληση που επηρεάζεται από το γεγονός ότι η χώρα μας διανύει ένα κρίσιμο στάδιο μετάβασης στην ομάδα των χωρών με προϊόντα και υπηρεσίες υψηλής προστιθέμενης αξίας.

Σύμφωνα με διεθνείς όσο και εγχώριες αξιολογήσεις, τα ζητήματα της ελληνικής ανταγωνιστικότητας διατρέχουν ένα ευρύτατο φάσμα της οικονομικής και κοινωνικής πραγματικότητας της χώρας με αποτέλεσμα η αντιμετώπισή τους να απαιτεί την προώθηση, μέσα από συντονισμένη δράση, ουσιαστικών μεταρρυθμίσεων και αλλαγών.

Υπάρχουν πολλές και σημαντικές συνιστώσες της ανταγωνιστικότητας όπου η χώρα μας ήδη εμφανίζει ικανοποιητικές επιδόσεις. Η μακροοικονομική σταθερότητα, η δημοσιονομική πολιτική, η αποτελεσματικότητα των χρηματαγορών και των κεφαλαιαγορών, η ελευθερία στην κίνηση κεφαλαίων και εμπορευμάτων, η διαχείριση των Κοινοτικών πόρων, ο τουρισμός, η ναυτιλία ή η γλωσσομάθεια, χωρίς βεβαίως αυτό να αφήνει οποιοδήποτε περιθώριο εφησυχασμού.

Από την άλλη μεριά, ζητήματα που σχετίζονται με την έρευνα και την καινοτομία, την ποιότητα της εκπαίδευσης, την πάταξη της γραφειοκρατίας, την εξυγίανση της δημόσιας διοίκησης, την επιχειρηματική ανταγωνιστικότητα, εξακολουθούν να αποτελούν πεδία στα οποία εντείνεται η μεταρρυθμιστική μας προσπάθεια.

Η πολυδιάστατη έννοια της ανταγωνιστικότητας δεν αφήνει κανένα περιθώριο για αποσπασματικές προσεγγίσεις: Η στρατηγική της ανάπτυξης απαιτεί σύνθετη και ολοκληρωμένη δράση που να καλύπτει ευρύ πεδίο της οικονομικής και κοινωνικής ζωής της χώρας και δεν μπορεί να εστιάζει σε μεμονωμένους παράγοντες, αφού αυτοί δεν είναι δυνατό να πυροδοτήσουν μια ταχεία και διατηρήσιμη ανάπτυξη στην Ελλάδα.

Συνεπώς, καινοτομία, τεχνογνωσία, υψηλής εξειδίκευσης ανθρώπινο κεφάλαιο, αναβάθμιση του θεσμικού και διοικητικού περιβάλλοντος, εξωστρέφεια του σχεδιασμού, άντληση επιτυχών παραδειγμάτων από άλλες χώρες, είναι κρίσιμα πεδία στα οποία θα πρέπει να επενδύσουμε περισσότερο τα επόμενα χρόνια με στόχο τον περιορισμό των περιφερειακών ανισοτήτων, την αύξηση της παραγωγικότητας, την ενδυνάμωση της οικονομικής ανάπτυξης και της κοινωνικής συνοχής.

Εξέχουσα θέση στις επιδιώξεις αυτές κατέχει η αναβάθμιση της διοικητικής ικανότητας της δημόσιας διοίκησης αφού σε πολλούς τομείς απαιτείται καλύτερη νομοθεσία, σχεδιασμός και αποτελεσματικότητα πολιτικών για τη δημιουργία προϋποθέσεων οικονομικής μεγέθυνσης και θέσεων εργασίας. Ένα καλύτερο ρυθμιστικό πλαίσιο επιδρά θετικά στη διαμόρφωση κατάλληλων συνθηκών για την οικονομική μεγέθυνση και την παραγωγικότητα, δεδομένου ότι παρέχει κίνητρα για τις επιχειρήσεις, μειώνει περιττές δαπάνες και αίρει εμπόδια για την προσαρμοστικότητα και την καινοτομία.

Για να αντιληφθεί κανείς καλύτερα το ζήτημα αρκεί να επισημανθεί ότι σύμφωνα με σχετική μελέτη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εκτιμάται ότι το διοικητικό βάρος στην Ελλάδα ανέρχεται στο 6,8% του ΑΕΠ. Επομένως η μείωσή του κατά 25% θα αποφέρει μεγαλύτερο όφελος για την Ελλάδα σε σχέση με το μέσο ευρωπαϊκό όρο. Αυτό ισοδυναμεί σήμερα, σύμφωνα με εκτιμήσεις, σε 4 δις. ευρώ.

Στο Υπουργείο Ανάπτυξης, είμαστε σταθερά προσανατολισμένοι σε όλα αυτά και, κυρίως, στην ενθάρρυνση μιας νέας κουλτούρας επιχειρηματικότητας που δεν διστάζει να αναλάβει ρίσκα και να αναμετρηθεί με προκλήσεις, στην προώθηση της καινοτομίας και την αναβάθμιση τομέων και κλάδων προς υψηλή προστιθέμενη αξία.

Σε αυτό το πνεύμα και με αυτή τη βούληση προωθούμε, συντονίζουμε και παρακολουθούμε τα μέτρα ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας σύμφωνα με τις επιταγές του Εθνικού Προγράμματος Μεταρρυθμίσεων και την Ετήσια Έκθεση για την Ανταγωνιστικότητα, που καταρτίζει το Εθνικό Συμβούλιο για την Ανταγωνιστικότητα, συμβουλευτικό όργανο του Υπουργού Ανάπτυξης. Η Ετήσια Έκθεση αποτελεί σημαντικό εργαλείο παρακολούθησης της αναπτυξιακής πορείας της χώρας μας ενώ, ταυτόχρονα, αποτυπώνει τη μεγάλη πρόκληση που έχουμε μπροστά μας.

Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι για πρώτη φορά η Έκθεση περιλαμβάνει και την οπτική των εκθέσεων των διεθνών οργανισμών. Απαντά στο ερώτημα ‘πώς μας βλέπουν οι άλλοι’, συμβάλλοντας σε μια πληρέστερη προσέγγιση του θέματος με ρεαλιστικά μέτρα και με περιορισμένο αριθμό προτάσεων πολιτικής που αποβλέπουν στη βελτίωση της θέσης της χώρας μας στις διεθνείς κατατάξεις. Σημαντικό, τέλος, είναι και το γεγονός ότι απαντά σε ζητήματα που θέτουν οι διεθνείς φορείς και εστιάζει, με πρακτικό τρόπο, στη βελτίωση των δεικτών.

Στο πλαίσιο αυτό, συνεργαζόμαστε με τους διεθνείς οργανισμούς που παρακολουθούν την ανταγωνιστικότητα μέσω ενός μόνιμου, οργανωμένου διαλόγου, με πληροφόρηση για τα νέα μέτρα που λαμβάνουμε αλλά και με μια αναλυτική εκτίμηση των αναμενόμενων αποτελεσμάτων τους.

Χαρακτηριστικά μπορεί να αναφερθεί η συνεργασία με την Παγκόσμια Τράπεζα που ξεκίνησε επίσημα στα τέλη του 2007 αλλά και η καθιέρωση μιας συνεχούς συνεργασίας με τα άλλα συναρμόδια Υπουργεία μέσω της σύστασης Κοινής Τεχνικής Γραμματείας, για την αποστολή ενημέρωσης, σε τακτά χρονικά διαστήματα, στην Παγκόσμια Τράπεζα ως προς τις νομοθετικές και κανονιστικές πρωτοβουλίες της χώρας, που απαντούν και βελτιώνουν δείκτες της έκθεσης Doing Business.

Η ταχύτητα των εξελίξεων υπογραμμίζει την ανάγκη να βλέπουμε διαρκώς μπροστά. Να κινούμαστε με γρήγορους ρυθμούς, εγκαταλείποντας συντηρητικές νοοτροπίες. Να προωθούμε τολμηρές αλλαγές και μεταρρυθμίσεις. Με το δεδομένο αυτό, προχωρούμε σε συνολική επανεξέταση του θεσμικού πλαισίου σε θέματα απλοποίησης διαδικασιών ίδρυσης και λειτουργίας επιχειρήσεων.

Το πρώτο βήμα έχει ήδη γίνει: σχετικά πρόσφατα τέθηκε σε ισχύ νομοθετική ρύθμιση που προβλέπει την απλοποίηση των διαδικασιών ίδρυσης των εταιριών περιορισμένης ευθύνης (ΕΠΕ). Μειώσαμε το ελάχιστο κεφάλαιο που απαιτείται για την ίδρυση των ΕΠΕ από 18000 σε 4500 ευρώ. Πιο σημαντικό ακόμη: με ειδική ρύθμιση μειώσαμε σε 15 από 38 τις ημέρες αναμονής για τη δημοσίευση των ΕΠΕ και έτσι μειώσαμε το χρόνο που απαιτείται συνολικά για την έναρξη λειτουργίας των επιχειρήσεων. Συμβάλλουμε θετικά στην αύξηση της δυνατότητας για επιχειρηματική δράση, στην τόνωση της ευκαιρίας δημιουργίας νέων επιχειρήσεων.

Στον τομέα της Ενέργειας, προωθούμε εθνικό σχεδιασμό που θα ελαχιστοποιεί το διοικητικό κόστος, θα εξαλείφει τα εμπόδια και τη γραφειοκρατία για την υλοποίηση των επενδύσεων και θα μεγιστοποιεί τα οφέλη για την εθνική οικονομία, το περιβάλλον και τη κοινωνία. Δυο παραδείγματα:

Προωθούμε μια νέα αγορά ενεργειακών υπηρεσιών με τη δημιουργία θεσμικού πλαισίου για τη ‘Χρηματοδότηση από Τρίτους (ΧΑΤ) σε ενεργειακά έργα’. Με το πλαίσιο αυτό εταιρείες ενεργειακών υπηρεσιών θα μπορούν με δικό τους τεχνολογικό και επενδυτικό κίνδυνο να προσφέρουν μια ενεργειακά αποδοτικότερη τεχνολογία στο χρήστη, η οποία θα επιφέρει όχι μόνο εξοικονόμηση ενέργειας αλλά και αντίστοιχο με την εξοικονόμηση οικονομικό όφελος. Ο σκοπός είναι τόσο η δημιουργία και η εξέλιξη μίας νέας αγοράς, καθώς ενθαρρύνεται η επιχειρηματικότητα και η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, όσο και η προώθηση της εξοικονόμησης. Το θεσμικό πλαίσιο αυτό αποτελεί μία ιδιαίτερα καινοτόμα πρωτοβουλία για την ελληνική οικονομία και κοινωνία.

Δημιουργούμε cluster στον τομέα των ΑΠΕ, ενός δηλαδή πλέγματος εταιρειών που θα δραστηριοποιούνται στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, μέσω της πρόσβασή τους σε υποδομές και υποστηρικτικούς μηχανισμούς, σε χρηματοδότηση και σε εργαλεία, με τελικό σκοπό την ενδυνάμωσή τους, την αύξηση του ρυθμού ανάπτυξής τους, καθώς επίσης και την μεγιστοποίηση της ανταγωνιστικότητάς τους.

Το Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς 2007-2013 και ειδικότερα το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Ανταγωνιστικότητα και Επιχειρηματικότητα αποτελεί το βασικό εργαλείο των διαρθρωτικών πολιτικών που θα ακολουθήσουμε το επόμενο διάστημα για να ενισχύσουμε την ανάπτυξη.

Αξιοποιούμε κάθε ευκαιρία και ανταποκρινόμαστε στις προκλήσεις. Με τόλμη, επιμονή και αποφασιστικότητα θα πετύχουμε τους στόχους μας.