TO BHMA

Εφημερίδα Το Βήμα,
2008.10.01

Συνέντευξη Γενικού Γραμματέα Υπουργείου Ανάπτυξης:
Plafonds στα καύσιμα
www.tovima.gr

Χαρακτηρίσατε επιτυχή την εφαρμογή του πλαφόν στις τιμές των καυσίμων. Με ποια κριτήρια βγάζετε αυτό το συμπέρασμα;

Για να απαντήσω, θα πρέπει να θέσω το πλαίσιο της λήψης της Απόφασης των Υπουργών Ανάπτυξης και Οικονομίας & Οικονομικών. To Υπουργείο Ανάπτυξης λόγω των εξελίξεων των τελευταίων μηνών στις τιμές του πετρελαίου μελέτησε τα υπέρ και κατά της εφαρμογής αυτού του μέτρου, το οποίο προβλεπόταν ως δυνατότητα από το Νόμο 3054/2002. Το μέτρο αυτό έχει ως σκοπό, κυρίως και προφανώς σε ειδικές περιπτώσεις, τη διασφάλιση διάθεσης του καυσίμου σε προσιτές τιμές προς τους καταναλωτές.

Επιλέξαμε την εφαρμογή του μόνο για δύο εβδομάδες (14 έως 31 Αυγούστου) και σε ορισμένες νησιωτικές περιοχές όπου υπήρξαν ενδείξεις προβληματικών καταστάσεων. Συγκεκριμένα, οι βραδύτεροι ρυθμοί αποκλιμάκωσης των τιμών και η επικινδυνότητα κερδοσκοπικών τάσεων εν μέσω καλοκαιρινής αιχμιακής ζήτησης οδήγησαν στην επιβολή αυτού του έσχατου μέτρου υπέρ της προστασίας των καταναλωτών. Ας μην ξεχνάμε ότι τα καύσιμα δεν είναι αγαθό που έχουμε την επιλογή να μην προμηθευτούμε, άρα είναι πιο ευάλωτο σε καταστάσεις εκμετάλλευσης.

Επομένως, θεωρώ ότι το μέτρο εξυπηρέτησε το σκοπό του. Το μήνυμα εστάλη και, πιστεύω, ελήφθη. Σε μια εποχή υψηλών τιμών προσέχουμε τα περιθώρια κέρδους μας γιατί αυτά μπαίνουν στο μικροσκόπιο και οι καταναλωτές προστατεύονται από ακραία φαινόμενα. Αυτός ήταν ο σκοπός, αυτό νομίζω κατ’ ελάχιστον επετεύχθη.

Πώς κρίνετε την απειλή των πρατηριούχων ότι θα προσφύγουν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθώς θεωρούν ότι πλήττει τον ανταγωνισμό;

Καταρχήν να πω ότι το ‘πλαφόν’ είναι ειδική προσωρινή ρύθμιση. Αλλωστε υπάρχει και η προωθούμενη πολιτική της Ε.Ε. για την εξασφάλιση της διάθεσης πετρελαϊκών προϊόντων στον καταναλωτή σε προσιτές τιμές (affordable prices). Το ζητούμενο δεν είναι η ρύθμιση μίας ελεύθερης αγοράς. Αλλά για να ισχύει αυτό, πρέπει και η αγορά να λειτουργεί ορθά και ανταγωνιστικά. Αλλιώς τα Κράτη Μέλη έχουν τη διακριτική ευχέρεια να παρέμβουν, εφόσον αυτό αιτιολογείται εφόσον συντρέχουν επιτακτικοί λόγοι γενικού συμφέροντος. Το γεγονός δε ότι η ανώτατη τιμή πώλησης στον καταναλωτή (Α.Τ.Κ.) προσδιορίζεται με κριτήρια αντικειμενικά με γνωμοδότηση της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕ) σε συνδυασμό με τον προσωρινό χαρακτήρα, καταδεικνύουν ότι το μέτρο αυτό δεν υπερβαίνει τα όρια που είναι ενδεδειγμένα και αναγκαία για την επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού, ήτοι συνάδουν με την αρχή της αναλογικότητας. Επομένως θεωρώ ότι δεν είναι προς το συμφέρον κανενός μια τέτοιου είδους αντιπαράθεση με πεδίο τις Βρυξέλλες.

Το πλαφόν είναι προσωρινό μέτρο. Τι θεωρείτε ότι πρέπει να γίνει για τη σωστή λειτουργία του ανταγωνισμού στην αγορά των καυσίμων;

Συμφωνούμε απολύτως ότι το πλαφόν ήταν όπως προανέφερα, μια ειδική ρύθμιση για μια ειδική κατάσταση. Υπάρχουν πολλές άλλες πρωτοβουλίες που αναλάβαμε ώστε να διασφαλίζουμε την εύρυθμη, κανονική και ανταγωνιστική λειτουργία της αγοράς αυτής. Υπάρχει το Παρατηρητήριο Τιμών Υγρών Καυσίμων, δημιουργούνται μητρώα τήρησης αδειοδοτήσεων, έχουν ενισχυθεί τα Κλιμάκια Ελέγχου Διακίνησης και Αποθήκευσης Καυσίμων (ΚΕΔΑΚ) με μητρώο ελεγκτών που αριθμεί πλέον περί τους 400 υπαλλήλους του Υπουργείου, άλλων Υπουργείων και Νομαρχιών, είμαστε πάντα σε διάλογο με τους εκπροσώπους και των τριών κρίκων της αλυσίδας της αγοράς πετρελαιοειδών (αγορά διύλισης, αγορά χονδρικής εμπορίας, λιανική πώληση –πρατήρια).

Υπάρχει η Επιτροπή Ανταγωνισμού που μελετά επισταμένα το θέμα ως οφείλει, έχει ήδη θέσει σε δημόσια διαβούλευση το ζήτημα της λειτουργίας της συγκεκριμένης αγοράς (έληξε στις 27 Ιουνίου) και αναμένεται η τεκμηριωμένη παρέμβασή της εφόσον διαπιστωθεί οποιοδήποτε ζήτημα χρήζει παρέμβασης.

Είναι λεπτά τα όρια μεταξύ ‘εποπτείας’ και ‘ρύθμισης’ στις απελευθερωμένες αγορές. Αυτή είναι και η ισορροπία που πρέπει να διασφαλιστεί. Η εποπτεία, ο έλεγχος, τα πρόστιμα, πρέπει να υπάρχουν και θα υπάρχουν, από ‘κει και πέρα, πρέπει και ο καθένας να σέβεται τις αρχές του ανταγωνισμού πάντοτε και όχι όποτε τον συμφέρει. Η εμπορική δραστηριότητα και το εύλογο κέρδος να μη ‘δαιμονοποιούνται’ αφενός, αλλά να έχει αφετέρου ο καταναλωτής τη βεβαιότητα ότι δεν γίνεται αντικείμενο εκμετάλλευσης. Αυτός είναι και ο δικός μας στόχος.